• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Typologia wód powierzchniowych

    Przeczytaj także...
    Wody powierzchniowe – wody występujące na powierzchni ziemi, łatwe do bezpośredniego ujęcia (czerpania). Dzielimy je na:Współczynnik Schindlera, wskaźnik Schindlera – parametr limnologiczny będący stosunkiem zsumowanej powierzchni zbiornika wodnego i jego zlewni do objętości tego zbiornika (czaszy jeziora). Współczynnik ten jest miarą wpływu otoczenia na zbiornik – im jest wyższy, tym wpływ większy. Jeziora o wartości współczynnika Schindlera nie wyższej niż 2 uznaje się za mało podatne na degradację wynikającą ze spływu ze zlewni. Wartość graniczna równa 2 jest również podstawą do klasyfikacji jezior podczas określania ich klasy jakości wody. Wydzielane są trzy kategorie podatności na degradację:
    Gospodarka wodami – to wszelkie działania z zakresu planowania, rozwijania, dystrybuowania i zarządzania optymalnym zużyciem wody. Zrównoważone planowanie w obszarze gospodarki wodami uwzględnia konkurencję o zasoby w taki sposób, by przyczynić się do sprawiedliwej alokacji wody, która w całości zaspokoi popyt i różnorodne rodzaje przeznaczenia wody.

    Typologia wód powierzchniowych – system klasyfikacji wód powierzchniowych. W zależności od przyjętego kryterium, tworzone są różne systemy, obejmujące często jedynie niektóre kategorie wód powierzchniowych, np. cieki lub jeziora.

    W krajach Unii Europejskiej przy ustalaniu typologii wód powierzchniowych na potrzeby gospodarki wodnej stosowana jest kombinacja kryteriów. Wśród nich w przypadku rzek najpowszechniej stosowanym jest wielkość zlewni w przypadku wód płynących i średnia głębokość w przypadku stojących. Do najczęściej przyjmowanych kryteriów należą też wysokość nad poziomem morza i dominujący chemizm podłoża (geologia), a w przypadku jezior także ich powierzchnia. Inne kryteria to m.in. położenie geograficzne (ekoregion), spadek cieku, chemizm wód, typ biotyczny.

    Jezioro – naturalny śródlądowy zbiornik wodny, którego występowanie uwarunkowane jest istnieniem zagłębienia (misy jeziornej), w którym mogą gromadzić się wody powierzchniowe, oraz zasilaniem przewyższającym straty wody wskutek parowania lub odpływu. Większość jezior występuje na obszarach zajmowanych niegdyś przez lodowiec. Woda z topniejącego lodowca wypełniała doliny i tworzyła jeziora. Powstanie mis jeziornych wiąże się przede wszystkim z procesami geologicznymi. Zasilanie należy natomiast przede wszystkim od warunków klimatycznych. Jezioro różni się od stawu występowaniem strefy afotycznej – światło nie dociera do dna uniemożliwiając tam rozwój roślinności.Pierwsze poglądy na fizycznogeograficzną regionalizację Polski pojawiły się w dziele Jana Długosza, które przez wiele następnych stuleci jako jedyne było źródłem wiedzy geograficznej. Wyraźne ożywienie w tej dziedzinie nastąpiło dopiero na przełomie XIX i XX w., ponieważ większa była już znajomość warunków naturalnych kraju. W okresie tym publikowało wielu geografów, m.in.: Stanisław Staszic, Wincenty Pol, Antoni Rehman, Wacław Nałkowski, Stanisław Lencewicz czy Ludomir Sawicki. Każdy z nich miał własną koncepcję podziału Polski na regiony fizycznogeograficzne.

    Typologia Ministerstwa Środowiska[]

    Jeden z systemów klasyfikacji wód powierzchniowych został opracowany w roku 2004 przez polskie Ministerstwo Środowiska, jako organ odpowiedzialny za gospodarkę wodną państwa. Jest on stosowany przy określaniu ich stanu ekologicznego (zgodnie z wymogami Ramowej Dyrektywy Wodnej), gdyż te same wartości wskaźników bioindykacyjnych (takich jak Makrofitowy Indeks Rzeczny lub wskaźniki okrzemkowe) mogą oznaczać inny stan ekologiczny różnych typów wód. W systemie tym wody podzielone są na 4 kategorie (naturalne cieki, jeziora, wody przejściowe i wody przybrzeżne). Wody z każdej kategorii podzielone są na typy z przypisanym numerem. Wśród kryteriów podziału jest umiejscowienie w systemie regionalizacji fizycznogeograficznej, wysokość bezwzględna, rozmiar zlewni i jej wpływ (współczynnik Schindlera powyżej 2 – duży wpływ, poniżej 2 – mały wpływ), powierzchniowe utwory geologiczne (zwłaszcza zawartość wapnia), zasolenie itp.

