• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Twierdza Poznań



    Podstrony: [1] 2 [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Kaponiera – przykryta budowla fortyfikacyjna o różnej konstrukcji, wykorzystywana do prowadzenia ostrzału skrzydłowego lub skośnego w dwóch różnych kierunkach.Most – rodzaj przeprawy w postaci budowli inżynierskiej, której konstrukcja pozwala na pokonanie przeszkody wodnej (rzeki, jeziora, zatoki, morskiej cieśniny itp.)
    Fortyfikacje[]

    Twierdza poligonalna[]

    Twierdza poligonalna
    Laboratorium artyleryjskie (Spezial-Kriegs-Laboratorium) na terenie Fortu Winiary
    Pozostałości Śluzy Katedralnej (Dom Schleuse)
    Blokhauz bastionu Colomb na ul. Powstańców Wielkopolskich

    Z zachowanych pozostałości twierdzy poligonalnej można zobaczyć następujące obiekty:

    Kazimierz Antoni Dzierżanowski (ur. 24 października 1872 w Hałuszczyńcach, w powiecie skałackim, zm. prawd. w maju 1940 na Ukrainie) – podpułkownik artylerii Cesarskiej i Królewskiej Armii, generał dywizji Wojska Polskiego.Ładunek miotający – ściśle określona ilość wybuchowego materiału miotającego (np. prochu czarnego lub prochu bezdymnego), wykorzystana do oddania strzału (miotania pocisku) z broni palnej.

    Fort Winiary (Cytadela)[]

    Zniszczony w trakcie działań wojennych fort, a następnie rozebrany w latach powojennych, został przekształcony w Park Cytadela.

     Osobny artykuł: Fort Winiary.

    Wielka Śluza[]

    Obiekt hydrotechniczny na Warcie łączący zarazem Fort Winiary z Fortem Roon.

     Osobny artykuł: Wielka Śluza.

    Fort Roon[]

    Obiekt położony na terenie Elektrociepłowni Garbary.

    Poznański Szlak Forteczny – szlak turystyczny, biegnący przez kilkadziesiąt obiektów Twierdzy Poznań, które pochodzą z XIX i początku XX wieku.Rondo Kaponiera – rondo znajdujące się na zachód od ścisłego centrum Poznania, stanowiące centralny punkt w sieci komunikacji miejskiej dziennej (głównie tramwajowej) i nocnej. Rondo stanowi element I ramy komunikacyjnej miasta.
     Osobny artykuł: Fort Roon.

    Śluza Cybińska[]

    Obiekt hydrotechniczny w ciągu rzeki Cybina położony pod ul. Jana Pawła II.

     Osobny artykuł: Śluza Cybińska.

    Śluza Katedralna[]

    Zachowany zachodni przyczółek obiektu. Trwa przystosowanie obiektu na cele muzealne (jako część powstającego na wschodnim brzegu Cybiny ICHOT „Brama Poznania”).

     Osobny artykuł: Śluza Katedralna.

    Fort Prittwitz-Gaffron[]

    Wzgórze na Zawadach. Zachowana dolna kondygnacja redity. Z zewnątrz brak pozostałości.

    Moritz Karl Ernst von Prittwitz und Gaffron (ur. 9 lutego 1795 w Krzyżowicach, zm. 21 października 1885 w Berlinie) – pruski generał dywizji (niem. Generalleutnant). W latach 1818-1823 kierował budową Twierdzy Koblencja, projektowanej przez Astera, a od 1824 był jego adiutantem. Od 1828 kierował budową poznańskiej twierdzy zaprojektowanej przez Johanna Brese. W latach 1841-1849 był kierownikiem budowy twierdzy Ulm nad Dunajem.Oborniki – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie obornickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Oborniki. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. poznańskiego.

    Bastion Colomb[]

    Obiekt zbudowany w 1854 roku, rozebrany na początku XXw. Zachowany blokhauz przeciwskarpy.

     Osobny artykuł: Bastion Colomb.

    Kaponiera Kolejowa[]

    Samodzielny obiekt obronny położony pod Rondem Kaponiera.

     Osobny artykuł: Kaponiera Kolejowa.

    Twierdza fortowa[]

    Pierścień fortyfikacji opasujący miasto. Pierścień ma średnicę ok. 9,5 km. Punktem centralnym jest Stary Rynek. Fortyfikacje znajdują się przeważnie przy starych drogach rokadowych i porośnięte są starodrzewiem akacjowym. Obiekty rozmieszczone są średnio co 200-300 m, a główne forty co 1,5 km.

