• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Trockizm



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.Peter Taaffe (ur. 1942 w Birkenhead) – sekretarz generalny Socjalistycznej Partii Anglii i Walii, faktyczny przywódca Komitetu na rzecz Międzynarodówki robotniczej (CWI). W przeszłości znany działacz Tendencji Militant.

    Trockizm – jeden z nurtów komunizmu oparty na poglądach Lwa Trockiego. Trockizm powstał w ZSRR w toku sporu o taktykę partii bolszewickiej i światowego ruchu komunistycznego po śmierci Włodzimierza Lenina.

    Definicja trockizmu[ | edytuj kod]

    Amerykański trockista James Patrick Cannon, w wydanej w 1942 roku „Historii amerykańskiego trockizmu” pisał, „trockizm nie jest nową doktryną, ruchem, ale renowacją, odrodzeniem prawdziwego marksizmu, który był postulowany w czasie rewolucji rosyjskiej i w pierwszych dniach Międzynarodówki Komunistycznej”.

    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Komunizm (od łac. communis – wspólny, powszechny) – system społeczno-ekonomiczny, w którym nie istnieje własność prywatna środków produkcji, a całość wytworzonych dóbr jest w posiadaniu wspólnoty, której członkowie są równi.

    Według Lwa Trockiego jego myśl polityczną można odróżnić od innych teorii marksistowskich poprzez pięć kluczowych elementów:

  • Wsparcie dla strategii rewolucji permanentnej, w opozycji do dwóch przeciwnych jej teorii;
  • Krytyka kierownictwa w ZSRR po 1924 roku, analiza jego funkcji, a od 1933 roku wsparcie dla rewolucji politycznej w ZSRR, które było przez trockistów określane jako zdeformowane państwo robotnicze;
  • Wsparcie dla rewolucji społecznej w rozwiniętych krajach kapitalistycznych poprzez wspieranie masowych akcji klasy pracowniczej;
  • Wsparcie dla proletariackiego internacjonalizmu;
  • Zastosowanie „przejściowego” programu żądań między codziennymi problemami klasy robotniczej a „maksymalnym” wdrażaniem idei socjalistycznej transformacji społeczeństwa.
  • Na scenie politycznej marksizmu trockiści uważani są za lewicę. Trockiści w okresie zimnej wojny popierali dążenia demokratyczne w ZSRR, przeciwstawiali się również mocarstwom imperialistycznym i opowiadali się za rozprzestrzenieniem rewolucji w całej Europie i Azji.

    Rewolucja goździków (port. Revolução dos Cravos) – wojskowy zamach stanu w Portugalii, który doprowadził do obalenia dyktatury następcy António Salazara – Marcelo Caetano. Nazwa pochodzi stąd, że żołnierzom w lufy karabinów wkładano goździki. Rewolucja oprócz obalenia Caetano przyniosła dekolonizację portugalskich posiadłości w Afryce i Azji. Wydarzenia te zapoczątkowały burzliwy proces demokratyzacji systemu politycznego w tym kraju.Rewolucyjna Liga Komunistyczna, fr. Ligue communiste révolutionnaire (LCR) – francuska partia polityczna o tradycjach trockistowskich i antystalinowskich, sekcja IV Międzynarodówki. Najbardziej znanym rzecznikiem partii, dzięki któremu stała się popularna na forum publicznym po wydarzeniach związanych z majem 1968 we Francji, był Alain Krivine. W 2002 roku, miejsce to zajął Olivier Besancenot, kandydat partii w wyborach prezydenckich w 2002 (4.25%) i w 2007 roku (4.08%).

    Założenia trockizmu[ | edytuj kod]

    Podstawowym założeniem teorii trockistowskiej jest teoria permanentnej rewolucji, która stanowi przedstawienie punktu widzenia Trockiego na proces przemian społecznych. Idea ta ma nawiązywać do Marksa i Engelsa. W praktyce teoria została ukształtowana w głównej mierze przez Aleksandra Helphanda (Parvusa). Tę ideę zarysowali Marks i Engels w napisanym w 1850 roku Apelu Komitetu Centralnego do Związku Komunistów. Według marksowskiej teorii robotnicy muszą przejąć inicjatywę rewolucyjną z rąk burżuazji. Tak więc walka przeciwko strukturom feudalnym miała przeistoczyć się w walkę z burżuazją i strukturami feudalnymi, w wyniku tej walki, proletariat wymusić miał najpierw realizację celów demokratycznych, a następnie socjalistycznych. Teoretycy marksizmu nie rozwijali jednak tej teorii.

    Jaume Ramon Mercader del Rio Hernández, ps. Jacques Mornard, Frank Jackson (ur. 7 lutego 1913 lub 7 lutego 1914 w Barcelonie, zm. 18 października 1978 w Hawanie) – hiszpański komunista, morderca Lwa Trockiego.Olivier Besancenot (ur. 18 kwietnia 1974 w Levallois-Perret) – lewicowy polityk francuski, rzecznik Nowej Partii Antykapitalistycznej.

