• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Tyrałowa Czuba

    Przeczytaj także...
    Granica polsko-słowacka – granica między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Słowacji istniejąca formalnie we współczesnym kształcie od 1 stycznia 1993 tj. od momentu rozpadu Czechosłowacji na dwa niezależne państwa. Przed rozpadem Czechosłowacji obecna granica ze Słowacją stanowiła jej część i miała prawie identyczny przebieg (w późniejszych latach dokonano drobnych korekt).Dolina Chochołowska – najdłuższa i największa dolina w polskich Tatrach, znajdująca się na zachodnim skraju polskich Tatr Zachodnich i stanowiąca orograficznie lewą odnogę doliny Czarnego Dunajca. Zajmuje obszar ponad 35 km² i ma długość ok. 10 km. Jest doliną walną. Administracyjnie leży na terenie wsi Witów.
    Tyrałówka – polana w Dolinie Chochołowskiej w polskich Tatrach Zachodnich. Znajduje się w Wielkich Koryciskach, jednym z zachodnich odgałęzień tej doliny. Położona jest na wysokości 1205–1250 m n.p.m., na południowo-zachodnich zboczach Wielkich Korycisk, u podnóży Tyrałowej Czuby.

    Tyrałowa Czuba (1400 m n.p.m.) – mało wybitny reglowy wierzchołek (czuba) w bocznym grzbiecie odchodzącym od Furkaski we wschodnim kierunku. Grzbiet ten oddziela Dolinę Krytą od doliny Wielkie Koryciska. Obydwie są odnogami Doliny Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich. Tyrałowa Czuba znajduje się w górnej części tego grzbietu, ok. 250 m na wschód od północnej grani Wołowca i biegnącej nią granicy polsko-słowackiej.

    Północna grań Wołowca – boczna grań odchodząca w północnym kierunku od znajdującego się w grani głównej szczytu Wołowca w Tatrach. Mająca kręty przebieg grań jest najdłuższą boczną granią w całych Tatrach Zachodnich. Prowadzi nią granica polsko-słowacka, a także przebiega przez nią Wielki Europejski Dział Wodny. Wody spływające z zachodniej, słowackiej strony grani znajdują się w zlewni Morza Czarnego, wody spływające z wschodniej, polskiej strony uchodzą do Bałtyku. Jej bezpośrednim przedłużeniem w kierunku północnym jest grań główna Orawicko-Witowskich Wierchów.Hala Kryta lub Hala Kryta-Koryciska – dawna hala pasterska w polskich Tatrach Zachodnich. Obejmowała obszary po zachodniej stronie Doliny Chochołowskiej: Dolinę Krytą wraz z Krytą Polaną i dolinę Wielkie Koryciska wraz z polaną Tyrałówka. Łączna powierzchnia hali w 1960 wynosiła 27,85 ha, w tym lasy stanowiły 18,23 ha, nieużytki 9,62 ha. Była to więc hala o znikomej wartości użytkowej, wypas w przeliczeniu na owce wynosił 60 sztuk. Największą wartość użytkową przedstawiały polany, te były jednak koszone, wypas zaś odbywał się głównie na ich obrzeżach, w wąskiej i kamienistej dolince oraz w otaczających ją lasach.

    Tyrałowa Czuba jest w większości zalesiona i nie prowadzi przez nią żaden szlak turystyczny. Na jej północnych, opadających do Wielkich Korycisk stokach znajduje się duża polana Tyrałówka. Dawniej polana ta wchodziła w skład Hali Krytej, obecnie znajduje się na obszarze ochrony ścisłej Koryciska. Na Tyrałowej Czubie, na wysokości 1320–1350 m n.p.m. rośnie rzadki w Tatrach i w ogóle w Polsce gatunek rośliny – ostrożeń głowacz (do 2008 podano jego występowanie w Tatrach na 9 tylko stanowiskach).

