• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ulica Piotrkowska w Łodzi



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Fabryka Markusa Silbersteina – fabryka znajdująca się w Łodzi przy ul. Piotrkowskiej 242/250 wybudowana przez fabrykanta, Markusa Silbersteina.Wielkie Księstwo Poznańskie 1815-1848 (dawniej Wielkie Xięstwo Poznańskie, niem. Großherzogtum Posen, fr. Grand Duché de Posnanie) – autonomiczne księstwo, wchodzące w skład Prus (pozostające - z wyjątkiem lat 1848-1851 - obok Prus Zachodnich i Wschodnich, poza Związkiem Niemieckim), powstałe na mocy kongresu wiedeńskiego, mające w zamierzeniu mocarstw zaspokoić narodowe dążenia wielkopolskich Polaków w związku z odłączeniem decyzją kongresu terytorium Wielkopolski od reszty terytorium Księstwa Warszawskiego, które otrzymało status Królestwa Polskiego, państwa konstytucyjnego, związanego jedynie unią personalną z Imperium Rosyjskim. Po powstaniu listopadowym w Królestwie Polskim, popartym przez Poznaniaków, autonomia Księstwa została ograniczona w 1831, a po powstaniach wielkopolskich z 1846 i 1848 - całkowicie zniesiona. Administracja pruska bez żadnego aktu prawnego zmieniła nazwę na Prowincja Poznańska (Provinz Posen), ale w użyciu społecznym nadal pozostawała nazwa Wielkie Księstwo Poznańskie (choć polskie elity polityczne również używały nowej nazwy). Nazwa ta pozostała w pełnej tytulaturze królów Prus, a następnie cesarzy niemieckich aż do abdykacji Wilhelma II.

    Ulica Piotrkowska – reprezentacyjna ulica Łodzi, jedna z najdłuższych ulic handlowych w Europie licząca ok. 4,2 km, biegnąca południkowo w linii prostej, pomiędzy pl. Wolności a pl. Niepodległości.

    Ulica ta stanowiła od samego początku oś centralną, wokół której rozbudowywało się miasto, a jej rozwój spontanicznie nadał obecny kształt jego centrum. Początkowo ulica stanowiła głównie trakt komunikacyjny, jednak z czasem zamieniła się w „wizytówkę miasta”, centrum rozrywki i handlu, gdzie koncentrowało się całe życie rozrastającej się aglomeracji przemysłowej. Ulica podupadła znacznie po II wojnie światowej. Po 1990 roku została poddana stopniowemu remontowi i zamieniona w rodzaj deptaka, który w dużym stopniu pełni rolę podobną do rynku starówki innych miast. Budowle, urbanistyka, instytucje, restauracje, kluby i puby umieszczone w pobliżu tej ulicy tworzą szczególną jej atmosferę o kultowym charakterze, wykraczającym zasięgiem poza Łódź. Ulica jest węższa na początku (plac Wolności) – 17 metrów – a szersza na południu (plac Niepodległości) – 26 metrów.

    Ryszard Wiesław Bonisławski (ur. 4 czerwca 1947 w Łodzi) – polski filolog, od 1992 dyrektor Wojewódzkiego Ośrodka Informacji Turystycznej w Łodzi (obecnie Centrum Informacji Turystycznej Urzędu Miasta Łodzi), od 1999 prezes Towarzystwa Przyjaciół Łodzi, przewodnik turystyczny po Łodzi oraz regionie łódzkim. Senator VIII kadencji.Trambus – atrapa tramwaju na podwoziu samochodu ciężarowego. Jazda nim sprawia wrażenie jazdy tramwajem. Trambus jeździ w Łodzi jako autobus linii A na trasie pomiędzy Manufakturą, przez Plac Wolności, ulicę Piotrkowską do Galerii Łódzkiej.

