• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ulica Jana Ewangelisty Purkyniego

    Przeczytaj także...
    Uniwersytet Wrocławski (UWr) – jeden z osiemnastu państwowych uniwersytetów klasycznych w Polsce z siedzibą we Wrocławiu, kształcący na kierunkach humanistycznych i ścisłych. Powstał pierwotnie w 1702 roku jako Leopoldina, a 24 sierpnia 1945 roku został przekształcony na polską uczelnię akademicką. Uczelnia swoimi tradycjami odwołuje się do niemieckich uczelni wrocławskich oraz Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Jest jedną z najważniejszych i najstarszych uczelni we Wrocławiu, na której studiuje blisko 31,6 tysięcy studentów.Fortyfikacja (z łac. fortificatio – umocnienie) – zespół obiektów wojskowych w postaci odpowiednich budowli i urządzeń, przeznaczonych do prowadzenia działań obronnych.
    Ostrów Tumski (niem. Dominsel) – najstarsza, zabytkowa część Wrocławia, powstała na obszarze przepraw na Odrze, pomiędzy ujściem rzek Oławy na południu, Ślęzy i Widawy na północy. Rzeka rozgałęziając się na liczne odnogi utworzyła tu wyspy (staropol. ostrowy).
    .mw-parser-output .street-course__cell{background-size:20px;background-repeat:repeat-y}.mw-parser-output .street-course__cell--street{background-image:url("https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/83/Ikona_ulica.svg")}.mw-parser-output .street-course__cell--pedestrain{background-image:url("https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b0/Deptak.svg")}.mw-parser-output .street-course__cell--grass{background:#73d216}
    Muzeum Narodowe na wschodnim końcu ul. Purkyniego (z lewej), widok z pl. Powstańców Warszawy

    Ulica Jana Ewangelisty Purkyniego we Wrocławiu, przecinająca równoleżnikowo historyczne Nowe Miasto. W przeszłości łączyła plac Nowy Targ przez Bramę Krupniczą (zwaną też Nową) w linii murów wewnętrznych z Bramą Ceglarską w linii murów zewnętrznych. W średniowieczu główna ulica Nowego Miasta; najpierw bezimienna, potem nazywana Platea magna ("Wielka", wzmiankowana w 1403), w XVII wieku nazywano ją Straßgasse ("Uliczna", co nawiązywało do wyróżniającej jej od sąsiednich zaułków szerokości), a od XVIII wieku Breitegasse ("zaułek Szeroki") lub Breitestraße ("ulica Szeroka"). Początkowy odcinek ulicy, między placem Nowy Targ a Bramą Krupniczą nazywano Gutengraupengasse ("zaułek Dobrej Kaszy") albo Mönchgasse ("zaułek Mnisi"), a w 1824 dołączono do ulicy Szerokiej.

    Bastion Ceglarski – nieistniejący już fragment fortyfikacji miasta Wrocławia, położona w północno-wschodniej części pasa murów zewnętrznych okalających wrocławskie Nowe Miasto. Bastion ten powstał w 1585 w miejscu, gdzie wcześniej znajdowała się jedna z bastei flankujących znajdującą się tu Bramę Ceglarską.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

    Po likwidacji fortyfikacji miejskich w 1807 i zasypaniu fragmentu Fosy Miejskiej przy Bastionie Ceglarskim ulica przedłużona została o dalszy wschodni odcinek położony w miejscu, gdzie niegdyś stał most przed Bramą Ceglarską i towarzyszący jej rawelin.

    Po 1945 Breitestraße przemianowano tłumacząc jej nazwę po prostu na "ulicę Szeroką"; nazwa ta utrzymała się do roku 1956, kiedy jej patronem został Jan Evangelista Purkyně, czeski lekarz, fizjolog i uczony, działający I połowie XIX wieku we Wrocławiu, twórca Wydziału Fizjologii Uniwersytetu Wrocławskiego, którego dom znajdował się niegdyś przy tej ulicy.

