• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ukraińska Partia Narodowo-Demokratyczna - 1899

    Przeczytaj także...
    Królestwo Galicji i Lodomerii wraz z Wielkim Księstwem Krakowskim i Księstwami Oświęcimia i Zatoru (niem. Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator; ukr. Королівство Галичини та Володимирії з великим князівством Краківським і князівствами Освенціма і Затору) – państwo (w praktyce prowincja i kraj koronny) na terytorium Galicji, w latach 1772-1918 wchodzące w skład Monarchii Habsburgów, Cesarstwa Austriackiego i Austro-Węgier. Kraina historyczna na wschodzie Europy Środkowej, obecnie w granicach Polski i Ukrainy.Rada Państwa (niem. Reichsrat) – istniejący w latach 1861–1918 dwuizbowy parlament austriacki, od 1867 obejmujący wyłącznie austriacką część monarchii austro-węgierskiej – tzw. Przedlitawię.
    Zachodnioukraińska Republika Ludowa ("ZURL", ukr. Західно Українська Народна Республіка) – jedno z dwóch państw ukraińskich powstałych w wyniku I wojny światowej.

    Ukraińska Partia Narodowo-Demokratyczna (Ukrajinśka Nacionalno-Demokratyczna Partija – UNDP) – prawicowa partia ukraińska działająca w Galicji w Austro-Węgrzech, powstała 26 grudnia 1899.

    Powstała z połączenia prawego skrzydła Rusko-Ukraińskiej Partii Radykalnej (Wołodymyr Ochrymowycz, Jewhen Łewyćkyj, Wjaczesław Budzynowśkyj, Iwan Franko) z narodowcami galicyjskimi (Julijan Romanczuk, Kost Łewyćkyj, Mychajło Hruszewśkyj, Jewhen Ołesnyćkyj, Teofil Okunewski).

    Stepan Baran, ukr. Степан Баран (ur. 25 stycznia 1879 w Krukienicach, zm. 4 lipca 1953 w Monachium) – ukraiński działacz społeczny, adwokat, publicysta i dziennikarz; poseł na Sejm II RP z ramienia Ukraińskiego Zjednoczenia Narodowo-Demokratycznego (UNDO).Austro-Węgry (t. Monarchia Austro-Węgierska; niem. Österreich-Ungarn, węg. Osztrák-Magyar Monarchia) – państwo związkowe w Europie Środkowej. Austro-Węgry były wielonarodową monarchią konstytucyjną i jednym z największych mocarstw w tamtym czasie. Państwo istniało 51 lat, od 1867 aż do rozpadu w 1918 roku i zakończenia I wojny światowej.

    Partią kierował Komitet Ludowy, w którego skład wchodzili Hruszewśkyj, K. Łewyćkyj, Ochrymowycz, Demian Sawczak i Franko.

    Partia na pierwszym kongresie w dniu 5 stycznia 1900 przyjęła program jedności narodowej i niepodległości. Szybko zdobyła czołowe miejsce w ukraińskim politycznym życiu Galicji. Szybko wypchnęła Ukraińską Partię Radykalną z pozycji stałej opozycji, zwalczała partie rusofilskie.

    Galicja Wschodnia – określenie używane w latach 1795-1809 na określenie całej Galicji, w opozycji do Nowej Galicji, zwanej niekiedy Zachodnią. Później, do roku 1850, do Galicji Wschodniej wliczano zaś wszystkie tereny na wschód od Tarnowa (z samym miastem włącznie). Po roku 1850 określenie to stosowano dla wschodnich terenów Królestwa Galicji i Lodomerii ze Lwowem, Stanisławowem, Tarnopolem, Przemyślem i Sanokiem, jej zachodni kres stanowiła granica okręgu sądu apelacyjnego we Lwowie - zachodnie granice powiatów: jarosławskiego, brzozowskiego i sanockiego. Stolicą tego regionu był Lwów.Ukraiński Generalny Komisariat Wojskowy (UHWK) - ukraińska konspiracyjna struktura wojskowa, założona we wrześniu 1918 we Lwowie w celu przejęcia Galicji Wschodniej przy pomocy oddziałów armii austro-węgierskiej.

    W wyborach z 1907 roku partia objęła 17 z 27 miejsc, jakie przypadły Ukraińcom, w Reichsracie Przedlitawii (austriackim parlamencie).

    Przewodniczącymi partii byli Julijan Romanczuk (1899-1907) i Kost Łewyćkyj, sekretarzami partii – K.Łewyćkyj (1899-1907), Wołodymyr Baczynśkyj (1907-1913) i Stepan Baran. Partia wydawała tygodnik "Swoboda", jej poglądy reprezentowały również "Diło" i "Bukowyna".

    W czasie narastania wzajemnych antagonizmów polsko-ukraińskich Ukraińska Partia Narodowych Demokratów wysuwała hasło przymusowego wysiedlania Polaków z Galicji Wschodniej.

    Wołodymyr Ochrymowycz (ukr. Володимир Юліанович Охримович, ur. 1870 w Wełdirzu - zm.1931 we Lwowie) — ukraiński działacz społeczny i polityczny, dziennikarz, prawnik.Longyn Cehelski (ukr. Лонги́н Цеге́льський, pol. Longin Cegielski) (ur. 29 sierpnia 1875 w Kamionce Strumiłłowej - zm. 13 grudnia 1950 w Filadelfii) - ukraiński działacz społeczny i polityczny, dyplomata, adwokat, dziennikarz.

