• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Tymofiej Chmielnicki

    Przeczytaj także...
    Myron Korduba, ukr. Мирон Михайлович Кордуба (ur. 2 marca 1876 we wsi Ostrów (gmina Berezowica Wielka powiatu tarnopolskiego), zm. 2 maja 1947 we Lwowie) – ukraiński historyk, profesor Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Lwowskiego, członek Towarzystwa Naukowego im. Szewczenki.Petersburg (forma zalecana), Sankt Petersburg (egzonim wariantowy) (ros. Санкт-Петербург, Sankt-Pietierburg, potocznie Петербург, Pietierburg; dawniej Piotrogród, ros. Петроград, Leningrad, ros. Ленинград) – miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską na terytorium zawierającym m.in. ponad 40 wysp. W latach 1712–1918 stolica Imperium Rosyjskiego. Powierzchnia 1439 km², liczba ludności 4 600 276.
    Bakczysaraj (Bachczysaraj, ukr. Бахчисарай, ros. Бахчисарай, krym.-tat. Bağçasaray) – miasto na Ukrainie, na Krymie, położone w Górach Krymskich. Ośrodek przemysłu spożywczego.

    Tymofiej Chmielnicki Timofiej, Tymosz, często zdrobniale lub pogardliwie Tymoszka lub Cimoszka Chmielnicki; ukr. Тимофій Хмельницький (ur. 1632, zm. 15 października/25 października 1653 w Suczawie) – dowódca kozacki, syn Bohdana, starszy brat Jerzego.

    Bitwa pod Batohem – bitwa pomiędzy wojskami polskimi dowodzonymi przez hetmana polnego Marcina Kalinowskiego a wojskami kozackimi pod dowództwem Bohdana Chmielnickiego wspomaganymi przez Tatarów, która miała miejsce 1-2 czerwca 1652 na uroczysku Batoh. Bitwa zakończyła się klęską wojsk polskich, a polscy doborowi żołnierze, stanowiący ówczesną elitę wojskową I Rzeczypospolitej i w większości pochodzący z bogatej szlachty, jako jeńcy w liczbie 3,5 tys. z polecenia Bohdana Chmielnickiego zostali wymordowani przez Kozaków i Tatarów nogajskich. Zginęło w sumie około 8,5 tys. Polaków, dowódców i większość doborowych żołnierzy. Z tego względu Batoh jest nazywany sarmackim Katyniem.Marek Sobieski herbu Janina (ur. 24 maja 1628 w Złoczowie, zamordowany 3 czerwca 1652 pod Batohem) – polski magnat, starosta jaworowski i krasnostawski, rotmistrz wojsk koronnych.

    Ojciec wiązał z nim duże nadzieje i od najmłodszych lat przygotowywał go zarówno do służby wojskowej, jak i pracy z dokumentami. W 1648 roku był członkiem poselstwa do Bachczysaraju, gdzie układał się przeciw Rzeczypospolitej. W początkach powstania Chmielnickiego sprawował godność setnika, brał udział w szeregu bitew. W 1652 roku jego ojciec próbował zaaranżować mu ożenek z Rozandą Lupu, córką hospodara Mołdawii Bazylego (Wasyla) Lupu. Obawa przed reakcją Rzeczypospolitej spowodowała, że hospodar odmówił ręki córki synowi hetmana kozackiego, prosząc przy tym Rzeczpospolitą o obronę. Sprowokowało to kampanię 1652 roku, zakończoną oblężeniem Kamieńca Podolskiego i bitwą pod Batohem. Pod wrażeniem polskich klęsk hospodar ugiął się i do ożenku wreszcie doszło. Plany dynastyczne ojca, które i tak nie przysparzały Chmielnickim zwolenników wśród kozactwa, stały się przyczyną zguby syna; Tymofiejowi wkrótce przyszło bronić tronu teścia. Na czele odsieczy przedarł się do oblężonej Suczawy, ale został ranny i wkrótce zmarł. Jego doczesne szczątki przewieziono do rezydencji ojca w Subotowie, gdzie został pochowany.

    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.Mówią Wieki – popularnonaukowy magazyn historyczny wydawany od 1958 roku jako miesięcznik. W styczniu 2010 roku ukazał się 600 numer.

    Przypisy

    1. Pisownia według J. A. Gierowskiego, zob Bibliografia.
    2. Pisownia według W. Serczyka i L. Kubali, zob. Bibliografia.
    3. Według Leszka Podhoreckiego, Tymofiej Chmielnicki po bitwie wykupił z rąk tatarskich jeńców polskich, by Kozacy mogli ich wymordować, co też się stało. W egzekucji zginął m.in. starszy brat Jana SobieskiegoMarek Sobieski.

