• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ulica Grójecka w Warszawie



    Podstrony: [1] 2 [3]
    Przeczytaj także...
    Linia kolejowa nr 8 Warszawa Zachodnia – Kraków Główny Osobowy – linia kolejowa łącząca Warszawę z Krakowem przez Warkę, Radom, Skarżysko-Kamienną, Kielce, Sędziszów i Kozłów.Franciszek Szanior (ur. 6 października 1853 w Warszawie, zm. 5 lutego 1945 w Kamieńsku) - ogrodnik, działający głównie w Warszawie.
    Historia[]

    Ulica Grójecka powstała na miejscu starego traktu, uregulowanego w latach 1818–1823, biegnącego przez wieś Raków oraz miasta Grójec i Radom do Krakowa; jednocześnie obsadzono ją dwoma szpalerami drzew. Nazwę aleja lub ulica Grójecka zamiast Krakowskiej wprowadzono w 1892.

    Po 1831 u zbiegu z ul. Kaliską wzniesiono karczmę „Ochota”, od której nazwę przyjęła dzielnica Ochota.

    Mokotów – lewobrzeżna dzielnica Warszawy na południu miasta, leżąca po obu stronach skarpy wiślanej (Górny i Dolny Mokotów).Prudential – warszawski wieżowiec, wybudowany w latach 1931-1933 w stylu art déco, jako siedziba angielskiego Towarzystwa Ubezpieczeń „Prudential” (Przezorność).

    Okres przedzaborowy[]

    Pierwszą zabudowę nowej ulicy stanowiły dwie cegielnie, powstałe przed rokiem 1829. Pierwsza z nich znajdowała się w rozwidleniu Szosy Krakowskiej i Drogi Jerozolimskiej, czyli dzisiejszych Al. Jerozolimskich. Drugą usytuowano u zbiegu z Drogą Królewską, czyli dzisiejszą ul. Niemcewicza (przeprowadzoną w 1768 jako obsadzoną lipami aleję wiodącą od traktu Wolskiego do Zamku Ujazdowskiego.) Na wysokości dzisiejszego skrzyżowania z ul. Kaliską wzniesiono murowaną karczmę, zwaną Ochota; od niej pochodzi nazwa powstałej nieco później osady, potem wsi i wreszcie dzielnicy. Wieś Ochota ciągnęła się aż po linię ulicy Opaczewskiej, tworzącej wraz z dzisiejszą ulicą Banacha znany już w średniowieczu trakt z Błonia do Czerska.

    Rzeź Ochoty – fala masowych pogromów, grabieży, podpaleń, rozstrzeliwań i gwałtów, jakie przetoczyły się przez warszawską dzielnicę Ochota w czasie powstania warszawskiego w dniach 4–25 sierpnia 1944 roku. Największe zbrodnie popełniono w szpitalach Ochoty, w budynku Instytutu Radowego, Kolonii Staszica i obozie przejściowym na tzw. Zieleniaku (róg ul. Grójeckiej i Opaczewskiej). Ich sprawcą był głównie, tłumiący powstanie warszawskie w ramach sił niemieckich, pułk brygady SS RONA (Rosyjska Ludowa Armia Wyzwoleńcza). Ogółem śmierć w powstaniu poniosło ok. 10 tysięcy mieszkańców Ochoty.Ulica prof. Stefana Banacha – jedna z ulic warszawskiej Ochoty o długości ok. 0,7 km. Ulica Stefana Banacha została otwarta do użytku we wrześniu 1959 r., od roku 1960 funkcjonuje pod obecną nazwą – pierwotnie był to odcinek ulicy Opaczewskiej.

    Okres zaboru rosyjskiego[]

    W 1818 na dzisiejszym pl. Zawiszy wzniesiono okrągłe pawilony Rogatek Jerozolimskich, które zamknęły perspektywę ulicy w kierunku północnym. Od lat siedemdziesiątych XIX wieku właśnie ten bliski rogatkom odcinek Grójeckiej otrzymał zabudowę, składającą się z niewielkich, parterowych i często drewnianych domów. Parzysta strona ulicy długo nie posiadała wartej wzmianki zabudowy: kilka domów drewnianych wznosiło się w rejonie ul. Spiskiej. W 1909 przyłączono do Warszawy odcinek Grójeckiej od pl. Zawiszy do Niemcewicza; wzniesione krótko potem domy liczyły wyłącznie po cztery piętra i otrzymały bardzo skromną dekoracją fasad, lub w ogóle jej nie posiadały. Przesunięcie granic Warszawy uczyniło z sielskiej wsi Ochoty szybko rozwijające się przedmieście; bliskość miasta oddziaływała już dużo wcześniej – miejskie kamienice powstawały tu już przed 1901, a wytyczone krótko po tej dacie przecznice Przemyska, Częstochowska i Winnicka zabudowano niemal natychmiast. Owe czynszowe domy budowane pod wynajem cechował niewielki metraż mieszkań i ich niski standard; ich mieszkańcami byli niezamożni robotnicy, rzemieślnicy i drobni kupcy. Tymczasem Warszawa rozwijała się, zagarniając coraz większy teren: w 1916 przyłączono do miasta wieś Ochotę.

