• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Trzustka



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Proinsulina – peptyd, nieaktywny prekursor insuliny. Proinsulina powstaje w trzustce, w komórkach β wysepek Langerhansa. Gen zlokalizowany na krótszym ramieniu chromosomu 11 (locus p15.5) koduje powstawanie prekursorowego peptydu preproinsuliny, liczącego u człowieka 110 aminokwasów. Preproinsulina zawiera fragment sygnałowy złożony z 24 aminokwasów, który w retikulum endoplazmatycznym pod wpływem odpowiedniej proteazy zostaje odcięty i w ten sposób powstaje proinsulina.Glikemia – stężenie glukozy we krwi. Glikemia jest wyrażana w mmol/l lub mg/dl (czyli mg%). Celem przeliczenia wartości glikemii z jednych jednostek na drugie stosuje się przelicznik: 1 mmol/l = 18 mg/dl.
    Trzustka (łac. Pancreas)

    Trzustka (łac. pancreas) – narząd gruczołowy położony w górnej części jamy brzusznej. Ma nieregularny, wydłużony i spłaszczony w wymiarze grzbietowo-brzusznym kształt. Wymiar podłużny w rzucie poprzecznym porównywany do kształtu młotka lub haczyka (wygięty częścią środkową do przodu). W rzucie czołowym kształt przypomina literę S. U osoby żywej jest szaroróżowa, a na zwłokach szarobiała. Budowa zrazikowa dobrze zaznacza się na powierzchni gruczołu i nadaje mu wygląd guzkowaty. Na powierzchni trzustki może gromadzić się tkanka tłuszczowa, która wygładza jej powierzchnię i nadaje zabarwienie bardziej żółtawe. Miąższ narządu jest spoisty i miękki. Pod względem funkcjonalnym trzustka składa się z części wewnątrzwydzielniczej (hormonalnej, odpowiedzialnej za wytwarzanie kilku hormonów m.in. insuliny i glukagonu) i zewnątrzwydzielniczej (trawiennej, produkującej zawierający enzymy trawienne sok trzustkowy (łac. succus pancreaticus), zwany śliną brzucha ze względu na podobieństwo konsystencji i barwy do śliny).

    Trypsynogen – proenzym wydzielany przez zewnątrzwydzielniczą część trzustki i jako składnik soku trzustkowego transportowany do dwunastnicy gdzie jest aktywowany przez enteropeptydazę do trypsyny. W patologicznej nieszczelności zwieracza Oddiego aktywacja może nastąpić w świetle przewodów trzustkowych za sprawą trypsyny, enteropeptydazy lub żółci co prowadzić może do zapalenie trzustki.Wydawnictwo Lekarskie PZWL – polskie wydawnictwo istniejące od 1945 roku, wydające literaturę fachową dla pracowników systemu opieki zdrowotnej, podręczniki szkolne i akademickie i publikacje popularnonaukowe. Do 1993 roku państwowe wydawnictwo istniało pod nazwą Państwowe Zakłady Wydawnictw Lekarskich (PZWL). W 1998 roku nastąpiła prywatyzacja, aktualnie stanowi część grupy wydawniczej PWN.

    Spis treści

  • 1 Historia
  • 2 Dane liczbowe
  • 3 Funkcje
  • 4 Budowa narządu
  • 4.1 Budowa anatomiczna
  • 4.1.1 Unaczynienie
  • 4.1.2 Unerwienie
  • 4.2 Budowa histologiczna
  • 5 Topografia narządu
  • 5.1 Położenie względem kręgosłupa
  • 5.2 Położenie względem sąsiednich narządów
  • 6 Choroby
  • 7 Przypisy
  • 8 Bibliografia
  • 9 Linki zewnętrzne
  • Tętnica trzustkowo-dwunastnicza dolna - (łac. arteria pancreaticoduodenalis inferior) – gałąź tętnicy krezkowej górnej. Dzieli się na tętnice trzustkowo-dwunastniczą dolną przednią i tylną . Zaopatruje dolną cześć głowy trzustki.Tętnica żołądkowo-dwunastnicza (łac. arteria gastroduodenalis) - powstaje z rozgałęzienia tętnicy wątrobowej wspólnej (od pnia trzewnego). Kieruje się w dół poza opuszką dwunastnicy i dzieli się na tętnicę żołądkowo-sieciową prawą (do krzywizny większej żołądka) oraz na drobną przednio-górną tętnicę trzustkowo-dwunastniczą.

