• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Utah



    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Anasazi w języku nawaho starożytni wrogowie – nazwa kultury archeologicznej, rozwijającej się w okresie od I w. p.n.e. do końca XIII wieku n.e. na obszarach Wielkiej Kotliny Amerykańskiej w Ameryce Północnej.Kukurydza (Zea) – rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych. Przedstawiciele występują naturalnie w Meksyku, Gwatemali i Nikaragui. Liczy 5 gatunków, wśród których najważniejsza pod względem ekonomicznym jest kukurydza zwyczajna (Zea mays), która jest zarazem gatunkiem typowym rodzaju.
    Podział administracyjny[ | edytuj kod]
    Mapa podziału Utah na hrabstwa
     Osobny artykuł: Lista hrabstw w stanie Utah.

    Stan Utah podzielony jest na 29 hrabstw (counties). Pod względem liczebności hrabstw jest to stan, który posiada ich stosunkowo mało co jest zrozumiałe ze względu na pustynny charakter i słabe zaludnienie znacznych obszarów Utah. Z liczbą 29 hrabstw znajduje się dopiero na 36 miejscu pośród stanów Stanów Zjednoczonych.

    Wojna amerykańsko-meksykańska – regularna wojna lądowa oraz morska pomiędzy USA i Meksykiem toczona w latach 1846-1848, której teatrem działań były obszary od Kalifornii i Teksasu aż po tereny na południe od meksykańskiej metropolii, oraz wybrzeża obu oceanów. Bezpośrednią przyczyną wojny było przyłączenie w 1845 r. zbuntowanej meksykańskiej prowincji – Teksasu jako 28. stanu USA, prowincji, która od dziesięciu lat funkcjonowała już jako niezależne państwo. Efektem wojny była utrata przez Meksyk połowy swojego terytorium oraz ustalenie granic na kontynencie.Wielka Pustynia Słona (ang. Great Salt Lake Desert) – pustynia w USA w północnej części Wielkiej Kotliny, na zachód od Wielkiego Jeziora Słonego w stanie Utah i częściowo Nevada. Powierzchnia: 10 360 km².

    W pierwszym, prowizorycznym Stanie Deseret, obejmującym także część obecnych sąsiednich stanów, w 1849 roku utworzono 7 hrabstw: Davis, Iron, Sanpete, Salt Lake, Tooele, Utah i Weber. Po utworzeniu Terytorium Utah w 1851 roku (w skład którego wchodziła prawie cała obecna Nevada oraz część Kolorado i Wyoming), władze ustawodawcze terytorium na posiedzeniach w latach 1851–1852 utworzyły trzy kolejne hrabstwa: Juab, Millard i Washington. Następne 17 hrabstw powstało w latach 1854–1894 poprzez odpowiednie akty prawne Terytorium Utah. Były to Beaver, Box Elder, Cache, Carbon, Emery, Garfield, Grand, Kane, Morgan, San Juan, Piute, Rich, Sevier, Summit, Uintah, Wasatch i Wayne.

    Anglicy (ang. English people) – naród germański zamieszkujący głównie Wielką Brytanię, zwłaszcza Anglię (ok. 45 mln), posługujący się językiem angielskim z grupy języków germańskich. Poza Zjednoczonym Królestwem mieszkają głównie w Republice Południowej Afryki, Związku Australijskim, Kanadzie i Stanach Zjednoczonych. Anglicy wyznają głównie anglikanizm. Ich kultura zaczęła się kształtować w średniowieczu pod wpływami celtyckimi, romańskimi (gł. francuskimi) oraz skandynawskimi (głównie normańskimi i nordyckimi). Od czasów nowożytnych zaczęła wpływać na kulturę reszty świata. Za pierwszego Anglika uważa się człowieka z Boxgrove, którego szczątki znaleziono w hrabstwie West Sussex.Hrabstwo San Juan (ang. San Juan County) – hrabstwo w stanie Utah w Stanach Zjednoczonych. Hrabstwu nazwano na cześć apostoła Jana, przez hiszpańskich odkrywców.

    Ostatnie dwa hrabstwa powstały już po powstaniu stanu Utah i przyłączeniu jego do Stanów Zjednoczonych w 1896 roku. Utworzone w 1915 roku Duchesne objęło rezerwat Indian Ute, który w roku 1905 na mocy ustawy o zasiedlaniu został otwarty dla osadników. W dniu 7 stycznia 1918 poprzez podział hrabstwa Uintah, drogą głosowania jego mieszkańców, utworzono ostatnie hrabstwo – Daggett. Było to podyktowane względami praktycznymi, gdyż najodleglejsi mieszkańcy hrabstwa musieli do siedziby hrabstwa w miejscowości Vernal pokonać odległość nawet 1300 km.

