• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Urządzenie liczące

    Przeczytaj także...
    Abakus lub abak (łac. abacus, gr. ἄβαξ, ábaks) – deska z wyżłobionymi rowkami, które symbolizowały kolejne potęgi dziesięciu. Ułatwiało liczenie, używane w Rzymie i Grecji od 440 p.n.e. do XVIII wieku - prekursor liczydła i maszyn liczących. Był używany także w innych krajach Europy. Obliczeń dokonywano poprzez wkładanie i przekładanie kamyków w rowkach. Zasada liczenia była taka sama jak na liczydle. Jedną z odmian abaku, stanowiącą poważne udoskonalenie, przypisywali Rzymianie pitagorejczykom i nazwali mensa pythagoreana. Chińczycy używali liczydła zwanego suanpan. Jest ono wytworem własnym pomysłowości chińskiej. Odmiana japońska nosi nazwę soroban (jap. 算盤, soroban).Funkcja wzajemnie jednoznaczna (bijekcja) – funkcja będąca jednocześnie funkcją różnowartościową i "na". Innymi słowy, bijekcja to funkcja (relacja) taka, że każdemu elementowi obrazu odpowiada dokładnie jeden element dziedziny.
    Wilhelm Schickard (ur. 22 kwietnia 1592 w Herrenbergu, zm. 23 października 1635 w Tybindze) – niemiecki matematyk, orientalista i konstruktor, profesor Uniwersytetu w Tybindze, pastor luterański.

    Maszyna licząca – urządzenie mechaniczne, elektryczne lub elektroniczne wspomagające proces obliczeń.

    Pojęcie „elektroniczna maszyna licząca” było używane w języku polskim, w drugiej połowie XX wieku, na określenie komputera.

    Historia maszyn liczących[]

    Pierwsze proste maszyny służące do liczenia[]

  • nacięcia (35–20 tys. lat p.n.e,), jednak stosowane w Anglii jeszcze w XIX wieku – bijekcja zbioru nacięć na zbiór liczonych obiektów;
  • palce u rąk i nóg oraz inne części ciała;
  • liczby na sznurkach – najbardziej znane w postaci kipu Inków, stosowane od XII w n.e., na bazie systemu dziesiętnego;
  • kamyki (łac. calculus – kamyczek) – podstawa abaków, tabliczek (tablica z Salaminy V w. p.n.e.).
  • Mechaniczne maszyny liczące[]

    Suwak logarytmiczny
    Abraham Stern z zaprojektowaną przez siebie machiną rachunkową
  • 1623: Wilhelm Schickard z Badenii Witenbergii buduje maszynę wykonującą 4 działania na liczbach całkowitych.
  • 1632: angielski matematyk William Oughtred odkrywa suwak logarytmiczny.
  • ok. 1645 francuski matematyk Blaise Pascal konstruuje Pascalinę, zwaną też Arithmetique, wykonującą dodawanie, odejmowanie i operacje ułamkowe (często nieprawidłowo) – urządzenie to jest wymieniane jako pierwsza maszyna licząca.
  • ok. 1670: Gottfried Wilhelm Leibniz udoskonala Pascaline dodając mnożenie (stepped reckoner).
  • 1815: Abraham Jakub Stern (Żyd z Hrubieszowa, członek polskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk) buduje rachunkową machinę wykonującą 4 podstawowe działania. Urządzenie to zostało spopularyzowane przez jego zięcia, Chaima Zeliga Słonimskiego.
  • 1817: zostaje skonstruowana udoskonalona wersja poprzedniej rachunkowej machiny; o wyciąganie pierwiastków z ułamków.
  • 1820: Charles Xavier Thomas buduje arytmometr, wykonujący 4 podstawowe działania i pierwiastki o podstawie 2 i 3.
  • 1845: Izrael Abraham Staffel prezentuje w Warszawie maszynę liczącą Staffela wykonującą cztery podstawowe działania arytmetyczne oraz obliczającą wartość pierwiastków kwadratowych.
  • Podział (1974 r.)[]

    Główne źródło: 
  • małej mechanizacji
  • arytmometr
  • sumator
  • średniej mechanizacji
  • maszyna do księgowania
  • maszyna do fakturowania
  • dużej mechanizacji
  • maszyna analityczna
  • elektroniczne maszyny matematyczne (komputery)
  • komputer cyfrowy
  • komputer analogowy
  • komputer hybrydowy.
  • Zobacz też[]

