• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Trembowla



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Podgórzany (ukr. Пiдгopa) – wieś na zachodniej Ukrainie, położona 2 km na południe od Trembowli, u ujścia Gniezny do Seretu.Chanat Krymski (Qırım Hanlığı) – historyczne państwo feudalne na Półwyspie Krymskim, istniejące od XV do XVIII wieku, pod panowaniem tatarskich chanów.
    Dawny kościół karmelitów (po lewej), cerkiew św. Mikołaja (po prawej)
    Kościół św. Piotra i Pawła
    Położenie na mapie województwo tarnopolskiego w roku 1939
    Przedwojenny herb

    Trembowla (ukr. Теребовля) – miasto rejonowe na zachodniej Ukrainie w obwodzie tarnopolskim, nad rzeką Gniezna, dopływem rzeki Seret. W 2012 miasto zamieszkiwało 13,796 mieszkańców. Do 17 września 1939 miasto powiatowe w województwie tarnopolskim w Polsce.

    Władysław II Jagiełło (ur. ok. 1362 lub ok. 1352, zm. 1 czerwca 1434 w Gródku) – wielki książę litewski w latach 1377–1381 i 1382–1401, król Polski 1386-1434 i najwyższy książę litewski 1401–1434. Syn Olgierda i jego drugiej żony Julianny, córki księcia twerskiego Aleksandra, wnuk Giedymina. Założyciel dynastii Jagiellonów.Królestwo Galicji i Lodomerii wraz z Wielkim Księstwem Krakowskim i Księstwami Oświęcimia i Zatoru (niem. Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator; ukr. Королівство Галичини та Володимирії з великим князівством Краківським і князівствами Освенціма і Затору) – państwo (w praktyce prowincja i kraj koronny) na terytorium Galicji, w latach 1772-1918 wchodzące w skład Monarchii Habsburgów, Cesarstwa Austriackiego i Austro-Węgier. Kraina historyczna na wschodzie Europy Środkowej, obecnie w granicach Polski i Ukrainy.

    Spis treści

  • 1 Historia
  • 1.1 Kalendarium
  • 2 Zabytki
  • 3 Pobliskie miejscowości
  • 4 Ludzie związani z miastem
  • 5 Zobacz też
  • 6 Przypisy
  • 7 Linki zewnętrzne
  • Historia[]

    Trembowla to jedna z najstarszych osad ziemi halickiej. W XI wieku była siedzibą księstwa Rościsławowiców. W roku 1340 przeszła w posiadanie króla Kazimierza Wielkiego, który zbudował tu zamek, o czym wspominają kroniki Janka z Czarnkowa i Jana Długosza. W roku 1389 Władysław Jagiełło wydał w Sieradzu dokument (znany z kopii z roku 1766), w którym nadał Trembowli prawo magdeburskie, z tym zastrzeżeniem, że w sprawach cywilnych, których wójt i rajcy rozstrzygnąć by nie zdołali, odnosić się mają do magistratu lwowskiego, celem ostatecznego rozpoznania i uzyskania wyroku. Nadanie to potwierdzali i rozszerzali następni królowie. Król Kazimierz Jagiellończyk wracając z Kamieńca Podolskiego zatrzymał się tu 14 września 1448 roku.

    Tatarzy (nazwa własna: Tatarlar / Татарлар) – grupa ludów tureckich z Europy wschodniej oraz północnej Azji.Kazimierz IV Andrzej Jagiellończyk, lit. Kazimieras I Andrius Jogailaitis, biał. Казімір I Ягелончык (ur. 30 listopada 1427 w Krakowie, zm. 7 czerwca 1492 w Grodnie) – wielki książę litewski w latach 1440–1492, król Polski w latach 1447–1492. Jeden z najaktywniejszych polskich władców, za panowania którego Korona, pokonując zakon krzyżacki w wojnie trzynastoletniej, odzyskała – po 158 latach – Pomorze Gdańskie, a dynastia Jagiellonów stała się jednym z czołowych domów panujących w Europie. Zdecydowany przeciwnik magnaterii, przyczynił się do wzmocnienia znaczenia Sejmu i sejmików, co jednak stało się z krzywdą dla mieszczaństwa.

    W XV w. Trembowla stała się siedzibą sądów szlacheckich dla okolicznej szlachty: sądu ziemskiego i sądu grodzkiego, które funkcjonowały do rozbiorów.

    W roku 1498 miasto ucierpiało podczas najazdu hospodara mołdawskiego Stefana III, który pojmanych jeńców kazał stracić w Podhajcach. Po najeździe miasto otrzymało od Jana Olbrachta zwolnienie od podatków na osiem lat.

    Gdy 13 marca 1515 roku Tatarzy napadli na ziemię halicką, przeciw nim ruszył z Buczacza hetman polny koronny Jan Tworowski, prowadząc siedmiuset jezdnych i obronił miasto. W rok później stoczyli tu walkę z czambułami tatarskimi wojewoda podolski Marcin Kamieniecki i wojewoda sandomierski, Stanisław Lanckoroński. W roku 1534 kasztelan krakowski Andrzej Tęczyński wzniósł tu nowy zamek. Podczas najazdu tatarskiego z roku 1575 Trembowla, broniona przez Jakuba Pretwicza, uległa zniszczeniu.