    Spis treści

  • 1 Historia
  • 2 Remont Piotrkowskiej w latach 1990–1997
  • 3 Remont Piotrkowskiej w latach 2012–2014
  • 4 Obecnie
  • 5 Ruch uliczny
  • 6 Galeria Wielkich Łodzian
  • 7 Aleja Gwiazd
  • 8 Ważniejsze obiekty i miejsca
  • 9 Synagogi i prywatne domy modlitewne
  • 10 Fraszka
  • 11 Przypisy
  • 12 Bibliografia
  • 13 Linki zewnętrzne
  • Historia[]

    Plan regulacyjny Łodzi z 1823 roku
    Widok ulicy w 1900 roku
    Plac Wolności – tu rozpoczyna się Piotrkowska
    Obelisk Ulicy Piotrkowskiej, ustawiony 16 maja 2008 roku dla uczczenia 185. rocznicy przekształcenia Traktu Piotrkowskiego w ulicę Piotrkowską.
    Dom bankowy Wilhelma Landaua przy Piotrkowskiej 29
    1914
    Orbis-Grand przy ulicy Piotrkowskiej 72

    Początkowo obecna ulica Piotrkowska pełniła funkcję traktu łączącego Piotrków Trybunalski ze Zgierzem, na szlaku którego znajdowała się mała, przydrożna osada miejska Łódź, położona na obszarze zwartej wtedy Puszczy Łódzkiej. W 1821 roku Rajmund Rembieliński – prezes Komisji Województwa Mazowieckiego – rozpoczął działania zmierzające do regulacji zabudowy osady fabrycznej. Osadę tę nazwano Nowym Miastem i znajdowała się ona na południe od „starej” Łodzi. Na planie osady, sporządzonym przez geometrę Viebiega, wyznaczono linię traktu, a wzdłuż niego przecznice oraz standardowe jednomorgowe parcele szerokości 17,5–21 m, przydzielane rzemieślnikom tkackim. Na parceli budowano standardowy dom-warsztat, który lokalizowano frontem przy trakcie, zaś resztę działki stanowił „ogród” dla rodziny właściciela.

    Styl międzynarodowy – prąd architektury modernistycznej, z którym często jest ona utożsamiana, rozwijający się od około 1922 w Europie, a później na całym świecie. Neobarok – nurt w architekturze historyzmu, nawiązujący formalnie do baroku, szczególnie w dekoracji elewacji, rozpowszechniony w końcu XIX wieku (od 1880).

    Przydział działki zależał od rodzaju deklarowanej produkcji. Dzięki temu w sąsiedztwie znajdowały się manufaktury (warsztaty) rzemieślników o jednakowej specjalności. W północnej części traktu zlokalizowano działki dla sukienników, dalej na południe dla tkaczy-płócienników (wyrabiających tkaniny lniane), następnie dla rzemieślników wykańczających tkaniny (bielników, farbiarzy), a na samym południu traktu znajdował się targ, na którym sprzedawano gotowe produkty.

    Narodowy Instytut Dziedzictwa (NID) – narodowa instytucja kultury podległa Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Misją NID jest tworzenie podstaw dla zrównoważonej ochrony dziedzictwa poprzez gromadzenie i upowszechnianie wiedzy o zabytkach, wyznaczanie standardów ich ochrony i konserwacji oraz kształtowanie świadomości społecznej celem zachowania dziedzictwa kulturowego Polski dla przyszłych pokoleń. Instytut wydaje kwartalnik „Ochrona Zabytków”.Pomnik Kamienicy – nazwa nadana budynkowi przy ulicy Piotrkowskiej 164 w Łodzi przez grupę łódzkich architektów i plastyków, występujących pod nazwą „urząd ® miasta”, w składzie: Marek Janiak, Włodzimierz Adamiak, Zbigniew Bińczyk i Wojciech Saloni-Marczewski, podczas happeningu, zorganizowanego 7 maja 1981 roku.

    Na północnym końcu tego traktu wyznaczono Rynek Nowego Miasta (obecnie pl. Wolności) – pełniący funkcje administracyjne dla osady rzemieślniczej. Rynek Nowego Miasta znajdował się na południe od rynku Starego Miasta i nieco na zachód od najstarszej, wiejskiej części Łodzi. W tym czasie cały ten trakt wraz z oboma rynkami i targiem był drogą łączącą stolicę guberni piotrkowskiej, którą był Piotrków Trybunalski, ze Zgierzem i Łęczycą.

