• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ujazd - gmina Kamieniec

    Przeczytaj także...
    Województwo wielkopolskie – województwo utworzone w 1999 w środkowo-zachodniej Polsce, na Pojezierzu Wielkopolskim i Nizinie Południowowielkopolskiej, w dorzeczu środkowej Warty; dzieli się na 4 miasta na prawach powiatu, 31 powiatów i 226 gmin, które zamieszkuje 3 447 441 osób (31 marca 2011); siedzibą wojewody i władz samorządu województwa jest Poznań.Wielkie Księstwo Poznańskie 1815-1848 (dawniej Wielkie Xięstwo Poznańskie, niem. Großherzogtum Posen, fr. Grand Duché de Posnanie) – autonomiczne księstwo, wchodzące w skład Prus (pozostające - z wyjątkiem lat 1848-1851 - obok Prus Zachodnich i Wschodnich, poza Związkiem Niemieckim), powstałe na mocy kongresu wiedeńskiego, mające w zamierzeniu mocarstw zaspokoić narodowe dążenia wielkopolskich Polaków w związku z odłączeniem decyzją kongresu terytorium Wielkopolski od reszty terytorium Księstwa Warszawskiego, które otrzymało status Królestwa Polskiego, państwa konstytucyjnego, związanego jedynie unią personalną z Imperium Rosyjskim. Po powstaniu listopadowym w Królestwie Polskim, popartym przez Poznaniaków, autonomia Księstwa została ograniczona w 1831, a po powstaniach wielkopolskich z 1846 i 1848 - całkowicie zniesiona. Administracja pruska bez żadnego aktu prawnego zmieniła nazwę na Prowincja Poznańska (Provinz Posen), ale w użyciu społecznym nadal pozostawała nazwa Wielkie Księstwo Poznańskie (choć polskie elity polityczne również używały nowej nazwy). Nazwa ta pozostała w pełnej tytulaturze królów Prus, a następnie cesarzy niemieckich aż do abdykacji Wilhelma II.
    Lipsk (niem. Leipzig; górnołuż. Lipsk; czes. Lipsko; łac. Lipsia) – miasto na prawach powiatu, najliczniejszy ośrodek Saksonii i drugi, po Berlinie, Niemiec wschodnich. Miasto należy do aglomeracji Lipsk-Halle, która liczy ok. 996 100 mieszkańców (2009).
    Dwór w Ujeździe za czasów Jana i Ludwiki z Niemirowiczów-Szczyttów hr. Żółtowskich (ok. 1912 r.)

    Ujazd (niem.Schoenwalde) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie grodziskim, w gminie Kamieniec.

    Historia[ | edytuj kod]

    Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1280 roku i dotyczy osadzenia wsi na prawie niemieckim przez ówczesnych właściciel i- zakon cystersów z Obry.

    Pod koniec XIV w. była to już wieś szlachecka, a jej właściciele pisali się z Ujazdu. W 1398 wieś przeszła w ręce prywatne Hinczki. W poł. XVI w. Ujazd należał do Ujejskich. W 1618 r. siostry Ujejskie przeprowadziły podział majątku, w wyniku którego Ujazdu przeszedł do Pogorzelskich (po Katarzynie z Ujejskich Pogorzelskiej). W 1645 r. Stanisław "Pasikoń" Pogorzelski sprzedał Ujazd, Kowalewo, Lechowo i Kurowo Chryzostomowi Potockiemu, który w 1660 r. sprzedał je Stefanowi Rogalińskiemu z Dzwonowa. W 1766 r. Kasper Rogaliński wybudował w Ujeździe nowy dwór.

    Stara Obra – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie krotoszyńskim, w gminie Koźmin Wielkopolski, położona na północ od Koźmina Wielkopolskiego, 6 km od miasta, przy linii kolejowej do Jarocina. Przez wieś przepływa jeden ze strumieni, łączących się dalej w rzekę Obrę. Wieś Stara Obra zamieszkuje około 620 osób.Zygmunt Stanisław Czarnecki herbu Prus III (ur. 20 marca 1823 w Gogolewie, zm. 7 czerwca 1908 w Dobrzycy) – ziemianin wielkopolski, hrabia, kolekcjoner numizmatów, bibliofil.

