• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Układ wrotny wątroby

    Przeczytaj także...
    Trzustka (łac. pancreas) – narząd gruczołowy położony w górnej części jamy brzusznej. Ma nieregularny, wydłużony i spłaszczony w wymiarze grzbietowo-brzusznym kształt. Wymiar podłużny w rzucie poprzecznym porównywany do kształtu młotka lub haczyka (wygięty częścią środkową do przodu). W rzucie czołowym kształt przypomina literę S. U osoby żywej jest szaroróżowa, a na zwłokach szarobiała. Budowa zrazikowa dobrze zaznacza się na powierzchni gruczołu i nadaje mu wygląd guzkowaty. Na powierzchni trzustki może gromadzić się tkanka tłuszczowa, która wygładza jej powierzchnię i nadaje zabarwienie bardziej żółtawe. Miąższ narządu jest spoisty i miękki. Pod względem funkcjonalnym trzustka składa się z części wewnątrzwydzielniczej (hormonalnej, odpowiedzialnej za wytwarzanie kilku hormonów m.in. insuliny i glukagonu) i zewnątrzwydzielniczej (trawiennej, produkującej zawierający enzymy trawienne sok trzustkowy (łac. succus pancreaticus), zwany śliną brzucha ze względu na podobieństwo konsystencji i barwy do śliny).Nadciśnienie wrotne – zwiększenie ciśnienia w żyle wrotnej powyżej 13 mm Hg (>1,7 kPa). Jest najczęstszym powikłaniem marskości wątroby.
    Żyła główna dolna, inaczej żyła próżna dolna, żyła czcza dolna (łac. vena cava inferior) – pień żylny zbierający krew z podprzeponowej połowy ciała i uchodzący do prawego przedsionka serca.
    Schemat pokazujący żyłę wrotną i jej dopływy (na niebiesko)

    Układ wrotny – powstaje w okolicy głowy trzustki (łac. caput pancreatis) z połączenia dwóch głównych pni żylnych: krezkowej górnej (vena mesenterica superior) oraz śledzionowej (vena lienalis). Do żyły śledzionowej wpada zaś żyła krezkowa dolna (vena mesenterica inferior). Do tych pni żylnych oraz bezpośrednio do żyły wrotnej uchodzą żyły żołądka, dwunastnicy i trzustki. Żyła wrotna swymi dopływami prowadzi krew do wątroby. We wnęce wątroby dzieli się ona na gałąź prawą i lewą. Krew żyły wrotnej po przejściu przez układ żył międzyzrazikowych i śródzrazikowych dostaje się do żył wątrobowych.

    Hepatologia – dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami, budową i funkcjonowaniem wątroby oraz pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych. W Polsce nie należy do specjalności lekarskich, w 2007 roku została uznana za umiejętność lekarską, ale akt prawny ustanawiający taki stan rzeczy stracił ważność w 2008 roku. Poradnictwem z zakresu hepatologii w Polsce zajmują się tradycyjnie specjaliści chorób zakaźnych, a także gastroenterolodzy. W rozporządzeniu Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z 2006 roku widnieje zapis, że poradnie hepatologiczne powinny być prowadzone przez lekarzy gastroenterologów, natomiast specjaliści chorób zakaźnych powinni prowadzić jedynie poradnie dla chorych z wirusowym zapaleniem wątroby (poradnie WZW). Według opinii Prezesa Polskiego Towarzystwa Hepatologicznego z 2006 roku hepatologia to dziedzina medycyny leżąca w kręgu zainteresowania lekarzy również innych specjalności.Żyły wątrobowe (łac. venae hepaticae) – żyły (2-3) odprowadzające krew z wątroby (doprowadzoną tam przez żyłę wrotną i tętnicę wątrobową) do żyły głównej dolnej. Zakrzepica żył wątrobowych jest nazywana zespołem Budda-Chiariego.

    Fizjologiczny sens układu wrotnego[]

    Krew z całego układu pokarmowego, nim trafi do żyły głównej dolnej (a w konsekwencji do reszty organizmu), musi przebyć drogę przez wątrobę. W tym narządzie magazynowany jest chwilowy nadmiar substratów energetycznych (takich jak cukry) po posiłku, które są następnie uwalniane w chwilach głodu. Układ wrotny reguluje więc duże wahania w stężeniach niektórych składników pokarmowych.