    Regiel, regle – lesiste wzniesienia położone po północnej stronie Tatr, poniżej górnej granicy lasu. Wznoszą się ponad Kotliną Zakopiańską, powyżej Drogi pod Reglami.Dolina Kryta – dolina będąca bocznym, zachodnim odgałęzieniem Doliny Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich. Jej wylot znajduje się nieco poniżej polany Huciska, sama zaś kręta dolina ciągnie się aż pod Furkaskę (1491 m) w granicznym polsko-słowackim grzbiecie zbiegającym od Bobrowca na północ. Od sąsiedniej na południe Doliny Długiej oddzielona jest niewysokim, lesistym grzbietem Pośrednie. Od północnej strony jej zbocza tworzy grzbiet z Tyrałową Czubą (1401 m) i Krytą Czubą (1246 m), za którym znajdują się Wielkie Koryciska. Dnem spływa potok będący dopływem Chochołowskiego Potoku.

    Nazwa polany, a od niej wierzchołka, pochodzi od góralskiego nazwiska Tyrała.

    Przypisy

    1. Tatry polskie. Mapa turystyczna 1:20 000. Piwniczna: Agencja Wyd. „WiT” S.c., 2006. ISBN 83-89580-00-4.
    2. Tatry Zachodnie słowackie i polskie. Mapa turystyczna 1:25 000. Warszawa: Wyd. Kartograficzne Polkart Anna Siwicka, 2005/06. ISBN 83-87873-36-5.
    3. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
    4. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
    Wielkie Koryciska – dolina w Tatrach Zachodnich, będąca orograficznie lewym odgałęzieniem Doliny Chochołowskiej. Jej wylot znajduje się w odległości ok. 1900 m powyżej górnego końca Siwej Polany. W miejscu tym droga prowadząca dnem Doliny Chochołowskiej oddala się od Chochołowskiego Potoku, a na niewielkiej polance znajduje się przy niej nieduża wiata dla turystów. Poprzez potok odchodzi droga gospodarcza prowadząca Wielkimi Koryciskami. Zalesiona dolina o krętym przebiegu wcięta jest pomiędzy wzniesienia Koryciańskiej Czuby (1161 m), Krytej Czuby (1261 m) i Tyrałowej Czuby (1400 m). Po jej orograficznie lewej stronie znajdują się dolomitowe Koryciańskie Turnie, a po orograficznie prawej, poniżej szczytu Tyrałowej Czuby – polana Tyrałówka. Lodowiec chochołowski tutaj nie dotarł, a lokalny się nie utworzył, V-kształtna dolina wyrzeźbiona została przez wodę. Na potoku w górnej części doliny znajduje się 30-metrowej wysokości próg skalny, z którego spada wodospad.Obszar ochrony ścisłej – obszar chroniony na terenie parku narodowego lub rezerwatu przyrody. Obowiązuje w nim całkowite i trwałe zaniechanie bezpośredniej ingerencji człowieka w stan ekosystemów, tworów i składników przyrody oraz w przebieg procesów przyrodniczych.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Tatry Zachodnie (514.52; słow. Západné Tatry, dawniej Liptovské hole, Liptovské Tatry, niem. Liptauer Alpen, Liptauer Tatra, Liptauer Hochgebirge, Arva-Liptauer Hochgebirge, Westliche Tatra, węg. Liptói-Tátra) – największa, zachodnia część Tatr położona w Polsce i na Słowacji. Nazwa rozpowszechniła się w polskiej literaturze dopiero po 1868, dawniej używano także nazw: Hale Liptowskie, Hale Liptowsko-Orawskie, Hale Liptowsko-Nowotarskie.
    Furkaska (słow. Veľká Furkaska, 1491 m n.p.m.) – rozczłonkowany, lesisty regiel w północnej grani Wołowca, wznoszący się nad dolinami: Chochołowską, Juraniową (Juráňova dolina) i Furkaską (Furkaska dolina) w Tatrach Zachodnich. Położony na granicy polsko-słowackiej wierzchołek opada ku zachodowi i południowemu zachodowi skałami wysokości 40 m, porośniętymi miejscami kosodrzewiną.
    Ostrożeń głowacz (Cirsium eriophorum (L.) Scop.) – gatunek rośliny należący do rodziny astrowatych. Nazwa głowacz pochodzi od bardzo dużych koszyczków (jak głowa na szyi).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.028 sek.