    W 1781 Ujazd, Kowalewo i Lechowo kupuje Józef Żółtowski h. Ogończyk (1742-1810), miecznik wschowski. Kolejnym dziedzicem dóbr zostaje jego syn Jan hr. Żółtowski, ożeniony z podstolanką wschowską Józefą Zbijewską, a następnie ich syn - Adam hr. Żółtowski (1814-1880), ożeniony z Celiną hr. Czarnecką (siostrą Zygmunta). Pod koniec XIX w. właścicielem dóbr Ujazd, Ptaszków, Grąblew, Łęki (3 172 ha) zostaje syn Adama i Celiny - Jan hr. Żółtowski (1861 Ujazd - 1917 Poznań), dr praw, poseł do Sejmu pruskiego i Parlamentu niemieckiego, który w 1901 r. w Berlinie poślubia Ludwikę Marię Niemirowicz-Szczytt (1879 Ryga - 1938 Utrecht) z linii tabołockiej, córkę dziedzica dóbr Szczęsnopol Justyniana Niemirowicza-Szczytta i Franciszki z Szemiottów. Na początku XX w. hr. Jan Żółtowski zelektryfikował swoje folwarki, a powstała tu elektrownia była jedną z pierwszych w majątkach Wielkopolski. Ujazd był uznawany za znakomicie prowadzony majątek. Po śmierci Jana w 1917 r. majątek dziedziczy wdowa Ludwika hr. Zółtowska z Niemirowiczów-Szczyttów wraz z dziećmi: Janem (1906-1921) i Franciszką (1903-1948) - od 1937 r. żoną Aleksandra Pragłowskiego.

    Ryszard Wosiński (ur. 31 maja 1946 w Dymaczewie Starym) – przedsiębiorca, instruktor Związku Harcerstwa Polskiego w stopniu harcmistrza, w latach 1982-1989 Naczelnik ZHP, w latach 1985-1989 poseł na Sejm PRL IX kadencji z ramienia PZPR.Kaplica (łac. cappa zdrobniale capella kapliczka) – niewielka chrześcijańska budowla sakralna, wolno stojąca lub połączona z większym obiektem architektonicznym; wydzielone pomieszczenie z ołtarzem lub boczna część kościoła tworząca odrębną całość, w której znajduje się ołtarz.

    W latach 20. XX w. właścicielką Ujazdu zostaje Ludwika z Niemirowiczów-Szczyttów I voto hr. Żółtowska II v. baronowa Bicker. Drugim mężem Ludwiki (ślub zawarto w 1919 r. w Lugano w Szwajcarii) został Holender bar. Willem Herman Bicker (1865 Soerabaja - 1942 Ujazd), wcześniej żonaty z baronessą Henriettą van Heemstra. W latach 20 i 30. XX w. Ludwika wraz z mężem Willemem (Wilhelmem) Bickerem prowadziła w Ujeździe słynną w całej Polsce stadninę koni czystej krwi arabskiej (myląco nazywaną w literaturze stadniną barona Bickera). Za hodowlę koni Ludwika bar. Bicker z Niemirowiczów-Szczyttów otrzymała trzy medale państwowe, w tym dwa złote.

    Niemirowiczowie-Szczyttowie (Szczyttowie-Niemirowiczowie / Szczyttowie) herbu Jastrzębiec – polski ród możnowładczy a później senatorsko-dygnitarski pochodzenia litewsko-ruskiego.Rejencja poznańska (niem. Regierungsbezirk Posen) – dawna rejencja pruska utworzona w 1815 r. w Wielkim Księstwie Poznańskim, od 1848 r. w Prowincji Poznańskiej. Po I wojnie światowej większość jej obszaru przypadła Polsce i weszła w skład nowo utworzonego województwa poznańskiego. Pozostałe przy Niemczech fragmenty utworzyły Marchię Graniczną Poznań-Prusy Zachodnie.

    W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość wzmiankowana jako Ujazd należała do wsi większych w ówczesnym pruskim powiecie Kosten rejencji poznańskiej. Ujazd należał do okręgu wielichowskiego tego powiatu i stanowił odrębny majątek. Według spisu urzędowego z 1837 roku Ujazd liczyło 235 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 18 dymów (domostw).

