• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Uppsala



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Zamek w Uppsali (szw. Uppsala Slott) to XVI-wieczny zamek wybudowany w czasach, gdy Szwecja była jedną z europejskich potęg. Odegrał dużą rolę w historii tego kraju.Diecezja Uppsali (szw. Uppsala stift) – jedna z 13 diecezji ewangelicko-luterańskiego Kościoła Szwecji, z siedzibą w mieście Uppsala, 70 km na północ od Sztokholmu. Obejmuje obszary regionów Uppsala i Gävleborg oraz część regionów Sztokholm i Västmanland. Diecezja stanowi siedzibę arcybiskupa, który rezyduje w pałacu arcybiskupim w Uppsali. Od 29 sierpnia 2006 (objął funkcję w dniu 2 września 2006) funkcję tą pełni Anders Wejryd, który jednocześnie posiada tytuł zwierzchnika Kościoła Szwecji. Głównym kościołem diecezji jest katedra w Uppsali.
    Zdjęcie lotnicze Uppsali
    Uppsala w 1920 roku
    Fyrisån

    Uppsala, Östra Aros do XIII wieku – miasto (tätort) w Szwecji, w prowincji historycznej (landskap) Uppland. Siedziba władz (residensstad) regionu administracyjnego (län) Uppsala. Ośrodek administracyjny (centralort) gminy Uppsala. Do 1970 roku Uppsala miała administracyjny status miasta.

    Uppsala centralstation – główny dworzec kolejowy w Uppsali, w Szwecji. Budynek dworca projektu Adolfa W. Edelsvärda pochodzi z 1866. W 1986 został wpisany na listę zabytków.Historyczna kraina Szwecji (szw. landskap) to część Szwecji, która pojawiła się w którymś z dawniejszych podziałów politycznych tego kraju. Ze względu na dużą stabilność władzy w tym rejonie świata zwykle krainy historyczne wyróżniają się odrębnym charakterem kulturowym i geograficznym przy czym jednocześnie wielu ludzi współcześnie identyfikuje się z nimi. Główna reforma podziału terytorialnego Szwecji miała miejsce w roku 1634. W roku tym Axel Oxenstierna zastąpił stary podział nowym podziałem na regiony. Podział Oxenstierny dotyczył także Finlandii i zachował się tam do roku 1997, mimo iż kraje te nie stanowią jednego organizmu państwowego od 1809.

    Od 1164 roku Uppsala stanowi centrum kościelne Szwecji. Jest siedzibą arcybiskupa Uppsali, zwierzchnika ewangelicko-luterańskiego Kościoła Szwecji oraz biskupa i władz diecezjalnych diecezji Uppsali. Założony w 1477 roku Uniwersytet w Uppsali jest najstarszą uczelnią wyższą w Skandynawii.

    Czwarte pod względem zaludnienia, po Sztokholmie, Göteborgu i Malmö, miasto Szwecji. W 2015 roku Uppsala liczyła 149 245 mieszkańców.

    Jan III Waza (ur. 20 grudnia 1537 w zamku Stegeborg, zm. 17 listopada 1592 w Sztokholmie) – król Szwecji w latach 1569–1592. Syn Gustawa I Wazy i jego drugiej żony Małgorzaty Leijonhufvud.Kościół Szwecji (szw. Svenska kyrkan) – to największy Kościół ewangelicko-luterański na świecie i największe wyznanie w Szwecji. Liczy 6,9 mln wiernych. Do 2000 r. miał charakter Kościoła państwowego. Teologicznie nawiązuje do nauczania ojca reformacji, Marcina Lutra. Kościół Szwecji, w którym mimo reformy biskupi zachowali władzę w diecezjach, a liturgia uległa jedynie niewielkim modyfikacjom, prezentuje umiarkowane skrzydło luterańskiej reformacji.

    Położenie[ | edytuj kod]

    Uppsala leży 70 km na północ od Sztokholmu i około 35 km na północ od lotniska Arlanda. Miasto leży na obu brzegach rzeki Fyrisån, około 8 km w górę od jej ujścia do Ekoln, zatoki jeziora Melar (szw. Mälaren), poniżej, a częściowo w ramach pasma wzgórz Uppsalaåsen. Od wschodu do miasta przylega droga E4.

    III wojna północna (wielka wojna północna) toczyła się w latach 1700-1721 pomiędzy Królestwem Danii i Norwegii, Rosją, Saksonią, Prusami i Hanowerem (od 1715) z jednej strony a Szwecją z drugiej. Rzeczpospolita Obojga Narodów formalnie pozostawała neutralna aż do 1704 roku, ale faktycznie znaczna część walk toczyła się na jej terytorium i jej kosztem już od 1700 roku. Zakończyła się podpisaniem pokoju w Nystad, w wyniku którego wzrosło znaczenie Rosji, a Szwecja utraciła status europejskiego mocarstwa.Skandynawia – region północnej Europy, obejmujący kraje: Szwecję, Norwegię oraz Danię. Obejmuje część z krajów nordyckich.

    Historia[ | edytuj kod]

    W czasach przedhistorycznych obecna Gamla Uppsala (stara Uppsala), znajdująca się na północ od Uppsali, była siedzibą królów, a także centrum kultu pogańskiego z ogromną świątynią w Uppsali. Dlatego właśnie tutaj ustanowiono pierwsze szwedzkie arcybiskupstwo. W dalszych latach, w związku ze zmianą biegu pławnych wód, miasto stopniowo przeniosło się na obecne miejsce.

