• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Układ kostny człowieka

    Przeczytaj także...
    Szczęka (łac. maxilla) albo kość szczękowa (łac. os maxillare) – kość parzysta, stanowiąca zasadniczą część składową czaszki twarzowej. Kość szczękowa składa się z trzonu (corpus) i czterech wyrostków: czołowego, jarzmowego, podniebiennego i zębodołowego.Kość ramienna (łac. humerus) – jedna z kości kończyny górnej, należy do kości długich. Wyróżnia się w niej koniec bliższy, trzon (łac. corpus humeri) i koniec dalszy.
    Czaszka (łac. cranium) – struktura kostna lub chrzęstna, która służy jako szkielet głowy. Stanowi naturalną osłonę mózgu i innych narządów znajdujących się w głowie.
    Szkielet dorosłej kobiety.
    Szkielet dorosłej kobiety - widok z tyłu.
    Kości czaszki człowieka
    Widok kości czaszki z przodu

    Szkielet, inaczej kościec lub układ kostny (łac. systema sceleti, skeleton-szkielet) – wszystkie kości składające się na ciało człowieka.

    Kosteczki słuchowe (kostki słuchowe, łac. ossicula auditora) – najmniejsze kości znajdujące się w uchu środkowym i wchodzące w skład kośćca ssaków. Pośredniczą one w przekazywaniu bodźców dźwiękowych ze świata zewnętrznego do układu nerwowego. Składają się na nie: młoteczek (malleus), kowadełko (incus) i strzemiączko (stapes).Palec ręki – u człowieka i zwierząt zakończenie ręki zwieńczone pazurami, paznokciami, kopytami itp. Liczba palców ręki może wynosić od jednego (np. u konia) do pięciu (naczelne).

    U dorosłego człowieka szkielet składa się z 206 kości – liczba ta jest większa u dzieci ze względu na wiele punktów kostnienia (według Reichera: około 270 u noworodka i 356 u 14-latka) i spada dopiero po połączeniu się np. trzonów z nasadami. U starszych ludzi kości może być mniej niż 206 ze względu na zrastanie kości czaszki. Średnia waga szkieletu to 10 kilogramów u kobiet i 12 kilogramów u mężczyzn.

    Kość udowa (łac. femur) — kość kończyny dolnej będąca elementem wspierającym tkanki miękkie uda. Jest to kość długa, dlatego wyróżnić w niej można trzon i dwa końce: koniec bliższy i koniec dalszy. Jednocześnie jest to najcięższa i najdłuższa z kości długich organizmu; mierząc prawie dokładnie 26% długości ciała człowieka, jest pomocnym wskaźnikiem rekonstrukcji szkieletowych. Występuje u człowieka i zwierząt. U człowieka jest ustawiona pionowo, u zwierząt w kierunku przednio-dolnym.Palec serdeczny (obrączkowy) (łac. Digitus annularis, digitus quartus) – palec ręki umiejscowiony pomiędzy palcem środkowym a palcem małym.

    Podstawowym materiałem budulcowym szkieletu człowieka jest tkanka kostna oraz w mniejszym stopniu chrzęstna. Ze względu na budowę zewnętrzną kości podzielono na kilka grup:

  • kości długie (łac. ossa longa), np. kość udowa, piszczelowa, strzałkowa, ramienna, promieniowa, łokciowa, obojczyk
  • kości płaskie (łac. ossa plana), np. kości czaszki, łopatka, mostek
  • kości krótkie (łac. ossa brevia), np. kości nadgarstka i kości stępu
  • kości pneumatyczne (łac. ossa pneumatica), np. kość czołowa, sitowa, klinowa, szczękowa
  • kości różnokształtne (łac. ossa multiformia), np. kręgi kręgosłupa, kosteczki słuchowe
  • Warstwa zewnętrzna wszystkich kości zbudowana jest z istoty zbitej (łac. substantia compacta). Ponadto kości długie również w swoim trzonie (łac. corpus) zawierają istotę zbitą. Końce kości długich oraz wszystkie inne kości są wewnątrz zbudowane z istoty gąbczastej (łac. substantia spongiosa). Istota gąbczasta zbudowana jest z beleczek kostnych (łac. trabeculae osseae).

    Przedramię (łac. Antebrachium) – w anatomii człowieka – część kończyny górnej, znajdująca się między ręką i ramieniem (dokładnie między nadgarstkiem i stawem łokciowym).Kości krótkie (łac. ossa brevia) – rodzaj kości, w którym wszystkie wymiary są podobne. Do tej grupy należą liczne kości nadgarstka i stępu (kość skokowa, kość łódkowata, kość piętowa z guzem piętowym, kość sześcienna, klinowata: przyśrodkowa, pośrodkowa i boczna) oraz trzeszczki.

