• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ulica Trzech Koron w Krościenku nad Dunajcem

    Przeczytaj także...
    Kolej krzesełkowa – rodzaj kolei linowej. Transportuje on turystów na krzesłach (kanapach). W odróżnieniu od wyciągów orczykowych i talerzykowych umożliwiają wwożenie nie tylko narciarzy, ale także pieszych, co umożliwia ich użytkowanie nie tylko zimą, ale praktycznie przez cały rok. Dodatkowo ich konstrukcja umożliwia także transport turystów w dół stoku.Rudolf Stefan Jan Weigl (ur. 2 września 1883 w Przerowie, zm. 11 sierpnia 1957 w Zakopanem) – polski biolog, wynalazca pierwszej w świecie skutecznej szczepionki przeciw tyfusowi plamistemu, prekursor zastosowania owadów, głównie wszy odzieżowej jako zwierzęcia laboratoryjnego do hodowli zarazka tyfusu.
    Pasmo Radziejowej – pasmo górskie w Beskidzie Sądeckim będące, obok Pasma Jaworzyny, jedną z jego dwóch głównych części. Rozciąga się od doliny Dunajca na zachodzie po Gromadzką Przełęcz na wschodzie. Znajdują się tu wszystkie szczyty Beskidu Sądeckiego wznoszące się powyżej 1200 m n.p.m., łącznie z najwyższą Radziejową, od której pasmo wzięło swoją nazwę.
    Dwór Dziewolskich będący obecnie siedzibą Nadleśnictwa Krościenko przy ul. Trzech Koron 4
    Pensjonat Sitowskich
    Dom Stanisława Czepiela przy ul. Trzech Koron 22, za którym mieści się budynek galerii Sztuki Pienińskiej
    Panorama Krościenka i doliny Dunajca z Toporzyska

    Ulica Trzech Koron w Krościenku nad Dunajcem – jedna z ulic Krościenku nad Dunajcem prowadząca od ulicy Jagiellońskiej w kierunku wzgórza Pod Ociemne i dalej (jednym ze szlaków) na Trzy Korony.

    Minimalna deniwelacja względna (MDW), wybitność szczytu – liczba określająca, na ile szczyt wyróżnia się ze swojego otoczenia. Wybitność definiuje się jako różnicę wysokości danego szczytu i wysokości najniższej warstwicy okalającej go, a nieobejmującej formacji od niego wyższych. Wysokość tej warstwicy określa wysokość przełęczy zwanej kluczową, oddzielającej dany szczyt od wyższego, kolejnego szczytu na grzbiecie (wododziale). Spośród przełęczy oddzielających dany szczyt od wyższych sąsiadów przełęczą kluczową jest przełęcz najwyższa. Wybitność szczytu to inaczej jego wysokość względna nad przełęczą kluczową.Sromowce Niżne – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Czorsztyn, położona w Pieninach w dolinie Dunajca. Około 1000 mieszkańców, miejscowość turystyczna z rozwiniętą bazą noclegową. Wieś założona w pierwszej połowie XIV wieku, jej początki wiążą się z historią zakonu klarysek ze Starego Sącza, pierwszych właścicielek Sromowiec.

    Przebieg i ważniejsze obiekty[]

    Ulica odchodzi od ulicy Jagiellońskiej ok. 410 m na zachód od krościeńskiego rynku. Ulica Jagiellońska jest zachodnią wylotówką z Krościenka w kierunku Nowego Targu i stanowi fragment drogi wojewódzkiej nr 969 (Tabliczka DW969.svg). Początek ulicy Trzech Krzyży znajduje się na wysokości 429 m n.p.m.

    Wyciąg orczykowy (tzw. kotwica) to rodzaj wyciągu narciarskiego służący do wciągania narciarzy lub snowboardzistów do góry wzdłuż stoku. Wyciąg orczykowy to patent szwajcarsko-niemiecki z 1934 r. (inż. Constam i firma Bleichert).Wielki Piątek – drugi dzień Triduum Paschalnego, (od Liturgii Męki Pańskiej drugi) upamiętniający śmierć Jezusa Chrystusa na krzyżu.

    Ulica pnie się stromo pod górę, 80 m od początku ulicy po jej prawej stronie stoi Kaplica Świętego Rocha. Dalej, pod numerem 4, również po prawej – dwór rodziny Dziewolskich, właścicieli dominium Krościenko w XIX i pierwszej połowie XX wieku. Dziś we dworze ma swoją siedzibę Nadleśnictwo Krościenko. Tuż powyżej dworu dom o ciekawej architekturze – pensjonat Sitowskich. Najbardziej znanym przedstawicielem rodu Sitowskich był Ludwik Sitowski, entomolog, pionier ochrony przyrody w Pieninach. W 1944 roku w domu tym pracował Rudolf Weigl: w jego zachodnim skrzydle zorganizował laboratorium, w którym wytwarzał szczepionkę na tyfus.

