• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Użyteczność - informatyka

    Przeczytaj także...
    Interakcja człowiek-komputer (ang. human-computer interaction, HCI) – wzajemne oddziaływanie pomiędzy człowiekiem a komputerem, zachodzące poprzez interfejs użytkownika.Projektowanie interakcji (ang. Interaction Design, w skrócie IxD lub IaD) – dziedzina zajmująca się projektowaniem funkcjonalnym systemów, przede wszystkim informatycznych (oprogramowanie oraz interfejsy fizycznych urządzeń elektronicznych), choć może dotyczyć także planowania usług czy procesów w organizacji. W dziedzinach projektowania, interakcji człowieka z komputerem oraz w procesie wytwórczym oprogramowania, dziedzina projektowania interakcji dotyczy „kształtowania rzeczy digitalnych na ludzki użytek”, inaczej określana też jako „praktyka projektowania interaktywnych produktów, środowisk, systemów i usług”. Pojęcie projektowania interakcji zostało po raz pierwszy wprowadzone przez Billa Moggridge’a w latach 80. XX wieku.
    User experience (ang. "doświadczenie użytkownika"), w skrócie UX, to termin opisujący całość wrażeń jakich doświadcza użytkownik podczas korzystania z produktu interaktywnego.

    Użyteczność (ang. usability) – własność produktów decydująca o ich jakości użytkowej. Pojęcie to odnoszone jest najczęściej do interaktywnych urządzeń, aplikacji oraz stron internetowych (jako web usability).

    Definicje[]

    Norma ISO 9241 z 1998 definiuje użyteczność jako miarę wydajności, efektywności i satysfakcji użytkownika z jaką dany produkt może być używany dla osiągnięcia danych celów przez danych użytkowników w danym kontekście.

    Dostępność WWW (ang. web accessibility) – dziedzina wiedzy z zakresu interakcji człowieka z komputerem zajmująca się problematyką tworzenia stron i serwisów internetowych dostępnych dla jak najszerszego grona odbiorców, ze szczególnym uwzględnieniem osób niepełnosprawnych. Dostępność serwisu internetowego oznacza stopień w jakim może być on postrzegany, rozumiany i przeglądany przez wszystkich użytkowników, niezależnie od ich cech lub upośledzeń, a także niezależnie od właściwości używanego przez nich oprogramowania i sprzętu.Projektowanie zorientowane na użytkownika (ang. User-centered design) to podejście do projektowania interakcji człowieka z komputerem w którym potrzeby, wymagania i ograniczenia końcowego użytkownika są szczegółowo badane na każdym etapie procesu projektowego. Jest jedną z podstawowych metod użyteczności.

    Jakob Nielsen zdefiniował usability jako zbiór 5 elementów:

  • nauczalność (learnability) - jak łatwo jest wykonać proste zadania przy pierwszym kontakcie z produktem
  • efektywność (efficiency) - jak szybko korzystają z produktu użytkownicy, którzy już go znają
  • zapamiętywalność (memorability) - łatwość przypomnienia sobie korzystania z produktu po dłuższej przerwie
  • błędy - jak często są popełniane i jak łatwo użytkownicy mogą się z nich wydobyć
  • satysfakcja - jak bardzo produkt przyjemny jest w korzystaniu.
  • Samo określenie "użyteczność" bywa używane wymiennie z user experience (UX), jednak w odróżnieniu od UX obejmuje ona tylko tę część kontaktu z produktem, dotyczącą bezpośredniego korzystania z niego.

    Architektura informacji to sposób uporządkowania i wzajemnego powiązania informacji w systemach zawierających informacje. Zagadnienie obejmuje wiele obszarów życia, najbardziej widoczne jest w takich obszarach, jak informatyka (serwisy WWW, intranety, aplikacje) i bibliotekoznawstwo.Funkcjonalność – w technice zbiór atrybutów urządzenia, oprogramowania lub systemu, określających zdolność do dostarczenia funkcji zaspokajających wyznaczone i zakładane potrzeby, podczas używania w określonych warunkach.

    Problemy z terminologią polską[]

    Tłumaczenia niektórych pozycji anglojęzycznych używają w znaczeniu usability słowa "funkcjonalność" Termin "użyteczność" wynika z chęci upodobnienia terminów polskich do angielskich, choć jest też tłumaczeniem innego angielskiego słowa utility. "Funkcjonalność" bywa jednak rozumiana jako określenie ilości funkcji, opcji czy możliwości danego programu/strony WWW, a "użyteczność" jako łatwość korzystania z tychże funkcji.

    Jakob Nielsen (ur. 1957 w Kopenhadze) – jeden z najbardziej znanych specjalistów w dziedzinie użyteczności. Ukończył Duński Uniwersytet Techniczny, posiada stopień doktora informatyki (specjalizacja: projektowanie interfejsu użytkownika). Od lat 80. w Stanach Zjednoczonych. Pracował dla Bellcore, IBM oraz Sun Microsystems. W 1998, wraz z innym znanym specjalistą od interfejsów, Donaldem Normanem założył firmę konsultingową, Nielsen Norman Group.

    Pojawiały się też propozycje tłumaczenia określenia usability jako używalność, co pozwoliłoby zarówno na zgodność z angielskim nazewnictwem, jak i zachowanie terminu zgodnego polskim rozumieniem tego słowa.

    Zobacz też[]

  • Architektura informacji
  • Dostępność (WWW)
  • Interakcja człowiek-komputer
  • Projektowanie zorientowane na użytkownika
  • User experience
  • Projektowanie interakcji
  • Przypisy

    1. International standards for HCI and usability. Usability Net. [dostęp 2011-03-07].
    2. Jakob Nielsen: Usability 101: Introduction to Usability. useit.com, 2003-08-25. [dostęp 2011-03-07].
    3. por np. Jared Spool: The Difference Between Usability and User Experience (ang.). UIE. [dostęp 2011-03-07].
    4. por. Jakob Nielsen, Projektowanie funkcjonalnych serwisów internetowych (1998)
    5. Andrew King: Optymalizacja serwisów internetowych. Gliwice: Helion, 2003, s. 25. ISBN 83-7361-134-7.

    Bibliografia[]

    1. „Designing Web Usability: The Practice of Simplicity” J. Nielsen (polskie wydanie: „Projektowanie funkcjonalnych serwisów internetowych”)
    2. „Don’t make me think” S. Krug (polskie wydanie: „Nie każ mi myśleć!”)
    3. "Site-Seeing: A Visual Approach to Web Usability" Luke Wroblewski
    4. "The Usability Engineering Lifecycle: A Practitioner's Handbook for User Interface Design" Deborah J. Mayhew
    5. "User-Centered Web Development" Jonathan Lazar
    6. "Web Site Usability: A Designer's Guide" Jared M. Spool
    (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama