• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Troodon



    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Współczynnik encefalizacji (EQ – ang. encephalization quotient), współczynnik umózgowienia – termin, który wprowadził Harry J. Jerison w celu oszacowania potencjalnych możliwości intelektualnych mózgu danego organizmu. Wskazuje ile razy większy lub mniejszy jest przeciętny mózg osobnika danego gatunku od mózgu, jakiego należy się spodziewać u zwierzęcia o rozmiarach typowych dla tego gatunku. Współczynnik encefalizacji obliczany jest różnymi metodami porównania masy mózgu do masy ciała, np. według swojej pierwotnej koncepcji Jerison zaproponował wzór:Daspletozaur (Daspletosaurus) – rodzaj dużego teropoda z rodziny tyranozaurów (Tyrannosauridae). Żył w Ameryce Północnej w późnej kredzie (ok. 80-72 mln lat temu). Obecnie tylko jeden gatunek daspletozaura jest uważany za ważny – D. torosus, choć nadal kilka jego potencjalnych gatunków z Alberty, Montany i Nowego Meksyku pozostaje nieopisanych. Wliczając nieopisane gatunki oraz te nieważne, daspletozaur obejmuje najwięcej gatunków ze wszystkich tyranozauroidów.
    Klasyfikacja[ | edytuj kod]

    Troodona zalicza się do rodziny Troodontidae. Jest ona definiowana jako dinozaury, którym bliżej do gatunku Troodon formosus niż Ornithomimus velox, Mononykus olecranus, Therizinosaurus cheloniformes, Oviraptor philoceratops, Velociraptor mongoliensis, Passer domesticus (Senter i inni 2004). Występowały one w Ameryce Północnej i Azji, choć Elopteryx znany z terenów Europy również może być ich przedstawicielem. Największe zróżnicowanie osiągnęły w późnej kredzie. Najstarsi przedstawiciele tej grupy znani są z jury. Nazwany „Lori” troodont oznaczony jako WDC DML 001 został znaleziony na terenach formacji Morrison, w której odkryto również szczątki takich dinozaurów jak m.in. apatozaur i allozaur. WDC DML 001 żył mniej więcej w tym samym czasie, co archeopteryks. Pierwsze skamieliny troodontów zostały opisane w 1856 przez Leidy'ego, który uznał je za należące do jaszczurek. Były to pojedynczy ząb należące do troodona. W 1924 Gilmore uznał, że należą one do dinozaurów ptasiomiednicznych, a nie jaszczurek. W 1969 utworzono rodzinę Troodontidae, którą zaliczano do grupy Deinonychosaria razem z dromeozaurami takimi jak welociraptor. Holtz w 1994 na podstawie kilku cech np. kształtu puszki mózgowej i długiego niskiego otworu w szczęce górnej uznał troodony za krewnych ornitomimozaurów. Hipotetycznemu kladowi obejmującemu te dwie grupy nadał nazwę Bullatosauria. Cechy miednicy troodontów ponadto pokazują, że są one mniej zaawansowane od dromeozaurów. Jednak odkrycie prymitywnych przedstawicieli Troodontidae, takich jak Mei czy Sinovenator, które posiadają wiele cech wspólnych z dromeozaurami i prymitywnym ptakiem archeopteryksem, wykazało, że w rzeczywistości troodontom bliżej do ptaków niż ornitomimozaurów. Z tego powodu większość badaczy neguje zasadność kladu Bullatosauria. Istnieją dowody kopalne pokazujące, że troodony spały w takiej samej pozycji jak współczesne ptaki. Podobnie jak dromeozaury troodony miały sierpowaty pazur na stopie, jednak u nich był mniejszy i słabiej zakrzywiony niż u dromeozaurów. Nie był również tak samo ruchliwy jak u nich. Miały one też duże mózgi, olbrzymie oczy oraz uszy o zaawansowanej budowie, zdolne do wychwytywania cichych dźwięków.

    Ornitopody, dinozaury ptasionogie (Ornithopoda, z gr. ornis – ptak + pous – stopa) – grupa dinozaurów z rzędu ptasiomiednicznych (Ornithischia).Welociraptor (Velociraptor) – rodzaj niewielkich teropodów z rodziny dromeozaurów (Dromaeosauridae). Velociraptor był dwunożnym drapieżnikiem zamieszkującym tereny dzisiejszej Mongolii pod koniec okresu kredy 83 do 70 milionów lat temu. Obecnie wyróżniane są tylko dwa gatunki należące do tego rodzaju – Velociraptor mongoliensis i V. osmolskae.

    Gatunki[ | edytuj kod]

    Do rodzaju Troodon przez lata zaliczano wiele gatunków, często na podstawie bardzo fragmentarycznych skamielin. Obecnie uznawany jest tylko jeden gatunek należący do tego rodzaju – T. formosus. Pozostałe są niepewne, inne są synonimami T. formosus lub innych gatunków dinozaurów a jeszcze inne należą do innych grup dinozaurów (np. hadrozaurów) a bliższe ustalenia ich pozycji systematycznej jest niemożliwe lub trudne.