    Ulica św. Katarzyny – fragment jednego z głównych średniowiecznych traktów komunikacyjnych Wrocławia w rejonie ścisłego centrum starego miasta, prowadzący do placu Nowy Targ; dalej trakt ten łączył się z drogą wylotową na północ, prowadzącą przez najstarsze przeprawy mostowe: Most Piaskowy i następnie przez Mosty Młyńskie do Ołbina (albo przez Most Tumski do Ostrowa Tumskiego).Karłowice (niem. Carlowitz, Karlowitz) – osiedle w północnej części Wrocławia, za północnym brzegiem Starej Odry. Wchodzi w skład dzielnicy Psie Pole. Na zachodzie graniczy z Polanowicami, a na północy z Sołtysowicami. Na osiedlu mieszka około 20 tysięcy osób.

    Do połowy XX wieku przy dzisiejszej ulicy Purkyniego nr 25 stał dom dyrektora promenady, utworzonej na miejscu zburzonych po 1807 fortyfikacji miejskich, mieściły się tu także dwa browary (Browar Pod Gruszą, posesja nr 6/8 i Browar pod Złotą Marią, posesja nr 39), Villa Meincke (nr 26), Seminarium Nauczycielek Katolickich (nr 36).

    Panorama Racławicka – muzeum sztuki we Wrocławiu, oddział Muzeum Narodowego we Wrocławiu, założone w 1893 we Lwowie, od 1980 we Wrocławiu; eksponuje cykloramiczny obraz Bitwa pod Racławicami namalowany w latach 1893–1894 pod kierunkiem Jana Styki i Wojciecha Kossaka. Obraz olejny przedstawia bitwę pod Racławicami (1794), jeden z epizodów insurekcji kościuszkowskiej, zwycięstwo wojsk polskich pod dowództwem gen. Tadeusza Kościuszki nad wojskami rosyjskimi pod dowództwem gen. Aleksandra Tormasowa.Fosa Miejska we Wrocławiu – pozostałości skomplikowanego systemu umocnień Wrocławia, w znacznej mierze opartego o naturalne i sztuczne odcinki rzeki Odry i wpadającej do niej Oławy. Zachowane do dziś fragmenty fosy, biegnące wzdłuż ul. Podwale, stanowiły element zewnętrznego pierścienia umocnień okalającego miasto, od północnego wschodu i wschodu, na najdłuższym swym odcinku – od południa, oraz częściowo od zachodu. Obecnie pas zieleni wzdłuż fosy (oraz dalej Odry) nazwany został Promenadą Staromiejską.

    Obecnie ulica Purkyniego liczy ok. 620 metrów długości; zaczyna się po stronie zachodniej przy skrzyżowaniu z ul. św. Katarzyny na skraju placu Nowy Targ, a kończy się po wschodniej stronie na Placu Powstańców Warszawy, przy budynku Muzeum Narodowego i Parku Juliusza Słowackiego. W połowie jej długości, naprzeciw Wzgórza Polskiego (pozostałości po Bastionie Ceglarskim) znajduje się rotunda Panoramy Racławickiej (posesja nr 11).

