• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Turkmenistan



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Komunistyczna Partia Turkmeńskiej SRR była rządzącą partią komunistyczną w Turkmenii w okresie, gdy Turkmeńska Socjalistyczna Republika Radziecka stanowiła część Związku Radzieckiego jako jedna z jego republik. Partia ta stanowiła integralną część Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego. Od roku 1985 I sekretarzem KPT SSR był Saparmyrat Nyýazow, który w 1991 doprowadził do odłączenia partii od KPZR i przemianowania jej na Demokratyczną Partię Turkmenistanu, jedyną legalnie działającą partię Turkmenii. W czasie prezydencji Nyýazowa partia komunistyczna stała się nielegalna.Turkmenbaszy (turkm. Türkmenbaşy, dawniej Krasnowodzk, Krasnowodsk, Красноводск) – miasto portowe nad Zatoką Türkmenbaşy (Morze Kaspijskie), w zachodnim Turkmenistanie w wilajecie balkańskim. Położone jest na wysokości 27 m n.p.m. Ludność: 68 tys. (2005).
    Flaga Turkmenistanu używana w latach 1992–1997
    Banknot 10000 manatów z wizerunkiem Saparmyrata Nyýazowa
    Meczet w Gypjaku
    Budynek Madżylisu Turkmenistanu w Aszchabadzie

    Turkmenistan, Republika Turkmenistanu (turkm. Türkmenistan, Türkmenistan Respublikasy; w okresie ZSRR funkcjonowała nazwa Turkmenia) – państwo położone w Azji Środkowej, na północ od gór Kopet-Dag, pomiędzy Morzem Kaspijskim a Amu-darią. Kraj rozciąga się na 1110 km od wschodu do zachodu oraz na 650 km z północy na południe. Większość mieszkańców stanowią Turkmeni.

    Strój ludowy – ubiór wyrażający tożsamość, co zazwyczaj odnosi się do regionu geograficznego lub okresu w historii, ale może także dotyczyć statusu socjalnego, małżeńskiego lub religijnego. Strój ten najczęściej pojawia się w dwóch formach: codziennej i odświętnej.Azja Południowa – region Azji obejmujący kraje subkontynentu indyjskiego na południe od Himalajów, czyli: Indie, Pakistan, Afganistan, Nepal, Bhutan, Bangladesz oraz wyspiarskie państwa Sri Lankę i Malediwy.

    Spis treści

  • 1 Warunki naturalne
  • 1.1 Klimat
  • 2 Historia
  • 2.1 Starożytność
  • 2.2 Średniowiecze
  • 2.3 XIX wiek i okres radziecki
  • 2.4 Niepodległy Turkmenistan
  • 3 Ustrój polityczny
  • 4 Granice
  • 5 Podział administracyjny
  • 6 Gospodarka
  • 7 Media
  • 7.1 Telewizja
  • 8 Religia
  • 9 Zobacz też
  • 10 Uwagi
  • 11 Przypisy
  • 12 Linki zewnętrzne
  • Warunki naturalne[]

    Widok na góry Kopetdag z równiny Ahalskiej

    Około 90% kraju leży na nizinie Turańskiej. Terytorium Turkmenistanu w większości pokrywa pustynia Kara-kum. Mimo zabiegów zapobiegających pustynnieniu obserwuje się zwiększanie terenu pustyni. W zależności od metodologii pomiaru pustynia zajmuje od 70% do w 80% terytorium kraju. Obszar pustyni jest praktycznie niezamieszkały, a tereny zasiedlone znajdują się głównie na przedgórzu Kopet-Dag w południowej części kraju oraz w dolinach rzecznych na południowym zachodzie. Najwyższy szczyt to Rize o wysokości 2942 m n.p.m. Na terenie kraju jest kilka depresji, z których najgłębszą jest Akczakaja (81 m p.p.m.).

    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.Daszoguz (turkmeń. Daşoguz / Дашогуз, dawniej Taszauz) – miasto w północnym Turkmenistanie przy granicy z Uzbekistanem. Położone jest na Nizinie Turańskiej, na obszarze tzw. Oazy Chorezmijskiej na wysokości 88 m n.p.m. Znajduje się w odległości około 460 km na północ od stolicy kraju - Aszchabadu. Ludność: 141,8 tys. (1995). Daşoguz jest trzecim pod względem liczby ludności miastem kraju. Jest ośrodkiem administracyjnym wilajetu daszoguskiego.

