• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Turfan

    Przeczytaj także...
    Sinciang (chiń. Xinjiang, wym. [ɕínt͡ɕjɑ́ŋ]; pełna nazwa: Region Autonomiczny Sinciang-Ujgur, ujg. شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى, Shinjang Uyghur Aptonom Rayoni) – region autonomiczny w Chinach. Jest to duży, rzadko zaludniony obszar, będący ok. 1/6 częścią terytorium kraju. Sinciang sąsiaduje z Tybetem od południa, z prowincjami Qinghai i Gansu od południowego wschodu, z Mongolią od wschodu, Rosją od północy, a Kazachstanem, Kirgistanem, Tadżykistanem, Afganistanem, Pakistanem oraz kontrolowanymi przez Indie obszarami Kaszmiru od zachodu. Region Sinciang obejmuje większą część Aksai Chin – obszaru, który Indie uznają za część stanu Dżammu i Kaszmir. Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma lub Buddha Sasana – "Nauka Przebudzonego") – nonteistyczny system filozoficzny i religijny, którego założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach. Buddyzm bywa zaliczany do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.
    Język ujgurski (zwany też językiem nowoujgurskim) – język z rodziny języków tureckich używany przez około 10 mln Ujgurów, głównie w Regionie Autonomicznym Sinciang w zachodnich Chinach, a także w północno-wschodnim Kazachstanie. W Regionie Autonomicznym Xinjiang ma statut języka urzędowego. Do zapisu języka ujgurskiego używa się obecnie pisma arabskiego w redakcji perskiej, przy czym samogłoski obowiązkowo oznacza się specjalnymi znakami diakrytycznymi.

    Turfan (chiń. 吐魯番; pinyin: Tǔlǔfán; ujgurski: تۇرپان, Turpan) – miasto na prawach prefektury w północno-zachodnich Chinach, w regionie autonomicznym Sinciang, w Kotlinie Turfańskiej. Ośrodek uprawy winorośli.

    12 kwietnia 2015 roku Turfan został podniesiony do rangi miasta na prawach prefektury i powiększony o terytorium prefektury Turfan.

    Historia[ | edytuj kod]

    W pobliżu dzisiejszego Turfanu – w Gaochang – leżała w średniowieczu stolica Ujgurów. Było to też znaczące miejsce na Jedwabnym Szlaku i ośrodek buddyjski.

    Kotlina Turfańska (chiń. upr.: 吐鲁番盆地; chiń. trad.: 吐魯番盆地; pinyin: Tǔlǔfán Péndì; ujg.: تۇرپان ئويمانلىغى, Turpan Oymanliği) – bezodpływowa kotlina pochodzenia tektonicznego położona w zachodnich Chinach, w regionie autonomicznym Sinciang, we wschodnim Tienszanie, między pasmami Bogda Shan na północy i Qoltag na południu. Rozciąga się na długości ok. 200 km i szerokości do 70 km. Dno kotliny (wyschnięte jezioro Aydingkol Hu) leży 154 m p.p.m. (najniższy punkt Chin), brzegi jej zaś znajdują się ponad 1000 m n.p.m. Kotlina Turfańska jest rowem tektonicznym utworzonym w trzeciorzędzie, w fazie silnych dyslokacji, które ogarnęły Tienszan w orogenezie alpejskiej. Panuje klimat kontynentalny, skrajnie suchy, z bardzo gorącym latem (chiński rekord ciepła 47,7 °C) i chłodną zimą. Głównym miastem kotliny jest oaza Turfan.Hanyu pinyin – oficjalna transkrypcja standardowego języka mandaryńskiego (putonghua) – urzędowego języka Chin – na alfabet łaciński.

    Zabytki oraz interesujące miejsca[ | edytuj kod]

  • Minaret Emina – wybudowany w latach 1777–1778
  • Jiaohe – ruiny starochińskiego miasta
  • Putao Gou (Dolina Winorośli)
  • Transport[ | edytuj kod]

    Miasto leży przy linii kolejowej z Lanzhou do Urumczi. Do odległej o 50 km stacji kolejowej „Turfan”, położonej w miejscowości Daheyan, docierają także pociągi zmierzające na południowy zachód do Kaszgaru oraz na wschód do Pekinu. Z samego Turfanu odjeżdżają także liczne autobusy do Urumczi i Hami. Istnieją także bezpośrednie połączenia autobusowe z Kuqa, Kaszgarem i Hotenem.

    Lanzhou (chin. upr.: 兰州; chin. trad.: 蘭州; pinyin: Lánzhōu) – miasto o statusie prefektury miejskiej w Chinach, ośrodek administracyjny prowincji Gansu, port nad rzeką Huang He, położone ok. 1500 m n.p.m. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 1 449 972. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 2 934 074 mieszkańców. Ośrodek atomistyki, przemysłu petrochemicznego, maszynowego i metalurgicznego. Siedziba rzymskokatolickiej archidiecezji Lanzhou.Minaret Emina (chiń.: 苏公塔 / 额敏塔; pinyin: Sūgōng tǎ / Émǐn tǎ) – minaret znajdujący się w mieście Turfan w regionie autonomicznym Sinciang w Chinach.

