• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Typ czynu zabronionego

    Przeczytaj także...
    Odpowiedzialność karna – powinność poniesienia przez daną osobę konsekwencji określonych w prawie za konkretne przestępstwo lub wykroczenie.Społeczna szkodliwość czynu – jeden z podstawowych elementów dogmatycznej struktury przestępstwa oznaczającym, iż dany czyn jest społecznie niepożądany (karygodny). Dawniej, w dogmatyce niemieckiej, zwana była też materialną bezprawnością, a pod rządami Kodeksu Karnego z 1969 roku społecznym niebezpieczeństwem czynu.
    Akt normatywny – tekst zawierający sformułowane w języku prawnym i zapisane w postaci przepisów normy prawne. Normy te mają najczęściej charakter generalny i abstrakcyjny. Niekiedy pod tym pojęciem rozumie się także wszelkie teksty formułujące normy postępowania.

    Typ czynu zabronionego – w prawie karnym materialnym uogólniony schemat grupy zachowań karanych karami kryminalnymi (zwanych czynami zabronionymi), określający ich wspólne cechy charakterystyczne (zwane znamionami).

    Na oznaczenie typu przestępstwa stosuje się czasem szersze określenie, przestępstwo.

    Kara kryminalna – podstawowy (i szczególnie ostry) środek przymusu przewidziany przez prawo karne, wymierzany przez organ państwowy (sąd) w akcie ujemnego ocenienia zachowania sprawcy, stosowany w celu ochrony stosunków (wartości) społecznych. Wykonanie kary kryminalnej wiąże się z dolegliwością moralną lub ekonomiczną dla sprawcy oraz jego rodziny.Wypadek mniejszej wagi - czyn zabroniony realizujący znamiona typu podstawowego, którego stopień społecznej szkodliwości oraz wina sprawcy są znacznie niższe niż w typowych wypadkach popełnienia przestępstwa typu podstawowego, a nie są jeszcze tak małe, że można je uznać za znikome w sposób odejmujący czynowi charakter przestępczy. Wypadek mniejszej wagi cechuje zagrożenie niższym ustawowym wymiarem kary.

    Typizacja[]

    Zasada nullum crimen sine lege wymaga, by czynem zabronionym było jedynie zachowanie zakazane w akcie normatywnym o randze ustawowej. Dzięki temu konkretne zachowanie, którego znamiona nie pokrywają się ze znamionami ustawowymi, nie stanowi podstawy odpowiedzialności karnej.

    Nullum crimen sine lege (łac. Nie ma przestępstwa bez ustawy) – paremia prawnicza oznaczająca, że nie jest przestępstwem czyn, który nie był zabroniony w momencie jego popełniania.Czyn zabroniony – zachowanie wypełniające ustawowe znamiona typu czynu zabronionego, czyli odpowiadające opisowi zachowania określonego w ustawie karnej.

    Typy czynów zabronionych, odpowiednio sklasyfikowane w ustawie (tzw. typizacja czynów zabronionych), zamieszczone są w częściach szczególnych kodeksów karnych. Z perspektywy techniki legislacyjnej typy przestępstw są na ogół zbudowane z czterech członów, wymieniających znamiona: przedmiotu przestępstwa, strony przedmiotowej, podmiotu i strony podmiotowej przestępstwa.

    Ustawa – akt prawny o charakterze powszechnie obowiązującym, najczęściej obecnie uchwalany przez parlament (w niektórych państwach zatwierdzany później przez organ władzy wykonawczej). W porządkach prawnych różnych państw występują ustawy: zasadnicze (konstytucje), organiczne i zwykłe.Przestępstwo – czyn zabroniony, popełniony z zamiarem, uznany za zasadniczo społecznie szkodliwy lub społecznie niebezpieczny, konkretnie zdefiniowany i zagrożony karą na mocy prawa karnego.

    Rodzaje typów[]

    Typ czynu zabronionego, którego znamiona wskazują na zwiększoną szkodliwość społeczną względem tzw. typu podstawowego jest nazywany typem kwalifikowanym, zaś typ charakteryzujący się zmniejszoną szkodliwością społeczną – typem uprzywilejowanym.

    Niektóre typy czynów zabronionych są określone za pomocą znamion nieostrych (np. duża szkoda), przez co wyróżnia się typy nieostre. Istnieją także typy, których znamiona są zbyt ogólnie sformułowane (np. wypadek mniejszej wagi). Są to tzw. typy niedookreślone.

    Kodeks karny (oficjalny skrót to k.k., w języku prawniczym przyjął się również kk) – akt normatywny stanowiący zbiór przepisów regulujących odpowiedzialność karną obywateli danego państwa. W swojej części ogólnej określa przede wszystkim definicję przestępstwa, zasady odpowiedzialności za przestępstwo (w tym okoliczności wyłączające bezprawność czynu - tzw. kontratypy ), zasady wymiaru kary ("okoliczności łagodzące"), zasady przedawnienia odpowiedzialności karnej. Ustala także katalog kar, środków karnych i środków zabezpieczających oraz środki związane z poddaniem sprawcy próbie (jak warunkowe zawieszenie wykonania kary). Polski kodeks karny określa ponadto formy sprawcze przestępstwa (współsprawstwo, sprawstwo polecające), formy stadialne przestępstwa (przygotowanie, usiłowanie) i formy zjawiskowe przestępstwa (pomocnictwo, podżeganie, sprawstwo). W swojej części szczególnej kodeks karny zawiera zwykle katalog czynów, które są zabronione pod groźbą kary (zakazów karnych).Corpus delicti (łac. przedmiot przestępstwa) – dowód rzeczowy świadczący o przestępstwie, ślad lub przedmiot stanowiący podstawę do przedstawienia wniosków dotyczących popełnionego czynu i sprawcy.

    Przypisy

    1. T. Bojarski, s. 110.
    2. T. Bojarski, s. 90.
    3. T. Bojarski, s. 97.
    4. T. Bojarski, s. 112.
    5. T. Bojarski, s. 111.

    Bibliografia[]

  • Tadeusz Bojarski: Polskie prawo karne. Zarys części ogólnej. Warszawa: LexisNexis, 2008. ISBN 978-83-7620-022-4.
  • (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Prawo karne materialne – zbiór przepisów obejmujący katalog czynów przestępnych i przewidywanych przez ustawodawcę kar grożących za popełnienie takich czynów, a także zasady odpowiedzialności karnej.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.015 sek.