• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Treniota

    Przeczytaj także...
    Zakon krzyżacki – pełna nazwa: Zakon Szpitala Najświętszej Maryi Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (zakon krzyżacki, zakon niemiecki, łac. Ordo fratrum domus hospitalis Sanctae Mariae Theutonicorum in Jerusalem, Ordo Theutonicus, OT, niem. Orden der Brüder vom Deutschen Haus Sankt Mariens in Jerusalem, Deutscher Orden, DO) – zakon rycerski, jeden z trzech największych, obok joannitów i templariuszy, które powstały na fali krucjat w XI i XII wieku. Sprowadzony, by zapewnić bezpieczeństwo ewangelizacji Prusów, opanował militarnie obszary późniejszych Prus Wschodnich oraz dzisiejszej Łotwy i Estonii tworząc z tych ziem formację państwową Prusy Zakonne. Zakon podbił także niektóre ziemie Polski i Litwy.Inflanty (łac. Livonia, także Lieflant, niem. Livland, łot. Vidzeme, est. Liivimaa) – nazwa krainy historycznej nad Dźwiną i Zatoką Ryską powstałej w średniowieczu w obrębie posiadłości zakonu kawalerów mieczowych, a zamieszkanej przez plemiona bałtyckie (przodków obecnych Łotyszów) i ugrofińskie (przodków obecnych Estończyków), na których kulturę na przestrzeni wieków wpływała głównie kultura niemiecka, a także skandynawska i polska (szczególnie w Inflantach Polskich/Łatgalii). Dawne Inflanty obejmują terytoria dzisiejszej Estonii i Łotwy.
    Mendog, Mindowe (lit. Mindaugas, biał. Mindoŭh/Міндоўг, ur. ok. 1203, zm. 12 sierpnia 1263) – wielki książę (1236-1253), od 1253 roku do śmierci przypuszczalnie król Litwy.

    Treniota (zm. 1264) – książę Żmudzi, wielki książę litewski 1263-1264.

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Krewny Mendoga – jego matką była siostra Mendoga i Dowspurka, żona Wikinta. W latach 1260-1261 prowadził wojny z zakonem krzyżackim. W 1260 odniósł zwycięstwo w bitwie nad Durbe.

    W 1261 doszedł do porozumienia z Mendogiem i uznał jego władzę nad całą Litwą. Po zjednoczeniu państwa był dowódcą wojsk litewskich w wojnie z gałęzią zakonu krzyżackiego w Inflantach. Nie odniósł jednak większych sukcesów, ponieważ zawiodło współdziałanie z ruskimi sprzymierzeńcami pod wodzą Aleksandra Newskiego. W 1263 roku zawiązał wraz z Dowmuntem spisek na życie Mendoga. Jesienią 1263 roku, kiedy wojska Mendoga znajdowały się w pochodzie na daleki Briańsk, Dowmunt nagle zawrócił z drogi i napadłszy na Mendoga zamordował go wraz z dwoma synami Ruklą i Repekiem. Po zamordowaniu króla Treniota przejął władzę na Litwie. Nakazał zgładzenie księcia połockiego Towciwiłła, zaprosiwszy go z Połocka do podziału "ziemi i dobytku Mendoga".

    Jerzy Stanisław Ochmański (ur. 4 grudnia 1933 w Rudniku nad Sanem, zm. 15 czerwca 1996 w Poznaniu) – historyk, lituanista, badacz dziejów Wielkiego Księstwa Litewskiego oraz historii Rosji, badacz życiorysu Feliksa Dzierżyńskiego, uczeń Henryka Łowmiańskiego, od 1955 pracownik Instytutu Historii UAM (od 1965 docent, a od 1970 profesor), w latach 1969-1972 dziekan Wydziału Filozoficzno-Historycznego, 1972-1975 wicedyrektor Instytutu Historii, od 1968 kierownik Zakładu Historii Narodów ZSRR (od 1990 Zakładu Historii Europy Wschodniej). Od 1989 r. współzałożyciel i pierwszy prezes Fundacji Historycznej im. Profesora Henryka Łowmiańskiego.Dowmunt z Nalszczan, Dowmunt z Pskowa, Dowmunt - Tymoteusz (ur. ok. 1240, zm. 17 maja 1299) - litewski kunigas, szwagier i zabójca Mendoga, książę Pskowa w latach 1266-1299.

    Na Litwie wybuchło powstanie przeciw jego rządom. Treniota nie utrzymał się długo u władzy. Został zamordowany przez spiskowców na wiosnę 1264 roku – zginął z rąk koniuchów Mendoga, którzy pomścili śmierć swego pana. Władzę po nim przejął przy pomocy ruskiej, stojący na czele opozycji syn Mendoga, Wojsiełk.

    Bitwa pod Durben, pod Durbe (obecne Durbe na Łotwie) – starcie zbrojne, które miało miejsce 13 lipca 1260 pomiędzy połączonymi siłami inflanckiej gałęzi zakonu krzyżackiego pod dowództwem mistrza krajowego Burcharda von Hornhausena i Krzyżaków pod dowództwem marszałka pruskiego Henryka Botela z dowodzonymi przez poganina Treniotę (siostrzeńca Mendoga) Żmudzinami i Litwinami.Żmudź (łac. Samogitia, żmudz. Žemaitėjė, lit. Žemaitija) – jeden z pięciu regionów etnograficznych współczesnej Litwy, a także historyczna nazwa Dolnej Litwy. Dawna jednostka podziału terytorialnego (starostwo równoważne województwu) przedrozbiorowej Rzeczypospolitej Obojga Narodów, jako Księstwo Żmudzkie należące do Wielkiego Księstwa Litewskiego. Od 1918 r. część Republiki litewskiej.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Jerzy Ochmański: Historia Litwy. Wrocław, Warszawa, Kraków: 1990.




  • Warto wiedzieć że... beta

    Wojsiełk, (lit. Vaišelga) (ur. 1223, zm. 1267 we Włodzimierzu Wołyńskim) – wielki książę litewski w latach 1264-1267.
    Aleksander Newski, ros. Александр Невский (ur. 30 maja 1220 w Perejasławiu Zaleskim, zm. 14 listopada 1263 w Grodźcu) – święty prawosławny, książę Nowogrodu Wielkiego od 1236, wielki książę włodzimierski z dynastii Rurykowiczów. Syn Jarosława II, wnuk Wsiewołoda III Wielkie Gniazdo.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.012 sek.