    Bibliografia[]

  • Wawrzyniec Jan Rudawski, Historja Polska od śmierci Władysława IV aż do pokoju Oliwskiego, czyli..., Petersburg i Mohylew. Nakładem Bolesława Maurycego Wolffa, 1855, w Internecie.
  • Ludwik Kubala, „Szkice Historyczne” t.2 Lwów 1880, rozdział „Krwawe swaty”.
  • Józef Andrzej Gierowski, Historia Polski 1505-1764, PWN, Warszawa 1980.
  • Władysław Serczyk, Historia Ukrainy, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1979.
  • Родина Богдана Хмельницького, Українська родина 2006. Електронна версія.
  • Literatura dodatkowa[]

  • Myron Korduba: Chmielnicki Tymosz. W: Polski Słownik Biograficzny. T. 3: Brożek Jan – Chwalczewski Franciszek. Kraków: Polska Akademia Umiejętności – Skład Główny w Księgarniach Gebethnera i Wolffa, 1937, s. 337–338. Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989, ISBN 8304032910.
  • Linki zewnętrzne[]

  • Dariusz Milewski, Bój o Mołdawię, Mówią wieki, nr 2, 2000
  • Bohdan Zenobi Chmielnicki (ukr. Богдан Теодор Зиновій Хмельницький, ur. 1595 najprawdopodobniej w Czehryniu koło Kijowa, zm. 6 sierpnia 1657 w Czehryniu, pochowany w Subotowie) – hetman zaporoski, przywódca powstania kozackiego przeciwko Rzeczypospolitej w latach 1648-1654, bohater narodowy Ukrainy.Zakład Narodowy im. Ossolińskich (ZNiO, Ossolineum) – zasłużony dla polskiej nauki i kultury Instytut (do 1939 r. – łączył w sobie Bibliotekę, Wydawnictwo i Muzeum Książąt Lubomirskich), ufundowany dla Narodu Polskiego w 1817 roku przez Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, otwarty w 1827 roku we Lwowie.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Mołdawia, Republika Mołdawii (mołd., rum. Moldova; mołd., rum. Republica Moldova; ros. Молдавия; czasem używana jest niezalecana przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami RP nazwa Mołdowa) – państwo europejskie położone na terenach historycznej Besarabii jak i obszarów położonych na lewym brzegu Dniestru (tzw. "Naddniestrze"). Graniczy z Ukrainą i Rumunią. W jej skład wchodzi także Terytorium Autonomiczne Gagauzji, gdzie językami urzędowymi są obok mołdawskiego gagauski i rosyjski, choć sami Rosjanie stanowią niewielką część ludności tego obszaru. Rdzenną ludność Gagauzji (Gagauz Yeri) (ponad 80%) stanowią Gagauzi – tureckojęzyczni prawosławni chrześcijanie.
    Gebethner i Wolff – warszawskie przedsiębiorstwo wydawnicze i księgarskie założone w 1857 przez Gustawa Adolfa Gebethnera i Augusta Roberta Wolffa przy Krakowskim Przedmieściu w Warszawie (Pałac Potockich), a później również w Krakowie. Istniało do 1950, zlikwidowane przez komunistów (antykwariat działał do 1961).
    Józef Andrzej Gierowski (ur. 19 marca 1922 w Częstochowie, zm. 17 lutego 2006 w Krakowie) – polski historyk, profesor, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, poseł na Sejm PRL IX kadencji.
    Język ukraiński (ukr. українська мова, ukrajinśka mowa) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich. Posługuje się nim ponad 47 mln ludzi, głównie na Ukrainie, gdzie ma status języka urzędowego. Używany jest również przez Ukraińców w Rosji, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Mołdawii, Polsce i na Białorusi. Współczesny alfabet ukraiński stanowi odmianę cyrylicy, a obecna ortografia ustalona została zasadniczo na początku XX wieku.
    Suczawa (rum. Suceava, ukr. Сучава, jid. שאָץ /szoc/, węg. Szűcsvár) – miasto w historycznej Mołdawii w Rumunii, stolica okręgu Suczawa oraz Bukowiny rumuńskiej.
    Subotów (ukr. Суботів) – wieś nad rzeką Taśminą, na Ukrainie w rejonie czehryńskim obwodu czerkaskiego. Miejsce pochowania Bohdana Chmielnickiego. Około 850 mieszkańców. Znajdują się w niej dwa muzea.
    Ludwik Kubala (ur. 9 września 1838 w Kamienicy koło Nowego Sącza, zm. 30 września 1918 we Lwowie) – polski historyk.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.053 sek.