• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ulica Szeroki Dunaj w Warszawie

    Przeczytaj także...
    Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk – interdyscyplinarna placówka badawcza, zajmująca się badaniem i dokumentacją polskiej sztuki i kultury artystycznej w zakresie sztuk plastycznych i architektury, muzyki, teatru, filmu i sztuki audiowizualnej.Mury obronne Warszawy – podwójny ciąg murów wokół Starej Warszawy, wzniesionych w XIII–XVI wieku, odbudowanych w latach 1950–1963 i częściowo później. Najlepiej zachowane fragmenty biegną równolegle do ulicy Podwale od Zamku Królewskiego do Barbakanu i dalej do skarpy wiślanej.
    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.
    Targ na Szerokim Dunaju przed II wojną światową

    Szeroki Dunaj – niewielki placyk na Starym Mieście w Warszawie będący zaułkiem ul. Wąski Dunaj, kończący się na uliczce podmurnej bez nazwy.

    Historia[]

    Jeszcze do połowy XIX, wraz z ulicą Wąski Dunaj, Szeroki Dunaj występował pod jedną wspólną nazwą Dunaj, pochodzącą od nazwy strumienia, który miał tutaj swoje źródło.

    Stare Miasto w Warszawie – najstarszy ośrodek miejski Warszawy będący zwartym zespołem architektury zabytkowej, przeważnie z XVII i XVIII wieku o średniowiecznym układzie zabudowy, otoczone pierścieniem murów obronnych z XIV–XVI wieku. Ma rynek rozmieszczony na planie prostokąta.Aleksander Czamer (właśc. Alexander Chalmers, ur. 1645 - zm. 9 marca 1703) – rodowity Szkot, kupiec, ok. 1672 uzyskał obywatelstwo miasta Starej Warszawy, a w 1673, po odkupieniu kramu w Rynku Starego Miasta, tytuł kupca królewskiego. Stał na czele kolonii szkockiej w Warszawie.

    Od roku 1631 na Szerokim Dunaju sprzedawano ryby, po roku 1800 – warzywa i kwiaty.

    Zabudowę wschodniej strony placyku tworzą kamienice będące tylną zabudową działek wytyczonych przy ulicy Nowomiejskiej, strony zachodniej – kamienice wybudowane na stosunkowo długich działkach ciągnących się ku murom obronnym Starej Warszawy.

    W roku 1632 północną stronę Szerokiego Dunaju zabudowano jatkami rzeźniczymi przylegającymi do murów obronnych przy Bramie Rzeźniczej; w późniejszym okresie owe jatki zostały zastąpione kamienicami.

    Wąski Dunaj – ulica warszawskiego Starego Miasta, biegnąca od Rynku Starego Miasta i ul. Nowomiejskiej do ul. Podwale.Ulica Nowomiejska w Warszawie – jedna z głównych ulic Starego Miasta w Warszawie, biegnąca od Rynku Starego Miasta i ul. Wąski Dunaj do zbiegu ul. Freta i ul. Mostowej.

    W latach 1937–1938 podczas odsłaniania murów obronnych rozebrano część zabudowy pierzei północnej, pozostała zabudowa ulicy została zniszczona w roku 1944 – kamienice zachowały jedynie piwnice i fragmenty fasad. Podczas odbudowy w latach 1955–63 wszystkie domy zrekonstruowano z wprowadzeniem niekorzystnych zmian i przekształceń. Zrezygnowano też z odbudowy przylegającego niegdyś do muru obronnego domu numer 12.

    Muzeum Cechu Rzemiosł Skórzanych im. Jana Kilińskiego – muzeum na warszawskim Starym Mieście mieszczące się w Kamienicy Szewców przy ulicy Wąski Dunaj 10.Jan Kiliński (ur. 1760 w Trzemesznie, zm. 28 stycznia 1819 w Warszawie) – jeden z pułkowników powstania kościuszkowskiego, uczestnik spisków powstańczych, należał do Rady Miasta Warszawy od roku 1791, pamiętnikarz. Z zawodu był szewcem.

    Otoczenie[]

  • Relikty Bramy Rzeźniczej wraz z przejściem na międzymurze.
  • Dom numer 2 był siedzibą cechu szewskiego. Kamienica została odbudowana w 1954. Obecnie znajduje się tu kameralne Muzeum Cechu Rzemiosł Skórzanych (ul. Wąski Dunaj 10).
  • Dom numer 5 przed rokiem 1790 należał do bohatera Insurekcji Warszawskiej, Jana Kilińskiego. Na budynku umieszczona jest tablica informująca o tym fakcie. W Muzeum Cechu Rzemiosł Skórzanych vis-a-vis można obejrzeć klamrę od pasa, znalezioną w piwnicach tego domu i według muzealników należącą niegdyś do Jana Kilińskiego.
  • Dom numer 13, ostatnia z odbudowanych kamienic w 1956, tzw. Dom Kata. Od lat 60. XX wieku mieści się tam Cech Rzemiosł Różnych.
  • Od 1970 w północnej części Szerokiego Dunaju stoi XIX-wieczna żeliwna studnia upamiętniająca źródło, skąd brał początek płynący tu niegdyś potok.
  • Ciekawostki[]

  • Na ścianie kamienicy przy ul. Wąski Dunaj 10 (od strony Szerokiego Dunaju) w 2008 umieszczono tablicę upamiętniającą Aleksandra Czamera (wł. Alexandra Chalmersa) – rodowitego Szkota, kilkukrotnego burmistrza Starej Warszawy.
  • Galeria[]

  • Szeroki Dunaj przed 1939, widoczna kamieniczka nr 12, które nie została odbudowana po wojnie
  • Kamieniczka przy ul. Wąski Dunaj 8
  • Przypisy

    1. Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 833. ISBN 83-01-08836-2.

    Bibliografia[]

  • Praca Zbiorowa: Katalog Zabytków Sztuki tom XI część 1: Stare Miasto. Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, 1993, s. 370. ISBN 83-221-0628-9.
  • Michał Mórawski: Bedeker Warszawski. Warszawa: Iskry, 1996, s. 77. ISBN 83-207-1525-3.
  • (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Mur obronny – ciągła konstrukcja warowna w postaci muru wykonanego z kamienia lub cegły. Podstawowa część każdej murowanej fortyfikacji.Insurekcja warszawska 1794 (Powstanie warszawskie 1794) – zwycięskie powstanie wojska polskiego i mieszkańców Warszawy przeciwko okupacyjnemu garnizonowi rosyjskiemu, w czasie insurekcji kościuszkowskiej. Miała miejsce w dniach 17-18 kwietnia 1794.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.013 sek.