• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Udine

    Przeczytaj także...
    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Villach (słoweń. Beljak, dawniej czes. Bělák) – miasto w południowo-wschodniej Austrii (region – Karyntia) w pobliżu granicy ze Słowenią i Włochami. Miejscowość wypoczynkowa w Alpach Karynckich, położona w dolinie Drawy.
    Albacete – miasto w południowo-wschodniej Hiszpanii, w regionie Kastylia-La Mancha, nad kanałem María Cristina (dorzecze rzeki Júcar). 170 tys. mieszkańców (INE 2010).
    Centrum miasta

    Udine (friulski Udin, słoweń. Videm) – miasto i gmina we Włoszech, w regionie autonomicznym Friuli-Wenecja Julijska, na północno-wschodnim skraju Niziny Weneckiej. Ośrodek administracyjny prowincji Udine. Jest znane z drużyny piłkarskiej Udinese Calcio. Według danych na rok 2004 gminę zamieszkuje 96 678 osób, 1692,1 os./km². Zespół miejski Udine zajmuje powierzchnię ok. 350 km², a zamieszkuje go ok. 170 tys. osób.

    Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.Neapol (wł. Napoli, j. neapolitański Nàpule, łac. Neapolis z gr. he nea polis, dosł. nowe miasto) – miasto w południowych Włoszech w rejonie Kampania, którego jest stolicą, a także ośrodkiem administracyjnym prowincji Neapol. Założony przez Greków jako Partenope.

    Miasto Udine jest stolicą historycznego regionu Friuli. Stanowi on ponad 90% autonomicznego regionu administracyjnego Friuli-Wenecja Julijska.

    Historia[]

    Miasto założono w 943 r. W trzynastym wieku stało się miejscem wypoczynkowym patriarchów Akwilei. W czternastym wieku przeniesiono tu z Akwilei stolicę patriarchatu. W latach 1420-1797 miasto należało do Republiki Weneckiej. Po jej upadku część Królestwa Włoch, a po jego upadku – Austrii. W 1866 r. miasto przyłączono do Włoch.

    Królestwo Włoch (1805-1815) – państwo w północno-środkowych Włoszech. Proklamowane w miejsce Republiki Włoskiej w 1805. Jego królem został Napoleon I Bonaparte, a wicekrólem - Eugeniusz de Beauharnais.Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.

    Gospodarka i przemysł[]

    W mieście swoje siedziby ma kilka większych banków i firm kredytowych. Odlewa się tu dzwony oraz wytwarza artykuły spożywcze, głównie sery, mleko i wyroby cukiernicze. W zespole miejskim mieści się część handlowa, która obfituje w markety, sklepy najdroższych projektantów, biura oraz salony samochodowe najdroższych marek na świecie. Udine jest jednym z najbogatszych miast w kraju. Miasto plasuje się na 5. miejscu rankingu jakości życia we Włoszech. Rozwinięty jest również przemysł maszynowy, drzewno-papierniczy oraz włókienniczy (produkcja bielizny). Ponadto skórzano-obuwniczy, farmaceutyczny. Udine jest też największym producentem mebli we Włoszech oraz jednym z największych w Europie.

    Nizina Wenecka (wł.: Pianura Veneta) – nizina w północno-wschodnich Włoszech, nad Morzem Adriatyckim; najniżej położona i najbardziej płaska część Niziny Padańskiej. Nie wznosi się powyżej 100 m n.p.m. Zbudowana jest głównie z gliniastych i ilastych osadów. Stanowi ważny region rolniczy. Występuje gęsta sieć kanałów melioracyjnych. Główne miasta niziny to Wenecja, Padwa i Werona.Język friulski a. friulański a. furlański – jeden z języków retoromańskich, największy pod względem liczby mówiących.

    Komunikacja[]

    Miasto jest ważnym węzłem komunikacyjnym. Przez zespół miejski przebiega autostrada A23, potocznie zwana Alpe-Adria w związku ze swoim położeniem. W kierunku północnym można dojechać nią do Austrii, a w kierunku południowym do Wenecji, Triestu oraz innych miast położonych na południe od Udine. W okolicach miasta Palmanova A23 przechodzi w autostradę A4, która ciągnie się z Triestu aż na zachód kraju. Nieopodal centrum miasta znajduje się dworzec kolejowy "Stazione Ferroviaria di Udine", odjeżdżają z niego bezpośrednie pociągi do Wiednia, Lublany, Neapolu przez Rzym, do Turynu przez Mediolan. Co 30 minut kursują pociągi do Mestre i Wenecji S.L. oraz do Triestu, Gorycji czy Tarvisio. Jest tu również dworzec autobusowy "Autostazione di Udine". Można z niego udać się do mniejszych miast (w tym nadmorskich) i wsi w regionie oraz do większych miast w kraju. Samo miasto nie posiada lotniska, lecz port lotniczy "Aeroporto Friuli-Venezia Giulia" w Ronchi dei Legionari znajduje się zaledwie 40 km od Udine, najszybciej dojechać można tam autostradą w około 30 minut.

    San Marino, Republika San Marino (wł. Repubblica di San Marino) – państwo śródlądowe w Europie Południowej stanowiące enklawę na obszarze Włoch. Stolica kraju to San Marino.Turyn (wł. Torino) – miasto w północno-zachodnich Włoszech, przy ujściu rzeki Dora Riparia do rzeki Pad, na przedgórzu Alp Zachodnich. Jest stolicą prowincji Piemont. Patronem miasta jest św. Jan Chrzciciel (święto obchodzone 24 czerwca).

