• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Uniwersytety w Polsce



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.Jadwiga Andegaweńska (ur. między 3 października 1373 a 18 lutego 1374 w Budzie, zm. 17 lipca 1399 w Krakowie) – najmłodsza córka Ludwika Węgierskiego i Elżbiety Bośniaczki, król Polski od 1384, święta Kościoła katolickiego, patronka Polski.

    Uniwersytety w Polsce – wykaz polskich uniwersytetów, działających w oparciu o ustawę z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Stosuje się ją do publicznych i niepublicznych szkół wyższych oraz Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. Nie stosuje się jej do innych szkół wyższych i wyższych seminariów duchownych prowadzonych przez kościoły i związki wyznaniowe.

    Politechnika Wrocławska – państwowa szkoła wyższa we Wrocławiu, uważana za jedną z najlepszych uczelni technicznych w Polsce. Według ogólnoświatowego rankingu szkół wyższych Webometrics Ranking of World Universities ze stycznia 2013, opracowanego przez hiszpański instytut Consejo Superior de Investigaciones Científicas uczelnia zajmuje 1. miejsce w Polsce wśród uczelni technicznych, a na świecie 412. pośród wszystkich typów uczelni.Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie (UWM) – państwowy uniwersytet z siedzibą w Olsztynie. Główny kampus, miasteczko akademickie znajduje się w dzielnicy Kortowo. Powstał 1 września 1999 roku w wyniku połączenia Akademii Rolniczo-Technicznej, Wyższej Szkoły Pedagogicznej i Warmińskiego Instytutu Teologicznego, na mocy Ustawy z dnia 9 lipca 1999 r. o utworzeniu Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie (Dz. U. Nr 69, poz. 762). Kształci 33 tys. studentów (na wszystkich rodzajach studiów).

    Podział na uniwersytety, uniwersytety techniczne i uniwersytety przymiotnikowe wprowadzono ustawą z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym. Część uczelni technicznych spełnia ustawowe wymogi przewidziane dla uniwersytetu technicznego (co zaznacza w swoich statutach), lecz nie stosuje tej nazwy. Podobnie rzecz się ma z niektórymi innymi uczelniami (na przykład SGGW).

    Uniwersytet Wrocławski (UWr) – jeden z osiemnastu państwowych uniwersytetów klasycznych w Polsce z siedzibą we Wrocławiu, kształcący na kierunkach humanistycznych i ścisłych. Powstał pierwotnie w 1702 roku jako Leopoldina, a 24 sierpnia 1945 roku został przekształcony na polską uczelnię akademicką. Uczelnia swoimi tradycjami odwołuje się do niemieckich uczelni wrocławskich oraz Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Jest jedną z najważniejszych i najstarszych uczelni we Wrocławiu, na której studiuje blisko 31,6 tysięcy studentów.Władysław II Jagiełło (ur. ok. 1362 lub ok. 1352, zm. 1 czerwca 1434 w Gródku) – wielki książę litewski w latach 1377–1381 i 1382–1401, król Polski 1386-1434 i najwyższy książę litewski 1401–1434. Syn Olgierda i jego drugiej żony Julianny, córki księcia twerskiego Aleksandra, wnuk Giedymina. Założyciel dynastii Jagiellonów.
    Geographylogo.svg
    Publiczne uniwersytety klasyczne w Polsce

    Rys historyczny[ | edytuj kod]

    Założenie Szkoły Głównej przeniesieniem do Krakowa ugruntowane. R.P. 1361–1399–1400, obraz Jana Matejki

    Choć początki kształcenia uniwersyteckiego w Polsce przypadają na XIV w., to od w XIII w. coraz liczniejsi Polacy podejmowali studia zagraniczne. Do tego grona należeli: Witelon (mistrz uniwersytetów w Paryżu i Padwie, autor traktatu pt. Optyka z ok. 1270), oraz grupa znanych w Europie trzynastowiecznych kanonistów (przede wszystkim: Stefan Polak, Wawrzyniec Polak i Jakub ze Skaryszewa). Studia medyczne w Montpellier odbył nadworny lekarz Leszka Czarnego, Mikołaj z Polski. W okresie rządów Władysława I Łokietka w służbie państwowej pozostawało 41 osób z wyższym wykształceniem. Kazimierz III Wielki wykorzystywał wykształcenie 56 osób (część z czasów panowania swojego ojca), a Ludwik Węgierski – 12 osób. Łącznie w XIV w. polskiej władzy państwowej służyły 84 znane z imienia osoby, legitymujące się wyższym wykształceniem.

    Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym – polska ustawa, uchwalona przez Sejm, regulująca kwestie prawne związane ze szkolnictwem wyższym.Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II (KUL, łac. Catholica Universitas Lublinensis Ioannis Pauli II) – niepubliczny katolicki uniwersytet mieszczący się w Lublinie, posiadający pełne prawa uczelni publicznej i finansowany z budżetu państwa na zasadach uczelni publicznych. Założony w 1918, do 1928 pod nazwą Uniwersytet Lubelski, od 16 października 2005, na podstawie uchwały Senatu zatwierdzonej przez Episkopat Polski, uczelnia zmieniła nazwę na Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II. W 1938 roku KUL uzyskał prawo do nadawania stopni naukowych.

    Starania o utworzenie w Polsce uniwersytetu podjął król Kazimierz III Wielki, który zwrócił się w tym celu do papieża Urbana V z supliką. W kwietniu 1363 papież pozytywnie odpowiedział na królewską prośbę. 12 maja 1364 kancelaria królewska wystawiła dokument fundacyjny dla uniwersytetu. W tym samym dniu odpowiedni dokument wydały również władze miejskie Krakowa. 1 września 1364 Urban V erygował krakowski uniwersytet i nadał mu takie same przywileje i uprawnienia, jakie posiadały inne europejskie społeczności uniwersyteckie. Choć nie wiadomo dokładnie, kiedy uczelnia zaczęła funkcjonować, to przypuszcza się, że nastąpiło to jeszcze za życia fundatora, tj. do 1370. Pierwsze zajęcia odbywały się zapewne w domach profesorów, mieszkających na wzgórzu wawelskim. Po śmierci Kazimierza III Wielkiego uczelnia przestała działać. Funkcjonowanie wznowiła, jak wynika z mów Bartłomieja z Jasła, w 1390, dzięki staraniom króla Władysława II Jagiełły. Ze względu na rolę, jaką król Władysław i jego żona Jadwiga odegrali w odnowieniu uniwersytetu, w XIX wieku uczelni nadano nazwę Uniwersytet Jagielloński.

    Uniwersytet (łac. universitas magistrorum et scholarium „ogół nauczycieli i uczniów”) – najstarszy rodzaj uczelni o charakterze nietechnicznym, której celem jest przygotowanie kadr pracowników naukowych oraz kształcenie wykwalifikowanych pracowników. Uniwersytet Gdański (w skrócie UG) – uczelnia z siedzibą rektora w Gdańsku, powstała 20 marca 1970, na mocy decyzji Rady Ministrów, z połączenia Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Sopocie (założonej w 1945 jako Wyższa Szkoła Handlu Morskiego) i Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Gdańsku (założonej w 1946).

    W 1579 r. król Stefan Batory przekształcił istniejące od 1570 Kolegium Jezuitów w Wilnie w Akademię i Uniwersytet Wileński Towarzystwa Jezusowego, co zostało potwierdzone przez papieża Grzegorza XIII. Uczelnia ta w drugiej połowie XVIII w. została poddana reformie, przyjmując nazwę Szkoła Główna Litewska. W 1803 została przekształcona w Cesarski Uniwersytet Wileński. W 1817 studenci i absolwenci uczelni powołali do życia samokształceniowe i patriotyczne Towarzystwo Filomatyczne, które przyjęło później spiskowy i antyzaborczy charakter. Stowarzyszenie zostało rozbite w 1823. Cesarski Uniwersytet Wileński został natomiast zamknięty przez cara Mikołaja I Romanowa po stłumieniu powstania listopadowego w latach 30. XIX w.

    Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach (daw. Akademia Świętokrzyska im. Jana Kochanowskiego w Kielcach) – państwowa publiczna szkoła wyższa w Kielcach.Władysław I Łokietek (ur. między 3 marca 1260 a 19 stycznia 1261, zm. 2 marca 1333 w Krakowie) – książę na Kujawach Brzeskich i Dobrzyniu 1267-1275 (pod opieką matki), udzielne rządy razem z braćmi 1275-1288, książę brzeski i sieradzki 1288-1300, książę sandomierski 1289-1292, 1292-1300 lennik Wacława II, regent w księstwie dobrzyńskim 1293-1295, książę łęczycki 1294-1300, książę wielkopolski i pomorski 1296-1300, na wygnaniu w latach 1300-1304, od 1304 w Wiślicy, od 1305 ponownie w Sandomierzu, Sieradzu, Łęczycy i Brześciu, od 1306 w Krakowie i zwierzchnictwo nad księstwami: inowrocławskim i dobrzyńskim, 1306-1308/1309 na Pomorzu, od 1314 w Wielkopolsce, od 20 stycznia 1320 roku, król Polski (był pierwszym władcą Polski koronowanym w Krakowie, w katedrze wawelskiej przez arcybiskupa gnieźnieńskiego Janisława), od 1327 zamiana Sieradza i Łęczycy na Inowrocław i Dobrzyń, w 1329 utrata ziemi dobrzyńskiej, w 1332 utrata Kujaw.

