• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Udmurcja

    Przeczytaj także...
    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.Klimat kontynentalny – jeden z podstawowych rodzajów klimatu. Kształtuje się w głębi lądu. Wyróżnia się największą dobową oraz roczną amplitudą temperatury powietrza. Lata są upalne, a zimy surowe, mroźne. Wraz ze zwiększaniem się odległości od morza maleje wilgotność powietrza, przeciętne zachmurzenie nieba oraz ilość opadów. Zwiększone jest za to zapylenie powietrza.
    (ros. Иж) – rzeka w Rosji (przepływa przez republiki Udmurcja i Tatarstan) o długości 259 km, prawy dopływ Kamy. Powierzchnia dorzecza zajmuje 8510 km² a średni roczny przepływ (mierzony w punkcie wpływu do jeziora Liebiedinoje) wynosi 34,1 m³/s. Rzeka spławna i żeglowna, jednak pozostaje zamarznięta od połowy listopada do połowy kwietnia. Nad rzeką Iż znajduje się miasto Iżewsk, stolica Udmurcji (jest tam utworzony duży Zalew Iżewski).
    Udmurt03.png

    Udmurcja (ros. i udm. Удмуртия), pełna nazwa Republika Udmurcka (ros. Удмуртская Республика, udmurcki Удмурт Республика lub Удмурт Элькун) – autonomiczna republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej.

    Tatarstan, Republika Tatarstanu (ros. Респу́блика Татарста́н lub Тата́рия; tatar. Татарстан Республикасы / Tatarstan Respublikası) – podmiot (republika) Federacji Rosyjskiej wchodząca w skład Nadwołżańskiego Okręgu Federalnego.Torf – skała osadowa powstała w wyniku zachodzących w szczególnych warunkach przemian obumarłych szczątków roślinnych, najmłodszy węgiel kopalny. Zawiera mniej niż 60% węgla.

    Geografia[ | edytuj kod]

    Położenie i powierzchnia[ | edytuj kod]

    Republika Udmurcka leży w europejskiej części Rosji, we wschodniej części Niziny Wschodnioeuropejskiej, pomiędzy rzekami Kamą i Wiatką.

    Obwód kirowski (ros. Кировская область, Kirowskaja obłast´) – jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej.Kama (Ка́ма) (tatar. Çulman) – rzeka w Rosji, lewy dopływ Wołgi (i największy z nich, w rzeczywistości większy także od Wołgi w miejscu połączenia obu rzek). Wypływa w republice autonomicznej Udmurcja (ros. Удму́ртия) płynąc najpierw na wschód, potem skręca na południe i zachód w obwodzie permskim, przepływa ponownie przez Udmurcję a następnie przez republikę autonomiczną Tatarstan, gdzie spotyka się z Wołgą.

    Obszar republiki zajmuje powierzchnię 42 100 km².

    Republika graniczy z Krajem Permskim, obwodem kirowskim oraz republikami rosyjskimi: Baszkirią i Tatarstanem.

    Największa rozciągłość kraju z północy na południe to 320 km, a ze wschodu na zachód – 200 km.

    Strefa czasowa[ | edytuj kod]

    Udmurcja należy do czasu Samary (SAMT). UTC +4:00 przez cały rok. Wcześniej, przed 27 marca 2011 roku, w Udmurcji obowiązywał czas Samary (SAMT/SAMST): czas standardowy (zimowy) strefy UTC+4:00 (SAMT), a czas letni UTC+5:00 (SAMST).

    Baszkortostan, Baszkiria (Republika Baszkortostanu, ros. Республика Башкортостан, Riespublika Baszkortostan, baszk. Башҡортостан Республикаһы, Bašǩortostan Respublikaḥy) – autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej.Ropa naftowa (olej skalny, czarne złoto) – ciekła kopalina, złożona z mieszaniny naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych (bituminów), z niewielkimi domieszkami azotu, tlenu, siarki i zanieczyszczeń. Ma podstawowe znaczenie dla gospodarki światowej jako surowiec przemysłu chemicznego, a przede wszystkim jako jeden z najważniejszych surowców energetycznych.

    Rzeki[ | edytuj kod]

  • Czepca
  • Kama
  • Kilmez
  • Jeziora[ | edytuj kod]

    Brak większych jezior, na obszarze tej republiki jest częściowo położony Zbiornik Wotkiński.

    Surowce naturalne[ | edytuj kod]

    Naturalnymi surowcami są ropa naftowa, torf, wody mineralne.

    Lasy[ | edytuj kod]

    Lasy stanowią około 40% terytorium. Większość stanowią lasy iglaste.

    Język udmurcki (удмурт кыл; inna nazwa: język wotiacki) należy do permskiej grupy języków ugrofińskich. Jest on językiem ojczystym dla ok. 550 000 mieszkańców Udmurcji w zachodniej części Przeduralu, czyli dla 77% ogólnej liczby Udmurtów (ok. 770 000, 1989). Ok. 15 000 ludzi mówi językiem udmurckim w Kazachstanie. Od 1775 roku istnieje gramatyka tego języka.Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.

    Klimat[ | edytuj kod]

    Udmurcja leży w strefie klimatu kontynentalnego z ciepłym latem i zimną, śnieżną zimą.