    Miasto obsługiwane jest także przez port lotniczy Turpan Jiahoe.

    Podział administracyjny[ | edytuj kod]

    Prefektura miejska Turfan podzielona jest na:

  • dzielnicę: Gaochang,
  • 2 powiaty: Shanshan, Toksun.
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Encyklopedia Powszechna PWN. T. 4. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1976, s. 507.
    2. 丝路重镇吐鲁番撤地设市 张春贤出席大会宣布设市 (chiń.). xinhuanet.com. [dostęp 2015-04-14].
    3. China. Lonely Planet, June 2017, 15th edition, s. 809.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Praktyczny przewodnik: Chiny. Bielsko-Biała: Wydawnictwo Pascal, 2001, s. 772-773. ISBN 83-88355-53-8.
  • Ujgurzy – lud turecki żyjący w północno-zachodnich Chinach, głównie w Sinciang, gdzie stanowi największą grupę etniczną. Obecni Ujgurzy pochodzą od pierwotnego ludu turkijskiego oraz dużej domieszki starożytnego narodu Tocharów, Chińczyków (Han), Uzbeków, Kazachów, Kirgizów. Ujgurzy są jedną z 55 grup etnicznych oficjalnie uznawanych za mniejszość narodową w Chinach.Gaochang (chiń. 高昌; pinyin: Gāochāng; staroujg. قۇچۇ, Koczo; ujg. قاراھوجا, Karahodża) – stanowisko archeologiczne w zachodnich Chinach, w regionie autonomicznym Sinciang, ok. 30 km na wschód od Turpanu. Zachowały się tu pozostałości średniowiecznego miasta, którego okres świetności rozpoczął się w VII wieku za panowania dynastii Tang. W późniejszym okresie miasto było stolicą kaganatu ujgurskiego. Miasto funkcjonowało jako ważny ośrodek handlowym na Jedwabnym Szlaku jeszcze do XIV stulecia, kiedy strawił je pożar.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Hami (Kumul; chiń. upr.: 哈密; pinyin: Hāmì; ujg.: قۇمۇل; Qumul) – miasto i oaza w północno-zachodnich Chinach, w regionie autonomicznym Sinciang, w kotlinie Hami Pendi, przy linii kolejowej z Lanzhou do Urumczi. W 1999 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 364 796. Ważny ośrodek przemysłu wydobywczego; w przeszłości ważny punkt na jedwabnym szlaku.
    Toksun (chin.: 托克逊县; pinyin: Tuōkèxùn Xiàn; ujg.: توقسۇن ناھىيىسى, Toqsun Nahiyisi) – powiat w zachodnich Chinach, w regionie autonomicznym Sinciang, w prefekturze Turfan. W 2000 roku liczył 102 150 mieszkańców.
    Język chiński (chiń. upr. 汉语, chiń. trad. 漢語, pinyin Hànyǔ; lub chiń. upr./chiń. trad. 中文, pinyin Zhōngwén) – język lub grupa spokrewnionych języków (tzw. makrojęzyk), należących do rodziny chińsko-tybetańskiej.
    Jedwabny szlak – dawna droga handlowa łącząca Chiny z Europą i Bliskim Wschodem. Szlak miał długość ok. 12 tys. km i był wykorzystywany od III wieku p.n.e. do XVII wieku n.e. na skutek odkrycia drogi morskiej do Chin (ok 1650 r.). Znaczenie szlaku zmalało w VI wieku n.e., kiedy to częściowo utracił znaczenie ze względu na napływ ludów tureckich do Azji Środkowej.
    Turfan (chin.: 吐鲁番地区; pinyin: Tulufán Dìqū; ujg.: تۇرپان ۋىلايىتى, Turpan Wilayiti) – prefektura w Chinach, w regionie autonomicnym Sinciang. Siedzibą prefektury jest Turfan. W 1999 roku liczyła 546 017 mieszkańców.
    Winorośl (Vitis L.) – rodzaj pnączy z wąsami czepnymi z rodziny winoroślowatych, obejmujący około 60 gatunków. Występują one w strefie klimatu umiarkowanego półkuli północnej, nieliczne rosną także w strefie subtropikalnej. Największe zróżnicowanie gatunkowe jest na obszarze Chin (30 endemitów) oraz we wschodniej części Ameryki Północnej.
    Hoten (ujgurski: خوتەن, Xoten; chiń: 和田; pinyin: Hétián; dawniej: uproszcz.: 和阗; trad.: 和闐; można także spotkać dawną formę Chotan) – miasto w Chinach, w regionie autonomicznym Sinciang, w południowej części Kotliny Kaszgarskiej, na skraju pustyni Takla Makan. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 121 617.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.016 sek.