    Proces lubelskiego PAS, Proces dwudziestu trzech – proces sądowy dwudziestu trzech uczestników podziemia niepodległościowego, w którym siedmiu z nich skazanych zostało na karę śmierci. Był to pierwszy wielki procesie pokazowy w Polsce komunistycznej po 1944.Czersk (kaszb. Czérsk) – miasto w południowej części województwa pomorskiego, w powiecie chojnickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Czersk. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. bydgoskiego.

    Okres II Rzeczypospolitej[]

    W 1919 przyłączono pozostały odcinek Grójeckiej, aż po tory Kolei Radomskiej. W 1921 Grójecką pojechał pierwszy tramwaj linii 7 – kursował z ul. Radzymińskiej do zbiegu Grójeckiej i Opaczewskiej; w 1923 linię wydłużono do Okęcia. U zbiegu z Opaczewską od 1917 działało targowisko warzyw i owoców, zwane potocznie Zieleniakiem; w latach dwudziestych plac wybrukowano i skanalizowano, na jego tyłach zaś wybudowano w latach 1925-1927 gmach Szkół Powszechnych 188 i 189, projektowany przez Franciszka Szaniora. Grójecka była wówczas ulicą brukowaną polnym kamieniem, oświetloną latarniami znajdującymi się na trakcyjnych słupach tramwajowych marki Siemens, montowanych w Warszawie od 1908.

    Rosyjska Wyzwoleńcza Armia Ludowa (ros. Русская освободительная народная армия) – kolaboracyjna formacja zbrojna złożona z Rosjan podczas II wojny światowej.Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.

    Coraz większa liczba mieszkańców Ochoty pociągnęła za sobą konieczność wzniesienia dużej świątyni, mogącej ich pomieścić; w 1911 na placu podarowanym przez Jana Grądzkę rozpoczęto prace przy budowie kościoła Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, zaprojektowanego przez Oskara Sosnowskiego; w miejscu gdzie znajduje się dziś dom parafialny i mieszkania duszpasterzy wzniesiono drewnianą dzwonnicę nakrytą dwustopniowym, czterospadowym dachem. Nieco skośne względem ulicy usytuowanie bryły kościoła jest śladem niezrealizowanego zamierzenia urbanistycznego: jej widok miał zamykać perspektywę ul. Uniwersyteckiej, którą planowano wydłużyć przez teren Pola Mokotowskiego aż do ul. Madalińskiego na Mokotowie. Brak funduszy sprawił, że budowa kościoła ciągnęła się blisko 14 lat; świątyni nigdy też nie ukończono – zabrakło planowanego w projekcie hełmu wieńczącego wieżę, nakrytą dziś prowizorycznie płaskim, czterospadowym daszkiem. Mimo to kościół Niepokalanego Poczęcia jest najwybitniejszym w Polsce dziełem modernizmu bazującego na formach historycznych. We wnętrzu znajduje się Kaplica Pana Jezusa Ukrzyżowanego, wraz z przedsoborowym eucharystycznym ołtarzem i umieszczonym tu wtórnie krucyfiksem z XVII wieku.

    Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny – kościół w Warszawie przy pl. Narutowicza. Został wybudowany według projektu Oskara Sosnowskiego z 1908 roku.Pomnik Barykada Września – pomnik według projektu prof. Juliana Pałki, mieszczący się w Warszawie, na południe od skrzyżowania ul. Grójeckiej z ulicami Stefana Banacha i Bitwy Warszawskiej 1920 r., na wprost wylotu ul. Opaczewskiej.

    W 1923 utworzono przed kościołem pl. Gabriela Narutowicza, wraz z otaczającymi go półkoliście ulicami Akademicką, Maurycego Mochnackiego i Józefa Mianowskiego; w latach 1923-1930 przy ul. Akademickiej według projektu Kazimierza Tołłoczki wzniesiono ogromny akademik, Dom Mieszkalny Centrali Akademickiej Bratniej Pomocy. Równolegle na samym placu utworzono pętlę tramwajową, gdzie kończyły trasę linie 6, 17, 22 i 25. Lata dwudzieste i trzydzieste przyniosły budowę licznych domów spółdzielczych, oraz – szczególnie pod koniec trzeciej dekady – domów dochodowych. W ich parterowe pomieszczenia zajmowały niewielkie sklepiki, zaś jedyną placówką o aspiracjach kulturotwórczych było Kino „Oaza”, działające w latach 1929-1938 u zbiegu z Radomską. Pod nr. 27 w latach 1935-1936 według projektu Romana Felińskiego wzniósł dla siebie kamienicę Marcin Weinfeld – architekt nieco zapomniany, twórca pierwszego warszawskiego „wieżowca” – Prudentialu, wzniesionego w latach 1931-1934. 4 września 1930 w okolicy ulicy wydarzyła się katastrofa lotnicza samolotu wojskowego, w której zginęło dwóch podchorążych rezerwy.

