• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ukraińska Partia Socjal-Demokratyczna

    Przeczytaj także...
    Ukraińska Partia Socjalistyczna (USP) – związek ukraińskich partii socjalistycznych, powstały na emigracji, na konferencji w Augsburgu 26 marca 1950.Komunistyczna Partia Zachodniej Ukrainy, KPZU (ukr. Комуністична партія Західної України) – nielegalna partia komunistyczna, działająca w Drugiej RP w województwach lwowskim, stanisławowskim, tarnopolskim i wołyńskim.
    Socjaldemokratyczna Partia Austrii (Sozialdemokratische Partei Österreichs – SPÖ) – jedna z największych austriackich partii politycznych, działająca od 1889 z przerwą w latach 1934-1945. Do 1934 nosiła nazwę Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Austrii (Sozialdemokratische Arbeiterpartei Österreichs – SDAPÖ), a w latach 1945-1991 Socjalistyczna Partia Austrii (Sozialistische Partei Österreichs – SPÖ).

    Ukraińska Partia Socjal-Demokratyczna (USDP) – ukraińska partia, powstała wskutek odejścia części członków Ukraińskiej Partii Radykalnej we wrześniu 1899.

    W 1900 uformowała się jako Ukraińska Socjal-Demokratyczna Partia Galicji i Bukowiny, i rozpoczęła wydawanie dwutygodnika „Wolja” (który ukazywał się do 1907). Pierwszy zjazd partii odbył się w 1903 we Lwowie pod przewodnictwem Mykoły Hankewycza i Semena Wityka. Do 1907 partia była właściwie sekcją Polskiej Partii Socjalno-Demokratycznej Galicji i Śląska Cieszyńskiego (PPSD) (która z kolei była częścią federacji pod nazwą Socjaldemokratyczna Partia Austrii). Dopiero w tym roku odbyła się konferencja, na której zdecydowano o odłączeniu się i tworzeniu własnych oddziałów partii.

    Polska Partia Socjalistyczna (PPS) – polska partia polityczna o charakterze niepodległościowym, socjalistycznym i pracowniczym (klasyfikowana w grupie partii lewicowych), założona w listopadzie 1892 podczas tzw. zjazdu paryskiego jako Związek Zagraniczny Socjalistów Polskich, jedna z najważniejszych w Polsce sił politycznych aż do 1948. W czasach PRL jako samodzielna partia działała jedynie na emigracji.Rada Państwa (niem. Reichsrat) – istniejący w latach 1861–1918 dwuizbowy parlament austriacki, od 1867 obejmujący wyłącznie austriacką część monarchii austro-węgierskiej – tzw. Przedlitawię.

    W 1911 podzieliła się na dwie frakcje: konserwatywną, kierowaną przez Mykołę Hankewycza i Stepana Wityka, oraz niepodległościową, kierowaną przez Lwa Hankewycza, Wołodymyra Starosolskiego, Porfiriona Buniaka i Iwana Kwasnycię. W wyborach w 1907 partia uzyskała 8% głosów i wprowadziła do Reichsratu w Wiedniu dwóch posłów. W rządzie Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej w latach 1918-1919 partia miała jednego przedstawiciela - Antona Czernećkiego (państwowego sekretarza pracy i opieki społecznej). W rządzie Ukraińskiej Republiki Ludowej w latach 1919-1920 byli: Wołodymyr Temnyckyj, Osyp Bezpałko i Wołodymyr Starosolśkyj.

    II Rzeczpospolita (II RP) – Rzeczpospolita Polska w latach 1918–1945, od odzyskania suwerenności państwowej w 1918 do wycofania uznania międzynarodowego dla Rządu RP na uchodźstwie w konsekwencji wykonania porozumień między mocarstwami wielkiej trójki na konferencji jałtańskiej w 1945.Polska Partia Socjalno-Demokratyczna Galicji i Śląska Cieszyńskiego, do 1897 Galicyjska Partia Socjaldemokratyczna, zwana też Socjaldemokratyczną Partią Galicji – legalna partia socjalistyczna, utworzona w 1892 we Lwowie. Formalnie stanowiła krajową organizację Socjaldemokratycznej Partii Austrii, choć w rzeczywistości powiązania z nią były luźne. W 1919 połączyła się z partiami innych zaborów w jednolitą Polską Partię Socjalistyczną.

    W 1923 lewica partii (Czernećkyj, Parfanowycz, Iwaszko) usunęła z zarządu większość dawnych działaczy. W związku z tym w styczniu 1924 władze polskie zlikwidowały partię i zamknęły wydawane przez nią gazety. Komunistyczni działacze odeszli do Komunistycznej Partii Zachodniej Ukrainy. Mykoła Hankewycz wstąpił do Polskiej Partii Socjalistycznej.

    Zachodnioukraińska Republika Ludowa ("ZURL", ukr. Західно Українська Народна Республіка) – jedno z dwóch państw ukraińskich powstałych w wyniku I wojny światowej.Wołodymyr Temnyckyj, ukr. Володимир Темницький (ur. 24 lipca 1879 w Chłopówce – zm. 26 stycznia 1938 we Lwowie) – ukraiński prawnik, doktor praw, adwokat, działacz społeczny i polityczny, publicysta. Minister spraw zagranicznych Ukraińskiej Republiki Ludowej (1919).