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>,Ludwik XVI, Ludwik Ostatni, fr. Louis August de Bourbon, Obywatel Louis Capet (ur. 23 sierpnia 1754 w Wersalu, zm. 21 stycznia 1793 w Paryżu) – książę de Berry, następnie delfin de Viennois, ostatecznie król Francji i Nawarry od 1774 do 1791, potem król Francuzów (Roi des Français) do 1792.

    W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa poznańskiego.

    Zabytki[ | edytuj kod]

  • Dwór z I poł.XVIII wieku, fundacji Kaspra Rogalińskiego. Obecny kształt dworowi nadała rodzina Żółtowskich, mieszkająca tam od końca XVIII w. do reformy rolnej. Wydłużony, parterowy, z mieszkalnym poddaszem. Dach mansardowy z wystawką na osi i dwiema kondygnacjami lukarn. Po bokach dziewiętnastowieczne przybudówki zwieńczone pseudobarokowymi szczytami, a od frontu ganek neogotycki na czterech słupach połączonych tzw. łukiem Tudorów. Po obu stronach głównego budynku stoją trzy kwadratowe pawilony z I poł. XVIII wieku, kryte dachami: cebulastym (z lewej) i w typie pagody chińskiej (po prawej). Z boku zachowała się oficyna z XVIII wieku. Cały zespół otoczony jest parkiem krajobrazowym (pow. 69,64 ha) z pomnikowymi okazami drzew. W parku, przy mostku na Letnicy (zw. Rowem Grodziskim lub Rowem Grabskim) zachował się murowany okrągły słup z końca XVIII w. (jeden z dwóch dawniej istniejących), zwężony ku górze, ozdobiony girlandami w stylu Ludwika XVI. W głębi parku także neogotycka kapliczka Matki Boskiej. W obrębie folwarku zachowały się dawny spichrz i gorzelnia z II poł. XIX wieku.
  • Między parkiem, a szosą wiodącą z Grodziska do Kościana, przy zabudowaniach dawnej gajówki, rośnie w jednym rzędzie 5 okazałych dębów o obwodach do 610 cm. Dwa inne dęby, o obwodach 480 i 520 cm oraz ciekawym przekroju korony, znajdują się w lesie po prawej stronie drogi wiodącej do Ptaszkowa. Od 1998 r., właścicielem dworu wraz z tzw. małym folwarkiem i 7 ha części parku jest Ryszard Wosiński, były Naczelnik ZHP.

    Neogotyk – styl w architekturze, a także rzemiośle artystycznym, nawiązujący formalnie do gotyku, powstały około połowy XVIII wieku w Anglii i trwający do początku XX wieku, zaliczany do historyzmu.Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.
  • Budynek stacji kolejowej z początku XX wieku na nieczynnej linii GrodziskKościan.
  • Na skraju wsi neogotycka kaplica kamienna z 1884 r., a obok niej kapliczka z drewniana ludową rzeźbą św. Wawrzyńca, z XIX wieku, obudowana w 1974 oszkloną gablotą.
  • Zapoznaj się również z: Ujazd

    Kościan (niem. Kosten) – miasto i gmina w województwie wielkopolskim, w powiecie kościańskim. W latach 1975 – 1998 miasto administracyjnie należało do województwa leszczyńskiego.Powiat Kosten (pol. powiat kościański, niem. Kreis Kosten) - powiat leżący w obrębie rejencji poznańskiej Prowincji Poznańskiej Królestwa Prus, istniejący w latach 1818-1920. Siedzibą landrata był Kościan (niem. Kosten).