    Szkielet człowieka można podzielić na dwie części. Pierwszą część stanowi szkielet osiowy. w jego skład wchodzą: czaszka, kręgosłup oraz żebra i mostek. Drugą część stanowi szkielet kończyn górnych oraz dolnych wraz z ich obręczami.

    W skład szkieletu wchodzą:

  • kości głowy
  • kości mózgoczaszki
  • kość czołowa
  • łuska kości czołowej
  • część oczodołowa
  • część nosowa
  • zatoki czołowe
  • kość ciemieniowa prawa i lewa
  • kość potyliczna
  • łuska kości potylicznej
  • część podstawna
  • dwie części boczne
  • kość skroniowa prawa i lewa
  • część skalista (piramida)
  • część łuskowa (łuska skroniowa)
  • część bębenkowa
  • część sutkowa
  • kość klinowa
  • kość sitowa
  • blaszka pionowa
  • blaszka sitowa
  • kości twarzoczaszki
  • kość nosowa
  • przegroda nosowa
  • lemiesz
  • blaszka pionowa kości sitowej
  • kość łzowa
  • kość sitowa
  • kość jarzmowa
  • podniebienie kostne
  • szczęka (kość szczękowa)
  • wyrostek zębodołowy
  • żuchwa
  • trzon żuchwy
  • gałąź żuchwy
  • wyrostek dziobiasty
  • wyrostek kłykciowy
  • kosteczki słuchowe
  • młoteczek
  • kowadełko
  • strzemiączko
  • stawy:
  • staw skroniowo-żuchwowy
  • zobacz też:
  • szew
  • oczodół
  • ciemiączko
  • ciemiączko przednie
  • ząb
  • jama nosowa
  • kości tułowia
  • kręgosłup: Liczba kręgów jest różna w zależności od przynależności systematycznej kręgowca. Człowiek ma 7 kręgów szyjnych, 12 kręgów piersiowych, 5 kręgów lędźwiowych, 5 kręgów krzyżowych i 3 do 5 kręgów ogonowych, a więc od 32 do 34 kręgów.
  • kręgi szyjne [A]
  • kręgi piersiowe [C]
  • kręgi lędźwiowe [D]
  • kręgi krzyżowe [E]
  • kręgi guziczne (ogonowe); kość guziczna; [F]
  • klatka piersiowa
  • żebra
  • żebra wolne
  • żebra rzekome
  • żebra prawdziwe [K]
  • łuk żebrowy
  • mostek
  • rękojeść mostka
  • trzon mostka
  • wyrostek mieczykowaty
  • zobacz też:
  • krzywizna szyjna
  • krzywizna piersiowa
  • krzywizna lędźwiowa
  • krzywizna krzyżowo-guziczna
  • chrząstka żebrowa
  • kości kończyny górnej
  • obręcz kończyny górnej
  • łopatki (łac. scapula) [L]
  • obojczyk (łac. clavicula) [B]
  • ramię [M]
  • kość ramienna
  • przedramię
  • kość promieniowa
  • kość łokciowa
  • ręka
  • nadgarstek
  • kość łódeczkowata
  • kość księżycowata
  • kość trójgraniasta
  • kość grochowata
  • kość czworoboczna większa
  • kość czworoboczna mniejsza
  • kość główkowata
  • kość haczykowata
  • kości śródręcza
  • palce (paliczki)
  • kciuk
  • palec wskaziciel
  • palec środkowy
  • palec obrączkowy
  • palec mały
  • stawy
  • staw mostkowo-obojczykowy (łac. articulatio sternoclavicularis) – jedyny staw obręczy kończyny górnej, którym łączy się ona z pozostałą częścią szkieletu.
  • staw ramienny
  • staw łokciowy
  • staw promieniowo-nadgarstkowy
  • zobacz też:
  • wyniosłość nadgarstka promieniowa
  • wyniosłość nadgarstka łokciowa
  • kanał nadgarstka
  • kości kończyny dolnej
  • obręcz kończyny dolnej
  • kość miedniczna (miednica) [J]
  • miednica większa
  • miednica mniejsza
  • kość biodrowa
  • kość kulszowa [H]
  • kość łonowa
  • spojenie łonowe [G]
  • kość udowa [I]
  • rzepka
  • goleń
  • kość piszczelowa
  • kość strzałkowa
  • stopa (kości stopy)
  • kości stępu
  • kość skokowa
  • kość piętowa
  • kość łódkowata
  • kości klinowate
  • kość sześcienna
  • kości śródstopia
  • kości palców
  • paluch
  • stawy:
  • staw krzyżowo-biodrowy
  • staw biodrowy
  • staw kolanowy
  • staw skokowo-goleniowy
  • zobacz też:
  • sklepienie stopy
  • podeszwa
  • płaskostopie
  • Human skeleton.jpg
    Kościec człowieka, schemat, widok od tyłu. Oznaczenia w tekście.

