Uniwersytet w Uppsali

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Uniwersytet w Uppsali (szw. Uppsala universitet) – szwedzka publiczna szkoła wyższa w Uppsali. Uczelnia została założona w roku 1477, co czyni ją najstarszym uniwersytetem w Skandynawii.

Maciej Miechowita, także Maciej z Miechowa i Matthias de Miechow, właściwie Maciej Karpiga (ur. 1457, zm. 8 września 1523) – polski lekarz, pisarz medyczny, historyk, geograf, profesor Akademii Krakowskiej, ksiądz kanonik krakowski, alchemik i astrolog, w 1523 radny miasta Krakowa.Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.

Wydziały[ | edytuj kod]

Uniwersytet tworzy 9 wydziałów:

  • Wydział Teologiczny (szw.) Teologiska fakulteten
  • Wydział Prawa (szw.) Juridiska fakulteten
  • Wydział Historyczno-Filozoficzny (szw.) Historisk-filosofiska fakulteten
  • Wydział Lingwistyki (szw.) Språkvetenskapliga fakulteten
  • Wydział Nauk Społecznych (szw.) Samhällsvetenskapliga fakulteten
  • Wydział Pedagogiki (szw.) Fakulteten för utbildningsvetenskaper
  • Wydział Medyczny (szw.) Medicinska fakulteten
  • Wydział Farmaceutyczny (szw.) Farmaceutiska fakulteten
  • Wydział Nauk Przyrodniczych i Technicznych (szw.) Teknisk-naturvetenskapliga vetenskapsområdet.
  • Wśród struktur uniwersytetu znajdują się też liczne muzea, niektóre klasy światowej, w tym Gabinet Monet.

    Język szwedzki (szw. svenska språket, svenska) – język północnogermański wschodni (wschodnioskandynawski), używany głównie w Szwecji i częściach Finlandii, przez ok. 9 mln ludzi. W Finlandii język szwedzki jest, obok fińskiego, językiem urzędowym, z uwagi na 5% szwedzkojęzycznych obywateli Finlandii zamieszkałych głównie na wybrzeżach tego kraju. Szwedzki jest dość dobrze zrozumiały dla Norwegów i w mniejszym stopniu także dla Duńczyków. Język standardowy w Szwecji, tzw. rikssvenska (szwedzki państwowy) oparty jest na dialektach regionu sztokholmskiego.Nationalencyklopedin – największa, szwedzka encyklopedia współczesna. Jej stworzenie było możliwe dzięki kredytowi w wysokości 17 mln koron, którego udzielił rząd szwedzki w 1980 roku i który został spłacony w 1990. Drukowana wersja składa się z 20 tomów i zawiera 172 tys. haseł. Wersja internetowa zawiera 260 tys. haseł (stan z czerwca 2005). Inicjatorem projektu był rząd szwedzki, który rozpoczął negocjacje z różnymi wydawcami. Negocjacje zakończyły się w 1985, kiedy na wydawcę został wybrany Bra Böcker z Höganäs. Encyklopedia miała uwzględniać kwestie genderowe i związane z ochroną środowiska. Pierwszy tom ukazał się w 1989 roku, ostatni w 1996. Dodatkowo w roku 2000 ukazały się trzy dodatkowe tomy. Encyklopedię zamówiło 54 tys. osób. W 1997 roku ukazało się wydanie elektroniczne na CD, a w 2000 pojawiło się wydanie internetowe, które jest uzupełniane na bieżąco.

    Uniwersytet posiada bezcenną bibliotekę stworzoną głównie z grabieży wojennych. Historyk Kazimierz Ślaski w Tysiącleciu polsko-skandynawskich stosunków kulturalnych obliczył, że na początku XVII wieku zasoby Biblioteki Uniwersyteckiej w Uppsali liczyły kilkaset tomów, natomiast już w roku 1641 zbiory te wzbogaciły się o blisko 8000 woluminów pochodzących z łupów wojennych Gustawa II Adolfa.

    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Uppsala – miasto we wschodniej części Szwecji położone ok. 70 km na północ od Sztokholmu. Jest czwartym co do wielkości miastem Szwecji i centrum administracyjnym regionu Uppsala (Uppsala län).

    Biblioteka Uniwersytecka w Uppsali posiada wiele polskich księgozbiorów zagrabionych na terenie Polski w czasach najazdów szwedzkich m.in. biblioteki z Braniewa, Fromborka oraz dwie z Poznania (jezuitów i bernardynów). Z Fromborka do Uppsali Szwedzi w 1626 zagrabili m.in. bogaty księgozbiór Mikołaja Kopernika, wraz z archiwum biskupów warmińskich i księgozbiorem kapituły warmińskiej. Biblioteka w Uppsali obecnie posiada najsłynniejsze na świecie kopernikana. Ze szwedzkiego raportu Bibliotheca Copernicana z 1914 roku wynika, że z 46 tomów kopernikańskich z notatkami astronoma aż 39 znajduje się w bibliotece uniwersyteckiej w Uppsali, dwa w uppsalskiej bibliotece Obserwatorium Astronomicznego i jeden w Bibliotece Królewskiej w Sztokholmie. W Uppsali znajduje się m.in. pierwsze norymberskie wydanie dzieła Mikołaja Kopernika O obrotach ciał niebieskich z 1543 roku. Własnością wielkiego astronoma były też dwa traktaty astronomiczne z 1490 i 1492 roku, inkunabuł treści lekarskiej z 1490 roku i słownik gramatyczny – wszystkie te dzieła są podpisane przez Kopernika oraz zawierają jego odręczne notatki. Wśród zagrabionych poloników w uppsalskiej bibliotece znajduje się także m.in. Chronica Polonorum Macieja Miechowity z 1521 roku, Zielnik Szymona Syreńskiego z 1613 roku i Agenda Hieronima Powodowskiego z 1605 roku – pięknie zachowany egzemplarz jednego z ważniejszych dzieł liturgii katolickiej.