    W sierpniu 1918 Komitet Narodowy Partii postanowił zorganizować konspiracyjny pion polityczny i wojskowy. W tym celu powołano we Lwowie komitet polityczny, w skład którego weszli Stepan Baran, Wasyl Panejko, Longyn Cehelski, Iwan Kiweluk i Wołodymyr Baczynśkyj. Organizowano spotkania z działaczami powiatowymi partii i omawiano plany przejęcia władzy. Równolegle prowadzono prace nad organizacją pionu wojskowego. Odpowiedzialny za to działanie był Kost Taniakewycz. Skutkiem tych działań było utworzenie we wrześniu 1918 Ukraińskiego Generalnego Komisariatu Wojskowego.

    Stepan Wytwycki, ukr. Степан Витвицький (ur. 13 marca 1884 w Uhornikach, zm. 10 października 1965 w Nowym Jorku) – ukraiński polityk, dziennikarz, członek rządu ZURL, poseł na Sejm IV i V kadencji II RP, prezydent Ukraińskiej Republiki Ludowej na emigracji. Doktor praw, członek Towarzystwa Naukowego im. Szewczenki.Wołodymyr Baczynśkyj (ur. 25 maja 1880 w Samborze, zm. 25 maja 1927) – ukraiński działacz społeczny i polityczny, prawnik.

    28 marca 1919 r na zjeździe partyjnym w Stanisławowie partia przekształciła się w Ukraińską Ludową Partię Pracy. Jej działaczami byli między innymi Jewhen Petruszewycz i Stepan Wytwycki.

    W latach 1918-1919 kierowała rządem Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej.

    Bibliografia[]

  • H. Chałupczak, T. Browarek, Mniejszości narodowe w Polsce, 1918-1995, Lublin, Wyd. Uniw. Marii Curie-Skłodowskiej, s. 59, 2000, ISBN 83-227-1191-3
  • Ryszard Tomczyk, Radykałowie i socjaldemokraci.Miejsce i rola lewicy w ukraińskim obozie narodowym w Galicji 1890-1914, Szczecin 2007, ISBN 978-83-7518-031-2
  • Przypisy

    1. K. Grunberg, B. Sprengel Trudne sąsiedztwo, Warszawa 2005, s. 198

    Linki zewnętrzne[]

  • Encyclopedia of Ukraine
  • Kost Łewycki (ukr. Кость Левицький, ur. 18 listopada 1859 w Tyśmienicy - zm. 12 listopada 1941 we Lwowie) - premier ZURL, adwokat, ukraiński parlamentarzysta, publicysta, polityk, działacz państwowy i społeczny.Teofil Okunewski, także Teofil Okuniewski (ukr. Теофіл Окуневський) ur. 7 grudnia 1858 w Jaworowie k.Kołomyi – zm. 19 lipca1937) – ukraiński polityk, prawnik, współzałożyciel Ukraińskiej Partii Narodowo-Demokratycznej, poseł do Sejmu Krajowego Galicji (1899-1900 і 1913-14) i do Reichsratu Przedlitawii (1897–1900 і 1907–1918). Działacz "Proswity".



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Iwano-Frankiwsk, hist. Stanisławów (ukr. Івано-Франківськ, ros. Ивано-Франковск; do 1962 Stanisławów, ukr. Станіслав lub Станіславів; jid. סטאַניסלעװ, Stanislew) – miasto obwodowe w zachodniej Ukrainie, ok. 222 tys. mieszkańców (2008), prawa miejskie od 1662, dawna rezydencja magnaterii polskiej.
    Wjaczesław Budzynowśkyj (ur. 30 stycznia 1868 w Baworowie - zm. 14 lutego 1935 we Lwowie) - ukraiński polityk w Galicji, publicysta i dziennikarz, poseł do Rady Państwa Austrii.
    Ukraińska Ludowa Partia Pracy, (Ukrajinśka narodno-trudowa partija), zmieniona 28 marca 1919 roku nazwa Ukraińskiej Partii Narodowo-Demokratycznej.
    Jewhen Ołesnyćkyj (ur. 1860 - zm. 1917) – ukraiński działacz społeczny i polityczny w Galicji, prawnik, ekonomista, publicysta, tłumacz.
    Królestwa i Kraje w Radzie Państwa Reprezentowane (niem. Die im Reichsrat vertretenen Königreiche und Länder), Przedlitawia, Cislitawia (niem. Cisleithanien, węg. Lajtántúl) – nazwy - oficjalna i potoczne - używane na określenie "austriackiej", cesarskiej części Austro-Węgier. Stolicą Przedlitawii był Wiedeń.
    Wasyl Panejko (ur. 1883 w pobliżu Złoczowa - zm. 29 maja 1956 w Caracas) - ukraiński działacz społeczny, polityk i dziennikarz. Sekretarz spraw zagranicznych Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej.
    Jewhen Łewyćkyj (ukr. Євге́н Леви́цький, ur. 17 stycznia 1870 w Sydorowie - zm. 21 listopada 1925 w Wiedniu) – ukraiński działacz społeczny i polityczny, publicysta, prawnik.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.012 sek.