l
  • Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Temat nie został wyczerpany?
    Zapraszamy na Forum Naukowy.pl
    Jeśli posiadasz konto w serwisie Facebook rejestracja jest praktycznie automatyczna.
    Wystarczy kilka kliknięć.

    Ukształtowanie terenu i krajobraz w Gdyni

    Przeczytaj także...
    Rezerwat Kępa Redłowska – krajobrazowy rezerwat przyrody o powierzchni 118,16 ha utworzony w 1938 roku, w granicach administracyjnych Gdyni, w Redłowie.Pobrzeże Kaszubskie (313.51), (kasz. Kaszëbsczi Ùbrzég) – mezoregion fizycznogeograficzny znajdujący się na obszarze administracyjnym Gdańska, Sopotu, Gdyni oraz powiatów wejherowskiego i puckiego, wszystkie te powiaty leżą w województwie pomorskim. Pobrzeże Kaszubskie jest częścią Pobrzeża Gdańskiego. Występują tu kępy: Ostrowska, Swarzewska, Pucka, Oksywska i Redłowska, kępy są poprzedzielane pradolinami. Przez mezoregion przepływa wiele krótkich rzek wpływających do Zatoki Puckiej. Pod względem gospodarczym widać sporą różnicę pomiędzy północą a południem. Południowa część regionu cechuje się wysokim stopniem urbanizacji i industrializacji (między innymi Port w Gdyni). Część północna regionu wykorzystywana jest przede wszystkim turystycznie jednakże znajdują się tu też porty rybackie: port Puck i port Władysławowo.
    Zatoka Gdańska (kasz. Gduńskô Hôwinga, niem. Danziger Bucht, ros. Гданьская бухта) – zatoka w południowo-wschodniej części Morza Bałtyckiego, pomiędzy Polską i Rosją. Średnia głębokość wynosi około 50 m, a maksymalna 118 m. Przezroczystość wody w zależności od pory roku kształtuje się od 8 do 16 m. Zasolenie zatoki wynosi od 7 do 8 promili. W czasie silnych sztormów występują fale o wysokości przekraczającej 9 m. Nad Zatoką Gdańską znajdują się największe polskie porty: Gdańsk i Gdynia. Jeszcze w drugiej połowie XX w. ważnym zajęciem części zamieszkałej nad nią ludności było rybołówstwo przybrzeżne, uprawiane nawet przy plażach Gdańska, Sopotu i Gdyni, które dziś zanikło m.in. z powodu znacznego zanieczyszczenia wód zatoki i zmniejszenia ilości ryb.
    Klif w Orłowie

    Ukształtowanie terenu i krajobraz w Gdyni jest dość zróźnicowany, a wpływ na to miało głównie kilka czynników:

  • działalność lodowca i jego wód roztopowych,
  • erozyjna i akumulacyjna działalność cieków wodnych,
  • abrazyjna i akumulacyjna działalność morza,
  • działalność człowieka.
  • Obłuże (kaszb.Òblëżé) – północna dzielnica mieszkaniowa Gdyni, zamieszkana przez ok. 20 tysięcy mieszkańców. Dawniej wieś o tej samej nazwie przyłączona do Gdyni w 1933.Torfowisko (ang. peatland, mire, niem. Moor, Moos, Ried, Filz) – jeden z typów mokradeł, siedlisk na tyle uwodnionych, że występuje tam specyficzna roślinność i zachodzą procesy akumulacji osadów organicznych. Jest to teren stale podmokły, o podłożu trudno przepuszczalnym, pokryty zbiorowiskami roślin bagiennych i bagienno-łąkowych. Torfowiska występują głównie w strefie klimatu umiarkowanego, wilgotnego i chłodnego (północna część Eurazji i Ameryki Północnej, a także obszary górskie). Obszary te są cenne pod względem przyrodniczym, można je także wykorzystać gospodarczo – poprzez wydobywanie torfu. Torfowisko przyrasta średnio o 1 mm w ciągu roku.

    Ukształtowanie terenu[ | edytuj kod]

    Gdynia znajduje się na styku dwóch krain geograficznych o podobnych formach terenu: Pojezierza Kaszubskiego i Pobrzeża Kaszubskiego. Do tych form terenu zaliczamy:

  • moreny denne faliste,
  • morene czołową,
  • doliny erozyjne,
  • pradolinę.
  • W poszczególnych krainach fizykogeograficznych wyróżniamy następujące mikroregiony znajdujące się w granicach miasta, począwszy od północnej strony:

    | edytuj kod]