    Jaz – budowla hydrotechniczna wybudowana w poprzek rzeki lub kanału piętrząca wodę, w celu utrzymania stałego poziomu rzeki dla celów żeglugowych lub (w ograniczonym zakresie) zabezpieczenia przed powodzią, zaopatrywania w wodę oraz do celów energetycznych. Równolegle do jazu czasami buduje się też śluzy umożliwiające żeglugę poniżej jazu i przepławki dla ryb.Ulica Święty Marcin – ulica w Poznaniu w obrębie osiedla samorządowego Stare Miasto. Przebiega w przybliżeniu równoleżnikowo pomiędzy pl. Wiosny Ludów na wschodzie i Mostem Uniwersyteckim na zachodzie. W przebiegu ulicy zaznaczają się dwa wyraźnie odrębne odcinki: wschodni który jest węższy oraz szeroki (dwujezdniowy) i reprezentacyjny zachodni. Granicę między nimi wyznacza kościół św. Marcina.

    Twierdzę fortową tworzy 9 fortów głównych standardowych, 3 pośrednie starego wzoru i 6 nowego - standardowe na planie barkanu. Na fortach umieszczono kopuły pancerne. Na międzypolach fortów znajduje się około 120 schronów piechoty, amunicyjnych i dowodzenia. Pierścień fortów miał promień 4-5 kilometrów licząc od Ratusza na Starym Rynku (centrum miasta):

    Fortyfikacja (z łac. fortificatio – umocnienie) – zespół obiektów wojskowych w postaci odpowiednich budowli i urządzeń, przeznaczonych do prowadzenia działań obronnych.Karol Marcinkowski (ur. 23 czerwca 1800 w Poznaniu, zm. 6 listopada 1846 w Dąbrówce Ludomskiej) – wielkopolski lekarz, społecznik, filantrop, inicjator budowy Bazaru w Poznaniu.
  • na północy: 3,8 km (Fort V)
  • na wschodzie: 4,3 km (Fort III)
  • na południu: 5 km (Fort I)
  • na zachodzie: 4,3 km (Fort VII) do 4,9 km (Fort VIII)
  • W międzypolach fortów rozmieszczone były schrony dla piechoty i artylerii oraz składy amunicji (w sumie pobudowanych zostało 58 schronów wszystkich trzech typów).

    Pierścień dzielił się na 4 odcinki, wymuszone układem wodnym Poznania:

    Powstanie wielkopolskie – powstanie polskich mieszkańców Prowincji Poznańskiej przeciwko Rzeszy Niemieckiej wkrótce po zakończeniu I wojny światowej. Polacy domagali się powrotu ziem zaboru pruskiego do Polski, która w tym czasie umacniała swą niepodległość.Obrzycko (niem. Obersitzko) – miasto i gmina w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, położone przy ujściu rzeki Samy do Warty. Miasto jest także siedzibą gminy wiejskiej Obrzycko.
  • odcinek południowo-wschodni (forty I, Ia, II, IIa) od Warty do doliny Cybiny strzeżonej przez Fort III
  • odcinek północno-wschodni (forty IIIa, IV) od Cybiny do Warty
  • odcinek północny (forty IVa, V, Va, VI, VIa) na lewym brzegu Warty do doliny Bogdanki strzeżonej przez Baterię Bogdanka
  • odcinek południowo-zachodni (forty VII, VIIa, VIII, VIIIa, IX, IXa) do Warty.
  • Ponadto forty dzielono na typy:

    Brama Poznania ICHOT, wcześniej ICHOT (Interaktywne Centrum Historii Ostrowa Tumskiego) - placówka w Poznaniu (w budowie), mająca zajmować się prezentowaniem historii Ostrowa Tumskiego. Znajduje się na Śródce w pobliżu mostu Jordana, jest połączona z Ostrowem Tumski kładką przebiegającą na rzeką Cybiną do zachodniego zachowanego przyczółku Śluzy Katedralnej. Z założenia oprócz funkcji edukacyjnych miał (w ramach rewitalizacji) przyciągnąć turystów w tą część Poznania. Jest elementem Traktu Królewsko-Cesarskiego. Zwiedzanie centrum ma być z założenia wstępem do pobytu na Ostrowie Tumskim.Poznański Szybki Tramwaj (także PST, potocznie pestka) – liczący 8,1 km długości odcinek bezkolizyjnej, ułożonej w wykopie oraz na estakadzie trasy tramwajowej, wyposażonej w rozjazdy umożliwiające przejazd między sąsiednimi torami i przystanki przypominające dworce kolejowe. Wszystko to pozwala na jazdę z prędkością 70 km/h. Linia powstała jako alternatywa dla znacznie droższego metra. Obsługiwana przez Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne.
  • forty główne (I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX)
  • forty pośrednie starszego typu (IVa, VIa, IXa)
  • forty pośrednie nowszego typu (Ia, IIa, IIIa, Va, VIIa, VIIIa)
  • Forty główne[]