    Hrabstwo Emery (ang. Emery County) – hrabstwo w stanie Utah w Stanach Zjednoczonych. Hrabstwu nazwano na cześć George W. Emery, gubernatora Utah latach 1875-1880.Francuzi – naród romański zamieszkujący głównie Francję (ok. 64 mln), Wielką Brytanię (ok. 100 tys.), Katalonię (ok. 4 tys.) oraz nieliczni w Belgii, Andorze, Luksemburgu, Monako i Szwajcarii. Poza tym Francuzi żyją głównie w swoich byłych koloniach w Afryce oraz w własnych terytoriach zamorskich w Oceanii i na innych kontynentach. Około 10 milionów osób francuskiego pochodzenia mieszka w Stanach Zjednoczonych, a 5 milionów w Kanadzie. Ich ojczystym językiem jest francuski. Większość Francuzów to katolicy (chrystianizacja w II – IV wieku). Dzisiaj wielu potomków byłych imigrantów uważa się za część narodu francuskiego, są to przeważnie osoby pochodzenia afrykańskiego i arabskiego. Pozostają oni obywatelami państwa francuskiego.

    Historia[ | edytuj kod]

    Petroglify kultury Fremont z Kanionu Nine Mile w hrabstwie Duchesne, Utah
    Ruiny osiedla klifowego Indian Anasazi w Parku Stanowym w Hrabstwie Garfield

    Okres prekolumbijski[ | edytuj kod]

    Człowiek na terenie obecnego Utah pojawił się około 12 000 lat temu. Krótko po ostatnim zlodowaceniu na kontynencie amerykańskim występowała liczna megafauna i ona oprócz zbieractwa jagód, nasion i innych części roślin stanowiła źródło pożywienia. Życie było łatwiejsze, gdyż klimat Utah był chłodniejszy i bardziej wilgotny. Wielkie Jezioro Słone nie było tak zasolone jak obecnie i wokół niego oraz wokół innych jezior, a także wzdłuż licznych strumieni koncentrowało się życie. Najstarszymi zamieszkałymi miejscami jakie dotychczas odkryto są jaskinie leżące na wybrzeżu Wielkiego Jeziora Słonego.

    Pajutowie (nazwa własna i ang. Paiute – "Prawdziwi Ute" lub "Wodni Ute") – wędrowne plemię Indian północnoamerykańskich z szoszońskiej grupy języków uto-azteckich, zamieszkujące w przeszłości stany Arizona, Kalifornia, Idaho, Nevada, Oregon i Utah w Stanach Zjednoczonych.Lista pomników narodowych Stanów Zjednoczonych zawiera amerykańskie federalne pomniki narodowe (ang. national monument). Lista nie zawiera innych jednostek, w szczególności pomników narodowych określanych w Stanach Zjednoczonych jako national memorials. Lista nie zawiera również nieistniejących już pomników narodowych, które zostały na przykład rozwiązane lub przekształcone w parki narodowe.

    Około 8 tysięcy lat temu zmienił się klimat, wzrosła temperatura i zmniejszyły się opady co spowodowało zmianę stylu życia. Archeologowie nazwali ten okres okresem Kultury Archaicznej. W dalszym ciągu podstawą było zbieractwo i łowiectwo choć odmiennych gatunków roślin i zwierząt. Pozostałościami po tym okresie, odkrytymi przez archeologów, jest wiele typów grotów do różnego rodzaju, włóczni oraz liczne naskalne malowidła przedstawiające ludzi, zwierzęta oraz polowania.

    USS Utah (BB-31) – amerykański pancernik typu Florida, jedyny okręt US Navy noszący nazwę pochodzącą od stanu Utah, po wycofaniu ze służby został przerobiony na okręt-cel i przeklasyfikowany na AG-16. Okręt został zatopiony w czasie japońskiego ataku na Pearl Harbor.Stany Zjednoczone Ameryki – państwo związkowe złożone z 50 stanów, w tym 48 tzw. stanów kontynentalnych oraz stanu Alaska – oddzielonego od pozostałych stanów kontynentalnych obszarem Kanady – i stanu Hawaje, położonego na archipelagu o tej samej nazwie. W 1791 roku wydzielony został dodatkowo okręg stołeczny (Dystrykt Kolumbii, potocznie zwany Waszyngtonem), będący oficjalną stolicą państwa.