    W 1661 r. król Jan II Kazimierz Waza założył we Lwowie Akademię Jezuicką, opartą na istniejącym w tym mieście od 1608 kolegium jezuickim. W 1758 król August III Sas przekształcił uczelnię w Akademię Lwowską, przemianowaną po I rozbiorze Polski w szkołę średnią. W 1784 cesarz austriacki Józef II Habsburg ufundował we Lwowie świecki uniwersytet (Uniwersytet Józefiński), który na początku XIX w. został przekształcony w liceum. W 1817 Franciszek I ponownie ufundował uniwersytet (Uniwersytet Franciszkański), w którym językiem wykładowym był niemiecki. Po 1871, kiedy cesarz Franciszek Józef I zniósł ograniczenia językowe, coraz więcej wykładów było prowadzonych w języku polskim. W XIX w. w zaborze rosyjskim istniał Królewski Warszawski Uniwersytet (od 1816 do upadku powstania listopadowego). W latach 1870–1915 funkcjonował natomiast Cesarski Uniwersytet Warszawski z wykładowym językiem rosyjskim. Polacy stanowili od 60% do 70% jego studentów. Po zorganizowanym w 1905 bojkocie rosyjskiej uczelni, większość z nich wyjechała do innych uniwersytetów.

    Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie (AGH; dawniej: Akademia Górnicza w Krakowie; nazwa międzynarodowa: AGH University of Science and Technology; dawniej: University of Mining and Metallurgy) – jedna z największych polskich wyższych uczelni, została powołana 8 kwietnia 1919 uchwałą Rady Ministrów. Jest zaliczana do najlepszych uczelni technicznych w kraju. Według ogólnoświatowego rankingu szkół wyższych Webometrics Ranking of World Universities z lipca 2013, opracowanego przez hiszpański instytut Consejo Superior de Investigaciones Científicas uczelnia zajmuje 3. miejsce w Polsce wśród uczelni technicznych, a na świecie 526. pośród wszystkich typów uczelni.Uniwersytet Zielonogórski – uczelnia wyższa z siedzibą w Zielonej Górze. Jeden z młodszych uniwersytetów w Polsce, który został utworzony 1 września 2001 roku z połączenia Politechniki Zielonogórskiej (powstałej w 1965 roku jako Wyższa Szkoła Inżynierska) oraz Wyższej Szkoły Pedagogicznej (powstałej w 1971 roku jako Wyższa Szkoła Nauczycielska).

    W II Rzeczypospolitej funkcjonowało pięć uniwersytetów publicznych: Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet Stefana Batorego w Wilnie (wznowił działalność i otrzymał imię swojego założyciela w 1919), Uniwersytet Jana Kazimierza we Lwowie (dawny Uniwersytet Franciszkański), Uniwersytet Warszawski (utworzony w 1915, od lat 30. nosił nazwę Uniwersytet Józefa Piłsudskiego w Warszawie) oraz Uniwersytet Poznański (założony w 1919). Od 1918 działała również niepubliczna uczelnia katolicka – Uniwersytet Lubelski – w której nazwie w 1928 pojawił się człon „Katolicki”. Działalność szkół wyższych regulowała Ustawa z dnia 13 lipca 1920 r. o szkołach akademickich, gwarantująca im dużą autonomię. W okresie międzywojennym najpopularniejszym kierunkami studiów były filozofia oraz prawo i nauki polityczne. Podczas II wojny światowej działalność polskich uczelni została zawieszona. W Warszawie w 1940 utworzono tajny Uniwersytet Ziem Zachodnich, którego kadrę stanowili uczeni zamkniętego Uniwersytetu Poznańskiego. Od jesieni 1943 UZZ posiadał filie w Częstochowie i Kielcach. Po zakończeniu wojny, w roku akademickim 1945/1946 największym polskim uniwersytetem pod względem liczby studentów był Uniwersytet Jagielloński, kształcący 8288 osób. Najmniejszym uniwersytetem pod tym względem był Katolicki Uniwersytet Lubelski, na którym naukę pobierało 1159 studentów. W latach 1944–1989 utworzono w Polsce 7 nowych uniwersytetów.