    Część działaczy utworzyła stowarzyszenie kulturalno-oświatowe „Robitnycza Hromada”, oraz Grupę „Wpered”. Po odbytym w dniach 8-9 grudnia 1928 zjeździe we Lwowie odtworzyła partię jako partię socjaldemokratyczną. Jej wpływy były jednak nieznaczne. W 1937 prezesem partii został Wołodymyr Starosolski. Po agresji ZSRR na Polskę we wrześniu 1939, podobnie jak inne legalne partie polityczne II Rzeczypospolitej zawiesiła działalność, chcąc uchronić członków przed represjami sowieckimi. Jej członkowie wraz z innymi grupami socjalistycznymi utworzyli w 1950 na emigracji Ukraińską Partię Socjalistyczną.

    Mykoła Hankewycz, Mikołaj Hankiewicz, ukr. Микола Ганкевич ur. 16 maja 1869 w Śniatyniu, zm. 31 lipca 1931 w Szkle) – ukraiński działacz polityczny i związkowy, zwolennik austromarksizmu w socjaldemokracji ukraińskiej; założyciel i pierwszy przewodniczący Ukraińskiej Partii Socjal-Demokratycznej (1899), wiceprzewodniczący Głównej Rady Ukraińskiej (1914–1915), wiceprzewodniczący Ogólnej Rady Ukraińskiej (1915–1918), członek Ukraińskiej Rady Narodowej.Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.

    Przypisy

    Bibliografia, literatura, linki[]

  • Ryszard Tomczyk, Radykałowie i socjaldemokraci.Miejsce i rola lewicy w ukraińskim obozie narodowym w Galicji 1890-1914, Szczecin 2007, ISBN 978-83-7518-031-2
  • Українська соціал-демократична партія w:Dovidnyk z istorii Ukrainy, opr. Ihor Pidkova, Roman Shust, Kost Bondarenko; Lviv 1999, Wyd. Lwowski Uniwersytet Narodowy im. Iwana Franki i Vydavnyctvo Heneza, ISBN 9789665042372
  • Ryszard Tomczyk: Trudne współdziałanie (pol.). W: Res Humana nr 3-4/2007, s. 30-35 [on-line]. www.kulturaswiecka.pl. [dostęp 2012-11-15].
  • Ryszard Władysław Tomczyk (ur. 17 sierpnia 1959 w Bierzwniku) – polski polityk, profesor nadzwyczajny, historyk, poseł na Sejm IV kadencji, samorządowiec.Ukraińska Republika Ludowa (ukr. Українська Народна Республіка) – jedno z dwóch państw ukraińskich (obok ZURL) powstałych w wyniku I wojny światowej.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Lwowski Uniwersytet Narodowy im. Iwana Franki (ukr. Львівський національний університет імені Івана Франка) – uniwersytet we Lwowie, założony przez króla Polski Jana Kazimierza w 1661 jako Akademia Lwowska, w okresie międzywojennym 1919-1949 Uniwersytet Jana Kazimierza; jeden z najstarszych uniwersytetów w Europie Wschodniej i na dawnych ziemiach Rzeczypospolitej Obojga Narodów, współcześnie jeden z największych ukraińskich uniwersytetów państwowych.
    Łew Hankewycz, (ur. 1 czerwca 1881 w Podwołoczyskach, zm. 14 grudnia 1962 w Nowym Jorku) – ukraiński działacz polityczny, adwokat. Działacz Ukraińskiej Partii Socjal-Demokratycznej w Galicji, później w II RP (w latach 1930–1934 wiceprzewodniczący Komitetu Centralnego tej partii).
    Włodzimierz Stefan Starosolski, ukr. Володи́мир Старосо́льський (ur. 8 stycznia 1878 w Jarosławiu, zm. 25 lutego 1942 w łagrze w Marijsku w obwodzie kemerowskim) – ukraiński działacz społeczny i polityczny, adwokat, socjolog.
    Wiedeń (niem. Wien, dialekt Wean) – stolica i największe miasto Austrii. Znajduje się w północno-wschodniej części kraju, nad Dunajem. Jest miastem statutarnym, tworząc jednocześnie odrębny kraj związkowy.
    Język polski (polszczyzna) – język naturalny należący do grupy zachodniosłowiańskich (do których należą również czeski, słowacki, kaszubski, dolnołużycki, górnołużycki i wymarły połabski), stanowiących część rodziny indoeuropejskiej.
    Ukraińska Partia Radykalna, URP (ukr. Українська радикальна партія) – ukraińska partia o prowieniencji socjalistyczno-narodowej, założona we Lwowie 4 października 1890. Pierwsza ukraińska partia polityczna. Początkowo działała pod nazwą Rusko-Ukraińska Partia Radykalna (ukr.Русько-українська радикальна партія). Od 1926 - Ukraińska Partia Socjalistyczno-Radykalna.
    Osyp Bezpałko (ur. 13 maja 1881 w Czerniowcach, zm. w 1950) – ukraiński polityk i działacz społeczny na Bukowinie, publicysta.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.028 sek.