    Forty główne
    Fort I
    Fort II
    Fort III
    Fort IV
    Fort V
    Fort VI
    Fort VII
    Fort VIII
    Fort IX

    Forty pośrednie starego typu[]

    Forty pośrednie starego typu
    Fort IVa
    Fort VIa
    Fort IXa

    Forty pośrednie nowego typu[]

    Forty pośrednie nowego typu
    Fort Ia
    Fort IIa
    Fort IIIa
    Fort Va
    Fort VIIa
    Fort VIIIa

    Stan obecny[]

    Twierdza pierścieniowa[]

    Umocnienia starszego typu od początku XX w. ulegały programowej rozbiórce. Do dnia dzisiejszego zachowały się pojedyncze relikty (w kier. ruchu wsk. zegara, od północy):

    Wilhelm II (ur. 27 stycznia 1859 w Poczdamie, zm. 4 czerwca 1941 w Doorn w Holandii) – ostatni niemiecki cesarz i król Prus, przedstawiciel dynastii Hohenzollernów.Działo – broń palna kalibru co najmniej 20 mm. Z wyjątkiem polskiego najcięższego karabinu maszynowego typu Nkm wz. 38FK każda broń automatyczna kalibru 20 mm jest nazywana działem.
  • liczne elementy Fortu Winiary
  • pozostałości przyczółków Wielkiej Śluzy (poniżej mostu kolejowego przy Garbarach)
  • część redity Fortu Roon (na terenie elektrociepłowni Garbary)
  • przyczółek Śluzy Katedralnej wykorzystany w latach 2011–2014 jako przyczółek kładki prowadzącej do ICHOT
  • relikty Śluzy Cybińskiej (trudno dostępne; pod ul. Jana Pawła II)
  • blokhauz przeciwskarpy Bastionu Colomb (przy ul. Powstańców Wielkopolskich)
  • Kaponiera Kolejowa (w sąsiedztwie budowanej linii PST)
  • Poza tym część murów Bastionu Brünneck ma zostać zrekonstruowana przy okazji budowy w tym miejscu biurowca. Rzeźba Michała Archanioła pochodząca z Bramy Dębińskiej znajduje się na elewacji szkoły przy ul. Słowackiego. Budynek Collegium Da Vinci nawiązuje formą i położeniem do redity znajdującego się tam wcześniej Fortu Hake (Wojciecha). Pomimo całkowitej rozbiórki, narys fortów od 3 do 6 (Grolman–Waldersee) jest doskonale widoczny z lotu ptaka i na mapach w postaci obszernych terenów zielonych i układu ulic.

    Śląsk (śl. Ślunsk, Ślůnsk, niem. Schlesien, dś. Schläsing, czes. Slezsko, łac. Silesia) – kraina historyczna położona w Europie Środkowej, na terenie Polski, Czech i Niemiec. Dzieli się na Dolny i Górny Śląsk. Historyczną stolicą Śląska jest Wrocław.Lech – legendarny protoplasta Polaków, jeden z trzech braci-założycieli państw słowiańskich. Twórca państwa Polan oraz ich stolicy – Gniezna. Brat Czecha i Rusa. Tradycja przypisuje mu stworzenie nazwy pierwszej stolicy Polski i określenie godła państwa – Orła Białego. Legenda o nim pojawiła się m.in. w czeskiej kronice Dalimila i polskiej Kronice wielkopolskiej.

    Twierdza fortowa[]

    Większość fortów zewnętrznego pierścienia zachowała się do dziś w zadowalającym stanie.