    Historia[]

    Po raz pierwszy trzustka została zidentyfikowana w pierwszej połowie III w. p.n.e. przez greckiego anatoma i lekarza Herofilusa. Kilka wieków później, inny grecki anatom Rufus z Efezu, ze względu na podobieństwo do mięśnia nadał trzustce nazwę Pancreas, która wywodzi się z greki: πᾶν (cały), κρέας (mięso), a zatem "cała z mięsa".

    Glukagon (ATC: H 04 AA 01) – polipeptydowy hormon wytwarzany przez komórki A (α) wysp trzustkowych. Hormon ten ma znaczenie w gospodarce węglowodanowej, stymulując wzrost stężenia glukozy we krwi, co jest działaniem antagonistycznym w stosunku do insuliny. Wzmaga on procesy glukoneogenezy i glikogenolizy oraz utleniania kwasów tłuszczowych.Chymotrypsyna - proteolityczny enzym trawienny, produkowany przez trzustkę (jako proenzym chymotrypsynogen) i wchodzący w skład soku trzustkowego. Zostaje uczynniony przez trypsynę. Wykazuje maksimum aktywności przy pH 8-9. Od trypsyny odróżnia go to, że nie powoduje krzepnięcia krwi.

    Inne ważne daty w historii badań trzustki:

  • 1642 – niemiecki anatom Johann Georg Wirsung opisał przewód trzustkowy
  • 1724 – włoski anatom Giovanni Domenico Santorini opisał przewód trzustkowy dodatkowy
  • 1869 – Paul Langerhans odkrył endokrynną funkcję trzustki


  • Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Amylina (IAPP - z ang. Islet Amyloid Polypeptide) – hormon peptydowy zbudowany z 37 aminokwasów, który jest wytwarzany przez komórki beta wysp Langerhansa trzustki.
    Giovanni Domenico Santorini (ur. 6 czerwca 1681, zm. 7 maja 1737) - włoski anatom, pochodził z Wenecji, był uczeniem Malpighiego.
    Noradrenalina, norepinefryna (łac. Norepinephrinum) – organiczny związek chemiczny z grupy katecholamin, hormon zwierzęcy, neuroprzekaźnik wydzielany w części rdzeniowej nadnerczy oraz w miejscu sinawym, zwykle razem z adrenaliną w sytuacjach powodujących stres.
    Adrenalina (epinefryna) – hormon zwierzęcy i neuroprzekaźnik katecholaminowy wytwarzany przez gruczoły dokrewne pochodzące z grzebienia nerwowego (rdzeń nadnerczy, ciałka przyzwojowe, komórki C tarczycy) i wydzielany na zakończeniach włókien współczulnego układu nerwowego.
    Komórki D – jedne z komórek endokrynowych tworzących miąższ wysp Langerhansa w trzustce. Stanowią około 6% wszystkich komórek wyspowych. Mają budowę podobną do komórek A i B. Są okrągłe, z umiarkowaną gęstością, o średnicy ok. 350 nm. Nie mają ściśle określonego miejsca w wyspie trzustkowej, są rozproszone po całej powierzchni. Wytwarzają somatostatynę (ostatnio wykazano, że w komórkach D znajdują się także endorfiny).
    Enzymy – wielkocząsteczkowe, w większości białkowe, katalizatory przyspieszające specyficzne reakcje chemiczne poprzez obniżenie ich energii aktywacji.
    Rak trzustki (łac. carcinoma pancreatis, ang. pancreatic cancer) – złośliwy nowotwór części zewnątrzwydzielniczej trzustki.

    Reklama