  • abak
  • arytmometr
  • liczydło
  • kalkulator
  • maszyny licząco-analityczne
  • Przypisy

    1. XII tom roczników Towarzystwa Przyjaciół Nauk
    2. Encyklopedia Staropolska http://univ.gda.pl/~literat/glogers/0035.htm
    3. patent http://web.archive.org/web/*/http://www.geocities.com/SiliconValley/Horizon/1404/patcol.html
    4. Stefan Gabryś, Jan Kardasiewicz "Maszyny Biurowe", Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1974
    Komputer analogowo-cyfrowy (komputer hybrydowy) jest to komputer analogowy uzupełniony o przetworniki analogowo-cyfrowe, cyfrowo-analogowe, cyfrowe generatory funkcji, i układ sterownia mogący współpracować z komputerem cyfrowym. Typowo w takim układzie część analogowa odpowiedzialna jest za rozwiązywanie równań różniczkowych a cyfrowa za sterowanie procesem i przetwarzanie operacji logicznych.Kipu, Quipu, Khipu (w języku keczua "węzeł") - forma trójwymiarowego zapisu stosowana przez Indian prekolumbijskiej Ameryki Południowej. Nazywane "pismem węzełkowym", ze względu na swoją formę: zbiór wykonanych z bawełny lub włosia lamy i alpaki kolorowych sznurków z supełkami. Służyło do zapamiętywania liczb (najprawdopodobniej w systemie dziesiętnym), a zapewne także i innych informacji. Opisane w magazynie Science z 12 czerwca 2005 wyniki badań wskazują, że kipu mogło przechowywać także dane nienumeryczne, takie jak nazwy geograficzne, imię twórcy lub właściciela oraz przedmiot obliczeń, co czyniłoby z niego pierwotny rodzaj pisma.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Komputer (z ang. computer od łac. computare – liczyć, sumować; dawne nazwy używane w Polsce: mózg elektronowy, elektroniczna maszyna cyfrowa, maszyna matematyczna) – maszyna elektroniczna przeznaczona do przetwarzania informacji, które da się zapisać w formie ciągu cyfr albo sygnału ciągłego.
    Sumator to maszyna biurowa albo jej część wykonująca dwa lub trzy podstawowe działania arytmetyczne: dodawanie, odejmowanie i mnożenie. Często utożsamiany z prostym urządzeniem liczącym zbudowanym z przesuwnych listewek.
    William Oughtred (ur. 5 marca 1574 w Eton w Anglii, zm. 30 czerwca 1660 w Albury w Anglii) – angielski matematyk, wynalazca najwcześniejszej postaci suwaka - dwu identycznych liniowych lub kolistych skal logarytmicznych ustawianych względem siebie ręcznie celem wykonywania mnożenia i dzielenia.
    Stepped reckoner (niem. lebendige Rechenbank, dosł. żywa ława do obliczeń) – maszyna licząca zaprojektowana i wykonana przez Gottfrieda Wilhelma Leibniza w 1671.
    Połączenie maszyny do pisania i kalkulacyjnej. Podstawowym zastosowaniem jest wystawianie faktur. Były sterowane całkowicie ręcznie lub automatycznie programem w tablicy programowej. Niektóre miały możliwość podłączenia dziurkarki. Zastąpiona przez automat obrachunkowy, a następnie komputer.
    Maszyny licząco-analityczne (tabulatory) – urządzenia liczące i wspomagające obliczenia, używające stosowanych w technice kart perforowanych. Wyróżnia się wśród nich:
    Kalkulator – niewielkich rozmiarów, przenośne (najczęściej kieszonkowe) elektroniczne urządzenie liczące (początkowo mechaniczne), służące do wykonywania obliczeń matematycznych. Dawniej zdolne do wykonywania jedynie podstawowych operacji arytmetycznych. Obecnie bardziej zaawansowane urządzenia umożliwiają pisanie programów, wykonywanie operacji algebraicznych, na funkcjach matematycznych oraz graficzną prezentację wykresów funkcji – a tym samym coraz bardziej upodobniają się do komputerów. Kalkulator jednak różni się od komputera okrojonymi możliwościami i interfejsem zoptymalizowanym pod kątem obliczeń interaktywnych, a nie programowania.

    Reklama