  • Fort I — w czasie II. wojny św. zadaszona została część fosy; fort użytkowany jest w celach magazynowych
  • Fort Ia — nie jest eksploatowany; fosa zalana; elementy metalowe rozkradzione
  • Fort II — w czasie II. wojny św. zadaszona została część fosy; fort użytkowany jest w celach magazynowych; w 2010 r. stowarzyszenie Lepszy Świat podjęło nieudaną próbę rewitalizacji fortu
  • Fort IIa — eksploatowany przez towarzystwo Salamandra; częściowo wyremontowany; fosa zalana; planowana jest systematyczna rewitalizacja, która realizowana jest powoli z powodu ograniczonych zasobów
  • Fort III — w czasie II. wojny św. zadaszona została część fosy; w latach 70.–80. XX w. rozebrana została część sklepień wewnątrz koszar; od 2011 pod opieką Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Fortyfikacji; udostępniony do zwiedzania
  • Fort IIIa — wyremontowany i przebudowany; dobudowany korytarz i brama od strony czoła; eksploatowany jako krematorium
  • Fort IVwysadzony; relikty z trudem odnajdywalne w terenie
  • Fort IVawysadzony; zachowany fragment poterny głównej oraz część pomieszczeń podziemnych; okazjonalnie udostępniany do zwiedzania przez Harcerski Krąg Miłośników Fortyfikacji i Eksploracji w Poznaniu
  • Fort Vwysadzony; relikty odnajdywalne w terenie; dość dobrze zachowana geometria narysu; z uwagi na lokalizację wewnątrz licznych osiedli mieszkaniowych odnotowano wypadki śmiertelne podczas nieudanych prób eksploracji ruin
  • Fort Va — zachowany w stanie dobrym; udostępniany do zwiedzania przez Stowarzyszenie Miłośników Fortyfikacji Kernwerk
  • Fort VI — zachowany w stanie bardzo dobrym; okazjonalnie udostępniany do zwiedzania przez Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Fortyfikacji
  • Fort VIawysadzony; zachowane nieliczne relikty pomieszczeń koszarowych oraz murów przeciwskarp
  • Fort VII — zachowany w stanie dobrym; w czasie II wojny św. służył jako więzienie; aktualnie w części fortu znajduje się Muzeum Martyrologii Wielkopolan
  • Fort VIIa — zachowany w dobrym stanie; niedostępny — znajduje się w rękach prywatnych
  • Fort VIII — zachowany w dobrym stanie; niedostępny — znajduje się w rękach prywatnych
  • Fort VIIIa — zachowany w dobrym stanie; fosa częściowo zalana w wyniku uszkodzenia odwodnienia; w 2006 r. fort przeszedł pożar; część pomieszczeń użytkowana przez prywatną firmę usługowo-handlową
  • Fort IX — zachowany; lewa bateria dołączona rozebrana w II. poł. XX w.
  • Fort IXa — zachowany; w 1942 roku rozebrano prawy bark i zlikwidowano część fosy ze względu na rozbudowę linii kolejowej noszącej dziś numer 271; część fosy zalana; na terenie fortu organizowane są walki paintballowe; jest to jedyny zachowany w większości fort pośredni starego typu
  • Zobacz też[]

  • Historia Poznania 1815-1848
  • Arsenał artyleryjski w Poznaniu
  • Mury miejskie w Poznaniu
  • Poznański Szlak Forteczny
  • Schron przeciwlotniczy na Winogradach w Poznaniu
  • Polskie zamki i twierdze
  • Mury miejskie Poznania - zespół budowli obronnych wzniesionych w celu ochrony średniowiecznego miasta lokacyjnego przed ingerencją zewnętrzną.Hermann Joseph Stübben (ur. 10 lutego 1845 w Hülchrath, zm. 8 grudnia 1936 we Frankfurcie nad Menem) – niemiecki urbanista i architekt.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Nitroceluloza – mieszanina estrów celulozy i kwasu azotowego(V) – azotanów(V) celulozy, jej ogólny wzór sumaryczny to: [C6H7O2(ONO2)3]n. Do każdej reszty glukozowej dołączone są grupy –NO2 (od jednej do trzech, w zależności od stopnia znitrowania), pochodzące od kwasu azotowego. Maksymalna zawartość azotu w nitrocelulozie wynosi teoretycznie 14,14% (w praktyce zwykle mniej).
    Fort Ia (Boyen, Krzysztofa Arciszewskiego) (oryg. Zwischenwerk Ia) – jeden z 18 fortów wchodzących w skład Twierdzy Poznań. Znajduje się na Starołęce przy ulicy Warownej.
    Fort Va (Bonin, Ludwika Mierosławskiego) (oryg. Zwischenwerk Va) – jeden z 18 fortów wchodzących w skład Twierdzy Poznań. Znajduje się na Piątkowie przy ulicy Tadeusza Szeligowskiego.
    Florian Dąbrowski (ur. 6 marca 1798 w Trojanach pod Zgierzem, zm. 2 maja 1848 w Śremie) – polski oficer, uczestnik powstania listopadowego i wielkopolskiego.
    Linia kolejowa nr 271 – w całości zelektryfikowana dwutorowa linia kolejowa znaczenia państwowego o długości 164,454 km, łącząca stacje: Wrocław Główny z Poznaniem Głównym. Stanowi element Transeuropejskiej Sieci Transportowej (TEN-T) - magistrali E 59 ujętej w umowie międzynarodowej AGC. Linia kolejowa nr 271 jest obecnie jednym z najintensywniej eksploatowanych odcinków infrastruktury zarządzanej przez PKP Polskie Linie Kolejowe.
    Blokhauz lub blokhaus (niem. Blockhaus; Block - blokada; Haus - dom) – niewielka wojskowa, ufortyfikowana budowla lub schron bojowy ze strzelnicami, służący do samodzielnej obrony z kilku stron.
    Górczyn – część miasta Poznania i osiedle administracyjne, w jego zachodniej części. Częściami Górczyna są także Górczynek i Osiedle ks. Ignacego Skorupki.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.08 sek.