    Saksonia, Wolny Kraj Saksonia (łac. Saxonia; niem. Freistaat Sachsen; górnołuż. Swobodny stat Sakska; dolnołuż. Zwězkowy kraj Sakska) – kraj związkowy w Niemczech graniczący z Polską, Czechami i z następującymi krajami związkowymi: Bawaria, Turyngia, Saksonia-Anhalt i Brandenburgia. Stolicą jest Drezno. Obecnie niewielki skrawek historycznej Saksonii znajduje się w Polsce, w województwie dolnośląskim (okolice Bogatyni). Republika Saksonii jest spółką prawa publicznego. Reprezentuje ją premier Stanislaw Tillich.Hollywood – dzielnica miasta Los Angeles w Stanach Zjednoczonych i najważniejszy ośrodek amerykańskiej kinematografii. Słowo Hollywood jest używane jako skrótowa, popularna nazwa dla amerykańskiego przemysłu filmowo-telewizyjnego.

    Pierwotnie (około 1815 roku) nazwy „ulica Piotrkowska” używano wobec północnej części traktu, łączącej ówczesny Stary Rynek i Nowy Rynek, tj. dzisiejszej ul. Nowomiejskiej, początkowego odcinka ul. Zgierskiej oraz pl. Kościelnego – natomiast południowy odcinek (dzisiejsza ul. Piotrkowska) nie miał nazwy. Wkrótce jednak nazwę „ulica Piotrkowska” nadano całemu odcinkowi traktu piotrkowskiego, przebiegającemu w nowo założonej osadzie rzemieślniczej, czyli w Nowym Mieście. Nazwa ta została nadana przez burmistrza Starego Miasta, Antoniego Czarnkowskiego, i budowniczego obwodu łęczyckiego, Dürringa. W 1823 roku stanęły tabliczki z taką nazwą, a pięć lat później nazwę tę potwierdzono w piśmie rządowym i naniesiono na plan osady.

    Kamienica Hermana Konstadta – znajduje się w Łodzi przy ul. Piotrkowskiej 53. Jest to eklektyczna kamienica powstała w 1885 roku, według projektu Juliusza Adolfa Junga.Kamienica Schichtów – położona jest przy ulicy Piotrkowskiej 128 w Łodzi. Gmach wzniesiony w 1905 roku dla Alwiny i Gustawa Schichtów, według projektu Gustawa Landau-Gutentegera, który zamieszkał w oficynie kamienicy.

    Trakt piotrkowski w „nowej” Łodzi, nazywany od tego czasu ulicą Piotrkowską, do roku 1865, tj. czasu połączenia Łodzi linią kolejową z Koluszkami i Koleją Warszawsko-Wiedeńską, był głównym połączeniem komunikacyjnym pomiędzy Łodzią i Piotrkowem Trybunalskim, którym toczył się konny ruch osobowy i towarowy z użyciem wielkich wozów i dyliżansów. Część tych wozów skręcała w ulicę Główną („główną” przecznicę Piotrkowskiej – dziś aleję Piłsudskiego), kierując się na szosę rokicińską do Rokicin, w których mieściła się najbliższa stacja kolejowa. Jednocześnie pełnił trakt rolę wewnętrznej drogi łączącej poszczególne warsztaty rzemieślników tkackich różnych specjalności, wymieniających swe półprodukty, i ogniskującej życie wewnętrzne powstającego miasta przemysłowego. Ulica Piotrkowska stanowiła zatem rodzaj wewnętrznego dziedzińca i rynku dla wielkiej „manufaktury łódzkiej”, jaką w całości było Nowe Miasto. Tą jej funkcją jest tłumaczony fakt, że w Łodzi nigdy nie ukształtowało się klasyczne centrum miejskie z centralnie położonym rynkiem i współśrodkowo rozrastającymi się instytucjami handlowymi i życia publicznego, a jego zadania przejęła ul. Piotrkowska.

    Pomnik Łodzian Przełomu Tysiącleci (część pomnika realizowana od 2012 nosi nazwę Pomnika Łodzian Nowego Millenium) – nawierzchnia jezdni ulicy Piotrkowskiej w Łodzi ułożona z ponad 13454 kostek brukowych, każda z żeliwną płytką sygnowaną imieniem i nazwiskiem fundatora.Artur Rubinstein (ur. 28 stycznia 1887 w Łodzi, zm. 20 grudnia 1982 w Genewie) – polski pianista pochodzenia żydowskiego.