    Kość jarzmowa (łac. os zygomaticum), parzysta kość czaszki, tworząca część boczną twarzy. Od ustawienia kości jarzmowej w dużej mierze zależą również kształty twarzy. Ustawienie tych kości w płaszczyźnie czołowej nadaje twarzy wyraz mongoloidalny u odmiany białej.Staw biodrowy (łac. articulatio coxae) - staw kulisty tworzony przez głowę kości udowej oraz panewkę stawu biodrowego kości miednicznej. Przenosi ciężar ciała z tułowia na kończyny dolne oraz umożliwia ich ruchomość. Jeden z największych stawów organizmu człowieka.

    Zobacz też[]

  • układ mięśniowy
  • układ krwionośny
  • układ limfatyczny
  • układ nerwowy
  • szkielet (definicja ogólna)
  • Uwagi

    1. U 14-latka jest większa liczba wtórnych punktów kostnienia niż u noworodka. Reicher osobno liczy tu nasady kości i ich trzony, gdy nie nastąpiło jeszcze ich zrośnięcie.

    Przypisy[]

    1. Michał Reicher, Tadeusz Bilikiewicz, Stanisław Hiller, Eugenia Stołyhwo, Eugeniusz Sieńkowski, Wiesław Łasiński: Anatomia ogólna : kości, stawy i więzadła, mięśnie. Warszawa: Wydaw. Lekarskie PZWL, 2003, s. 202. ISBN 83-200-2877-9.

    Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

    Strzemiączko (łac. stapes) – jedna z trzech kosteczek słuchowych (ossicula auditoria), wraz z nimi jest odpowiedzialne za przekazywanie drgań błony bębenkowej do ucha wewnętrznego. Strzemiączko jest najmniejszą kością ciała ludzkiego, mającą długość około 3 mm.Staw mostkowo-obojczykowy (łac. articulatio sternoclavicularis) – nieregularny staw, łączący ze sobą mostek i obojczyk. Ze względu na zakres wykonywanych ruchów można go zalicz do stawów wieloosiowych.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Kości pneumatyczne (łac. ossa pneumatica) – kości zawierające puste przestrzenie wysłane błoną śluzową, wypełnione powietrzem, które pomagają ptakom w locie, poprzez zmniejszanie całkowitej masy ciała. U człowieka występują tylko w czaszce (kość klinowa, czołowa, sitowa, kość szczęki).
    Oczodół (łac. orbita) – jama kostna pomiędzy mózgoczaszką a twarzoczaszką, w której umieszczona jest gałka oczna. Występuje parzyście. Oczodół ma kształt stożka, którego podstawę tworzy wejście do oczodołu. U góry wejście do oczodołu ogranicza brzeg nadoczodołowy kości czołowej, u dołu-szczęka i kość jarzmowa, tworząc brzeg podoczodołowy, ponadto budują go kość łzowa, sitowa, klinowa oraz podniebienna. Oczodół ograniczają cztery ściany: górna (sklepienie), przyśrodkowa, boczna i dolna (dno). W odcinku przednio-bocznym sklepienia oczodołu znajduje się dół gruczołu łzowego. W pobliżu wejścia do oczodołu na ścianie przyśrodkowej leży dół woreczka łzowego, przechodzi on ku dołowi w kanał nosowo-łzowy. W obrębie oczodołu znajduje się kanał nerwu wzrokowego, przez który przechodzi nerw wzrokowy wraz z tętnicą oczną, ponadto w oczodole znaleźć można szczelinę oczodołową górną przez którą przebiega nerw czołowy, nerw nadoczodołowy, nerw nosowo-rzęskowy, nerw okoruchowy, nerw bloczkowy, nerw odwodzący i żyła oczna górna, a także szczelina oczodołowa dolna, której zawartość stanowią nerw podoczodołowy, nerw jarzmowy, tętnica podoczodołowa i żyła oczna dolna.
    W anatomii człowieka kończyna górna (łac. extremitas vel membrum superius) – część ciała na którą składają się:
    Obojczyk (łac. clavicula) – kość długa, łącząca łopatkę i mostek. Obojczyk stanowi jedyne połączenie szkieletu kończyny górnej ze szkieletem osiowym.
    Lemiesz (łac. vomer) – płaska nieparzysta kość twarzoczaszki, budująca tylny odcinek przegrody kostnej nosa (rozdziela ona nozdrza tylne (choanae).
    Paliczki (łac. phalanges) − kości tworzące przednią część stopy, palców stóp i palców rąk. W budowie palucha i kciuka występują po dwa paliczki, pozostałe palce mają ich trzy.
    Kość trójgraniasta (os triquetrum) - to jedna z ośmiu kości nadgarstka. Położona jest w szeregu bliższym po stronie łokciowej.

    Reklama