  • Kępa Oksywska
  • W Gdyni znajduje się wyłącznie jej południowa część wznoszącą się na wysokości od 40 m n.p.m. do 60 m n.p.m., która styka się z Pradoliną Kaszubską. Na jej dość stromym zboczu znajdują się przede wszystkim dzielnice o charakterze mieszkalno-wojskowym: Oksywie, Obłuże, Pogórze oraz Babie Doły, pokryta jest także przez niewielkie tereny leśne, a powyżej przez ogródki działkowe, łąki oraz pola. We wschodniej części kępa styka się z klifowym brzegiem morskim, który w większości jest martwy. Jedynie działalność abrazyjna morza i cofnie się brzegu było widoczne przy dzielnicy Babie Doły, obecnie większa część tego brzegu została zabezpieczona ze względów bezpieczeństwa mieszkańców, ponieważ klif niebezpiecznie zbliżał się do zabudowań mieszkalnych.
  • Pradolina Kaszubska
  • Zwana także Meandrem Kaszubskim, której tylko południowa część znajduje się w granicach Gdyni o średniej szerokość ok. 2,5 km i wysokości dna od 5 m n.p.m. do 15 m n.p.m.. Jest to teren który pierwotnie był intensywnie podmokły z przeważającymi torfowiskami i wilgotnymi łąkami. W dwudziestoleciu międzywojennym zaszły największe przekształcenia, które związane były z budową portu w Gdyni. W okresie tym w ujściowym odcinku wybudowane zostały kanały portowe sięgające do 3 km w głąb pradoliny. W czasie trwania prac przy budowie kanałów portu przekopano tysiące ton ziemi, które składowane były wokół nowo powstających kanałów. Wskutek intensywnej działalności człowieka pierwotnie występujące tu torfy zasypane zostały piaskami, a poziom terenu w niektórych miejscach podniósł się o kilka metrów. Obecnie tereny te w większości stanowią portowo-przemysłową część Gdyni, a po części także przez dzielnice: Cisowa, Chylonia, Leszczynki, Grabówek oraz Śródmieście. W pradolinie znajduje się także główny szlak komunikacyjny w kierunku Szczecina oraz newralgiczny trakt kolejowy na północy Polski. W granicach Gdyni w pradolinie występują dwa odwadniające potoki: Potok Cisówka oraz Potok Chyloński, uchodzący do kanału portowego, a jedynie występującymi zbliżonymi fragmentami do pierwotnego wyglądu jest północna część dzielnicy Cisowa.
  • Obniżenie Redłowskie
  • Jest to mikroregion w całości położony w granicach Gdyni, będący podłużną doliną o długości około 4 km i szerokości od 400 m w okolicach dzielnicy Wzgórze Św. Maksymiliana do około 1300 m w okolicy dzielnicy Orłowo. Od północy obniżeniem łączy się z Pradoliną Kaszubską i jego dno ciągnie się na wysokości 30-40 m n.p.m., łącząc się na południu z obniżeniem terasy Oliwsko-Sopockiej. Z kolei od zachodu graniczy ze Strefą Krawędziową Pojezierza Kaszubskiego oraz Doliną Kaczego Potoku, natomiast od wschodu okala Kępę Redłowską oraz Kamienną Górę. Pierwotnie teren ten był wykorzystywany rolniczo, ale z biegiem czasu ze względu na dogodne warunki teren praktycznie w całości został zabudowany i obecnie tworzy zwartą zabudowę miejską dzielnic: Śródmieście, Wzgórze Św. Maksymiliana, Redłowo, Mały Kack oraz Orłowo. Pozostałościami dawnych struktur przyrodniczych są jedynie w południowej części doliny ekosystemy cieków wodnych Kaczej i Potoku Kolibkowskiego.
  • Kępa Redłowska
  • Niewielka wysoczyzna znajdująca się w całości w granicach miasta Gdynia otoczona Obniżeniem Redłowskim oraz Zatoką Gdańską. Charakteryzują ją liczne doliny przypominające wąwozy oraz znaczne pokrycie lasem bukowo-dębowym, w którego miejscu istnieje Rezerwat przyrody Kępa Redłowska. Jej najwyższy punkt wznosi się na wysokość 90 m n.p.m. Od wschodniej strony na długości około 650 m występuje aktywnym i martwym Klif Orłowski, który jest doskonałym przykładem działalności abrazyjnej fal morskich. Zachodnia część kępy pokryta jest zabudową miejską dzielnic Orłowo oraz Wzgórze Św. Maksymiliana.

    | edytuj kod]

