• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Underclass

    Przeczytaj także...
    Kategoria społeczna to zbiór społeczny, w którym nie występują trwałe interakcje, więzi społeczne, struktura społeczna, normy ani cele, wyodrębniona jednak na podstawie danej cechy członków tego zbioru, np. nauczyciele, więźniowie, bezdomni, lekarze itp.Państwo opiekuńcze (ang. welfare state), także: państwo dobrobytu, państwo bezpieczeństwa socjalnego – koncepcja państwa oraz społeczeństwa powstała pod wpływem tzw. ekonomii dobrobytu, ukształtowana po II wojnie światowej. Była głoszona w szczególności w latach 50.-80. XX wieku. Państwo opiekuńcze to państwo kapitalistyczne z silnym interwencjonizmem państwowym, będącym przeciwieństwem liberalizmu ekonomicznego, ma kłaść szczególny nacisk na rozwiązywanie problemów społecznych.
    John Kenneth Galbraith (ur. 15 października 1908 w Iona Station w kandyjskiej prowincji Ontario, zm. 29 kwietnia 2006 w Cambridge w Massachusetts) – amerykańsko-kanadyjski ekonomista, zwolennik keynesizmu i interwencjonizmu w gospodarce. Był profesorem Uniwersytetu Harvarda, doradcą ekonomicznym 4 prezydentów USA Franklina Roosevelta, Johna Kennedy’ego, Lyndona Johnsona oraz Billa Clintona.

    Underclass (podklasa społeczna) – specyficzna, niejednolita kategoria społeczna, skupiająca ludzi trwale pozostawionych poza nawiasem społeczeństwa (np. biedni, uliczni przestępcy, narkomani, bezdomni, alkoholicy, pozbawieni opieki umysłowo chorzy). Jedną z przyczyn jej powstawania jest uzależnienie się od pomocy socjalnej – skutek uboczny działania państwa opiekuńczego (podejście behawioralne) lub skutek uboczny makroekonomicznych przemian gospodarczych (podejście strukturalne). W hierarchicznym porządku znajduje się ona na najniższym szczeblu drabiny społecznej.

    Zygmunt Bauman (ur. 19 listopada 1925 w Poznaniu) – polski socjolog, filozof, eseista, jeden z twórców koncepcji postmodernizmu – ponowoczesności, płynnej nowoczesności, późnej nowoczesności.Henryk Domański (ur. 1952) – polski socjolog, profesor nauk humanistycznych, dyrektor Instytutu Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk.

    Twórcy pojęcia[ | edytuj kod]

    Autorem pojęcia w odniesieniu do sfery niedostatku jest szwedzki ekonomista Gunnar Myrdal. Autorstwo ogólnej koncepcji underclass przypisuje się jednak amerykańskiemu socjologowi, Juliusowi Wilsonowi.

    Kultura i Społeczeństwo – kwartalnik wydawany od 1957 roku w Warszawie. Wydawcą jest Komitet Socjologii PAN oraz Instytut Studiów Politycznych PAN. W skład komitetu redakcyjnego wchodzą m.in. Jerzy Bartmiński, Jolanta Kulpińska, Henryk Markiewicz, Zofia Sokolewicz, Jerzy Szacki, Piotr Sztompka, Janusz Tazbir, Edmund Wnuk-Lipiński. Redaktor naczelną jest Elżbieta Tarkowska.Gunnar Myrdal (ur. 6 grudnia 1898 w Skattungbyn, zm. 17 maja 1987 w Sztokholmie) – ekonomista, polityk i socjolog szwedzki, laureat Nagrody Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie ekonomii w 1974, uczeń dwóch znanych ekonomistów szwedzkich Knuta Wicksella i Gustava Cassela.

    Wyróżniki[ | edytuj kod]

    Wyróżnikami członków „underclass” są: trwała nieobecność na rynku pracy, przynależność kulturowa i rasowa, segregacja przestrzenna.