    Pokój (łac. pax, staropolskie mir) - pojęcie opisujące stosunki między państwami, lub wewnątrz nich, oznaczające brak wojny, wykluczające konflikt zbrojny i używanie przemocy.Partia Lewicy (szw. Vänsterpartiet) – szwedzka partia socjalistyczna, bardziej radykalna od Szwedzkiej Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej. Sprzeciwia się prywatyzacji, członkostwu Szwecji w UE, zwraca dużą uwagę na kwestie ekologiczne, propaguje postulaty feministyczne i egalitarystyczne.

    Katedra w Uppsali zbudowana w stylu gotyckim jest, ze swoimi wieżami sięgającymi 118,7 m, największą budowlą sakralną w Skandynawii. Jest ona miejscem koronacji i spoczynku królów szwedzkich. W tej świątyni pochowana jest m.in. królewna Polska i królowa Szwecji Katarzyna Jagiellonka, żona króla Szwecji Jana III Wazy, matka Zygmunta III Wazy. Nad jej nagrobkiem znajduje się herb Rzeczypospolitej, a na ścianie powyżej znajduje się fresk wyobrażający Kraków. W katedrze tej znajdują się dwa ogromne dzwony zrabowane przez Szwedów w 1703 z Polski (z Torunia) podczas wojny północnej, jeden z nich jest obecnie największym dzwonem w Szwecji (odlany w 1601 r.) - tzw. Thornan.

    Gmina Uppsala (szw. Uppsala kommun) – jedna z 290 szwedzkich gmin. Gmina położona jest w regionie Uppsala, siedzibą jej władz jest Uppsala.Herb (nazwa przyjęta z niem. Erbe "dziedzictwo") – znak rozpoznawczo-bojowy, wywodzący się z symboliki heroicznej lub znaków własnościowych, od XII w. ustalany według ścisłych reguł heraldycznych, pełniący funkcję wyróżnika osoby stanu rycerskiego, później szlacheckiego, także rodziny, rodu, organizacji kościelnej, mieszczańskiej bądź cechu rzemieślniczego, korporacji, miasta, jednostki podziału terytorialnego lub państwa.

    W Uppsali znajduje się założony w roku 1477 najstarszy uniwersytet w całej Skandynawii. W mieście przez wiele lat żył Karol Linneusz – w dzisiejszych czasach wciąż można zwiedzać jego dom i ogród. W Uppsali znajduje się też XVI-wieczny zamek królewski. Miasto było poważnie zniszczone w pożarze z roku 1702. Pamiątki historyczne i kulturalne zostały utracone również, podobnie jak w wielu innych szwedzkich miastach, w wyniku wyburzeń jakich dokonano w latach 60 i 70 XX wieku. Mimo braku zrozumienia w tych czasach dla wartości starszych budynków wciąż w mieście pozostało wiele historycznych budowli, szczególnie w zachodniej części miasta.

    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.Kilometr (symbol: km) – powszechnie stosowana wielokrotność metra, podstawowej jednostki długości w układzie SI. Dokładniej, kilometr to 1000 metrów. Stowarzyszona i dość często używana jednostka powierzchni to kilometr kwadratowy (symbol: km²), a objętości – kilometr sześcienny (symbol: km³).


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]




    Warto wiedzieć że... beta

    Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.
    Szwedzka Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza (szw. Sveriges socialdemokratiska arbetareparti (SAP), potocznie Socialdemokraterna) – największa partia polityczna w Szwecji (zarówno pod względem członkostwa jak i miejsc w parlamencie).
    Język szwedzki (szw. svenska språket, svenska) – język północnogermański wschodni (wschodnioskandynawski), używany głównie w Szwecji i częściach Finlandii, przez ok. 9 mln ludzi. W Finlandii język szwedzki jest, obok fińskiego, językiem urzędowym, z uwagi na 5% szwedzkojęzycznych obywateli Finlandii zamieszkałych głównie na wybrzeżach tego kraju. Szwedzki jest dość dobrze zrozumiały dla Norwegów i w mniejszym stopniu także dla Duńczyków. Język standardowy w Szwecji, tzw. rikssvenska (szwedzki państwowy) oparty jest na dialektach regionu sztokholmskiego.
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>,
    Malmö – miasto (tätort) w południowej Szwecji i port morski położony nad cieśniną Öresund w południowo-zachodniej części prowincji historycznej (landskap) Skania. Siedziba władz (residensstad) regionu administracjnego (län) Skåne, powstałego w 1997 po połączeniu dotychczasowych regionów Malmöhus i Kristianstad. Ośrodek administracyjny (centralort) gminy Malmö (Malmö kommun lub Malmö stad). Do obszaru tätortu Malmö zalicza się także Arlöv, siedzibę władz (centralort) sąsiedniej gminy Burlöv.
    Miasto (od prasłow. „местьце", „mě́sto"–„miejsce”) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.
    Gotyk – styl w architekturze i innych dziedzinach sztuk plastycznych (rzeźbie, malarstwie i sztuce sepulkralnej), który powstał i rozwinął się w połowie XII wieku we Francji (Anglosasi uważają, że w Anglii) i swoim zasięgiem objął zachodniochrześcijańską Europę.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.041 sek.