    Tyfus plamisty, dur plamisty (łac. Typhus exanthematicus) – bakteryjna choroba zakaźna, przyczyna ciężkich epidemii i śmierci milionów ludzi.Nadleśnictwo Krościenko – jednostka organizacyjna Lasów Państwowych podległa Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krakowie. Siedziba Nadleśnictwa znajduje się w Krościenku nad Dunajcem przy ul. Trzech Koron 4.

    Wreszcie, prawie na końcu ulicy, pod numerem 22a a mieści się Galeria Sztuki Pienińskiej Stanisława Czepiela. Dalej ulica przechodzi w polną drogę prowadzącą w kierunku najpiękniejszych szczytów Pienin. Droga ta nazywa się „Pod Ociemne” od nazwy niewybitnego wzgórza/zbocza, przez które przechodzi (z kolei nazwa tego wzgórza pochodzi od pobliskiej stromej dolinki Ociemne).

    Krościenko nad Dunajcem – wieś o charakterze turystyczno-wypoczynkowym w dolinie Dunajca i Krośnicy położona u podnóża Pienin, Gorców i Beskidu Sądeckiego, w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, siedziba Gminy Krościenko nad Dunajcem.Hieronim Michał Dziewolski (ur. w 1817, zm. 20 maja 1890) – właściciel dominium Krościenko nad Dunajcem – Tylka – Grywałd w latach 1842–1890, kontynuator rozwoju uzdrowiska w Krościenku.

    Na wysokości 517 m n.p.m. po lewej stronie drogi wzniesiono wielki metalowy krzyż, jeden z 4 dominujących nad Krościenkiem krzyży, oświetlonych w każdy Wielki Piątek.

    Dalej droga prowadzi wzdłuż polany (po lewej stronie) o nazwie „Toporzysko”. Na polanie tej w latach 80. i 90. XX wieku działał narciarski wyciąg orczykowy o przewyższeniu 121 m (482–603 m n.p.m.). W obecnie obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego cała ta polana przeznaczona jest na tereny rolne i urządzenia sportowe w związku z odżywającymi co jakiś czas wizjami budowy wyciągu krzesełkowego na tych terenach. Po prawej stronie droga mija wzgórze Łupiska (659 m n.p.m.), znajdujące się już na terenie Pienińskiego Parku Narodowego.

    Ludwik Sitowski (ur. 29 marca 1880 w Nowym Sączu, zm. 20 listopada 1947 w Poznaniu) – polski naukowiec, zoolog. W latach 1925-1926 rektor Uniwersytetu Poznańskiego.Pasmo Lubania – dobrze wyodrębniony grzbiet górski w południowo-wschodniej części Gorców, między dolinami Ochotnicy, Dunajca i Krośnicy, oddzielony od głównego rozrogu Przełęczą Knurowską. Długość ok. 20 km, szerokość do 10 km. W Paśmie Lubania w kierunku od Przełęczy Knurowskiej na wschód wyróżnia się w jego grani głównej kolejno następujące, słabo wyodrębnione wzniesienia:

    Z drogi tej i polany Toporzysko rozciąga się spektakularny widok na Krościenko, dolinę Dunajca, Pasmo Lubania i Pasmo Radziejowej.

    Szlaki[]

    W ulicę Trzech Koron skręca żółty szlak szlak turystyczny żółty prowadzący z Rynku na Przełęcz Szopka i dalej do Sromowiec(2,5 h od początku ulicy). Od żółtego szlaku odchodzi szlak niebieski, którym można dotrzeć na Trzy Korony w ciągu 2 i ¼ godziny od początku ulicy.

    Początek ulicy to również początek zielonego szlaku szlak turystyczny zielony prowadzącego na Czertezik (1 i ¼ h).

    Przełęcz Szopka – przełęcz w Pieninach na wysokości 779 m n.p.m. pomiędzy szczytami Trzech Koron (982 m n.p.m.) i wzniesieniem Czoło (815 m n.p.m.). Przez kiepskich piechurów nazwana przełęczą Chwała Bogu (jako wyraz ulgi po trudach wspinaczki). Główny węzeł szlaków w Pieninach Właściwych. Na przełęczy i poniżej niej znajdują się dwie polany. Z polany zwanej Szopką widok na pogórza Spisza i Tatry, z polany nad przełęczą widać Gorce. Polana jest koszona przez Pieniński Park Narodowy, jednak z powodu niewielkiego jej rozmiaru i częściowego już zarośnięcia widoki są ograniczone. Źródełko i ławki wzdłuż ogrodzeń krzyżujących się szlaków, estetycznie wykonane dydaktyczne tablice informacyjne. Przełęcz jest miejscem, gdzie zwykle odpoczywają turyści podążający dalej. W sezonie turystycznym bywa często zatłoczona. Szlaki rozchodzą się na Trzy Korony, do Czorsztyna, Krościenka i Sromowiec Niżnych.Czertezik (772 m n.p.m.) – szczyt w Pieninach Właściwych będący drugą co do wysokości kulminacją Pieninek. Nazwa pochodzi od dawnej polany Czertezik. Jest to długi i wąski szczyt o wierzchołkowych partiach zbudowanych z wapieni krynoidowych. Od zachodu sąsiaduje z Czerteżem (774 m), natomiast od południowego wschodu przełęcz Sosnów (650 m) oddziela go od Sokolicy. Południowy stok jest stromy, miejscami skalisty i opada do Dunajca i głębokiej doliny Pieńskiego Potoku oddzielającej Pieninki od Masywu Trzech Koron. Poniżej wierzchołka znajduje się w nim skalne urwisko o wysokości ok. 35–40 m, niżej stromizny porośnięte są rzadkim lasem sosnowo-bukowym. Około 50 m poniżej szczytu w stokach tych w 1953 odkryto niewielką jaskinię o długości 6 m. Stoki północne porasta las bukowo-jodłowy. Przez szczyt wiedzie Sokola Perć – fragment szlaku turystycznego z Tarnowa na Wielki Rogacz.

