Twierdza fortowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Twierdza fortowa

Twierdza fortowa (pierścieniowa)twierdza składajaca się z kilku odrębnych pierścieni obronnych. Pierścień zewnętrzny był zbudowany z szeregu fortów, czyli dzieł fortyfikacyjnych zdolnych do samodzielnej obrony. Jego rolą było odsunięcie wroga jak najdalej od centrum twierdzy (6-10 km).

Fortyfikacja polowa – jest dziedziną fortyfikacji, traktującą o środkach i sposobach umocnienia terenu w procesie bezpośredniego przygotowania i prowadzenia walki (operacji). Wszystkie stosunkowo proste elementy fortyfikacji polowej wykonuje się zasadniczo sprzętem etatowym i siłami wojsk polowych. Podstawowym materiałem budowlanym w fortyfikacji polowej jest drewno, ziemia, kamień itp. oraz prefabrykowane elementy z żelbetu i stali.Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.

Międzypola fortów pierścienia zewnętrznego były zabezpieczone fortyfikacjami polowymi, tworząc hermetyczną linię obrony. Pierścień wewnętrzny, tzw. rdzeń (fr. noyau), to najczęściej zespół dzieł starszej generacji, np. fortyfikacji bastionowych, chroniących zaplecze twierdzy w razie przerwania pierścienia zewnętrznego przez jednostki wroga, np. kawalerię. Rdzeń od centrum twierdzy fortowej dzieliła odległość 3-5 km. Jądrem twierdzy fortowej często było miasto z cytadelą, będącą ewentualnym ostatnim ośrodkiem oporu.

Pierścień obronny w twierdzy obronnej - ciąg umocnień stałych (forty, stałe baterie artyleryjskie) i polowych (okopy, punkty oporu piechoty) opasujących nieprzerwaną linią broniony obiekt - najczęściej miasto. Może istnieć kilka pierścieni obronnych powiększających w ten sposób głębokość obrony.Śródszaniec – część dzieła fortyfikacyjnego budowana wewnątrz większego zespołu umocnień i będąca ich centralną częścią. Był ostatnim punktem oporu albo miejscem służącym do przygotowania przeciwnatarcia po przełamaniu linii obrony. W twierdzach rolę śródszańca mogła spełniać cytadela lub fort, a w zamkach – stołp.

Historia[ | edytuj kod]

W wyniku rozwoju artylerii, na początku XIX wieku została skonstruowana twierdza fortowa. W połowie XIX wieku składała się z tzw. jądra (którym była najczęściej stara twierdza o narysie bastionowym lub innym) i oddalonego o 2-3 km od jądra pierścienia fortów. W wyniku wynalezienia artylerii gwintowanej i pocisku burzącego nastąpił rozwój twierdzy fortowej. Do budowy twierdz zaczęto używać beton, żelbet i pancerz.

Cytadela – w starszych fortyfikacjach samodzielna, dominująca nad miastem lub prowincją twierdza. Na terytorium własnym zadaniem cytadeli była ochrona mieszkańców w przypadku najazdu wroga. Na terytoriach podbitych cytadele budowano w celu utrzymania w posłuszeństwie mieszkańców (taką rolę miała np. cytadela Aleksandrowska w Warszawie).Bastion (także beluarda, belward lub bulwar) – w dawnych fortyfikacjach o narysie bastionowym podstawowy element umocnień wznoszony, na załamaniach obwałowania twierdzy (na wysuniętych narożnikach). Wywodzi się z wcześniej stosowanych bastei. Bastiony jako element fortyfikacji były używane od połowy XVI do połowy XIX wieku.