    Ewolucja stylu życia zaszła około 2000 lat temu. Wtedy mieszkańcy zaczęli prowadzić bardziej osiadły tryb życia. Zaczęto uprawiać ziemię i siać kukurydzę, fasolę oraz różne gatunki dyni (dynia olbrzymia, dynia piżmowa, dynia zwyczajna). Na terenie Utah ewoluowały dwie kultury Indian; na południu i południowym wschodzie Anasazi oraz na północy, północnym zachodzie stanu Kultura Fremont. Obie kultury około 750 roku naszej ery wprowadziły nową technologię łowiectwa: łuk i strzały. Około 500 lat później (połowa XIII wieku) zanikła kultura Fremont, a 30-letnia susza która zaczęła się około 1270 roku spowodowała migrację Indian Anasazi w kierunku południowym.

    Park Narodowy Capitol Reef (ang. Capitol Reef National Park) jest położony w USA w stanie Utah. Część parku o powierzchni 152 km² została ustanowiona narodowym pomnikiem w 1937 roku decyzją prezydenta Franklina Delano Roosevelta. W 1971 roku Kongres Stanów Zjednoczonych powiększył obszar chroniony do 979 km² i ustanowił go parkiem narodowym. Nazwa parku pochodzi od znajdujących się na tym obszarze białych kopuł skalnych, które pierwszym osadnikom kojarzyły się z budynkiem Kapitolu w Waszyngtonie. Ponadto znajdujący uskok Waterpocket Fold który, podobnie jak rafa koralowa stanowi poważną przeszkodę w przemieszczaniu się. Stąd też pochodzi pełna nazwa parku. Hawajczycy - rdzenni mieszkańcy Hawajów, pochodzenia polinezyjskiego. Komunikują się w języku angielskim oraz języku kreolskim. Język hawajski, który był pierwotnym językiem Hawajczyków jest praktycznie językiem wymarłym, gdyż posługuje się nim nie więcej niż 1000 osób.

    Przypuszcza się, że zanik czy migrację spowodował napływ z północy Indian z uto-azteckiej rodziny językowej. Kultura Fremont najprawdopodobniej zasymilowała się z przybyszami natomiast Anasazi zostali wyparci do Arizony i Nowego Meksyku. Przybysze ewoluowali i stworzyli na terenie Utah cztery grupy. Plemiona północnych Szoszonów, zajmujący się zbieractwem i łowiectwem, zajmujący oprócz północnej części Utah także tereny obecnych Idaho i Wyoming. Druga grupa to Indianie Goshute, żyjący na pustyniach w zachodniej części stanu Utah, do warunków których zaadaptowali się po mistrzowsku. Trzecią grupę stanowili Południowi Pajutowie zasiedlający południowo-zachodnią część stanu, żyjąc ze zbieractwa oraz uprawy gleby z wykorzystaniem sztucznego nawadniania. Ostatnim, największym plemieniem, obejmującym kilka grup, byli Jutowie, żyjący w północnej i centralnej części stanu utrzymujący się z handlu końmi i niewolnikami.

    St. George – miasto w Stanach Zjednoczonych, na granicy stanów Utah i Arizona, siedziba władz hrabstwa Washington, położone nad rzeką Virgin. Jest największym miastem w Utah poza regionem Wasatch Front. Miasto leży w regionie Dixie. Miasto założył mormon Brigham Young, a jego nazwa pochodzi od George’a A. Smitha, jednego z pierwszych mormonów. Indianie – najliczniejsza i najbardziej zróżnicowana z trzech – obok Inuitów (Eskimosów) i Aleutów – grup ludności tubylczej (rdzennej, autochtonicznej) zamieszkujących oba kontynenty amerykańskie, obejmująca – zarówno dawniej, jak i dziś – setki ludów, plemion i grup o bardzo różnym charakterze i stopniu rozwoju. W tradycyjnej antropologii zaliczani są do rasy żółtej.

