• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Tytoń - roślina



    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Roślina jednoroczna, terofit (gr. theros = lato, phyton = roślina) – jedna z form życiowych roślin. Oznacza roślinę przechodzącą cały cykl rozwojowy (od wykiełkowania z nasiona do wydania własnych nasion) w ciągu jednego okresu wegetacyjnego, później ginąca. Obumierają zarówno nadziemne pędy, jak i części podziemne. Niesprzyjającą wegetacji porę roku przetrwają tylko nasiona. Rośliny jednoroczne należą do roślin monokarpicznych. Są roślinami zielnymi – mają zielne, niezdrewniałe pędy.Zestawienie obejmuje gatunki roślin naczyniowych występujące w stanie dzikim w Polsce (rodzime i obce, także gatunki zawlekane lub dziczejące przejściowo – efemerofity). Nazewnictwo i układ systematyczny oparty jest na "Krytycznej liście roślin naczyniowych Polski". Gatunki efemerofitów zapisane są czcionką pomniejszoną.
    Warunki przyrodnicze[]

    Wymagania glebowe[]

    Wszystkie odmiany tytoniu wymagają gleb uprawnych o uregulowanych stosunkach wodnych. Gleby muszą być przepuszczalne i lekkie. Podmokłe i nieprzewiewne gleby nie nadają się pod uprawę tytoniu. Pod tytonie papierosowe jasne należy przeznaczyć gleby lekkie i mało urodzajne takie jak: lessy , bielice oraz gleby piaszczysto ilaste. Pod tytonie ciemne najlepsze są gleby urodzajne, zwięzłe i próchnicze takie jak: czarnoziemy, mady, lesso-bielice oraz żyźniejsze gleby bielicowe.

    Tytoń bakun, machorka (Nicotiana rustica L.) – gatunek roślin jednorocznych z rodziny psiankowatych. Prawdopodobnie pochodzi z Ameryki Południowej. W Polsce uprawiany i przejściowo dziczejący (efemerofit).Synonim w taksonomii (skrót syn.) – nierównoważne określenia odnoszące się do tego samego taksonu. Wyróżnia się synonimy nomenklatoryczne (homotypowe) i taksonomiczne (heterotypowe). Taksony opisane synonimami pierwszego rodzaju oparte są na tym samym typie nomenklatorycznym. Zgodnie z międzynarodowymi kodeksami nomenklatorycznymi tylko jedna nazwa może być ważna, tj. zgodna z tymi przepisami. W sytuacji, gdy dwie lub więcej nazw opisują ten sam takson, ustalana jest nazwa ważna (pierwsza prawidłowo opisana), pozostałe stają się synonimami nomenklatorycznymi. Synonimy taksonomiczne powstają, gdy w wyniku rozwoju wiedzy, pewne taksony są dzielone, łączone lub przenoszone. Nazwy określane jako synonimy taksonomiczne odnoszą się do taksonów posiadających różne typy nomenklatoryczne i stają się synonimami w wyniku taksonomicznego osądu.

    Wymagania klimatyczne[]

    Tytoń jest rośliną o dużych zdolnościach adaptacyjnych i uprawiać go można w strefie klimatycznej tropikalnej, subtropikalnej i umiarkowanej Tytoń jest rośliną ciepłolubną, więc temperatura powinna być utrzymywana w zakresie 21-27 °C i nie powinna spadać poniżej 15 °C. Z tego względu na plantacje przeznaczyć należy pola na stokach południowych . Miejsce to sprzyja intensywnemu nagrzaniu pola oraz silnemu nasłonecznieniu plantacji. Takie położenie plantacji stanowi naturalną ochronę przeciwko chorobom które rozwijają się w wilgotnym środowisku. Należy unikać sadzenia tytoniu w kotlinach i na niskich terenach sąsiadujących z rzekami i stawami ponieważ plantacje są narażone na przemarzanie i podmakanie.

    Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski – całościowa, krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Opracowana została przez Instytut Botaniki im. prof. W. Szafera PAN w Krakowie. Składa się z dwóch wydań.Jasnotowe (Lamiidae Takht. ex Reveal, Phytologia 74: 178, 1993) - podklasa roślin należących do klasy Rosopsida. Liczy ponad 40 000 gatunków zgrupowanych w 53 rodzinach.

    Płodozmian[]

    Najkorzystniejszym przedplonem pod tytoń są rośliny kłosowe ponieważ nie ulegają chorobom. Dobrym przedplonem pod tytonie ciemne są rośliny okopowe(buraki) ponieważ mniej zachwaszczają pole i zostawiają je w lepszej strukturze. Rośliny motykowe (wzbogacają glebę w azot)są również dobrym przedplonem ale tylko pod tytoń ciemny, gdyż tytoń jasny nie lubi nadmiaru azotu w glebie. Nie należy również sadzić tytoniu co rok na tym samym miejscu ponieważ następuje wyjałowienie gleby ze składników pokarmowych.