    Browar - zakład produkcyjny, w którym wytwarzane jest piwo czyli napój powstały ze słodu, wody i chmielu poddany fermentacji alkoholowej przy użyciu drożdży. Moce wytwórcze sięgają kilku milionów hektolitrów rocznie.Równoleżnik - okrąg powstały wskutek przecięcia powierzchni kuli ziemskiej płaszczyzną prostopadłą do jej osi. Najdłuższym równoleżnikiem jest równik, który ma 40 075 km długości. Równik dzieli kulę ziemską na dwie półkule - północną i południową. Podstawowe równoleżniki to: równik, zwrotnik Raka i zwrotnik Koziorożca a także koło podbiegunowe północne i południowe. Równoleżniki mają różne długości, w zależności od szerokości geograficznej.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. We Wrocławiu jest jeszcze inna ulica o podobnym źródłosłowie: ulica Krupnicza, dawniej Graupenstraße; znajduje się ona na przeciwległym, południowo-wschodnim obrzeżu Starego Miasta. Jej przedłużenie wytyczone po zburzeniu murów w 1807 nazwano Neue Graupenstraße ("Nowokrupnicza"), dziś nazywa się ul. Sądowa. Pewne dodatkowe zamieszanie w nazewnictwie wynika z faktu, że na Ostrowie Tumskim znajduje się uliczka, przy której niegdyś także mieszkali producenci kasz. Uliczka ta nosiła do końca XIX wieku nazwę Neue Graupenstraße lub (częściej) Gräupnergasse ("Nowokrupnicza" lub "Krupiarzy"). W 1902 przemianowano ją na Josephstraße, dziś nosi nazwę ul. św. Józefa.
    2. Inny problem z nazewnictwem wiąże się z mostkiem nad fosą wewnętrzną (zasypaną w latach 60. XIX w., po epidemii cholery). Mostek ten nazywany był Gute Graupenbrücke, a w polskiej terminologii określany jest jako "most Przy Wieży Krupniczej". Mylony bywa jednak z Graupenbrücke ("mostem Krupniczym") nad zewnętrzną Fosą Miejską, w ciągu ul. Krupniczej.
    3. Pod taką nazwą widnieje m.in. na planie miasta z 1948 opracowanym w Biurze Pomiarów Zarządu Miejskiego m. Wrocławia
    4. Na parceli nr 29, gdzie stał ten budynek, dziś wznosi się hotel Radisson.
    5. Okazały dom z ogrodem wybudowany w 1894 dla Heinricha Meineckego, właściciela fabryki wodomierzy na Karłowicach, później przekształcony w Coenaculum - Dom Studentek Katolickich.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Encyklopedia Wrocławia, 2000, ​ISBN 83-7023-749-5​.
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Ulica Jana Ewangelisty Purkyniego na starych i współczesnych fotografiach
  • Nowe Miasto - miasto lokowane na mocy aktu lokacyjnego 16 grudnia 1261 w bezpośrednim sąsiedztwie Wrocławia (dzisiejszego Starego Miasta) i wcielone do niego administracyjnie w 1327. Od 5 października 1263 obowiązywało prawo magdeburskie.Ulica Krupnicza – niegdyś jedna z peryferyjnych ulic przy fortyfikacjach miejskich wrocławskiego Starego Miasta. Po ich likwidacji na skutek decyzji francuskich zwycięzców z 1807 stała się jedną z tras wylotowych wiodących z centrum na południe, w stronę Kątów Wrocławskich.




    Warto wiedzieć że... beta

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
    Muzeum Narodowe we Wrocławiu – jedno z głównych muzeów Wrocławia, kontynuujące tradycję niemieckich muzeów, istniejących w mieście od XIX wieku. Zbiory muzeum obejmują przede wszystkim malarstwo i rzeźbę, ze szczególnym uwzględnieniem sztuki Śląska.
    Nowy Targ (niem. Neumarkt, współczesna nazwa administracyjna plac Nowy Targ) – jeden z trzech historycznych placów targowych Starego Miasta we Wrocławiu, obok Rynku i placu Solnego.
    Encyklopedia Wrocławia – encyklopedia, zawierająca hasła związane z historią i współczesnością miasta Wrocławia.
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
    Park Juliusza Słowackiego we Wrocławiu, to park położony w rejonie Starego Miasta – w pobliżu tzw. Nowego Miasta. Częściowo leży także w miejscu zasypanego odcinka fosy miejskiej, którego fragment przez przez pewien okres stanowił ujściowy odcinek rzeki Oława (do rzeki Odry). Park obejmuje obszar o powierzchni 5,74 ha.
    Rawelin (z łac. ravelere – oddzielać), półksiężyc, dwuramiennik – dzieło fortyfikacyjne na planie trójkąta wznoszone przed linią obronną twierdzy o narysie bastionowym, poligonalnym albo dla osłony kurtyn, wsparcia bastionów, osłony komunikacji pomiędzy poszczególnymi elementami fortyfikacji lub zamaskowania rozmieszczenia kojców.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.018 sek.