• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Tyranotytan

    Przeczytaj także...
    Dinozaury (Dinosauria – z stgr. δεινός deinos – straszny, potężny + σαῦρος sauros – jaszczur) – grupa archozaurów (gadów naczelnych), które zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie. Pod koniec okresu kredy, około 65,5 mln lat temu, katastrofalne wymieranie skończyło ich dominację na lądzie na wszystkich kontynentach. Jedna grupa dinozaurów przeżyła do dnia dzisiejszego: większość taksonomów uważa, że współczesne ptaki są dinozaurami z grupy teropodów. Dinosauria obejmuje dwa rzędy: Saurischia (gadziomiedniczne) oraz Ornithischia (ptasiomiedniczne).Dymorfizm płciowy, dwupostaciowość – rodzaj dymorfizmu przejawiający się różnicami w morfologii samicy i samca jednego gatunku. Zjawisko to jest widoczne u wielu grup zwierząt, np.:
    Argentyna (Argentina, Republika Argentyńska – República Argentina) – państwo w Ameryce Południowej, nad południowym Atlantykiem. Graniczy z Chile na zachodzie, Boliwią i Paragwajem na północy, Brazylią i Urugwajem na północnym wschodzie. Argentyna rości pretensje do archipelagu Falklandów oraz części Antarktydy. Nazwa pochodzi od łacińskiego argentum (srebro), którym Indianie obdarowali hiszpańskich rozbitków Juana Díaza de Solís. Pod względem wielkości Argentyna jest ósmym krajem na świecie i drugim w Ameryce Południowej (biorąc pod uwagę liczbę ludności i powierzchnię), jednakże biorąc pod uwagę także terytoria sporne do których Argentyna rości pretensje: Falklandy/Malwiny, Georgię Południową, Sandwich Południowy, Islas Auroras wraz z Orkadami Południowymi, Szetlandami Południowymi oraz z częścią Antarktydy administrowanej przez Argentynę na mocy Traktatu Antarktycznego powierzchnia łączna kraju wynosi 3 761 274 km², co czyni kraj ten ósmym na świecie pod względem powierzchni. Terytorium kraju podzielone jest na 23 prowincje i jedno miasto autonomiczne – stolica kraju Buenos Aires. Argentyna jest członkiem – założycielem Unii Narodów Południowoamerykańskich oraz Mercosur, a także członkiem Organizacji Państw Iberoamerykańskich, Banku Światowego, Światowej Organizacji Handlu, grupy krajów G15 oraz G20. Kraj uznawany jest za mocarstwo lokalne z bardzo wysokim wskaźnikiem rozwoju społecznego. W Ameryce Łacińskiej kraj ten ma piąty nominalny PKB na mieszkańca i najwyższy PKB mierzony parytetem siły nabywczej. Według analityków kraj ten zaklasyfikowany jest do rynków wschodzących, ze względu na wielkość, wysoki wzrost gospodarczy, poziom bezpośrednich inwestycji zagranicznych czy eksport w całości wytworzonych usług i towarów.

    Tyranotytan (Tyrannotitan chubutensis) - dinozaur opisany po raz pierwszy w 2005 roku przez Fernando E. Novasa, Silvina de Valais, Pata Vickers-Richa i Toma Richa.

    Skamieniałości tego teropoda odkryto 28 km na północ od Paso de Indios w Prowincji Chubut, w Argentynie. Datuje je się na czas od 112.2 do 121 mln lat temu.

    Metr – jednostka podstawowa długości w układach: SI, MKS, MKSA, MTS, oznaczenie m. Metr został zdefiniowany 26 marca 1791 roku we Francji w celu ujednolicenia jednostek odległości. W myśl definicji zatwierdzonej przez XVII Generalną Konferencję Miar i Wag w 1983 jest to odległość, jaką pokonuje światło w próżni w czasie 1/299 792 458 s.Tona – jednostka masy stosowana w technice i handlu. Przeważnie, szczególnie w Polsce, utożsamiana z toną metryczną.

    Skamieniałości[]

    Holotyp oznaczony numerem MPEF-PV 1156 obejmuje fragmenty żuchwy, zęby, kręgi okolic grzbietu, żebra, kość ramienną, kość łokciową, fragmenty kości biodrowej, kość udową, kość strzałkową oraz kości lewej stopy. Szacuje się wielkość tego osobnika na około 11,4 m.

    Giganotozaur (Giganotosaurus) – rodzaj teropoda z rodziny karcharodontozaurów (Carcharodontosauridae) żyjącego w późnej kredzie na terenie Ameryki Południowej. Był jednym z największych teropodów w historii. Nazwa Giganotosaurus pochodzi od greckich słów gigas („olbrzymi”), notos („południe”) oraz sauros („jaszczur”), zaś epitet gatunkowy carolinii honoruje Rubena Caroliniego, który w 1993 roku odkrył skamieniałości giganotozaura w Patagonii.Karcharodontozaur (Carcharodontosaurus) – rodzaj teropoda z rodziny Carcharodontosauridae. Jego nazwa oznacza "jaszczur o zębach rekina".