    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Akademiska symboler (szw.). Uppsala universitet. [dostęp 2017-01-03].
    2. Uppsala University – Facts and Figures (ang.). Uppsala University. [dostęp 2017-01-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-10-18)].
    3. Uppsala universitet är Sveriges första universitet - grundat 1477. (szw.). Uppsala universitet. [dostęp 2017-01-03].
    4. 11 Teologiska fakulteten (szw.). Uppsala universitet. [dostęp 2017-01-03].
    5. 12 Juridiska fakulteten (szw.). Uppsala universitet. [dostęp 2017-01-03].
    6. 13 Historisk-filosofiska fakulteten (szw.). Uppsala universitet. [dostęp 2017-01-03].
    7. 14 Språkvetenskapliga fakulteten (szw.). Uppsala universitet. [dostęp 2017-01-03].
    8. 15 Samhällsvetenskapliga fakulteten (szw.). Uppsala universitet. [dostęp 2017-01-03].
    9. 16 Fakulteten för utbildningsvetenskaper (szw.). Uppsala universitet. [dostęp 2017-01-03].
    10. 21 Medicinska fakulteten (szw.). Uppsala universitet. [dostęp 2017-01-03].
    11. 22 Farmaceutiska fakulteten (szw.). Uppsala universitet. [dostęp 2017-01-03].
    12. 30 Teknisk-naturvetenskapliga vetenskapsområdet (szw.). Uppsala universitet. [dostęp 2017-01-03].
    13. Om Uppsala universitets myntkabinett (szw.). Uppsala universitets myntkabinett. [dostęp 2017-01-03].
    14. POLSKIE SKARBY ZE SZWECJI. [dostęp 2013-04-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-04-28)].
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie. Poznań (niem. Posen, łac. Posnania, jidysz פּױזן Pojzn) – miasto na prawach powiatu w zachodniej Polsce, położone na Pojezierzu Wielkopolskim, nad Wartą, u ujścia Cybiny. Historyczna stolica Wielkopolski, od 1999 r. siedziba władz województwa wielkopolskiego i powiatu poznańskiego. Miasto jest istotnym węzłem drogowym i kolejowym, funkcjonuje tu również międzynarodowy port lotniczy.




    Warto wiedzieć że... beta

    Grupa Coimbra – sieć europejskich uczelni wyższych, w skład której wchodzi 39 najstarszych i najbardziej prestiżowych uniwersytetów z tej części świata. Została ona założona w 1985, a oficjalnie działa od 1987 roku.
    Mikołaj Kopernik (łac. Nicolaus Copernicus, niem. Nikolaus Kopernikus; ur. 19 lutego 1473 w Toruniu, zm. 24 maja 1543 we Fromborku) – polski astronom, autor dzieła De revolutionibus orbium coelestium (O obrotach sfer niebieskich) przedstawiającego szczegółowo i w naukowo użytecznej formie heliocentryczną wizję Wszechświata. Wprawdzie koncepcja heliocentryzmu pojawiła się już w starożytnej Grecji (jej twórcą był Arystarch z Samos), to jednak dopiero dzieło Kopernika dokonało przełomu i wywołało jedną z najważniejszych rewolucji naukowych od czasów starożytnych, nazywaną przewrotem kopernikańskim.
    Frombork (niem. Frauenburg, łac. Castrum Dominae Nostrae) – miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Frombork. Jest położony na Równinie Warmińskiej, nad Zalewem Wiślanym, na północnym krańcu Wysoczyźny Elbląskiej. W miejscowości znajduje się port morski oraz morskie przejście graniczne.
    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
    Store Norske leksikon (Wielka encyklopedia norweska) - norweska encyklopedia w języku bokmål. Powstała po fuzji dwóch dużych, tworzących encyklopedie i słowniki wydawnictw norweskich Aschehoug i Gyldendal w 1978 roku, które utworzyły wydawnictwo Kunnskapsforlaget. Były cztery wydania papierowe: pierwsza w latach 1978-1981 w 12 tomach, druga w latach 1986-1989 w 15 tomach, trzecia w latach 1995-1999 w 16 tomach i czwarta w latach 2005-2007 w 16 tomach. Ostatnie wydanie zawierało 150 tys. haseł i 16 tys. ilustracji i zostało opublikowana przy wsparciu finansowym stowarzyszenia Fritt Ord. W 2010 roku ogłoszono, że nie będzie już wydań papierowych encyklopedii. Encyklopedia dostępna jest on-line od 2000 roku, a od 2009 roku może być edytowane przez użytkowników. Kunnskapsforlaget korzysta jednak z pomocy ekspertów przy sprawdzaniu treści zamieszczonych przez czytelników.
    Braniewo (niem. Braunsberg) – miasto gmina w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim. Położone jest na Równinie Warmińskiej, nad rzeką Pasłęką. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa elbląskiego.
    Ziemia (łac. Terra) − trzecia, licząc od Słońca, a piąta co do wielkości planeta Układu Słonecznego. Pod względem średnicy, masy i gęstości jest to największa planeta skalista Układu Słonecznego.

    Reklama