    Podbój i tworzenie stanu[ | edytuj kod]

  • 1776 – hiszpańscy misjonarze Silvestre Velaz de Escalante i Francisco Atanasio Dominquez jako pierwsi badali centralną część dzisiejszego stanu.
  • 1824-1825 – Jim Bridger odkrył Wielkie Jezioro Słone.
  • 1847 – pierwsza grupa mormonów pod wodzą Brighama Younga przybyła w rejon Wielkiego Jeziora Słonego, dając początek intensywnego napływu osadników mormońskich.
  • 1848 – cały obszar należał do Meksyku, który utracił go tego roku w wyniku przegranej wojny.
  • 1849 – osoby mieszkające na terytorium Utah złożyły petycje o przyjęcie do Unii jako stan Deseret. Kongres odrzucił ich prośbę uzasadniając, że populacja była zbyt mała, a granice zbyt duże (obejmowało nie tylko dzisiejsze Utah, ale większość Nevady i Arizony oraz części kilku innych stanów zachodnich). Jednak decyzją kongresu powstaje zalążek stanu – Terytorium Utah.
  • 1855-1882 – petycje o utworzenie stanu zostały również złożone w latach 1856, 1862, 1867, 1872 i 1882. Kongres je wszystkie odrzucił stawiając kolejne warunki.
  • 1861
  • fragmenty wschodnie zostają przyłączone do Terytorium Nebraski i Terytorium Kolorado
  • z zachodniego fragmentu powstaje Terytorium Nevady
  • 1868 – dalsze fragmenty zachodnie przekazane już stanowi Nevada. Mały fragment północno-wschodni przeszedł do Terytorium Wyoming.
  • 1890 – wprowadzenie zakazu wielożeństwa.
  • 4 stycznia 1896 – data przyjęcia do Unii (jako 45 stan). Warto nadmienić, że 32 lata po tym jak Terytorium Nevady stało się stanem, mimo iż liczyło mniej mieszkańców niż swoja macierzysta jednostka.
  • Gospodarka[ | edytuj kod]

    Najważniejszymi dziedzinami gospodarki są: górnictwo z produkcją soli, hodowla bydła oraz turystyka.

    Terytorium Utah - terytorium zorganizowane USA istniejące w latach 1850-1896. Było zalążkiem stanów Utah i Nevada oraz częściowo Kolorado i Wyoming.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.


    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Ustawa o gospodarstwach rolnych (ang. Homestead Act) - uchwalona przez Kongres Stanów Zjednoczonych ustawa z 1862 roku przyznająca każdemu obywatelowi, lub każdej innej osobie zamierzającej przyjąć amerykańskie obywatelstwo, 160 akrów (około 65 hektarów) niezamieszkanych ziem należących do państwa (a odebranych Indianom na mocy traktatów lub w drodze faktów dokonanych) i następnie możliwości ich kupna po nominalnej wartości po 5 latach ich zamieszkiwania. Ustawa jest jak do tej pory jedyną tak korzystną ustawą o osadnictwie (land act) w historii USA - już nigdy później warunki nie były tak korzystne: duża powierzchnia ziemi, preferencyjne ceny rozłożone na bardzo korzystne raty. Jednak korzystający z niej osadnicy mieli obowiązek służenia w armii Północy podczas wojny secesyjnej, co było głównym celem wydania aktu. Celem ubocznym ustawy miało być zasiedlenie zachodniej części kraju (Dziki Zachód), ekspansja terytorialna USA, asymilacja tubylczych plemion, rozwój farmerstwa, była to także odpowiedź na działalność freesoilerów.
    Hrabstwo Salt Lake (ang. Salt Lake County) – hrabstwo w stanie Utah w USA. Zajmuje powierzchnię lądową 1 909,81 km². Według szacunków US Census Bureau w roku 2006 liczyło 978 701 mieszkańców. Siedzibą hrabstwa jest miasto Salt Lake City.
    Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie. Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w niej objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.
    Hrabstwo Morgan (ang. Morgan County) – hrabstwo w stanie Utah w USA. Hrabstwo zajmuje powierzchnię lądową 1 577 km². Według szacunków United States Census Bureau w roku 2005 liczyło 7 906 mieszkańców. Siedzibą hrabstwa jest miasto Morgan.
    Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma lub Buddha Sasana – "Nauka Przebudzonego") – nonteistyczny system filozoficzny i religijny, którego założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach. Buddyzm bywa zaliczany do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.
    Pentekostalizm (ruch zielonoświątkowy) – odłam chrześcijaństwa wyrosły i zakorzeniony w ewangelikalnym protestantyzmie.
    Kościół Adwentystów Dnia Siódmego (ang. Seventh-day Adventist Church, w skrócie SDA Church) – kościół chrześcijański, wywodzący się z grona wyznań protestanckich, będących wynikiem przebudzenia adwentowego, jakie nastąpiło w pierwszej połowie XIX wieku na terenie Ameryki Północnej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.106 sek.