    Przypisy

    1. Koper 2008 ↓, s. 72–73.
    2. Uchwała Rady Gminy Kroscienko nad Dunajcem z dnia 29 marca 2011 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Krościenko – Toporzysko, Dziennik Urzędowy Woj. Małopolskiego, Kraków, 2011, Nr 240, poz. 1926, str. 13453.

    Bibliografia[]

  • Krzysztof Koper: Mały przewodnik historyczny po krościenku nad Dunajcem. 660 lat lokacji miasta (1348–2008). Nowy Targ: Wydawnictwo „MK” s.c., 2008. ISBN 9788360306314.
  • Krzysztof Koper: Z dziejów Krościenka nad Dunajcem. Nowy Targ: Zakład Poligraficzny „MK” s.c., 2006. ISBN 8360306109.
  • Dunajec (słow. Dunajec, niem. Dunajetz lub Dohnst) – rzeka w południowej Polsce, prawy dopływ Wisły (rzeka II rzędu). Powstaje z połączenia wód Czarnego Dunajca i Białego Dunajca w m. Nowy Targ; za początkowy odcinek uważa się Czarny Dunajec. Długość 247 km (łącznie z Czarnym Dunajcem), z czego 17 km liczy odcinek graniczny między Sromowcami Niżnymi a Szczawnicą. Powierzchnia dorzecza wynosi 6804 km², z tego w Polsce 4854,1 km², na Słowacji 1949,9 km² (z czego 1594,1 km² przypada na dorzecze Popradu, a 355,8 km² – na zlewnię samego Dunajca).Szlak turystyczny – trasa wycieczkowa oznaczona specjalnymi symbolami wyznaczającymi jej przebieg i ułatwiającymi odnalezienie właściwej drogi.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Stanisław Franciszek Czepiel (ur. w 1936) – polski dyrygent, muzyk i lutnik, poeta, rzeźbiarz i malarz, artysta ludowy.
    Pieniński Park Narodowy – jeden z 23 parków narodowych na terenie Polski, utworzony 1 czerwca 1932 r., jako pierwszy park narodowy w Polsce.
    Droga wojewódzka nr 969 (DW969) - droga wojewódzka o długości 67,3 km w południowo-zachodniej części województwa małopolskiego, łącząca Nowy Targ ze Starym Sączem. W dniu 29 października 2011 roku otwarto obwodnicę Podegrodzia, która wraz z wybudowaną w 2009 roku obwodnicą starosądecką stanowi nowy przebieg tej trasy, mijając centra Starego Sącza i Podegrodzia.
    Pieniny (514.12) – pasmo górskie w południowej Polsce i północnej Słowacji, stanowiące najwyższą część długiego, porozdzielanego pasa skałek wapiennych (Pieniński Pas Skałkowy).
    Skrót n.p.m.nad poziomem morza – używany jest przy mierzeniu wysokości bezwzględnej danego obiektu na Ziemi. Wielkość ta wyrażona jest najczęściej w metrach (m  n.p.m.) i określa wysokość nad punktem odniesienia, którym jest średni poziom morza (p.m.).
    Kaplica Świętego Rocha w Krościenku nad Dunajcem – kaplica w Krościenku nad Dunajcem, przy ulicy Trzech Koron, na tzw. Ptaszkowej Górce. Najstarsza kaplica w Krościenku.
    Ociemne – stroma dolina wcięta w północno-wschodnie stoki Pieninek w Pieninach. Od wschodu jej obramowanie tworzy grzbiet Koszarków (562 m), od zachodu grzbiet odchodzący od Ociemnego Wierchu ze wzniesieniem Zimnej Skały (615 m). Dolina uchodzi do Dunajca, jej dnem spływa Ociemny Potok. Nazwa Ociemne odnosi się głównie do przewężenia pomiędzy grzbietem Koszarków a Zimną Skałą.

    Reklama