    Fajka – przedmiot służący do palenia tytoniu lub innych substancji, składający się zwykle z ustnika (rurki, trzymanej w ustach) i główki (komory spalania), połączonej z ustnikiem przez cybuch.Rośliny ozdobne - jednoroczne, dwuletnie lub wieloletnie rośliny, także drzewa i krzewy o dużych walorach dekoracyjnych np. o pięknych i ciekawych kwiatach, owocach, ulistnieniu, zabarwieniu pędów, pokroju, a także interesujących właściwościach.

    Sposób uprawy[]

    Sadzenie tytoniu[]

    Najkorzystniejszym okresem na sadzenie tytoniu jest przełom kwietnia i maja. Sadzenie w późniejszym terminie utrudnia przyjmowanie wody przez rośliny oraz na dojrzewanie i suszenie tytoniu. Duże szkody wyrządzają przymrozki. Im wcześniej tytoń jest wysadzany tym mniej jest podatny na choroby.

    Powojowate (Convolvulaceae Juss.) – rodzina roślin zielnych z rzędu psiankowców obejmująca ponad 1650 gatunków w 57 rodzajach. Powojowate spotykane są na wszystkich kontynentach z wyjątkiem obszarów okołobiegunowych.Psiankowate (Solanaceae Juss.) - rodzina roślin z rzędu psiankowców. Obejmuje ok. 2460 gatunków występujących w stanie dzikim głównie na półkuli północnej, poza tym na wszystkich kontynentach z wyjątkiem okolic okołobiegunowych.

    Pielęgnacja tytoniu[]

    Korzenie tytoniu wymagają dużego dostępu powietrza, dlatego zaraz po zasadzeniu tytoniu trzeba regularnie spulchniać ziemię w celu napowietrznienia gleby i usunięcia chwastów.Aby zaprzestać utraty wody w glebie należy stosować uprawy międzyrzędowe.Narzędziami usprawniających uprawę międzyrzędową są: glebogryzarki, obsypniki,pielniki oraz noże kątowe. Konieczne jest również obsypywanie roślin, gdyż wpływa to na lepszą zdrowotnośc tytoniu i ochrania rośliny przed przewróceniem przez wiatr. Należy także usuwać kwiatostany oraz boczne pędy. Usuwanie odrostów trzeba wykonać zanim osiągnął one 5-10 cm. Stosowanie zabiegów agrotechnicznych w umiarkowanym stopniu wpływa na ograniczenie występowania chorób na plantacji ,ale nie dają one całkowitej ochrony. Konieczne jest stosowanie specjalnych oprysków do ochrony tytoniu przeciwko różnym pasożytom i grzybom.

    Grupa siostrzana (ang. sister–group) – w systematyce kladystycznej grupa organizmów powstała z jednej linii ewolucyjnej (grupy macierzystej) po jej rozszczepieniu. Dwie grupy siostrzane wraz ze swym wspólnym przodkiem stanowią grupę monofiletyczną. Gatunki należące do grupy siostrzanej charakteryzują się pewnymi specyficznymi, wspólnymi cechami (synapomorfiami), które nie występują jednak w grupie macierzystej (są ewolucyjnie nowe).Roślina dwuletnia, roślina dwuroczna (ang. biennial, łac. biennis) - roślina potrzebująca do odbycia cyklu rozwojowego dwóch okresów wegetacyjnych. Podczas pierwszego roku wytwarzana jest rozeta liści asymilujących oraz organy spichrzowe (zmodyfikowane korzenie i pędy). W drugim roku wydawane są pędy kwiatowe i nasiona, po czym roślina zamiera.

    Zbiór tytoniu[]

    Liście tytoniu gotowego do zbioru odchylają się od łodygi. Powierzchnia liścia traci połysk, robi się matowa i lepka. Koniuszki liścia zaczynają żółknieć i zaczynają się skręcać. Powierzchnia blaszki liścia nabiera jasnozielonego lub seledynowego koloru. Trzeba zwracać uwagę na te charakterystyczne cechy podczas zbioru ponieważ za szybko zebrany tytoń nie posiada pożądanych składników. Zbyt późno zebrany tytoń traci nie tylko na jakości surowca ale także na wielkości plonu ponieważ liście są wtedy puste i lekkie.

    Gatunek typowy – gatunek wyznaczony przez systematyków jako typ nomenklatoryczny rodzaju. Typ nie musi być typowym przedstawicielem reprezentowanego taksonu, nie musi też świadczyć o jego zmienności. Typ umożliwia identyfikację taksonów. Okazy będące typami przechowywane są w specjalnych kolekcjach, a miejsce przechowywania wzorca jest dokładnie znane. W razie wątpliwości można odwołać się do gatunku typowego i wyróżnionych dla niego cech diagnostycznych.Bylina (łac. herba perennis) – roślina zielna żyjąca dłużej niż dwa lata i zwykle wielokrotnie w tym czasie wydająca nasiona bądź zarodniki (wyjątkiem są zakwitające raz hapaksanty). Byliny wraz z krzewinkami, krzewami i drzewami określane są mianem roślin wieloletnich.