    Andrzej Tęczyński herbu Topór (ur. ok. 1480, zm. 2 stycznia 1536) – wojewoda lubelski, wojewoda sandomierski, wojewoda krakowski, kasztelan krakowski, hrabia Świętego Cesarstwa Rzymskiego (od 1527 r.).Joachim Karol Potocki herbu Pilawa (ur. 1725 ? w Trzebowej, zm. 1796 ? 1786) – starosta trembowelski i grybowiecki rotmistrz znaku pancernego, podczaszy wielki litewski, generał-porucznik Wojsk Koronnych, konfederat barski.

    Za Zygmunta III Wazy, w roku 1594, kozacy Semena Nalewajki wkroczyli na Podole, dotarli do Trembowli i obrabowali mieszczan, zabierając im 160 koni, żywność, zapasy broni, prochu, towarów. W XV, XVI i XVII wieku miasto było niszczone podczas kolejnych wypraw Turków, Tatarów i Kozaków.

     Osobny artykuł: Oblężenie Trembowli.

    20 września 1675 roku 10 tys. Turków przystąpiło do oblężenia zamku w Trembowli. Załoga zamku składała się z 80 żołnierzy piechoty oraz z niewielkiej liczby szlachty wraz z ok. 200 chłopami i mieszczanami z miasteczka i okolicy. Całością obrony dowodził kapitan Jan Samuel Chrzanowski. Załoga, zagrzewana przez żonę komendanta Annę Dorotę, stawiła Turkom zacięty opór i odparła wszystkie szturmy armii tureckiej.

    Marcin Kamieniecki herbu Pilawa (zm. 15 marca 1530) – hetman polny koronny (1520-1528) , od 1508 dworzanin królewski Zygmunta Starego, od 1511 podkomorzy sanocki, w latach 1520-1528, wojewoda podolski od 1515, po zmarłym bracie Janie kasztelanie lwowskim od 1512.Pokój w Schönbrunn – podpisany 14 października 1809 pomiędzy Cesarstwem Francuskim a Cesarstwem Austriackim w pałacu Schönbrunn w Wiedniu. Kończył wojnę Francji z V koalicją i będącą jej częścią wojnę polsko-austriacką. Do jego postanowień należało uznanie przez Austrię wszystkich poprzednich podbojów Napoleona. Austria zrzekała się Nowej Galicji (swych ziem zabranych w III rozbiorze Polski) i cyrkułu zamojskiego na rzecz Księstwa Warszawskiego, przekazywała Tyrol i Salzburg Bawarii, Triest i Dalmację na południe od rzeki Sawy oddała Francji (Prowincje Iliryjskie). Austria zmuszona została ponadto do przekazania Rosji okręgu tarnopolskiego. Cesarstwo austriackie uznało też tytuł króla Hiszpanii Józefa Bonaparte. W stanie wojny z Francją pozostała jedynie Wielka Brytania.

    Konfederacja barska zawiązana została przez starostę trembowelskiego Joachima Karola Potockiego i szlachtę w 1768 roku. Na skutek I rozbioru Polski w 1772 roku miasto zostało zajęte przez Austriaków, zachowując funkcję miasta powiatowego. W 1809 roku przeszedł na mocy traktatu w Schönbrunn we władanie Imperium Rosyjskiego. W 1815 roku na mocy postanowień kongresu wiedeńskiego powrócił do Cesarstwa Austriackiego.

    Stefan III Wielki (ur. 1433 w Borzeşti, zm. 2 lipca 1504 w Suczawie), znany również jako Stefan III Mołdawski (rum.: Ştefan cel Mare; Ştefan cel Mare şi Sfânt tj. "Stefan Wielki i Święty" w nowocześniejszych opracowaniach), w starszych źródłach polskich Steczko – hospodar mołdawski w latach 1457-1504 z dynastii Muszatowiczów.Andrzej Bałaban (ur. 18 kwietnia 1947 w Lublinie) – polski prawnik, profesor nauk prawnych, wykładowca akademicki, rektor Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Gorzowie Wielkopolskim.

    W roku 1913 miasto liczyło 10 tysięcy mieszkańców, w tym 4 tys. Polaków, 3,2 tys. Rusinów i 2,8 tys. Żydów. W okresie austro-węgierskim poprowadzono przez Trembowlę linię kolejową, wybudowano również dworzec. Od 18 listopada 1918 do 9 czerwca 1919 roku miasto znalazło się we władaniu ZURL.

    W II Rzeczypospolitej Polskiej była to siedziba powiatu. W koszarach w tym czasie stacjonował 9 Pułk Ułanów Małopolskich. W 1939 roku nadano jej ponownie prawa miejskie. Od 17 września 1939 do czerwca 1941 i w latach 1944-1991 w ZSRR. W latach 1941-1944 zajęta przez Niemców. W połowie 1941 roku w Trembowli mieszkało około 1,7 tys. Żydów. Do likwidacji getta przystąpiono w 1943 roku. Sipo z Trembowli przy pomocy niemieckiej żandarmerii i ukraińskiej policji dokonała trzech akcji eksterminacyjnych w pobliżu wsi Plebanówka (getto w Trembowli).