    Anastomoza (in. zespolenie) − w zakresie nauk medycznych termin oznacza połączenie między dwoma ciągłymi naczyniami, takimi jak tętnice, żyły czy pętle jelita. Anastomozy mogą występować naturalnie, służąc określonym celom fizjologicznym albo być wytworzone sztucznie - przez człowieka lub jako objaw patologiczny.Żołądek (łac. ventriculus, stomachus, gr. gaster) – narząd stanowiący część przewodu pokarmowego, którego zasadniczą rolą jest trawienie zawartych w pokarmie białek (nie zachodzi trawienie tłuszczów, a trawienie cukrów jest wręcz hamowane przez niskie pH żołądka). Żołądek wydziela sok żołądkowy zawierający enzymy trawienne:

    Krążenie oboczne[]

     Osobny artykuł: Nadciśnienie wrotne.

    W przypadku utrudnionego przepływu przez żyłę wrotną (spowodowane na przykład marskością wątroby) krew przepływa przez tzw. krążenie oboczne. Odgrywa ono marginalną rolę u człowieka z prawidłowym krążeniem wrotnym.

    Żyła śledzionowa (łac. vena splenica s. lienalis) – jeden z dopływów żyły wrotnej odprowadzający krew ze śledziony, a także z żołądka i trzustki.Dwunastnica (łac. duodenum) – u człowieka rurowaty narząd długości 25–30 cm, wychodzący z żołądka i stanowiący początkowy odcinek jelita cienkiego. Początkowy odcinek dwunastnicy łączy się z odźwiernikiem żołądka, końcowy przechodzi w jelito czcze. Dwunastnica leży na wysokości pierwszego kręgu lędźwiowego. W kształcie przypomina literę C, a raczej podkowę zwróconą wypukłą częścią ku stronie prawej, wklęsły obwód obejmuje głowę trzustki. Do zstępującego odcinka dwunastnicy uchodzą wspólnie przewód żółciowy i przewód trzustkowy. Długość dwunastnicy w IV w p.n.e Herofilus określił na 12 szerokości palców, stąd nazwa tego odcinka jelita.

    Układ wrotny wątroby wytwarza anastomozy z:

  • żyłą żołądkową od v. azygos;
  • żyłą zaotrzewnową od v. cava inferior;
  • żyłami odbytniczymi od v. iliaca int.;
  • żyłami nabrzusznymi;
  • W sytuacji, gdy utrudniony jest odpływ krwi żylnej przez wątrobę krew zaczyna płynąć przez powyższe naczynia. Może to być groźne dla życia (na przykład w przypadku krwawienia z żylaków przełyku).

    Krew (łac. sanguis, stgr. αἷμα, haima) – płyn ustrojowy, który za pośrednictwem układu krążenia pełni funkcję transportową oraz zapewnia komunikację pomiędzy poszczególnymi układami organizmu. Krew jest płynną tkanką łączną, krążącą w naczyniach krwionośnych (układ krwionośny zamknięty) lub w jamie ciała (układ krwionośny otwarty). W szerokiej definicji obejmuje krew obwodową i tkankę krwiotwórczą, a w wąskiej tylko tę pierwszą. Jako jedyna (wraz z limfą) występuje w stanie płynnym. Dziedzina medycyny zajmująca się krwią to hematologia.Gastroenterologia, gastrologia - dziedzina medycyny zajmująca się czynnościami i schorzeniami układu pokarmowego; przełyku, żołądka, jelit, odbytu i gruczołów trawiennych (wątroba, trzustka) oraz dróg żółciowych.

    Zobacz też[]

  • Gastroenterologia
  • Hepatologia



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Wątroba (grec. ἧπαρ hepar, łac. iecur) – wielofunkcyjny gruczoł obecny u wszystkich kręgowców, a także u niektórych innych zwierząt. Stanowi część układu pokarmowego położoną wewnątrzotrzewnowo. U większości zwierząt dzieli się na dwa płaty. U człowieka jej masa wynosi ok. 1500–1700 g u dorosłego mężczyzny, a u kobiety 1300–1500 g. Masa przyżyciowa jest o 500–800 g wyższa, ze względu na zawartą w niej krew.
    Marskość wątroby, zwłóknienie wątroby (łac. cirrhosis hepatis) – postępujące włóknienie miąższu wątroby, niszczące strukturę narządu.
    Żyła krezkowa dolna (łac. vena mesenterica inferior) – naczynie żylne będące najsłabszym z trzech korzeni żyły wrotnej. Odprowadza krew z odbytnicy, esicy i zstępnicy.
    Żyła krezkowa górna (łac. vena mesenterica superior) – naczynie żylne będące największym dopływem żyły wrotnej.
    Łacina, język łaciński (łac. lingua Latina, Latinus sermo) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym.

    Reklama