    SS (niem. Die Schutzstaffel der NSDAP, pol. "eskadra ochronna NSDAP") – paramilitarna i początkowo elitarna niemiecka formacja nazistowska, podległa Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników (NSDAP).Radom – miasto na prawach powiatu w centralno-wschodniej Polsce, w województwie mazowieckim, położone nad rzeką Mleczną.

    Okres II wojny światowej[]

    1939 przyniósł znaczne zniszczenia w zabudowie Grójeckiej; od 8 września trwał tu szturm wojsk niemieckich, zakończony przejściowym zwycięstwem wojsk polskich i mieszkańców dzielnicy (obronę na tym odcinku upamiętniono pomnikiem „Barykada Września” znajdującym się u wylotu ul. Opaczewskiej).

    Politechnika Warszawska (PW) – państwowa wyższa uczelnia w Warszawie. Jest jedną z największych i najlepszych wyższych uczelni technicznych w Polsce oraz w Europie Środkowo-Wschodniej. Politechnika Warszawska zajmuje od lat 1. miejsce w Polsce w "Rankingu Szkół Wyższych" wśród uczeni technicznych publikowanym przez miesięcznik edukacyjny "Perspektywy". Według ogólnoświatowego rankingu szkół wyższych Webometrics Ranking of World Universities opracowanego przez hiszpański instytut Consejo Superior de Investigaciones Científicas uczelnia zajmuje 2. miejsce w Polsce wśród uczelni technicznych, a w świecie 374. pośród wszystkich typów uczelni.Kolonia Staszica to zabytkowe osiedle na warszawskiej Ochocie, wybudowane w latach 1922-1925 według projektu Antoniego Dygata, Mariana Kontkiewicza, A. Paprockiego i J. Referowskiego. Zajmuje obszar ograniczony ulicami Nowowiejską, Aleją Niepodległości, Wawelską i Krzywickiego.

    Dużo bardziej krwawe były wydarzenia 1944; tragicznego pogromu mieszkańców Grójeckiej i całej dzielnicy dokonali zbrodniarze z kolaboranckiej formacji SS RONA – wydarzenia te przeszły do historii jako Rzeź Ochoty. Miejscem gwałtów i mordów był plac targowy zwany Zieleniakiem oraz budynek szkoły na jego tyłach (okolice ul. Opaczewskiej). Na zawsze w historii miasta zapisała się wtedy „Reduta Wawelska” – obsadzone przez powstańców kamienice Grójecka 45, Uniwersytecka 1 i Wawelska 60; upadły jako ostatnie w dzielnicy. Oddziały ppor. Jerzego Gołębiewskiego „Stacha” wycofały się kanałami na teren Kolonii Staszica; następnie zdziesiątkowane i rozproszone połączyły się z oddziałami Batalionu „Golski” w śródmieściu.

    Roman Feliński (ur. 7 lutego 1886 we Lwowie, zm. 22 marca 1953 we Wrocławiu) – polski architekt i urbanista, twórca wielu planów oraz budynków dla Gdyni, Warszawy i Lwowa. Był jednym z najbardziej utalentowanych architektów struktury Lwowa. W latach 1909–1914 przysłużył się do rozbudowy Warszawy i innych ówczesnych polskich miast, pomagał również w odbudowie Dolnego Śląska. Napisał ponad 100 artykułów naukowych na temat architektury.Ulica Uniwersytecka – ulica w Warszawie, w dzielnicy Ochota. Wytyczona w latach dwudziestych XX w. jako jedna z arterii promieniście zbiegających się na placu Narutowicza. Centralna ulica kompleksu kolonia Lubeckiego.

    Podczas okupacji ulica nosiła nazwę Radomerstraße (ul. Radomska).

    Okres powojenny[]

    W pobliżu glinianek, w okolicach współczesnego pomnika Obrońców Warszawy przypuszcza się miejsce potajemnego pochówku skazanych 19 marca 1945 w tzw. procesie lubelskiego PAS członków podziemia niepodległościowego. W okresie powojennym część domów wyremontowano, część – głównie starszych – rozebrano. Asfaltowa nawierzchnia jezdni pojawiła się dopiero około 1970; równolegle wymieniono słupy trakcyjne firmy Siemens. Nowe bloki wybudowane w rejonie pl. Zawiszy nieco zatarły dawny charakter ulicy, jednak rejon pl. Gabriela Narutowicza zachował wiele z klimatu dawnej Ochoty.