    Okres „Łodzi rzemieślniczej” szybko się skończył, gdy na obrzeżach Nowego Miasta powstały fabryki, które przejęły produkcję rzemieślniczą. Natomiast działki tkaczy zostały podzielone i wykupione przez właścicieli fabryk oraz przez przedstawicieli szeroko rozumianej sfery usługowej, co zasadniczo zmieniło charakter tej ulicy. Po roku 1863 i likwidacji organów samorządowych zaprzestano planowania urbanistycznego Łodzi i miasto zaczęło rozrastać się żywiołowo. Niemniej jednak pierwotny i przemyślany plan miasta, który powstał u jego zarania, jest dotąd czytelny w układzie ulic centrum.

    Biuro Oddziału w Polsce – biuro nadzorujące działalność polskich Świadków Jehowy. Znajduje się w Nadarzynie pod Warszawą. Mieszka i pracuje w nim około 170 osób zatrudnionych jako wolontariusze. Pierwsze Biuro Oddziału w Polsce zostało utworzone w 1921 roku.Galeria Łódzka – centrum handlowe w Łodzi przy alei Piłsudskiego 15/23, w samym centrum miasta, niedaleko ulicy Piotrkowskiej. Galeria Łódzka została otwarta 24 października 2002 roku.

    W 1824 roku po wytyczeniu osady tkackiej „Łódka” na południe od „Nowego Miasta”, wzdłuż ul. Piotrkowskiej zamieszkali pierwsi osadnicy. Na północnym odcinku ulicy (tj. od Rynku Nowego Miasta do ul. Cegielnianej) – sukiennicy przybyli z Dolnego Śląska i z Wielkiego Księstwa Poznańskiego, zaś na południowym (od ul. Dzielnej do Górnego Rynku) – tkacze lnu i bawełny, pochodzący z Dolnego Śląska, Czech, Prus i Saksonii. W 1837 roku przy ul. Piotrkowskiej 282 oddano do użytku monumentalną „Białą FabrykęLudwika Geyera (w latach 40. XIX wieku była to największa w Królestwie fabryka bawełniana, dzisiaj w jej murach znajduje się Centralne Muzeum Włókiennictwa). W roku 1839 przy ul. Piotrkowskiej otwarto pierwszą prywatną szkołę elementarną prowadzoną przez Mikołaja Olszewskiego. W 1853 rozpoczął pracę pierwszy młyn parowy przy Piotrkowskiej 268, zbudowany przez Leonarda Fesslera. 13 lipca 1869 roku Łódzkie Towarzystwo Gazowe po raz pierwszy uruchomiło gazowe oświetlenie ulicy. W 1876 roku wybrukowano całą ulicę tzw. „kocimi łbami”. W 1887 miała miejsce przebudowa budynku fabryki wyrobów wełnianych Ludwika Meyera na Hotel Grand. W roku 1888 przy ul. Piotrkowskiej 67 otwarto teatr „Victoria” (przekształcony po II wojnie światowej w kino o nazwie „Polonia”). 23 grudnia 1898 odbył się pierwszy kurs tramwaju elektrycznego po ulicy Piotrkowskiej. W 1899 roku miało miejsce otworzenie przez Władysława i Antoniego Krzemińskich – przy ul. Piotrkowskiej 120 – pierwszego na ziemiach polskich stałego kina, zwanego „Teatrem Żywych Fotografii” (stosowano aparat projekcyjny systemu braci Lumiére). W latach 1901–1912 trwała budowa największego neogotyckiego kościoła katolickiego w Łodzi – przy ul. Piotrkowskiej 273, wzniesionego według projektu spółki „Wende Zarske” (z pewnymi korektami Józefa Dziekońskiego i Sławomira Odrzywolskiego). Kościół w 1920 roku został podniesiony do godności katedry, zaś w 1992 uznany archikatedrą. W roku 1909 rozpoczęto budowę neoromańskiej świątyni luterańskiej pw. św. Mateusza przy ul. Piotrkowskiej 283. W czasie II wojny światowej, 11 kwietnia 1940, rozkazem Adolfa Hitlera nadano miastu nazwę Litzmannstadt, a ul. Piotrkowskiej Adolf Hitler Straße.

    Fundacja Ulicy Piotrkowskiej – fundacja działająca w Łodzi od 1990 roku, skupiająca architektów, plastyków i przedsiębiorców. Jej siedziba mieści się przy ulicy Piotrkowskiej 102. Fundacja Ulicy Piotrkowskiej ma status organizacji pożytku publicznego i można wspierać jej działania 1% podatku.Marek Janiak (ur. 1955 w Sokołowie Podlaskim albo w Łodzi) – polski architekt, nauczyciel akademicki, artysta multimedialny.