    Tezy permanentnej rewolucji ponownie rozwijane były w Rosji w czasie rewolucji lat 1905–1907. Elementy teorii wykorzystane zostały przez Lenina w koncepcji przerastania rewolucji burżuazyjno-demokratycznej w socjalistyczną. Według Włodzimierza Lenina walki rewolucyjne muszą być kierowane przez proletariuszy, którzy muszą stać się jedynymi walczącymi o demokratyzm, stopniowo wzbogacając postulaty o motywy socjalistyczne. Lenin uważał, że klasa robotnicza odniesie sukces po sojuszu z chłopstwem. Trocki uważał, że robotnicy wprawdzie powinni współpracować z chłopami, ci drudzy jednak powinni być odsunięci od rządów. Nie przewidywał więc rządu koalicyjnego, rząd według myśli Trockiego ma być rządem, w którym większość stanowią robotnicy. Trocki odrzucał burżuazyjny etap rewolucji ujęty w leninizmie. Korzystając z doktryny Trockiego; odrzucającej współpracę robotników z innymi grupami ludzi pracy, późniejsi trockiści odrzucali politykę frontów ludowych.

    Lew Dawidowicz Trocki, właśc. Лейба Давидович Бронштейн, Lejba Dawidowicz Bronsztejn (ur. 7 listopada [26 października st.st.] 1879 w Janówce w guberni chersońskiej, zm. 21 sierpnia 1940 w Meksyku) – rewolucjonista rosyjski, jeden z twórców i przywódców RFSRR i ZSRR. Przewodniczący Komitetu Wojskowo-Rewolucyjnego w Piotrogrodzie w czasie rewolucji październikowej, członek Biura Politycznego RKP(b) i WKP(b), komisarz ludowy spraw zagranicznych RFSRR, następnie komisarz ludowy wojny i marynarki wojennej w rządzie RFSRR i ZSRR (do 1925). Konkurent Józefa Stalina do objęcia władzy po śmierci Włodzimierza Lenina. L. Trocki został zamordowany z polecenia J. Stalina, Sekretarza Generalnego WKP(b).Włodzimierz Lenin (ros. Владимир Ленин), właśc. Władimir Iljicz Uljanow (ros. Владимир Ильич Ульянов), (ur. 10 kwietnia/22 kwietnia 1870 w Symbirsku, zm. 21 stycznia 1924 w Gorkach pod Moskwą) – rosyjski polityk, organizator i przywódca rewolucji październikowej, a następnie pierwszy przywódca Rosji Radzieckiej. Współzałożyciel i lider partii bolszewickiej. Teoretyk ideologii komunizmu.

    W 1906 roku Trocki uznał, że rewolucja może się udać jedynie w skali globalnej. Działania rewolucji w jednym kraju miały stać się czynnikiem wpływającym na rewolucje w innych państwach. Choć Marks odrzucał przeprowadzenie rewolucji w jednym kraju, Lenin stworzył tezę, zgodnie z którą rewolucja mogła się odbyć z wziętym z osobna kraju kapitalistycznym. Początkowo były to jedynie różnice zdań, gdyż zarówno Lenin i Trocki uważali, że rewolucja rosyjska otworzy drogę do światowej rewolucji. W latach 20. ZSRR stał się jedynym państwem rządzonym przez partię komunistyczną (oprócz Mongolii), doprowadziło to do realizacji przez rząd doktryny „socjalizmu w jednym kraju”. Teza ta została formalnie poparta w czasie XIV Konferencji w kwietniu 1925 i XIV Zjeździe w grudniu tego samego roku. Trocki pozostawał w opozycji do tych decyzji, jego zdaniem w państwie na tyle zacofanym co Rosja niemożliwa jest przebudowa kraju. Trocki uważał, że warunkiem zwycięstwa komunizmu jest pomoc ekonomiczna i militarna, którą będą prowadzić między sobą radzieckie „Stany Zjednoczone Europy”, dlatego też rewolucja miała być rozszerzana przez ZSRR na sąsiadujące z nim państwa. Polityka ta wcześniej określana była jako „eksport rewolucji”, choć Trocki jako opozycjonista odrzucał to pojęcie.

    Augusto José Ramón Pinochet Ugarte (ur. 25 listopada 1915 w Valparaíso, zm. 10 grudnia 2006 w Santiago) – chilijski dyktator i generał, przywódca junty wojskowej w Chile od 1973. W latach 1974 do 1990 pełnił urząd prezydenta. Doszedł do władzy w wyniku wojskowego puczu, odsuwając od władzy Salvadora Allende i zawieszając konstytucję. Po przegranym plebiscycie w 1988, nie kandydował w wynikających z tego plebiscytu wyborach, przekazał w 1990 pokojowo władzę zwycięzcy wolnych wyborów prezydenckich z 1989.Ernest Mandel. właśc. Ernest Ezra Mandel (ur. 5 kwietnia 1923 we Frankfurcie nad Menem, zm. 20 lipca 1995) – lewicowy działacz polityczny, trockista.

