• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ujęcie wody

    Przeczytaj także...
    Kanał wodny – sztuczny ciek, fragment drogi wodnej, którego celem jest połączenie istniejących naturalnych dróg wodnych. Tak powstałe drogi wodne znacznie ułatwiają żeglugę i wydatnie skracają czas podróży statków.Budowla regulacyjna – rodzaj budowli hydrotechnicznej stosowanej w hydrotechnice w szczególności przy regulacjach rzek i innych cieków wodnych. Do budowli regulacyjnych zalicza się: tamy (tamy podłużne i tamy poprzeczne – ostrogi), opaski brzegowe, poprzeczki, przetamowania, umocnienia brzegowe, skrzydełka, żłoby oraz progi. Podstawowymi celami, dla których stosuje tego typu budowle to: utrwalenie brzegów, wytworzenie nowych brzegów oraz ich zabezpieczenie przed niszczącym działaniem wody, sterowanie strumieniem przepływającej wody i przyspieszenie zalądowienia określonych akwenów. Jednym z najczęściej pożądanych skutków budowy tego typu budowli jest zawężenie koryta cieku i skoncentrowanie przepływu w tym węższym jego przekroju. Skutkiem takiego działania jest zwiększenie prędkości przepływu, a co za tym idzie również zwiększenie unoszenia rumowiska. Może to powodować obniżeniem poziomu dna w wyniku jego wymywania, co należy uwzględnić przy projektowaniu tego typu regulacji rzeki. Korona budowli regulacyjnych zazwyczaj wznosi się do poziomu średniej wody rocznej, lub niższego i z tego względu bywa zalewana podczas wezbrań, co powinno być uwzględnione podczas ich wykonywania.
    Jezioro Goczałkowickie (Zbiornik Goczałkowicki) – zbiornik zaporowy na Wiśle utworzony w 1956 roku przez spiętrzenie wód rzecznych zaporą w Goczałkowicach-Zdroju w województwie śląskim. Powierzchnia maksymalna zbiornika wynosi 3200 ha, a pojemność całkowita około 168 mln m³. Długość zapory wynosi 2980 m. Jest to zbiornik retencyjny zaopatrujący w wodę część Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego. Oprócz zaopatrzenia w wodę pełni on także inne funkcje gospodarcze, np. przeciwpowodziowe, turystyczno-rekreacyjne.
    Ujęcie wody w Szczecinie, na Pilchowie

    Ujęcie wody – zespół budowli i powiązanych z nimi urządzeń, przeznaczonych do poboru wody dla potrzeb gospodarczych i bytowych. Ujęcia wody ze względu na źródło, z którego pobierana jest woda, można podzielić na ujęcia wód podziemnych i ujęcia wód powierzchniowych.

    Wody powierzchniowe – wody występujące na powierzchni ziemi, łatwe do bezpośredniego ujęcia (czerpania). Dzielimy je na:Górny Śląsk (łac. Silesia Superior, śl. Gůrny Ślůnsk, czes. Horní Slezsko, śl-niem. Oberschläsing, niem. Oberschlesien) – kraina historyczna położona na terenie Polski i Czech w dorzeczu górnej Odry oraz początkowego biegu Wisły, południowo-wschodnia część Śląska.

    Z istnieniem ujęć wód powierzchniowych często wiąże się konieczność budowy stopnia wodnego w celu utrzymania stałego poziomu wody (stały eksploatacyjny poziom piętrzenia – normalny poziom piętrzenia: NPP), zapewniającego prawidłową pracę urządzeń ujęcia wody, zagwarantowanej zapewnieniem w ten sposób odpowiedniego zanurzenia smoków pomp. W takim przypadku ujęcie wody następuje ze stanowiska górnego stopnia wodnego, a wlot umożliwiający pobór wody zlokalizowany jest w pobliżu stopnia lub w pewnej odległości, ale zawsze w zasięgu oddziaływania budowli piętrzącej. W przypadku ujęć wody od dużym poborze, niezbędna może być budowa odpowiedniego zbiornika retencyjnego umożliwiającego gromadzenie wody w okresach zwiększonego zasilania w wodę (tj. na obszarze Polski w okresach dwóch fal powodziowych: roztopowej - wiosennej i opadowej - letniej), w celu zapewnienia dostaw wody na odpowiednim poziomie w okresach o zbyt małym zasilaniu w wodę. Przykładami takich zbiorników są w Polsce np. zbiorniki Goczałkowice, Tresna i Dziećkowice dla Górnego Śląska, zbiornik Dobczyce dla Krakowa, czy zbiornik Sulejów dla Łodzi.

    Wody podziemne – wody, zalegające pod powierzchnią Ziemi na różnych głębokościach, powstałe na skutek różnych procesów geologicznych. Ich łączna objętość wynosi ok. 60 000 tys. km³, co stanowi ok. 4,12‰ ogólnej objętości zasobów hydrosfery Ziemi. Strefa nasycenia wodami podziemnymi nosi nazwę strefy saturacji, i położona jest poniżej strefy nasycenia powietrzem glebowym i innymi gazami czyli strefy aeracji. W strefie aeracji mogą występować wody, ale tylko jako wody zawieszone albo związane (woda higroskopijna, woda błonkowata, woda kapilarna). Miejsce wypływu wód podziemnych na powierzchnię w zależności od obfitości i sposobu wypływu to źródło, młaka, wykap lub wysięk.Budowla piętrząca – rodzaj budowli hydrotechnicznej umożliwiający stałe lub okresowe piętrzenie wody (a także innych substancji płynnych lub półpłynnych), ponad przyległy teren albo akwen. Podstawowym aktem prawnym w Polsce definiującym wymagania techniczno-budowlane dla budowli piętrzących jest wydane na podstawie odpowiedniej delegacji ustawowej, zawartej w Prawie budowlanym, rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie.

    Dla małych ujęć nie jest konieczna budowa wielu dodatkowych budowli hydrotechnicznych, często wystarczające jest wykonanie tylko niewielkich, odpowiednich budowli regulacyjnych. Ujęcie takie ma postać rurociągu wpuszczonego do cieku. Na jego końcu umieszcza się kosz ssący połączony z agregatem pompowym. Jego położenie musi być takie aby nie dochodziło do zamuleń i mechanicznych uszkodzeń.

    Tama – rodzaj budowli regulacyjnej stosowanej w hydrotechnice, służącej wytworzeniu i utrwaleniu nowego brzegu na cieku. Ten rodzaj budowli jest więc stosowany przy regulacji rzek, celem wytworzenia nowego brzegu oraz jego utrwalenia, tzn. zabezpieczenia przed niszczącym działaniem przede wszystkim przepływającej w cieku wody powodującej erozję boczną, ale i równocześnie także innych czynników powodujących erozję.Pompa – urządzenie służące do wytworzenia różnicy ciśnień między stroną ssawną (wlotem do pompy) a tłoczną (wylotem z pompy), umożliwiającej transport cieczy lub osadów. Działanie pompy polega na przekazaniu cieczy siły mechanicznej przez wirnik, tłok lub membranę, celem jej sprężenia.

    Dla dużych ujęć wody stosuje się, na ile to możliwe grawitacyjny pobór wody, kanałem otwartym. Dodatkowy wymóg to eliminacja z pobieranej wody niesionego przez ciek rumowiska. Nie jest to możliwe aby całkowicie oddzielić rumowisko na tym etapie poboru wody, ale poprzez odpowiednie ukształtowanie wlotu i jego położenie względem cieku, a także zastosowanie dodatkowych budowli regulacyjnych, np. tam poprzecznych (ostróg), można znacząco zredukować ilość rumowiska dostającego się do kanału ujęcie wodnego. Niezbędna jest również możliwość regulacji ilości pobieranej wody. Stosuje się w tym celu na wlotach do kanału wodnego specjalną śluzę wodną – ujęciową, z urządzeniami do regulacji pobieranej wody z uwzględnieniem możliwości wahań wody na stanowisku górnym (wlotowym).

    Transport rurociągowy - transport dóbr poprzez rurociągi. Najczęściej przesyłane są ciecze i gazy, ale istniały także pneumatyczne rury mogące transportować ciała stałe z wykorzystaniem powietrza pod ciśnieniem.Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.

    Bibliografia[]

  • Wiesław Depczyński, Andrzej Szamowski, Budowle i zbiorniki wodne, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, Warszawa 1997 r., Inżynieria Środowiska, ISBN 83-87012-66-1



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Pilchowo (do 1945 niem. Polchow) – część miasta Szczecina na osiedlu Głębokie-Pilchowo, położone u podnóża Wzgórz Warszewskich, na skraju Puszczy Wkrzańskiej, na północ od Głębokiego; przylega do wsi o tej samej nazwie.
    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.
    Budowla hydrotechniczna – budowla służąca gospodarce wodnej, kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z wód. Pojęcie budowli hydrotechnicznej obejmuje także urządzenia i instalacje techniczne związane z daną budowlą. Budowle hydrotechniczne można podzielić na:
    Dziećkowice (Zbiornik Wodny Dziećkowice), zwany też Zbiornikiem Imielińskim - zbiornik poeksploatacyjny położony pomiędzy Mysłowicami, Jaworznem, Imielinem i Chełmem Śląskim.
    Normalny poziom piętrzenia - najwyższe położenie zwierciadła spiętrzonej wody w okresach poza wezbraniami . Normalny poziom piętrzenia jest wymieniany jako jeden z podstawowych parametrów w dokumentacji wodno-prawnej dotyczącej wszystkich zbiorników posiadających możliwość piętrzenia wody, a jest określany w metrach nad poziomem morza (m n.p.m.) i podawany z dokładnością do 1 cm.
    Jezioro Dobczyckie (Zbiornik Dobczycki) - zbiornik zaporowy (zbiornik retencyjny) położony w województwie małopolskim pomiędzy Myślenicami a Dobczycami, utworzony w 1986 roku poprzez spiętrzenie wód Raby przez zaporę, która ma 30 m wysokości i 617 m długości.
    Ciek – ogólne określenie wszelkiego rodzaju wód powierzchniowych liniowych, płynących pod wpływem siły ciężkości, płynące stale lub w ciągu dłuższych okresów w wyżłobionych przez siebie łożyskach otwartych. Pojęcie cieku należy łączyć z płynącą wodą i korytem przez nią wyżłobionym.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.023 sek.