    W 1960 roku utworzono Muzeum Historii Włókiennictwa (obecnie Centralne Muzeum Włókiennictwa) w zabytkowym gmachu Białej Fabryki Ludwika Geyera przy Piotrkowskiej 282/284. W latach 1992–1997 trwała przebudowa północnego odcinka ulicy na strefę pieszą dokonana w czterech odcinkach realizacyjnych na podstawie projektu Włodzimierza Nowakowskiego. 4 czerwca 2000 odsłonięto pomnik Jana Pawła II autorstwa Krystyny Fałdygi-Solskiej. 1 sierpnia 2002 otwarto na ul. Piotrkowskiej Pomnik Łodzian Przełomu Tysiącleci – czyli imiennej nawierzchni pokrywającej fragment głównej ulicy miasta (od ul. Tuwima do Nawrot). 16 maja 2008 ustawiono pionowy obelisk upamiętniający 185. rocznicę przemianowania starego traktu piotrkowskiego na ulicę Piotrkowską. Każdy pręt (obelisku) o grubości 1 cm symbolizuje jeden rok od tego wydarzenia (pomysłodawcą był Marek Janiak, ówczesny prezes Fundacji Ulicy Piotrkowskiej).

    Nazwa ulicy wywodzi się z czasów, gdy powstawała Łódź przemysłowa. Drewna opałowego dostarczała przemysłowi puszcza łódzka (jej reliktem jest dziś Park 3 Maja). Droga wiodąca do puszczy zwana była początkowo Przechodem a następnie Przejazdem (obecnie ulica Tuwima), drogą powrotną ku miastu stał się równoległy do Przejazdu Nawrot. Obecnie obie te ulice są jednokierunkowe, jednak kierunek ruchu jest odwrotny do historycznego. Ulicą Tuwima jeździ się od Parku 3 Maja ku śródmieściu, zaś Nawrot wyprowadza ruch z centrum miasta ku byłym peryferiom.Park im. Władysława Stanisława Reymonta – park w Łodzi w obrębie ulic Piotrkowskiej, Przybyszewskiego, Stockiej i Milionowej. Powierzchnia 6.3 ha.

    W 2015 ulica Piotrkowska została uznana pomnikiem historii.

    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Droga – wydzielony pas terenu składający się z jezdni, pobocza, chodnika, drogi dla pieszych lub drogi dla rowerów, łącznie z torowiskiem pojazdów szynowych znajdującym się w obrębie tego pasa. Przeznaczona do ruchu pojazdów, ruchu pieszych, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt. (Prawo o ruchu drogowym, art. 2 pkt 1)
    Esplanada" w Łodzi – dawny Dom Handlowy Hugo Schmechela i Juliana Rosnera znajdujący się przy ulicy Piotrkowskiej 100a w Łodzi.
    Tramwaj (z ang. tramway – linia tramwajowa, tram – tramwaj) – pasażerski lub towarowy pojazd szynowy zaprojektowany do eksploatacji na linii tramwajowej.
    Kolej Warszawsko-Wiedeńska (Варшавско-Венская железная дорога) – linia kolejowa łącząca Warszawę z granicą zaboru austriackiego (Galicją). Była pierwszą linią kolejową na ziemiach ówczesnego Królestwa Polskiego i drugą w Imperium Rosyjskim. Pierwszy odcinek wybudowano w 1845 roku, a w 1912 została upaństwowiona przez władze rosyjskie.
    Plac im. Władysława Reymonta (d. Rynek Geyera, Górny Rynek) w Łodzi – plac w Łodzi; znajduje się po parzystej stronie ulicy Piotrkowskiej, zaraz po numerze 286 w dzielnicy Górna (obszarze Górniak).
    Piotrków Trybunalski – miasto na prawach powiatu w centralnej Polsce, położone na zachodzie Równiny Piotrkowskiej. Drugie pod względem wielkości miasto w województwie łódzkim i 47. w Polsce. Był miastem królewskim.
    Ludwik Geyer (urodzony 7 stycznia 1805 w Berlinie – zmarł 21 października 1869 w Łodzi) – przemysłowiec, jeden z pionierów rozwoju przemysłu włókienniczego w Łodzi i w Polsce, właściciel pierwszej fabryki włókienniczej o napędzie parowym w Królestwie Polskim.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.089 sek.