    Inny materiał (o oznaczeniu MPEF-PV 1157) obejmuje zęby, fragmenty żuchwy, pierwszy kręg szczytowy (dźwigacz), 9 szyjnych, kręgi krzyżowych (7, 10 i 13), żebra, prawą kość udową, fragmenty kości lewej stopy oraz kilka paliczków (kości palców). Okaz ten jest większy od holotypu. Jego kość udowa (140 cm), jest 3 cm krótsza od kości udowej holotypu Giganotosaurus (143 cm), który mierzy około 12,5 m. Szacuje się wielkość tego osobnika na około 12,2 m.

    Centymetr (symbol: cm) – jednostka długości, podwielokrotność metra, równa 10 m, czyli 1/100 m. Składa się z 10 milimetrów. Centymetr jest jednostką podstawową w układzie jednostek miar CGS (centymetr gram sekunda). W notacji naukowej można go zapisać jako 1 E-2 m, czyli 1 · 10 m.Teropody (Theropoda) – podrząd dinozaurów z rzędu dinozaurów gadziomiednicznych (Saurischia); nazwa ("theropod") oznacza "stopa bestii".

    Budowa[]

    Mimo iż odkryto dość sporo skamieniałości tego teropoda, to wiemy o nim bardzo mało. Nazwa Tyrannotitan chubutensis oznacza olbrzymi tyran z Chubut (tyran- tyran, titan- ogromny; miejsce znalezienia to region Chubut). Był on bardzo bliskim krewnym Giganotosaurus carolinii i Mapusaurus roseae. Za główną identyfikację tyranotytana w rodzinie Carcharodontosauridae posłużyły jego zęby. Odnalezione szczątki teropoda należały prawdopodobnie do różnych płci. Kości te różnią się jednak w znacznym stopniu, a szczególnie pod względem wielkości, budowy oraz struktury. To świadczyć może od dużym dymorfizmie płciowym tego gatunku.

    Karcharodontozaury (Carcharodontosauridae, gr. „jaszczury rekinozębe”) – rodzina dużych teropodów z grupy tetanurów. Została ustanowiona w 1931 przez Ernsta Stromera. Obecnie stanowi jedną z podgrup karnozaurów. Obejmuje ona jedne z największych mięsożerców wszech czasów: giganotozaura, mapuzaura, karcharodontozaura i tyranotytana. Wszystkie te teropody dorównywały rozmiarami tyranozaurowi, a niektóre nawet go przewyższały.Mapuzaur (Mapusaurus) - rodzaj dinozaura reprezentowany przez jeden gatunek - Mapusaurus roseae (Coria & Currie, 2006), to duży późnokredowy karnozaur z grupy karcharodontozaurów, który żył na terenie obecnej Argentyny. Szacuje się, że mógł mierzyć 12,5 metra i ważyć 5 ton. Pierwsze jego skamieniałości odkryto w 1997 roku i już wtedy trafił na czołówki gazet ze względu na to, że znaleziono szczątki kilku osobników obok siebie, co mogło wskazywać na stadny tryb życia tych i spokrewnionych z nimi, innych teropodów. Wydaje się jednak, że bardziej prawdopodobnym może być, że możemy mieć do czynienia z tzw. pułapką tafonomiczną. Kolejne okazy wykopywano w tym samym miejscu do 2001 roku. Najbliższym krewniakiem mapuzaura wydaje się giganotozaur - zaliczono je wspólnie do podrodziny Giganotosaurinae.

    Analiza kręgów Tyrannotitan wykazała, iż zwierzę to mogło posiadać kostne wyrostki na plecach. Nie ma na to jednak dowodów, gdyż się one nie zachowały. Podstawa otworu oczodołowego zwierzęcia wcina się pod kątem niemal 90 stopni w kość jugale, co kontrastuje z zaokrągloną podstawą zrekonstruowaną dla Giganotosaurus i zgadza się ze stanem obserwowanym u Carcharodontosaurus.

    Dane ogólne[]

    Długość: ~12,2 m,

    Wysokość w zadzie: ~3,5-4 m,

    Masa: ~5 t,

    Czas: 112,2-121 Ma,

    Miejsce: Argentyna (Prowincja Chubut)

    Linki zewnętrzne[]

  • http://home.myuw.net/eoraptor/Carnosauria.htm#Tyrannotitanchubutensis
  • Tyranotytan na dinozaury.com



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.025 sek.