  • Strefa Krawędziowa Pojezierza Kaszubskiego
  • Charakteryzuje ją znaczne zróżnicowanie rzeźby terenu w postaci licznie występujących sieci palczasto rozgałęzionych V-kształtnych dolin, z których największe dochodzą do 200 m szerokości oraz deniwelacjami terenu sięgającymi 100 m i spadkiem od 20% do 50%. Ze względu na takie ukształtowanie terenu jest on w większości porośnięty lasami, na bazie których istnieje Trójmiejski Park Krajobrazowy.
  • Dolina Demptowska
  • Zwana także Bramą Demptowską, na którą składają się trzy doliny: Dolina Cisowskiego Potoku, Dolina Demptowskiego Potoku i Dolina Marszewskiej Strugi, tworzące bramę odpływową o szerokości około 650 metrów. Doliny charakteryzuje średnia szerokość dna od 100 do 200 m, a ich krawędzie sięgają 60 m wysokości. Znaczną część tego terenu pokrywają dzielnice: Pustki Cisowskie-Demptowo, Cisowa oraz Chylonia. Dolina ta uchodzi do Pradoliny Kaszubskiej na styku dzielnic Cisowa i Chylonia, a także w tym rejonie swój początek ma obwodnica Trójmiasta. W górnej części Doliny Cisowskiego Potoku znajduje się także rezerwat przyrody Cisowa.
  • Dolina Kaczego Potoku
  • Charakteryzuje ją płynąca na dnie doliny najdłuższa rzeka w Gdyni - rzeka Kacza wraz z dopływem w środkowym biegu - Źródłem Marii, które tworzą największa dolinę erozyjną w Gdyni. Do doliny przylegają także liczne v-kształtne doliny, którymi okresowo spływają wody opadowe, zasilając rzekę Kaczą. Głębokość doliny sięga 60 m, a szerokość dna w górnej i środkowej części nie przekracza 100 m, w dolnym biegu na wysokości dzielnicy Mały Kack rozszerza się do szerokości 500 m i uchodzi do Obniżenia Redłowskiego w rejonie dzielnicy Redłowo. W środkowej części rzeki Kaczej, w miejscu zbiegu z potokiem Źródło Marii znajduje się rezerwat przyrody Kacze Łęgi, a także zbiornik retencyjny Krykulec.
  • Moreny Chwaszczyńskie
  • Składają się z ciągu moren czołowych, które najlepiej dostrzegalne są w okolicach dzielnic Wielki Kack i Wiczlino. Zbudowane są z piasków i żwirów oraz gliny zwałowej, a na jej powierzchni często spotykane są różnej wielkości głazy. W efekcie tego w dużej części tereny pokryte są przez łąki i pola uprawne, oraz w mniejszym stopniu przez lasy, głównie iglaste. Najwyższym wzniesieniem zarówno dla tego mikroregionu i jak w całej Gdyni jest Góra Donas, wznosząca się na wysokość 205,7 m n.p.m.

    Charakterystyka terenu[ | edytuj kod]

    Rzeka Kacza

    Znaczną część Gdyni pokrywają lasy, które stanowią około 46% powierzchni miasta, z czego większość należy do Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego. W skład najbardziej charakterystycznych obszarów zielonych wchodzą rezerwaty przyrody: Kaczego Łęgu, Cisowa oraz Kępa Redłowska oraz miejskie zespoły parkowe: ogród Kamienna Góra, zespół dworsko - parkowy w Orłowie przy ulicy Folwarczej, zespół dworsko - parkowy w Kolibkach, Skwer Plymouth, Park Rady Europy, Park Kiloński.

    Chylonia (kaszb. Chëlonô, niem. Kielau) – największa pod względem liczby mieszkańców dzielnica Gdyni – zamieszkuje ją ponad 25 599 osób. Zabudowę stanowią głównie bloki mieszkalne i domy jednorodzinne (na południe od torów kolejowych) oraz tereny przemysłowe i kolejowe (na północ od torów).Pustki Cisowskie-Demptowo (kaszb. Cësowsczé Pùstkòwié-Demptowò) – dzielnica Gdyni obejmująca dwa osiedla: Pustki Cisowskie i Demptowo, a także rozległe tereny Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego oraz osadę leśną Marszewo.

    Gdynia posiada 55 pomniki przyrody z czego 42 to drzewa i 3 grupy drzew, 6 głazów narzutowych i 2 ich grupy oraz 2 pnącza.

    W drugiej kolejności znaczną powierzchnię stanowią tereny zabudowane, czyli około 31% powierzchni miasta. Teren ten przede wszystkim zajmują dzielnice mieszkalne Gdyni. W drugiej kolejności tereny przemysłowe, głównie zajmowane przez firmy związane z portem w Gdyni. Pozostała powierzchnia zabudowy miasta to m.in. tereny wojskowe w dzielnicy Oksywie.