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części Dz.U. z 2013 r. poz. 200
    2. Ujazd - Polskie Zabytki - Katalog zamków, pałaców i dworów w Polsce, www.polskiezabytki.pl [dostęp 2019-07-19].
    3. Ujazd - Polskie Zabytki - Katalog zamków, pałaców i dworów w Polsce, www.polskiezabytki.pl [dostęp 2019-07-19].
    4. Nekrolog Ludwiki z Niemirowiczów Szczyttów baronowej Bicker, Kurier Warszawski: wydanie wieczorne z 25 stycznia 1938, nr 24, s. 9
    5. T.Żychliński, Złota Księga Szlachty Polskiej, Rocznik IV, Poznań 1882, s. 369-370
    6. J. Żółtowski, Rodzina Żółtowskich w ciągu stulecia, Poznań 1939, s. 58
    7. J. Goszczyńska, Majątki wielkopolskie: Powiat gostyński, Tom 1, 1997, s. 271
    8. J. Goszczyńska, Majątki wielkopolskie: Powiat gostyński, Tom 1, 1997, s. 271
    9. J. Perthes, Gothaisches genealogisches Taschenbuch der gräflichen Häuser, Tom 95, 1922, s. 29
    10. Willem Herman Bicker (1865-1942) » Alle Begijnen van Amsterdam, Vondel, Hooft, Huydecoper, v. Eeghen, De Clercq, Trip, Boissevain en anderen. » Genealogie Online, www.genealogieonline.nl [dostęp 2019-07-19] (niderl.).
    11. WKKW Ujazd http://www.pzhkm.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=388:wkkw-ujazdj-troch-historii&catid=37:wyniki&Itemid=55
    12. Leon Plater: Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Ksie̜ztwa Poznańskiego. Lipsk: Ksie̜garnia Zagraniczna (Librairie Étrangère), 1846, s. 213.Sprawdź autora:1.
    Ptaszkowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie grodziskim, w gminie Grodzisk Wielkopolski.Podział administracyjny Polski 1975–1998 – podział administracyjny obowiązujący od 1 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 (od reformy w 1975 do reformy w 1999). Został wprowadzony ustawą z dnia 28 maja 1975 o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Ujazd (dodatkowa nazwa w j. niem. Ujest) – miasto i siedziba gminy miejsko-wiejskiej Ujazd, w powiecie strzeleckim (województwo opolskie), położone nad Kanałem Gliwickim. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do starego woj. opolskiego.
    Wieś (łac. pagus, rus) – jednostka osadnicza o zwartej, skupionej lub rozproszonej zabudowie i istniejących funkcjach rolniczych lub związanych z nimi usługowych lub turystycznych, nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta (art. 2 ustawy z 29 sierpnia 2003 o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych).
    Zakon Cystersów (łac. Ordo Cisterciensis, skrót OCist. lub OCSO (Ordo Cisterciensis Strictioris Observantiae) dla trapistów) – katolicki zakon monastyczny reformowany, posługujący się regułą benedyktyńską , założony w 1098 r. przez św. Roberta z Molesme, pierwszego opata z Cîteaux (z łac. Cistercium) (obecnie Saint-Nicolas-lès-Cîteaux) we Francji. Pierwsze klasztory powstały w La Ferté (1113), Pontigny (1114), Clairvaux (1115) i Morimond (1115). Do Polski cystersi przybyli w połowie XII w.
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
    Kasper (Gasper) Rogaliński herbu Łodzia pseud.: Rogalina, (ur. pomiędzy 1725 a 1728 w Jurkowie, zm. 1788) – polski poeta, polityk, wojewoda inflancki 1778-1788, członek Komisji Skarbu Koronnego, członek Rady Nieustającej, hrabia Świętego Cesarstwa Rzymskiego, starosta nakielski 1762-1776, starosta obornicki i wolnomularz.
    Gmina Kamieniec – gmina wiejska w województwie wielkopolskim, w powiecie grodziskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie poznańskim.
    Kapliczka leśna w Ujeździe – neogotycka kapliczka Matki Boskiej wybudowana w 1868 roku na terenie parku dworskiego w Ujeździe w Wielkopolsce przez rodzinę Żółtowskich jako wotum wdzięczności za szczęśliwy powrót z powstania styczniowego. Obiekt został wyremontowany przed uroczystościami 150-tej rocznicy wybuchu powstania styczniowego, które odbyły się w tym miejscu w dniu 24.01.2013 r. z udziałem prawie 100 osób w tym także marszałka województwa wielkopolskiego Marka Woźniaka. Odsłonięto tablice pamiątkowe poświęcone uczestnikom Wiosny Ludów 1848 r., powstania wielkopolskiego 1918/1919 i styczniowego, w którym brali udział także ochotnicy z Wielkopolski.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.026 sek.