    Lew Trocki uważał, że ZSRR zdominowane zostało przez biurokratów. Twierdził również, że budowa uprzemysłowionego państwa na zasadach takich jak współzawodnictwo, bodźce materialne, działanie prawa wartości – stanowi odejście od idei rewolucji październikowej. Alternatywą miała być „militaryzacja pracy”, tzn. organizacja gospodarki na wzór armii i narzucenie wszystkim pracownikom wojskowej dyscypliny z wszystkimi jej konsekwencjami („armie pracy”). Objęcie całej gospodarki jednolitym planem musiało wiązać się z konsekwentną likwidacją prywatnej własności, a więc przede wszystkim z kolektywizacją rolnictwa. Zdając sobie sprawę, że realizacja tego programu napotka opór społeczny, Trocki nie ukrywał, że musi zostać on złamany przy pomocy rewolucyjnego terroru.

    Pucz w Chile, do którego doszło 11 września 1973 roku, był jednym z najważniejszych wydarzeń w najnowszej historii tego kraju. Jego skutki mają do dziś silny wpływ na politykę chilijską i obecny stan tego państwa. Karl Heinrich Marx (ur. 5 maja 1818 w Trewirze, zm. 14 marca 1883 w Londynie) – niemiecki filozof, ekonomista i działacz rewolucyjny. Twórca socjalizmu naukowego, współzałożyciel I Międzynarodówki.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Aleksandr Parvus właściwie: Aleksander Izrael Łazariewicz Helphand (ur. 27 sierpnia 1867 w Berezynie, zm. 12 grudnia 1924 w Berlinie) – działacz rosyjskiego i niemieckiego ruchu socjalistycznego.
    Tupamaros znane także jako MLN (Movimiento de Liberación Nacional - Ruch Wyzwolenia Narodowego) było organizacją o charakterze lewicowej partyzantki działającej w Urugwaju w latach 60. i 70 XX wieku. MLN było zorganizowane wokół jej najważniejszego lidera Raúla Sendica i jego filozofii polityki socjalnej.
    Państwowy kapitalizm – pojęcie ekonomiczno-polityczne wykorzystywane w różnych znaczeniach przez liberałów oraz marksistów (przede wszystkim trockistów).
    Walka Robotnicza (fr. Lutte ouvrière, LO) – nazwa zwyczajowa, pod którą występuje Związek Komunistów (trockiści) (fr. Union communiste (trotskyste)) – francuska partia trockistowska, założona w 1939. Walka Robotnicza, z powodu której grupa jest znana, to nazwa wydawanego przez Związek tygodnika kolportowanego głównie wśród wielkoprzemysłowej klasy robotniczej francuskich zakładów przemysłowych.
    Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego (KPZR, ros. Коммунистическая партия Советского Союза – КПСС) – ostatnia nazwa założonej w 1903 partii komunistycznej, rządzącej w RFSRR i ZSRR od 1917 do 1991 (1903-1912 SDPRR, Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji, frakcja bolszewików; 1912-1918 SDPRR(b), Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji (bolszewików); 1918-1925 RPK(b), Rosyjska Partia Komunistyczna (bolszewików); 1925-1952 WKP(b), Wszechzwiązkowa Partia Komunistyczna (bolszewików)). Formalnie centralną instancją partii był Komitet Centralny (KC), największą zaś realną władzę posiadało jego Biuro Polityczne i Sekretariat Komitetu Centralnego na czele z sekretarzem generalnym. Generalny sekretarz KC był przywódcą całej partii. Sekretariatowi KC podlegały wydziały Komitetu Centralnego, oparte na zasadzie funkcjonalnej i pełniące funkcje ministerstw. W okresie istnienia ZSRR partia miała też swoje republikańskie sekcje (komunistyczne partie republik związkowych ZSRR) z wyjątkiem (do 1990) Rosji. Kontrolowała też większość innych partii komunistycznych na świecie, zarówno formalnie poprzez organizacje międzynarodowe (np. Komintern, Kominform), jak i nieformalnie w wyniku faktycznego zwierzchnictwa ZSRR nad częścią z państw oraz sponsorowania i utrzymywania kontaktów w pozostałych przez Wydział Zagraniczny Komitetu Centralnego i radziecki wywiad (INO NKWD i GRU).
    Partia Pracy (ang. Labour Party, LP), potocznie laburzyści – brytyjska socjaldemokratyczna partia polityczna powstała w lutym 1900 r. ze zjednoczenia Niezależnej Partii Pracy, Towarzystwa Fabiańskiego i Federacji Socjaldemokratycznej; do 1906 roku pod nazwą Komitet Przedstawicielstwa Robotniczego (Labour Representation Comitee).
    Salvador Allende Gossens (ur. 26 czerwca 1908 w Valparaíso, zm. 11 września 1973 w Santiago) – polityk chilijski, w latach 1970-1973 prezydent Chile z ramienia lewicowej koalicji „Front Jedności Ludowej” (Unidad Popular), który został obalony przez wojskowy zamach stanu 11 września 1973, w trakcie którego prawdopodobnie popełnił samobójstwo.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.036 sek.