    Wody przybrzeżne - zgodnie z artykułem 5, pkt 5.1a i 5b Ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku – Prawo wodne są to powierzchniowe wody morskie w odległości do 1 mili morskiej od linii podstawowej. W Polsce wyjątkiem są morskie wody wewnętrzne Zatoki Gdańskiej, które zaliczają się do wód przejściowych. W tym przypadku - gdy zasięg wód przejściowych jest większy niż jedna mila morska - zewnętrzną granicę tego zasięgu stanowi zewnętrzną granicę wód przybrzeżnych.Typologia rybacka jezior – powszechnie przyjęta w rybactwo śródlądowym w Polsce, klasyfikacja typów jezior, opracowany przez Instytut Rybactwa Śródlądowego im. Stanisława Sakowicza w Olsztynie, podział jezior ze względu na ich charakterystykę ogólną.

    Klasyfikację tę przedstawia poniższy spis:

    1. Cieki naturalne

    2. Jeziora (dotyczy jedynie jezior o powierzchni ponad 50 ha)

    3. Wody przejściowe

    4. Wody przybrzeżne

    Zobacz też[]

  • strefowość cieków
  • typ miktyczny jeziora
  • typologia jezior
  • typologia rybacka jezior
  • Przypisy

    1. Anne Lyche Solheim, Jonas Persson, Kari Austnes, Jannicke Moe, Eleftheria Kampa, Ulf Stein, Janos Feher, Sandra Poikane, Peter Kristensen: European Freshwater Ecosystem Assessment: Cross-walk between the Water Framework Directive and Habitats Directive types, status and pressures (ang.). Europejska Agencja Środowiska. [dostęp 2015-05-22].
    2. Hanna Soszka (red.): Wdrażanie Ramowej Dyrektywy Wodnej w Polsce w latach 2004–2006.
    3. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 lipca 2009 r. w sprawie klasyfikacji stanu ekologicznego, potencjału ekologicznego i stanu chemicznego jednolitych części wód powierzchniowych Dz. U. z 2009 r. Nr 122, poz. 1018
    4. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie klasyfikacji stanu ekologicznego, potencjału ekologicznego i stanu chemicznego jednolitych części wód powierzchniowych Dz. U. z 2011 r. Nr 258, poz. 1549
    (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Bioindykacja – metoda oceny stanu środowiska, głównie poziomu zanieczyszczeń, na podstawie badania reakcji organizmów żywych (stenobiontów, organizmów wskaźnikowych) na zmiany. Dobrymi bioindykatorami zanieczyszczenia wód są np. raki rzeczne, larwy chruścików, a powietrza - porosty. Do określania trofii zbiorników wodnych wykorzystywane mogą być również współczynniki fitoplanktonowe.Typ miktyczny jeziora – w typologii jezior – rodzaj jeziora ustalony na podstawie częstotliwości i zasięgu mieszania mas wód.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Jeziora są klasyfikowane według szeregu różnych czynników. Należą do nich: sposób powstawania misy, chemizm wód, częstość mieszania się wody, czy trofię.
    Wapń (Ca, łac. calcium; nazwa ta pochodzi od łacińskiego rzeczownika calx – wapno, co oznacza więc "metal z wapna") – pierwiastek chemiczny z grupy berylowców (metali ziem alkalicznych) w układzie okresowym.
    Ramowa Dyrektywa Wodna, RDW – dyrektywa 2000/60/WE porządkująca i koordynująca istniejące europejskie ustawodawstwo wodne, mająca na celu ochronę wody przed zanieczyszczeniem u jej źródła.
    Ministerstwo Środowiska – utworzone w 1999 ministerstwo zajmujące się ochroną środowiska oraz gospodarką wodną w Polsce. Po uchybieniach przy podpisywaniu przez EuRoPol Gaz z Gazpromem memorandum dotyczącego budowy gazociągu Jamał-Europa było rozważane utworzenie Ministerstwa Energetyki i Środowiska, ale ograniczono się jedynie do powołania rządowego zespołu koordynującego politykę energetycznegą.
    Strefowość cieków – hydrobiologiczny podział wód płynących na strefy od źródeł aż do ujścia, wprowadzony przez Botosaneanu i Illiesa na podstawie rozmieszczenia widelnic, jętek i chruścików. W odróżnieniu od systemu krainy rybnych system daje się zastosować na wszystkich kontynentach.
    Ciek – ogólne określenie wszelkiego rodzaju wód powierzchniowych liniowych, płynących pod wpływem siły ciężkości, płynące stale lub w ciągu dłuższych okresów w wyżłobionych przez siebie łożyskach otwartych. Pojęcie cieku należy łączyć z płynącą wodą i korytem przez nią wyżłobionym.
    Wysokość bezwzględna – pionowa odległość (wysokość) danego punktu względem przyjętego punktu odniesienia, którym jest średni poziom morza. Wysokość bezwzględna oznaczana jest skrótem n.p.m., czyli nad poziomem morza.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.029 sek.