    Tablice pamiątkowe Tchorka w Warszawie – tablice o wspólnym wzorze, stworzone na podstawie projektu Karola Tchorka z 1949 roku, upamiętniające znajdujące się w Warszawie miejsca walk i męczeństwa z czasów II wojny światowej.Okęcie - warszawskie osiedle leżące na terenie Dzielnicy Włochy. Swoją nazwę zawdzięcza położeniu w samym rogu (kącie) posiadłości rakowskich. W XVI wieku właściciele wsi zaczeli używać nazwiska odmiejscowego: Okęccy herbu Radwan.

    Ważne obiekty[]

  • Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny (nr 38)
  • Dom Studencki PW Bratniak-Muszelka (nr 39)
  • Targowisko Banacha i Hale Banacha (nr 95)
  • Pomnik Barykada Września (róg ul. Opaczewskiej)
  • Pawilon handlowy „Pod Skrzydłami” (nr 109)
  • Tablice pamiątkowe Tchorka (nr 22/24, 39, 47/51 oraz 95)
  • Ulica Opaczewska w Warszawie – jedna z ulic warszawskiej Ochoty, biegnąca od ul. Grójeckiej do ul. Mszczonowskiej (brak przejazdu przez Al. Jerozolimskie). Powstała wraz z obecną ulicą Stefana Banacha jako odcinek dawnego traktu z Błonia do Czerska. W okresie późniejszym stanowiła granice wsi Rakowiec i Ochota. Ulica Opaczewska została uregulowana w końcu XIX wieku, wtedy też otrzymała obecną nazwę.Pole Mokotowskie – duży (68,54 ha) kompleks parkowy niedaleko centrum Warszawy, znajdujący się na terenie trzech dzielnic – Mokotowa, Ochoty i Śródmieścia. Jego granice wyznaczają ulice: Żwirki i Wigury, Rokitnicka, Ondraszka, Trasa Łazienkowska (Wawelska i al. Armii Ludowej), Waryńskiego, Batorego, Boboli i Rostafińskich. Część Pola nosi nazwę Park im. Józefa Piłsudskiego.


    Podstrony: [1] 2 [3]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Zamek Ujazdowski w Warszawie – zamek królewski w Warszawie, w Śródmieściu, na Ujazdowie, przy Trakcie Królewskim. Siedziba Centrum Sztuki Współczesnej.
    Błonie (jid. בלוינא Bloyna, hebr. בלוניה Blonye) – miasto w woj. mazowieckim, w powiecie warszawskim zachodnim (dawniej powiat błoński), siedziba gminy miejsko-wiejskiej Błonie, położone na Równinie Łowicko-Błońskiej, 18 km na zachód od granic Warszawy, nad rzeką Rokitnicą. Według danych GUS w 2012 miasto liczyło 12 559 mieszkańców, a cała gmina Błonie 20 944.
    Grójec – miasto w woj. mazowieckim, siedziba powiatu grójeckiego i gminy miejsko-wiejskiej Grójec. Leży 45 km na południe od Warszawy, na pograniczu Wysoczyzny Rawskiej i Równiny Warszawskiej nad rzeką Molnicą, dopływem rzeki Jeziorki.
    3 Batalion Pancerny AK występował jako Batalion "Golski") - oddział broni pancernej Armii Krajowej, działający w konspiracji na terenach okupacji niemieckiej w Polsce oraz walczący w powstaniu warszawskim. Przed powstaniem stanowił VI Zgrupowanie Rejonu 3 Obwodu Śródmieście. W trakcie powstania walczył w ramach "Podobowodu Śródmieście Południowe"
    Ulica Akademicka w Warszawie – wytyczona w kształcie łuku w roku 1923 wraz z pobliskim Placem Gabriela Narutowicza i wyznaczająca swoją zabudową jego wschodnią pierzeję. Inicjatorem budowy nowoczesnych gmachów mieszczących domy akademickie był prezydent Warszawy Antoni Jabłoński, a projekt stworzył architekt Kazimierz Tołłoczko.
    Ochota – jedna z dzielnic Warszawy, położona w najbliższym sąsiedztwie centrum miasta. Jej geometryczny środek stanowi skrzyżowanie ulic Bitwy Warszawskiej 1920 r. oraz ulicy Białobrzeskiej. Jest to najgęściej zaludniona dzielnica Warszawy (9448 osób/km²).
    Warszawa; miasto stołeczne Warszawa, w skrócie m.st. Warszawa – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Nizinie Środkowomazowieckiej, na Mazowszu, nad Wisłą. Od 2002 r. miasto stołeczne Warszawa jest gminą miejską mającą status miasta na prawach powiatu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.038 sek.