    II Rzeczpospolita (II RP) – Rzeczpospolita Polska w latach 1918–1945, od odzyskania suwerenności państwowej w 1918 do wycofania uznania międzynarodowego dla Rządu RP na uchodźstwie w konsekwencji wykonania porozumień między mocarstwami wielkiej trójki na konferencji jałtańskiej w 1945.Adolf Szyszko-Bohusz (ur. 1 września 1883 w Narwie, zm. 1 października 1948 w Krakowie) – polski architekt, przedstawiciel historyzmu i modernizmu, konserwator zabytków.

    W czasie II wojny światowej oddziały UPA, przy czynnym udziale miejscowej cywilnej ludności ukraińskiej, na terenie powiatu trembowelskiego wymordowały około 3 000 Polaków. W 1945 niemal cała polska ludność Trembowli została zmuszona do opuszczenia swego miasta.

    Od sierpnia 1991 roku Trembowla znajduje się na Ukrainie. Rada Miejska Trembowli nadała honorowe obywatelstwo miasta Trembowli Stepanowi Banderze i Romanowi Szuchewyczowi.

    Zachodnioukraińska Republika Ludowa ("ZURL", ukr. Західно Українська Народна Республіка) – jedno z dwóch państw ukraińskich powstałych w wyniku I wojny światowej.Pierwszy rozbiór Polski – nastąpił w roku 1772, pierwszy z trzech rozbiorów Polski, do których doszło pod koniec XVIII wieku. Dokonany drogą cesji terytorium I Rzeczypospolitej przez Prusy, Imperium Habsburgów i Imperium Rosyjskie.

    Kalendarium[]

  • 1097: miejscowość po raz pierwszy wzmiankowana w kronikach
  • 1366: ponownie włączona do Królestwa Polskiego
  • 1389: otrzymała prawa miejskie
  • do 1772 roku: miasto powiatowe w województwie podolskim
  • do 1918 roku: miasto powiatowe w Galicji
  • do 1939 roku: miasto powiatowe w województwie tarnopolskim
  • w latach 1939-1941, 1944-1991: w ZSRR (Ukraińska SRR)
  • w latach 1941-1944: okupacja niemiecka
  • od 1991 wchodzi w skład Ukrainy
  • Jan Tworowski herbu Pilawa (zm. 1547 w Buczaczu) – hetman nadworny koronny w 1509, hetman polny koronny w latach 1509-1520, wojewoda podolski od 1543, kasztelan kamieniecki od 1519, starosta trembowelski.Kazimierz Feliks hrabia Badeni (ur. 14 października 1846 w Surochowie, zm. 9 lipca 1909) – polityk polski, prawnik i premier austriackiego rządu, szambelan austriacki w 1878 roku.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Jan I Olbracht (Albrecht), lit. Janas Olbrachtas (Albrechtas), biał. Ян I Ольбрахт (ur. 27 grudnia 1459 w Krakowie, zm. 17 czerwca 1501 w Toruniu) – król Polski w latach 1492-1501, książę głogowski 1491-1498.
    Województwo tarnopolskie – województwo II Rzeczypospolitej utworzone 23 grudnia 1920 ze stolicą w Tarnopolu. Innymi głównymi miastami województwa były Złoczów, Brody, Brzeżany i Zbaraż.
    Łoszniów - wieś w rejonie trembowelskim obwodu tarnopolskiego, założona w 1564 r. W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Łoszniów w powiecie trembowelskim województwa tarnopolskiego. Wieś liczy 1419 mieszkańców.
    Czortków (ukr. Чортків) – miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, siedziba rejonu czortkowskiego, do 1939 (formalnie do 1945) w Polsce, siedziba powiatu czortkowskiego województwa tarnopolskiego.
    Język ukraiński (ukr. українська мова, ukrajinśka mowa) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich. Posługuje się nim ponad 47 mln ludzi, głównie na Ukrainie, gdzie ma status języka urzędowego. Używany jest również przez Ukraińców w Rosji, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Mołdawii, Polsce i na Białorusi. Współczesny alfabet ukraiński stanowi odmianę cyrylicy, a obecna ortografia ustalona została zasadniczo na początku XX wieku.
    Jan Długosz herbu Wieniawa (łac. Ioannes Dlugossius, Longinus; ur. 1 grudnia 1415 w Brzeźnicy, zm. 19 maja 1480 w Krakowie) – kronikarz, polski historyk, twórca jednego z najwybitniejszych dzieł średniowiecznej historiografii europejskiej, duchowny, geograf, dyplomata; wychowawca synów Kazimierza Jagiellończyka.
    Honorowe obywatelstwo – szczególny tytuł nadawany osobie o wielkich zasługach dla miasta, regionu lub kraju, za promowanie miasta czy regionu, wielkie zasługi, ogromny autorytet moralny czy trwały ślad w historii. Samo honorowe obywatelstwo może być:

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.03 sek.