    Choroby i szkodniki tytoniu[]

    Choroby i szkodniki powodują ogromne straty wskutek zmniejszenie plonów. Warunki klimatyczne mają duży wpływ na stopień nasilenia chorób, jednak plantatorzy którzy nie stosują się do podstawowych zasad ochrony tytoniu ponoszą największe straty ekonomiczne. Często tytoń atakują grzyby pasożytnicze takie jak: Mączniak rzekomy tytoniu ,Brunatna sucha plamistość liści tytoniu oraz Czarna zgnilizna korzeni. Tytoń atakują także choroby wirusowe takie jak:Brązowa plamistość pomidora na tytoniu – TSWV,Brunatna nekroza nerwów liści – PVY orazMozaika tytoniu – TMV które niszczą przede wszystkim liście, które później nie nadają się do przetworzenia.Głównymi szkodnikami tytoniu są:Wciornastek tytoniowiec,Mszyca oraz Rolnice.Najczęściej uszkadzają one korzenie oraz liście hamując wzrost roślin.

    Rodzaj (łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych. Nazwą rodzaj określany jest też każdy takson w randze rodzaju.Snus [ˈsnʉːs] to popularna w Szwecji, Finlandii i w Norwegii używka, sporządzana na bazie tytoniu. Postacią przypomina będącą w sprzedaży w Polsce tabakę, jednak w odróżnieniu od niej zażywana jest doustnie, przez umieszczenie jej za dolną lub górną wargą, skąd następuje wchłanianie nikotyny. Snus zawiera większe ilości nikotyny niż papierosy i może służyć jako bezdymna alternatywa.


    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Tytoń leśny (Nicotiana sylvestris) – gatunek rośliny zielnej z rodziny psiankowatych. Pochodzi z Ameryki Południowej.
    System APG III – nowoczesny system klasyfikacyjny roślin okrytonasiennych opublikowany w roku 2009 przez członków Angiosperm Phylogeny Group. W październiku 2009 członkowie Linnean Society zaproponowali klasyfikację filogenetyczną wszystkich roślin telomowych, kompatybilną z systemem APG III.
    System Reveala – nowoczesny system klasyfikacji roślin okrytonasiennych. Został opracowany przez amerykańskiego botanika Jamesa L. Reveala (ur. 1941), profesora Uniwersytetu w Maryland (USA). Po 1992 roku, kiedy to swój system opublikował Robert F. Thorne, Reveal zajął się jego korektą nomenklatoryczną. W tym też czasie zaproponował kilka nowych rozwiązań klasyfikacyjnych, początkowo na poziomie rzędów i podklas. W 1994 r. zaproponował wyróżnienie wśród okrytonasiennych 5 klas, co zaowocowało całkowicie oryginalnym ujęciem systematycznym tej grupy roślin. System ten Reveal publikował na swoich stronach internetowych i aktualizował do roku 1999. W następnych latach autor systemu wszedł w skład Angiosperm Phylogeny Group i brał udział w tworzeniu systemu APG II.
    Tabaka – sproszkowany tytoń, często wzbogacony kompozycjami aromatyzującymi, przeznaczony do zażywania przez nos. W odróżnieniu od papierosów, nikotyna wchłaniana jest nie przez płuca, ale przez śluzówkę nosa. Często tabaką niewłaściwie nazywane są tytonie do żucia lub ssania (snus). Na osobę zażywającą tabakę mówi się tabaczarz, bądź tabacznik.
    Cygaretka - wyrób tytoniowy, podobny w wyglądzie do małego cygara ze względu na wykorzystanie jako warstwę zewnętrzną kawałka liścia tytoniu. Cygaretki często wyposażone są w ustnik (tekturowy, plastikowy lub z delikatnego drewna - np. brzozowego) albo filtr.
    Tytoń – produkt tworzony z liści tytoniu, który można skonsumować, używać jako formy pestycydów lub jako lekarstwa. Najczęściej jest wykorzystywany w formie używki, a najpopularniejsze sposoby spożywania tytoniu to palenie (np. w formie papierosa), zażywanie doustne (snus) lub wdychanie przez śluzówkę nosa (tabaka).
    Psiankowce (Solanales Dumort.) – rząd roślin okrytonasiennych należący do kladu astrowych. W obrębie rzędu wyróżnia się 5 rodzin obejmujących 165 rodzajów z 4080 gatunkami.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.027 sek.