  • Przeciętna temperatura stycznia: −14,5 °C
  • Przeciętna temperatura lipca: +18,3 °C
  • Liczba opadów na rok: 400–600 mm
  • Demografia[ | edytuj kod]

    Statystyki demograficzne[ | edytuj kod]

    ludność ogółem: 1.570.316 (2002)

  • według miejsca zamieszkania:
  • ludność miejska: 1.094.338 (69,7%)
  • ludność wiejska: 475.978 (30,3%)
  • według płci:
  • mężczyźni: 725.075 (46,2%)
  • kobiety: 843.241 (53,7%)
  • liczba kobiet na 1000 mężczyzn: 1160
  • według wieku:
  • średni wiek: 35,8 lat
  • średni wiek w mieście: 35,6 lat
  • średni wiek na wsi: 36,1 lat
  • średni wiek mężczyzny: 32,8 lata
  • średni wiek kobiety: 38,4 lat
  • liczba gospodarstw domowych: 552.862 (1.548.762 ludzi)
  • gospodarstwa domowe w miastach: 395.200 (1.084.281 ludzi)
  • gospodarstwa domowe na wsiach: 157.662 (464.481 ludzi)
  • przyrost naturalny: -6.816 (-4,4‰)
  • liczba urodzeń: 17.190 (11,1‰)
  • liczba zgonów: 24.006 (15,5‰)
  • Narodowości[ | edytuj kod]

    Skład narodowościowy populacji Udmurcji i jego zmiany na przestrzeni lat (według danych spisowych):

    Pojęcie autonomia pochodzi od (staro)greckiego αυτονομία, (αὐτονομία) autonomía = możliwość stanowienia norm samemu sobie, samodzielność prawna. Dziś używa się go w zależności od dyscypliny (gospodarka, prawo, polityka) lub kontekstu w znaczeniu suwerenność, niezawisłość, niezależność, samorządność, (całkowita lub częściowa).Czepca (ros. Чепца, udm Чупчи́) — rzeka w europejskiej części Rosji. Przepływa przez terytorium Udmurcji i obwodu kirowskiego; główny lewy dopływ Wiatki o długości 501 km, z dorzeczem o powierzchni 20 400 км².

    Tablice rejestracyjne[ | edytuj kod]

    Tablice pojazdów zarejestrowanych w Udmurcji mają oznaczenie 18 w prawym górnym rogu nad flagą Rosji i literami RUS.

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • strona republiki
  • Rząd republiki




  • Warto wiedzieć że... beta

    Nizina Wschodnioeuropejska (8; a. Niż Wschodnioeuropejski; biał. Усходне-Эўрапейская раўніна; est. Ida-Euroopa lauskmaa, Vene tasandik; kaz. Шығыс Еуропа жазығы; lit. Ryţu Europos lyguma; łot. Austrumeiropas līdzenums; mołd. Cîmpia Europei de Est; ros. Восточно-Европейская равнина, Русская равнина; ukr. Східноєвропейська рівнина) – megaregion fizycznogeograficzny w Europie Wschodniej.
    Śnieg – opad atmosferyczny w postaci kryształków lodu o kształtach głównie sześcioramiennych gwiazdek, łączących się w płatki śniegu. Po opadnięciu na ziemię tworzy porowatą pokrywę śnieżną, także nazywaną śniegiem.
    Wiatka (ros. Вятка) - rzeka w Rosji (Udmurcja, Obwód kirowski, Tatarstan). Prawy dopływ Kamy. Długość - 1314 km, powierzchnia zlewni - 129 tys. km².
    Uniwersalny czas koordynowany, UTC (ang. Universal Time Clock lub Coordinated Universal Time, fr. Temps Universel Coordonné) – wzorcowy czas ustalany na podstawie TAI (fr. Temps Atomique International), uwzględniający nieregularność ruchu obrotowego Ziemi i koordynowany względem czasu słonecznego. By zapewnić, że Słońce średnio w ciągu roku przechodzi nad południkiem zerowym o godz. 12:00 UTC z dokładnością nie mniejszą niż 0,9 s, od czasu do czasu do UTC dodawana jest tzw. sekunda przestępna. Operację tę przeprowadza IERS (International Earth Rotation Service).
    Przyrost naturalny – różnica pomiędzy liczbą urodzeń żywych a liczbą zgonów. Wartość dodatnia oznacza liczbę urodzeń przewyższającą liczbę zgonów, ujemna - odwrotnie. Jeśli mamy do czynienia z wartością ujemną, mówimy o ubytku naturalnym. Przyrost naturalny różni się od przyrostu rzeczywistego o saldo migracji. Przyrost naturalny obliczymy wzorem: Pn=U-Z. Występujące we wzorze wartości zazwyczaj podawane są jako wartości względne, tzn. przeliczane na 1000 mieszkańców i wtedy określane są jako: stopa albo współczynnik przyrostu naturalnego, rodność i umieralność.
    Spis statystyczny - spis dostarczający informacji niezbędnych do ustalenia stanu i struktury zjawisk w ściśle określonym momencie. Spisy dostarczają informacje dotyczące ludności, tj. wieku, zawodu, poziomu wykształcenia itp., jak również informacji o innych wielkościach, w tym charakteryzujących gospodarkę. Przeprowadzane są również spisy nieruchomości, gospodarstw rolnych, zwierząt gospodarskich.
    Woda mineralna – naturalna woda lecznicza zawierająca co najmniej 1000 mg/dm³ rozpuszczonych składników stałych w postaci jonów. Oprócz tego może zawierać rozpuszczone gazy pochodzenia naturalnego (dwutlenek węgla, siarkowodór). Najczęściej (w handlu detalicznym w Polsce wyłącznie) jest to woda wgłębna, która sole mineralne pozyskała z rozpuszczania minerałów lub skał, przez które przepływała. Po raz pierwszy definicję wody mineralnej określono na Międzynarodowym Kongresie Balneologicznym w Bad Nauheim w roku 1911.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.015 sek.