    Podstawowe składniki identyfikujące jej obecność:

  • bezrobocie wśród młodych mężczyzn;
  • przestępstwa dokonywane przeciwko osobom;
  • duża dzietność w rodzinach dysfunkcyjnych.
  • Poziomy analizy „underclass”[ | edytuj kod]

    Według Mary Daly istnieje pięć poziomów analizy „underclass”:

    1. przestrzenny – znajdowania się w bliskości przestrzennej z innymi osobami w podobnej sytuacji ekonomiczno-społecznej;
    2. strukturalny – wykluczenie społeczne i marginalizacja;
    3. temporalny – trwanie określonych warunków i zachowań przez dłuższy czas;
    4. deprywacji – równoczesne doświadczanie różnych problemów społecznych (np. bieda, alkoholizm i złe warunki mieszkaniowe);
    5. kulturowy – cechy „kultury ubóstwa” jako podobieństwa kulturowe.

    Koncepcja „kultury ubóstwa” Oscara Lewisa[ | edytuj kod]

    Według niektórych badaczy da się wyróżnić w miarę homogeniczny świat podkulturowy „underclass”, na który składają się brak umiejętności planowania przyszłości, rezygnacja, fatalizm i tolerancja dla patologii. W koncepcji Oscara Lewisa, długotrwałe ubóstwo ma nadbudowę kulturową – nędza ma odrębną strukturę i zasady funkcjonowania, w tym sensie tworzy subkulturę.

    Dziedziczenie biedy (także: dziedziczenie ubóstwa) – proces społeczny polegający na przenoszeniu stanów biedy i niedostatku z jednej generacji na następną w okresie jej dorosłości i mogący skutkować biedą w dzieciństwie kolejnego pokolenia, które, gdy dorośnie, z dużym prawdopodobieństwem nadal powielać będzie odziedziczone problemy związane z niedostatkiem. Jako utrwalona kondycja osób i rodzin jest to proces wyjątkowo niebezpieczny i trudny do przezwyciężenia. Pozostaje on też najbardziej uporczywą i najtrudniejszą do zwalczenia postacią ubóstwa. Matriarchat – hipotetyczny hierarchiczny ustrój społeczny i polityczny, w którym władzę sprawują kobiety. Termin ten został wprowadzony przez Johanna Jakoba Bachofena w 1861 roku w jego dziele Das Mutterrecht.
  • „kultura ubóstwa” jest charakterystyczna dla grupy najuboższej w społeczeństwie;
  • bieda jest dziedziczna;
  • na poziomie rodziny brak jest dzieciństwa jako etapu chronionego;
  • powszechną formą związków są konkubinaty lub związki matriarchalne;
  • na poziomie psychologicznym wiąże się ona z poczuciem zepchnięcia na margines, bezradnością, uzależnieniem, widzeniem siebie jako kogoś gorszego od innych.
  • Anthony Giddens stwierdza, że o ile początkowo pojęcie „underclass” było klarowne, w wyniku wciągnięcia jej istnienia jako argumentu w krytyce państwa opiekuńczego, rozwodniło się i uległo upolitycznieniu.

    Subkultura (z łac. sub = "pod" + kultura) – określa grupę społeczną i jej kulturę wyodrębnioną według jakiegoś kryterium, na przykład zawodowego, etnicznego, religijnego, demograficznego.Mary Daly (ur. 16 października 1928 w hrabstwie Schenectady, w stanie Nowy Jork, zm. 3 stycznia 2010 w hrabstwie Gardner, w stanie Massachusetts) – amerykańska pisarka, filozofka i teolożka feministyczna z nurtu radykalnego.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Zygmunt Bauman, Zbędni, niechciani, odtrąceni – o biednych w zamożnym świecie, "Kultura i Społeczeństwo" 2: 3-18, 1998.
  • Henryk Domański, Polska underclass?, "Wiadomości Kulturalne" 7:9, 1998.
  • John Kenneth Galbraith, Istota masowego ubóstwa, Warszawa 1987.
  • Arkadiusz Karwacki, Dominik Antonowicz, Underclass i kultura biedy w środowiskach popegieerowskich w kontekście sporów teoretycznych i interpretacyjnych, "Studia Socjologiczne" 2003, nr 3 (170).




  • Reklama

    Czas generowania strony: 0.565 sek.