    Edukacja[]

    Ma tutaj swoją siedzibę Uniwersytet Udine (wł. Università degli studi di Udine). W szkołach nauczany jest oprócz języka włoskiego również język friulski, który jest także jednym z języków oficjalnych w prowincjach oraz miastach Udine, Pordenone i Gorycja. Można również zdawać z niego maturę. Na tutejszym uniwersytecie można studiować ten język. Około 526 tysięcy mieszkańców regionu deklaruje go jako swój język ojczysty.

    Friuli-Wenecja Julijska (wł. Friuli-Venezia Giulia, friulski Friûl-Vignesie Julie, słoweń. Furlanija-Julijska krajina) – region w północnych Włoszech, w którego skład wchodzą 2 obszary autonomiczne tworzące region autonomiczny o powierzchni 7845 km² oraz 1,2 miliona mieszkańców. Gęstość zaludnienia 156 osób/km². W regionie język friulski jest zrównany z włoskim. W Prowincjach Udine, Pordenone oraz Gorizia jest on nauczany również w szkołach. Jest to jeden z pięciu regionów autonomicznych we Włoszech. Od zachodu graniczy z Wenecją Euganejską, od północy z Austrią a od wschodu ze Słowenią.Friuli (wł. Friuli, friul. Friûl,słow. Furlanija, niem. Friaul) – region historyczno-geograficzny położony w północno-wschodnich Włoszech. Obecnie wchodzi w skład autonomicznego regionu Friuli-Wenecja Julijska i stanowi 96% jego terytorium. Stolicą i najważniejszym miastem Friuli jest miasto Udine nazywane "Capitâl dal Friûl". Region głównie zamieszkują Friulowie mówiący na co dzień w języku friulskim. Ponadto niektóre gminy strefy przygranicznej zamieszkiwane są przez ponad 50-tysięczną mniejszość słoweńską.

    Miasta partnerskie[]

  • Niemcy Esslingen am Neckar
  • Francja Vienne
  • Wielka Brytania Neath Port Talbot
  • Szwecja Norrköping
  • Austria Villach
  • Holandia Schiedam
  • Hiszpania Albacete
  • Portugalia Setúbal
  • San Marino Serravalle
  • Kolumbia Cartagena
  • Linki zewnętrzne[]

  • Oficjalna strona miasta
  • Źródło danych: Istituto Nazionale di Statistica



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Kolumbia (hiszp. Colombia, Republika Kolumbii – República de Colombia) – państwo w północno-zachodniej części Ameryki Południowej leżące nad Morzem Karaibskim i Oceanem Spokojnym.
    Esslingen am Neckar (do 16 października 1964 Eßlingen am Neckar) – miasto powiatowe w Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w rejencji Stuttgart, w regionie Stuttgart, siedziba powiatu Esslingen. Leży nad rzeką Neckar, ok. 10 km na południowy wschód od Stuttgartu.
    Serravalle – jedno z 9 miast w San Marino. Umieszczone w północnej części Republiki San Marino, największy zamek tego kraju. Nazwa zamku pochodzi od słów: serra (łańcuch) i valle (niewielka dolina).
    Republika Wenecka (wł. Serenissima Repubblica di Venezia) – północnowłoska republika kupiecka istniejąca od VIII wieku do 1797. Najdłużej nieprzerwanie funkcjonujące państwo o ustroju republikańskim w historii. W średniowieczu jedna z największych potęg handlowych i politycznych w basenie Morza Śródziemnego i jedno z najbogatszych miast Europy. Republika Wenecka była najpotężniejszą i zarazem najtrwalszą z powstałych w średniowieczu miejskich komun włoskich. Jako jedno z nielicznych państw włoskich odegrała również wielką rolę w historii nie tylko Italii, ale całej Europy i basenu Morza Śródziemnego. Od czasów wypraw krzyżowych po zmagania z Imperium Osmańskim, dla Europy była Republika Wenecka głównym pośrednikiem i uczestnikiem kontaktów z muzułmańskim Bliskim Wschodem – zarówno tych pokojowych, jak i wojennych.
    Triest (wł. Trieste, słow. i chorw. Trst, niem.Triest) – portowe miasto w północno-wschodnich Włoszech, nad Morzem Adriatyckim. Jest stolicą regionu autonomicznego Friuli-Wenecja Julijska i prowincji Triest. Według danych na rok 2007 gminę zamieszkuje 208 614 osób, 2469,1 os./km².
    Udinese Calcio – włoski klub piłkarski z siedzibą w mieście Udine w północnej części kraju. Obecnie występuje w rozgrywkach Serie A. Swoje mecze rozgrywa na Stadio Friuli liczącym 41 652 miejsc siedzących. Drużyna do tej pory nie odnosiła żadnych większych sukcesów, ich najważniejsze osiągnięcia to wygranie rozgrywek Serie B w 1925, 1956 i 1979 roku oraz zwycięstwo w Pucharze Intertoto w 2000 roku. Wcześniej klub wywalczył kilka krajowych trofeów, jednak żadne z nich nie było organizowane przez Włoski Związek Piłki Nożnej i nie jest uważane za oficjalne osiągnięcie.
    Gorycja (wł. Gorizia, słoweń. Gorica, friul. Gurize, niem. Görz) – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Friuli-Wenecja Julijska, w prowincji Gorycja, przy granicy ze Słowenią, u podnóża Alp Julijskich. Siostrzane miasto słoweńskiej Novej Goricy.

    Reklama