    Klimat[]

    Turkmenistan ma ekstremalnie kontynentalny klimat, z wyjątkiem obszarów przybrzeżnych Morza Kaspijskiego oraz gór. Średnia roczna temperatura powietrza waha się od 12 °C do 17 °C na północy kraju i od 15 °C do 18 °C na południowym wschodzie. Najchłodniejszym miesiącem jest styczeń, ze średnią temperaturą od –6 °C na północnym wschodzie do +4 °C w południowo-wschodniej części i +5 °C na krańcach zachodnich. Średnia temperatura w najgorętszym miesiącu lipcu wynosi od 27 °C do 30 °C. Najwyższe temperatury notowane są w środkowej i południowo-wschodniej części Kara-kum, gdzie wynoszą od 48 °C do 50 °C. Najwyższe opady występują w górach i pogórzu, średnio do 398 mm, a najniższe w Kara-Bogaz – Gol Bay, średnio 95 mm.

    Wilajet (tur. – vilâyet, z arab.: ولاية – wilāyah), także wilaja – w imperium osmańskim od 1864 roku nazwa prowincji; to samo znaczenie w języku malajskim. Nazwa pochodzi od arabskiego waliyah (zarządzać).Według danych oficjalnych pochodzących z 2006 roku Turkmenistan posiadał ponad 30 miast o ludności przekraczającej 8 tys. mieszkańców. Stolica kraju Aszchabad jako jedyne miasto liczyło ponad pół miliona mieszkańców; 3 miasta z ludnością 100÷500 tys.; 5 miast z ludnością 50÷100 tys.; 6 miast z ludnością 25÷50 tys. oraz reszta miast poniżej 25 tys. mieszkańców. Ludność miejska stanowi 45% ludności Turkmenistanu.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Chorezm – historyczna kraina nad dolną Amu-darią, obejmująca obszar dzisiejszego Uzbekistanu, Turkmenistanu i Iranu.
    Persowie – starożytny lud pochodzenia irańskiego, współcześnie zaś naród zamieszkujący głównie obszar Iranu (dawniej znanego jako Persja).
    Lista światowego dziedzictwa (ang. World Heritage List; fr. Liste du patrimoine mondial) – lista obiektów objętych szczególną ochroną międzynarodowej organizacji UNESCO, filii ONZ, ze względu na ich unikatową wartość kulturową bądź przyrodniczą dla ludzkości. Lista obejmuje (w czerwcu 2013) 981 obiektów w 160 krajach, w tym 759 obiektów dziedzictwa kulturowego (K), 193 przyrodniczego (P) i 29 mieszanych (K, P). O wpisaniu danego obiektu na listę decyduje Komitet Światowego Dziedzictwa w trakcie corocznej sesji, począwszy od 1977 r. Nominacje zgłaszane są przez poszczególne kraje. Jeżeli wniosek o wpisanie danego miejsca na listę nie zostanie uwzględniony, może być złożony ponownie.
    Śpiew – czynność polegająca na wytwarzaniu dźwięków o charakterze muzycznym za pomocą głosu. Każda osoba potrafiąca mówić potrafi też śpiewać, ponieważ śpiew pod wieloma względami jest jedynie formą przedłużonej mowy.
    Wilajet balkański (turkmeń. Balkan welaýaty / Балкан велаяты) – jeden z pięciu wilajetów Turkmenistanu, położony w zachodniej części kraju. Ośrodkiem administracyjnym jest miasto Balkanabat (87,8 tys.). Inne ważniejsze miasta to Serdar i Turkmenbaszy.
    Kampania – w wojskowości szereg kolejnych operacji zaplanowanych i ewentualnie modyfikowanych przez naczelne dowództwo i przez nie kierowanych, służących osiągnięciu określonych celów strategicznych, inaczej określanych pośrednimi celami wojny, w wyniku czego uzyskuje się określoną zmianę układu sił i sytuacji militarno-politycznej na zadanym kierunku strategicznym czy też określonym teatrze działań wojennych i na określonym etapie wojny. Na kampanię składa się zwykle kilka operacji, a niekiedy jedna lub więcej bitew.
    Iran (pers. ايران – Irān), (dawniej znany powszechnie na Zachodzie jako Persja) pełna nazwa: Islamska Republika Iranu (pers. جمهوری اسلامی ايران – Dżomhuri-je Eslāmi-je Irān) – państwo na Bliskim Wschodzie, leżące nad Morzem Kaspijskim, Zatoką Perską i Zatoką Omańską.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.063 sek.