    Histologia (z gr. histos – tkanka, logos – wiedza, nauka) – nauka o budowie, rozwoju i funkcjach tkanek, w przeciwieństwie do anatomii, zajmuje się badaniem mikroskopowej budowy ciała. Nauka o mikroskopowych wykładnikach chorób nosi nazwę histopatologii.Charles Whitney Gilmore (ur. 1874, zm. 1945) – amerykański paleontolog, który naukowo opisał wiele dinozaurów z Ameryki Północnej i Mongolii. Napisał kilka monografii poświęconych między innymi stegozaurowi i drapieżnym dinozaurom. Ustanowił wiele taksonów dinozaurów, między innymi rodzaje: Alamosaurus, Alectrosaurus, Brachyceratops, Chirostenotes, Pinacosaurus i Styracosaurus.
    Spis gatunków
  • Troodon formosus Leidy, 1856
  • Troodon andrewsi nomen dubium (Harrison & Walker, 1975 (oryginalnie Heptasteornis) = Heptasteornis andrewsi nomen dubium
  • Troodon asiamericanus Nessov, 1985 nomen dubium (oryginalnie Pectinodon) = „Pectinodon” asiamericanus nomen dubium
  • Troodon bakkeri Carpenter, 1982 nomen dubium (początkowo Pectinodon) = Troodon formosus
  • Troodon inequalis Sternberg, 1932 (początkowo Stenonychosaurus) = ?T. formosus
  • Troodon junior Barsbold, 1974 (początkowo Saurornithoides) = Saurornithoides junior
  • Troodon mongoliensis Osborn, 1924 (oryginalnie Saurornithoides) = Saurornithoides mongoliensis
  • Troodon sternbergi Brown & Schlaikjer, 1943 = Stegoceras ?validum
  • Troodon validus Gilmore, 1924 (oryginalnie Stegoceras) = Stegoceras validum
  • Troodon wyomingensis Gilmore, 1931 = Pachycephalosaurus wyomingensis
  • „Troodon” bexelli Bohlin, 1953 > Pachycephalosaurinae incertae sedis
  • „Troodon” edmontonensis Brown & Schlaikjer, 1943 nomen dubium = Pachycephalosauridae incertae sedis
  • „Troodon” isfarensis Nessov, 1995 nomen dubium = ?Hadrosauridae incertae sedis
  • Jajo – jedna z faz rozwoju nowego osobnika u wielu gatunków zwierząt. Jajo zawiera surowce odżywcze pozwalające na rozwój zarodka bez dostępu do organizmu macierzystego i zewnętrznych źródeł pożywienia oraz stosunkowo bezpieczne środowisko, ale ze względu na swoją zawartość jest również cenionym pokarmem.Dale Alan Russell (ur. 27 grudnia 1937, zm. 21 grudnia 2019) – kanadyjski geolog i paleontolog specjalizujący się w badaniu dinozaurów.


    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Ornitomimozaury (Ornithomimosauria) – grupa strusiopodobnych teropodów, do której należały m.in.: archeornitomim, gallimim, strutiomim i dromicejomim.
    Oko – narząd receptorowy umożliwiający widzenie. W najprostszym przypadku chodzi o zdolność wykrywania pewnego zakresu promieniowania elektromagnetycznego. Bardziej skomplikowane oczy są w stanie dostarczyć informacje o kierunku padania światła, jego intensywności oraz kształtach obiektów.
    Apatozaur (Apatosaurus) – duży zauropod żyjący ok. 150 mln lat temu w późnej jurze na terenach Ameryki Północnej. Został odkryty i opisany w 1877 przez Othniela C. Marsha. Niegdyś był także znany pod nazwą brontozaur. Było to jedne z największych zwierząt lądowych jakie kiedykolwiek żyły na ziemi. Osiągał średnio około 20 m długości i ok. 23 ton wagi. Nazwa apatozaur oznacza ,,oszukańczy jaszczur”. Nazwano go tak ze względu na podobieństwo jego kości pod niektórymi względami do kości morskiego gada mozazaura. Skamieliny apatozaura znaleziono w Wyoming, Kolorado, Oklahomie i Utah (Stany Zjednoczone).
    Pyroraptor – rodzaj ptakopodobnego późnokredowego teropoda z rodziny dromeozaurów (Dromaeosauridae). Jego nazwa oznaczająca „rabuś olimpijskiego ognia” odnosi się do faktu, że jego skamieniałości znaleziono w czasie igrzysk olimpijskich, po pożarze lasu. Znany z zębów, kości ramienia oraz nogi. Osiągał około 2 metrów długości. Występował na terenach dzisiejszej Francji, w późnej kredzie, ok. 70 mln lat temu.
    Jajowód (łac. tuba uterina, oviductus, salpinx) to przewód o długości ok. 10-12 cm, który biegnie od rogu macicy, dochodząc do jajnika. Koniec jajowodu w sąsiedztwie jajnika ma kształt lejka z wypustkami zwanymi strzępkami jajowodu; strzępki ułatwiają wprowadzanie komórki jajowej do światła jajowodu. Zadaniem jajowodów jest przeprowadzenie komórki jajowej do jamy macicy co odbywa się dzięki skurczom ich mięśniówki, obecności wydzieliny produkowanej przez gruczoły jajowodów oraz ruchowi rzęsek wyścielających ich błonę śluzową.
    John „Jack” R. Horner (ur. 15 czerwca 1946 w Shelby w stanie Montana w Stanach Zjednoczonych) – amerykański paleontolog zajmujący się głównie dinozaurami, specjalizujący się w dinozaurach kaczodziobych, ich jajach, rozwoju osobniczym, zachowaniach rodzicielskich oraz histologii i ewolucji. John Horner studiował na Uniwersytecie Stanu Montana w Missouli (University of Montana), a obecnie jest kustoszem w Muzeum Gór Skalistych w Bozeman (Museum of the Rockies).
    Ptaki (Aves) – gromada stałocieplnych zwierząt z podtypu kręgowców. Jest najbardziej zróżnicowaną spośród gromad kręgowców lądowych – istnieje około 10 tys. gatunków ptaków, które zamieszkują ekosystemy na całym świecie. Ich wielkość waha się od 5 cm u koliberka hawańskiego do 2,7 m u strusia.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.036 sek.