• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ural

    Przeczytaj także...
    Sól potasowa, sylwinit – skała osadowa, chemiczna, powstała podczas ewaporacji z mórz i słonych jezior. Głównym składnikiem jest chlorek potasu, KCl.Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.
    Węgiel brunatny – skała osadowa pochodzenia organicznego roślinnego powstała w neogenie, w erze kenozoicznej ze szczątków roślin obumarłych bez dostępu powietrza. Zawartość węgla 62-75%. Często stosowany jako paliwo. Jego wartość opałowa waha się od 7,5 do 21 MJ/kg. Węgiel brunatny jest nieodnawialnym źródłem energii.
    Ural Mountains Map.gif

    Ural (ros. Урал) – pasmo górskie w Rosji. Stanowi fragment umownej granicy między Europą i Azją.

    Ciągnie się w kierunku południkowym od Morza Karskiego na północy do środkowego odcinka rzeki Ural na południu. Długość pasma wynosi ponad 2000 km, szerokość 40-150 km. Najwyższym szczytem jest Narodnaja o wysokości 1894 m n.p.m.

    Ural jest fałdowym górotworem hercyńskim. Wyższe partie gór zbudowane są głównie ze skał metamorficznych i magmowych (gnejsy, kwarcyty, łupki krystaliczne). Niższe warstwy zbudowane są z różnorodnych skał osadowych.

    Wielki Syrt (ros.: Общий Сырт, Obszczij Syrt; kaz.: Жалпы Сырт, Żałpy Syrt) – wyżyna w południowo-wschodniej Rosji europejskiej i częściowo w Kazachstanie.Granica Europa – Azja – linia podziału Eurazji na Europę i Azję. Granica ta jest i zawsze była umowna, w dużym przybliżeniu łączy ona Morze Czarne i Morze Karskie.

    Ural dzieli się na:

  • Ural Polarny – od Zatoki Bajdarackiej do źródeł Chułgi; bardzo wąski łańcuch o rzeźbie alpejskiej i wysokości do 1499 m n.p.m. (Pajer)
  • Ural Subpolarny – lasotundra i tundra, w najwyższych partiach gór rzeźba alpejska i małe lodowce, wysokość do 1894 m (Narodnaja – najwyższy szczyt Uralu)
  • Ural Północny – do gór Oslanka; tworzy liczne równoległe pasma o zaokrąglonych szczytach, wysokość do 1617 m n.p.m. (Telpozis)
  • Ural Środkowy (Ural Rudny) – do rzeki Ufy; mocno spłaszczony i obniżony do 1119 m n.p.m. (Oslanka)
  • Ural Południowy – do rzeki Ural; rozległy masyw z licznymi południkowymi łańcuchami o wysokości do 1640 m n.p.m. (Jamantau).
  • Ural oddziela Nizinę Wschodnioeuropejską na zachodzie od Niziny Zachodniosyberyjskiej na wschodzie. Południowy Ural graniczy z wyżyną Wielki Syrt (Obszczyj Syrt) na zachodzie i z Płaskowyżem Turgajskim na wschodzie. Południowe przedłużenie Uralu stanowi pasmo gór niskich Mugodżary, a dalej na południe – płaskowyż Ustiurt.

    Wołga (ros. Волга, mar. Jul, tat. Idel, łac. Rha) – wielka rzeka w Rosji przeduralskiej. Długość – 3531 km, powierzchnia zlewni – 1380 tys. km², średni roczny przepływ u ujścia 8060 m³/s (254,35 km³ rocznie). Największa i najdłuższa rzeka Europy i Rosji przeduralskiej, największa i najdłuższa na świecie rzeka uchodząca do jeziora. Płynie wyłącznie przez Rosję, tylko skrajne wschodnie ramię delty – Kigacz wyznacza granicę z Kazachstanem. W wyniku prowadzonej w czasach radzieckich budowy licznych zbiorników retencyjnych i regulacji koryta, bieg Wołgi został skrócony o ponad 160 km.Ustiurt (kaz.: Үстірт, Üstyrt; uzb.: Ustyurt platosi; karakałp.: Үстирт, U’stirt; turkm.: Üstýurt platosy; ros.: плато Устюрт, płato Ustiurt) – płaskowyż w zachodnim Kazachstanie, Uzbekistanie i częściowo Turkmenistanie, położony między zapadliskami między półwyspem Mangystau a Jeziorem Aralskim i deltą Amu-darii. Obejmuje powierzchnię ok. 200 tys. km² i wznosi się średnio na wysokość 150–200 m n.p.m. Najwyżej położony punkt osiąga 370 m n.p.m. Płaskowyż obniża się gwałtownie ku otaczającym nizinom i zapadliskom tworząc urwiste, wysokie na 60–350 m krawędzie, tzw. czinki. Zbudowany jest głównie z wapieni i innych skał osadowych. Lekko falista równina pokryta jest półpustynną roślinnością piołunowo-słonoroślową.

    Wschodnim podnóżem Uralu Międzynarodowa Unia Geograficzna poprowadziła granicę między Europą i Azją.

    Klimat o cechach kontynentalnych, na północy subpolarny, na południu umiarkowany. Opady od 500 mm na wschodnich zboczach, do 800 mm na zachodnich. Na północy niewielkie lodowce (o łącznej powierzchni około 25 km²). Zbocza rozcięte przez liczne rzeki należące do dorzeczy Wołgi, Obu, Uralu i Peczory. Na wschodnich zboczach niewielkie jeziora: Tawatuj, Argazi, Turgojak i inne. Roślinność na północy jest tundrowa, ku południu przechodzi w lasy iglaste (tajga) i liściaste. Na samym południu występują lasostepy i stepy.