W czasie I wojny światowej twierdza fortowa składała się z pozycji wysuniętej, pozycji głównej, pozycji wsparcia, rdzenia i ogólnego śródszańca. I wojna światowa wykazała nieprzydatność systemu fortyfikacyjnego opartego na twierdzach fortowych. Niemal wszystkie twierdze, które zetknęły się z nacierającymi armiami, zostały zdobyte w krótkim czasie (6-14 dni). Wyjątkiem były twierdza Verdun, twierdza Przemyśl i twierdza Osowiec. Po zakończeniu wojny we wszystkich państwach Europy przyjęto nowy system ufortyfikania granic kraju na wypadek wojny, tzw. rejon umocniony.

I wojna światowa – konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 (w latach 20. i 30. XX wieku nazywany "wielką wojną") pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytanią, Francją, Rosją, Serbią, Japonią, Włochami (od 1915) i Stanami Zjednoczonymi (od 1917), a państwami centralnymi, tj. Austro-Węgrami i Niemcami wspieranymi przez Turcję i Bułgarię.Pocisk burzący – pocisk artyleryjski lub rakietowy niszczący cel za pomocą energii wybuchu zawartego w pocisku materiału wybuchowego. Pociski burzące służą do zwalczania schronów bojowych, rowów strzeleckich, punktów obserwacyjnych, magazynów itp. W momencie wybuchu pocisku burzącego powstaje fala uderzeniowa, która rozprzestrzenia się w powietrzu, gruncie oraz innych ośrodkach. Na czole fali istnieje skok ciśnienia rzędu 5x10 MPa, który jest głównym czynnikiem oddziałującym na cel. Efektywność oddziaływania fali uderzeniowej zależy od ilości materiału wybuchowego i rodzaju ośrodka otaczającego pocisk w chwili wybuchu, a jej miarą jest wymiar leja powstałego w wyniku wybuchu. Ubocznym czynnikiem rażącym wybuchu pocisku burzącego są powstające w czasie wybuchu odłamki.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Ryszard Henryk Bochenek 1000 słów o inżynierii i fortyfikacjach, wyd. 1989, s. 269




Warto wiedzieć że... beta

Jazda, kawaleria (z wł. cavalleria), konnica – terminem tym określa się wojsko walczące lub poruszające się na koniach.
Artyleria - to jeden z podstawowych rodzajów wojsk, na uzbrojenie którego wchodzą działa (armaty, haubice, moździerze) oraz wyrzutnie rakietowe, a w przeszłości także machiny miotające. Zadaniem artylerii jest zwalczanie celów naziemnych, powietrznych i nawodnych ogniem dział i pociskami rakietowymi. Wykonując swoje zadania, artyleria służy zwykle do wsparcia innych rodzajów wojsk lub działa samodzielnie. W skład artylerii wchodzi także sprzęt i służby umożliwiające skuteczne wykonywanie zadań ogniowych: systemy kierowania ogniem, systemy rozpoznania i wykrywania celów (w tym radary artyleryjskie), służby pomiarowe i inne.
Dzieło fortyfikacyjne – w dawnych fortyfikacjach pojedyncza budowla lub zespół budowli fortyfikacyjnych. Wznoszono je przed obwodem obronnym o narysie bastionowym lub poligonalnym.
{{Jednostka administracyjna infobox}} Brakujące pola: alt zdjęcia. Verdun – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Grand Est, w departamencie Moza
Międzypole - pas terenu rozdzielający stałe dzieła fortyfikacyjne (forty). W celu zapewnienia ciągłości obrony teren ten jest zabezpieczany przez fortyfikacje polowe: rowy strzeleckie, zapory drutowe, pola minowe, oraz ostrzeliwany przez sąsiednie dzieła obronne.
Ryszard Henryk Bochenek (ur. 1931, zm. 2004) - pułkownik doktor habilitowany inżynier Wojska Polskiego, profesor Wojskowej Akademii Technicznej, inżynier wojskowy, badacz fortyfikacji.
Beton – kompozyt powstały ze zmieszania spoiwa (cementu) i wypełniacza (kruszywo) oraz ewentualnych domieszek nadających pożądane cechy. Jest jednym z najbardziej powszechnych materiałów budowlanych we współczesnym budownictwie.

Reklama