    Trójmiejski Park Krajobrazowy (kaszb. Trzëmiejsczi Park Krajòbrazny) – park krajobrazowy o powierzchni 19 930 ha położony w woj. pomorskim. Obejmuje tereny leśne (90% powierzchni) z enklawami rolniczymi wsi Gniewowo, Zbychowo, Nowy Dwór Wejherowski, Reszki i Bieszkowice. Park obejmuje część terenów Gdyni, Rumi, Szemudu i Wejherowa oraz fragmenty terenów Sopotu i Gdańska.Uchwalona 8 marca 1990 roku ustawa o samorządzie terytorialnym przywróciła po 40 letniej przerwie administrację samorządową na poziomie gminy. W tej samej ustawie, w art. 5 przewidziano również tworzenie jednostek pomocniczych – dzielnic, osiedli i sołectw. Gdynia jako jedno z pierwszych miast w Polsce skorzystała z tej możliwości, wprowadzając 8 maja 1991 roku do Statutu Miasta podział na 13 dzielnic: Śródmieście, Redłowo-Wzgórze Św. Maksymiliana, Orłowo-Mały Kack, Wielki Kack-Karwiny, Chwarzno-Wiczlino, Witomino, Działki Leśne, Grabówek-Leszczynki, Chylonia, Pustki Cisowskie-Demptowo, Cisowa, Obłuże, Oksywie-Babie Doły.

    Największe tereny o charakterze rolnym występują na terenie dzielnicy Chwarzno-Wiczlino oraz w części północnej miasta Gdyni na Kępie Oksywskiej i południowej na obszarze Moreny Chwaszczyńskiej.




    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Czy wiesz że...? beta

    Redłowo (kaszub. Wësoké Redłowò) – nadmorska dzielnica mieszkalna Gdyni, granicząca z następującymi dzielnicami tegoż miasta: Wzgórze Św. Maksymiliana (od północy), Działki Leśne, Mały Kack (obie od zachodu), Orłowo (od południa), a od wschodu także z Morzem Bałtyckim.
    Torf – skała osadowa powstała w wyniku zachodzących w szczególnych warunkach przemian obumarłych szczątków roślinnych, najmłodszy węgiel kopalny. Zawiera mniej niż 60% węgla.
    Abrazja (łac. abrasio - zeskrobywanie) – jeden z procesów erozyjnych. Polega na ścieraniu podłoża skalnego przez luźny materiał skalny przemieszczany przez prądy rzeczne i morskie, falowanie wód, przypływy i odpływy morskie, lodowce i wiatry, także na wzajemnym ścieraniu materiału skalnego, wskutek czego ulega on rozdrobnieniu i obtoczeniu. Zachodzi na stromych, skalnych brzegach dużych zbiorników wodnych, takich jak oceany, morza i duże jeziora. Pewne znaczenie ma również rozpuszczanie skał przez wodę. Efektem działania abrazji jest powstawanie klifu i platformy abrazyjnej, osiągającej zazwyczaj szerokość od kilku do kilkunastu metrów (rzadziej – gdy poziom morza powoli się podnosi lub ląd się obniża – nawet do kilkudziesięciu km (np. wybrzeża Norwegii).
    Obwodnica Trójmiasta, Obwodnica trójmiejska (właściwie (Trasa) Obwodowa Trójmiasta) – zachodnia obwodnica Trójmiasta będąca częścią drogi ekspresowej S6. Obwodnica przebiega w kierunku północ-południe od Gdyni do Pruszcza Gdańskiego. Jej długość wynosi 38,6 km.
    Donas – wzgórze o wysokości 205,7 m n.p.m. na Pojezierzu Kaszubskim, będące najwyższej położonym punktem Gdyni, w dzielnicy Dąbrowa. Jest to morenowe wzniesienie w mikroregionie Moreny Chwaszczyńskiej.
    Kolibki (kaszb. Kòlibczi, niem. Koliebken) – osiedle w Gdyni, w dzielnicy Orłowo położone nad potokiem Kolibkowskim. Obszar osiedla obejmuje południową część dzielnicy Orłowo i znajduje się bezpośrednio nad Morzem Bałtyckim granicząc od południa z Sopotem (granica na rzece Swelina). We wrześniu 1939 na pozycjach pod Kolibkami prowadził ciężkie walki obronne 2 Morski Pułk Strzelców.
    Morena denna – rodzaj moreny, której materiał skalny, pochodzący z niszczenia (zdzierania) podłoża i materiału wytopionego z lodowca, transportowany jest przez lodowiec w jego dolnej części (stopa lodowca). Po stopnieniu lodowca następuje odsłonięcie moreny dennej w postaci lekko falistych równin, charakterystycznych np. dla Niżu Środkowoeuropejskiego. Jest to forma powstała wskutek działania procesów budujących (akumulacja lodowcowa).

    Reklama

    tt