    Nikiel (Ni, łac. niccolum) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Został odkryty w roku 1751 przez szwedzkiego chemika, Axela Cronstedta. W 1804 r. otrzymano go po raz pierwszy w stanie czystym. Przed naszą erą był używany w stopach z miedzią i cynkiem.Morze Karskie (rus. Карское море) – część Oceanu Arktycznego u północnych wybrzeży Azji, między wyspami Nowej Ziemi i archipelagami Ziemi Franciszka Józefa i Ziemi Północnej. Jest to morze szelfowe. Można spotkać się z nazwą Arktycznego Morza Śródziemnego. Od zachodu Morze Karskie łączy się z Morzem Barentsa za pośrednictwem kilku cieśnin: Karskie Wrota, Jugorski Szar, Matoczkin Szar. Od wschodu z Morzem Łaptiewów głównie przez Cieśniny: Wilkickiego, Szokalskiego i Armii Czerwonej. Do Morza Karskiego wpadają duże syberyjskie rzeki: Ob i Jenisej, także rzeka Taz.

    Ural posiada bogate złoża mineralne: żelazo, miedź, chrom, mangan, nikiel, boksyty, złoto, platynę, węgiel kamienny, węgiel brunatny, ropę naftową, sól kamienną, sól potasową, kamienie szlachetne, azbest i inne.

    Zaludnienie na północy jest niewielkie, ku południu wzrasta do 25 osób/km².


    Łupki krystaliczne lub łupki metamorficzne - skały metamorficzne powstałe w warunkach metamorfizmu regionalnego pod wpływem ciśnienia kierunkowego wywołanego ruchami górotwórczymi. Cechują się: lineacją, foliacją oraz niektóre laminacją. Typowe łupki krystaliczne odznaczają się wyraźną foliacją dzięki czemu dzielą się na równoległościenne cienkie płytki w zależności od zawartości dominującego w nich minerału. Łupki krystaliczne dzieli się na: amfibolowe, kwarcytowe, epidotowe, łyszczykowe,chlorytowe,talkowe. Do grupy łupków często zalicza się utwory metamorficzne:gnejsy i amfibolity, które posiadają mniejszą foliację. Łupki krystaliczne występują w skorupie ziemskiej w obszarach, gdzie miały miejsce ruchy górotwórcze. Łupki mają zastosowanie w gospodarce np. łupki kwarcytowe jako materiał ogniotrwały, łupki talkowe jako materiał izolacyjny i kwasoodporny.Alpy (fr. Alpes, niem. Alpen, wł. Alpi, słoweń. Alpe, ret. Alps) – najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia. Łańcuch ma długość około 1200 km, szerokość od 150 do 250 km i zajmuje powierzchnię około 220 tys. km².



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Step (z ukr. степ) – równina pozbawiona drzew, rzek i jezior. Step przypomina pod tym względem prerię, z tą różnicą, że preria jest z reguły zdominowana przez wysokie trawy, a step może być obszarem półpustynnym lub pokrytym trawą i krzewami (czasem w zależności od pór roku). Występuje w warunkach klimatu umiarkowanego z gorącym, suchym latem.
    Żelazo (Fe, łac. ferrum) – metal z VIII grupy pobocznej o dużym znaczeniu gospodarczym, znane od czasów starożytnych.
    Ropa naftowa (olej skalny, czarne złoto) – ciekła kopalina, złożona z mieszaniny naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych (bituminów), z niewielkimi domieszkami azotu, tlenu, siarki i zanieczyszczeń. Ma podstawowe znaczenie dla gospodarki światowej jako surowiec przemysłu chemicznego, a przede wszystkim jako jeden z najważniejszych surowców energetycznych.
    Południk geograficzny – linia na powierzchni Ziemi o kształcie zbliżonym do półokręgu, która łączy oba bieguny, o długości ok. 20 tys. km, wyznaczająca kierunek północ-południe i przecinająca prostopadle równik. Południkiem miejscowym (danego punktu Ziemi) jest południk przechodzący przez dane miejsce. Żaden z południków nie jest szczególnie wyróżniony. Za południk początkowy (zerowy) przyjęto w 1884 roku południk przechodzący przez obserwatorium w Greenwich. Płaszczyzna południka 0° i 180° dzieli kulę ziemską na dwie półkule – wschodnią i zachodnią.
    Tajga, borealne lasy iglaste – lasy iglaste występujące w północnej części Azji (Syberia, Sachalin, Kamczatka, Hokkaido) oraz Ameryki Północnej (Alaska i Kanada), Europy (Półwysep Skandynawski, Karelia, północno-wschodnia część Niziny Wschodnioeuropejskiej), w obrębie klimatu umiarkowanego chłodnego na półkuli północnej.
    Halit – minerał z gromady halogenków. Nazwa pochodzi od greckich słów halos – sól, słony, oraz lithos – kamień. Minerał znany i używany od czasów starożytnych. Głównym składnikiem jest chlorek sodu.
    Ural (t. Jaik; ros. Урал – Urał) – rzeka w Rosji i Kazachstanie. Długość – 2428 km (trzecia co do długości rzeka Europy po Wołdze i Dunaju).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.032 sek.