    Seminarium duchowne (z łac. szkółka roślin, od semen – nasienie, seminis – narybek, latorośl) – w Kościołach chrześcijańskich specjalny dom, w którym kandydaci do stanu duchownego odbywają intensywną formację teologiczną, moralną i naukową.Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (UAM) – powstały w 1919 państwowy uniwersytet z siedzibą w Poznaniu. Według ogólnoświatowego rankingu szkół wyższych Webometrics Ranking of World Universities ze stycznia 2013, opracowanego przez hiszpański instytut Consejo Superior de Investigaciones Científicas uczelnia zajmuje 3. miejsce w Polsce wśród uniwersytetów, a na świecie 393. pośród wszystkich typów uczelni.

    Po zmianach ustrojowych w 1989 uchwalono ustawę z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym, a następnie ustawę z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2017 r. poz. 2183, z późn. zm.) i ustawę z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

    Współczesne regulacje prawne[ | edytuj kod]

    .mw-parser-output div.cytat{display:table;padding:0}.mw-parser-output div.cytat.box{margin-top:0.5em;margin-bottom:0.8em;border:1px solid #aaa;background:#f9f9f9}.mw-parser-output div.cytat>blockquote{margin:0;padding:0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo{text-align:right;padding:0 1em 0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo::before{content:"— "}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote{display:table}.mw-parser-output div.cytat.klasyczny::before{float:left;content:"";background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Quote-alpha.png/20px-Quote-alpha.png");background-repeat:no-repeat;background-position:top right;width:2em;height:2em;margin:0.5em 0.5em 0.5em 0.5em}.mw-parser-output div.cytat.klasyczny>blockquote{border:1px solid #ccc;background:white;color:#333;padding-left:3em}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote::before{display:table-cell;color:rgb(178,183,242);font:bold 40px"Times New Roman",serif;vertical-align:bottom;content:"„";padding-right:0.1em}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote::after{display:table-cell;color:rgb(178,183,242);font:bold 40px"Times New Roman",serif;vertical-align:top;content:"”";padding-left:0.1em}.mw-parser-output div.cytat.środek{margin:0 auto}.mw-parser-output div.cytat.prawy{float:right;clear:right;margin-left:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.lewy{float:left;clear:left;margin-right:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.prawy:not([style]),.mw-parser-output div.cytat.lewy:not([style]){max-width:25em}

    Art. 16. 3. Wyraz „uniwersytet” jest zastrzeżony dla nazwy uczelni akademickiej posiadającej kategorię naukową A+, A albo B+ w co najmniej 6 dyscyplinach naukowych lub artystycznych, zwanych dalej „dyscyplinami”, zawierających się w co najmniej 3 dziedzinach nauki lub sztuki, zwanych dalej „dziedzinami”.

    II Rzeczpospolita (II RP) – Rzeczpospolita Polska w latach 1918–1945, od odzyskania suwerenności państwowej w 1918 do wycofania uznania międzynarodowego dla Rządu RP na uchodźstwie w konsekwencji wykonania porozumień między mocarstwami wielkiej trójki na konferencji jałtańskiej w 1945.Kielce (łac. Civitas Kielcensis, lit. Kielcai, łot. Kelce, ros. Ке́льце) – miasto wojewódzkie położone w południowej części centralnej Polski, stolica województwa świętokrzyskiego. Położone w Górach Świętokrzyskich nad rzeką Silnicą. Stanowi regionalny ośrodek gospodarczy,naukowy,turystyczny oraz wystawienniczo-targowy. Pod koniec 2011 roku miasto liczyło 201 815 mieszkańców. Na terenie Kielc znajduje się pięć rezerwatów przyrody, w tym cztery geologiczne.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Jan Alojzy Matejko (ur. 24 czerwca 1838 w Krakowie, zm. 1 listopada 1893 w Krakowie) – polski malarz, twórca obrazów historycznych i batalistycznych, historiozof.
    Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie – uczelnia publiczna powołana do życia w 1944 roku, jako piąty uniwersytet w Polsce.
    Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski; łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.
    Montpellier (oksyt. Montpelhièr) - miasto i gmina na południu Francji w odległości 10 km od wybrzeża Morza Śródziemnego, nad rzeką Lez, w regionie Langwedocja-Roussillon, w departamencie Hérault.
    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.
    Uniwersytet w Białymstoku (UwB) – państwowa szkoła wyższa z siedzibą w Białymstoku powstała w wyniku przekształcenia w samodzielną uczelnię Filii Uniwersytetu Warszawskiego założonej w 1968 roku. Ustawa z dnia 19 czerwca 1997 powołała go do życia jako trzynasty państwowy uniwersytet w Polsce.
    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.326 sek.