To jest dobry artykuł

Transseksualizm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Transseksualizm (łac. transire „przechodzić”; sexualis „płciowy”; sexus „płeć”) – według APA historyczne, medyczne określenie odnoszące się do osób, które przeszły jakąś formę medycznej lub chirurgicznej terapii korekty płci. Transseksualizm jest podzbiorem transpłciowości (inaczej transgenderyzmu), jednak niektóre osoby transseksualne nie chcą stosować określenia „osoba transpłciowa”

Dysforia płciowa (ang. gender dysphoria), dawniej zaburzenie tożsamości płciowej — cierpienie odczuwane przez daną osobę z powodu niedopasowania jej tożsamości płciowej do płci przypisanej w chwili urodzenia. Osoby, które doświadczają dysforii płciowej są zazwyczaj transpłciowe. Określenie diagnostyczne zaburzenie tożsamości płciowej było używane w DSM do czasu jego zmiany na dysforię płciową w 2013 roku wraz z pojawieniem się DSM-5. Nazwę zmieniono, aby usunąć stygmatyzację związaną z określeniem tego jako „zaburzenie". Transkobieta (także trans-kobieta) – kobieta, której przypisano płeć męską przy urodzeniu. Transkobiety to określenie na osoby transseksualne lub transpłciowe o typie M/K, czyli mężczyzna/kobieta (ang. MtF, male-to-female).

Transseksualizm będzie do końca 2021 r. klasyfikowany jako zaburzenie psychiczne w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób (ICD), a następnie na mocy opublikowanego w czerwcu 2018 r. jej jedenastego wydania zostanie on zastąpiony przez określenie „niezgodność płci” (ang. gender incongruence). Niezgodność płci jest klasyfikowana jako stan związany ze zdrowiem seksualnym, a definiuje się ją jako wyraźną i trwałą niezgodność pomiędzy doświadczoną tożsamością płciową osoby a przypisaną jej płcią.

Ogólnie etiologia zaburzeń tożsamości płciowej nie została wyjaśniona. Stawiano różne hipotezy. Znaczną uwagę zwracano na wyjaśnienia biologiczne. Nie udało się jednak potwierdzić ani roli czynników genetycznych, ani endokrynologicznych, ani organicznego uszkodzenia OUN, ani też wychowania. Dotyczy to również transseksualizmu. Jego etiologia wydaje się wieloczynnikowa, oprócz czynników biologicznych, jak neurorozwojowe, genetyczne, swoje miejsce mają w niej czynniki środowiskowe, psychospołeczne. W medycynie remisja (łac. remissio) to okres schorzenia, który charakteryzuje się brakiem objawów chorobowych. Określenie to jest stosowane w odniesieniu do chorób przewlekłych o przebiegu nawracającym (np. hematologia, onkologia, psychiatria, laryngologia, urologia).

Niegdyś transseksualizm był również uwzględniony w Diagnostycznym i Statystycznym Podręczniku Zaburzeń Psychicznych (DSM). Wraz z opublikowaniem DSM-5 wyeliminowano transseksualizm jako diagnozę, a w jego miejsce wprowadzono diagnozę dysforii płciowej.

Przyczyny tego zjawiska pozostają nieznane, rozpatruje się rolę czynników genetycznych, endokrynologicznych, neurorozwojowych i środowiskowych. Liczne struktury anatomiczne przejawiające dymorfizm płciowy, zwłaszcza w obrębie ośrodkowego układu nerwowego, swą budową przypominają u osób transseksualnych struktury anatomiczne przeciwnej płci morfologicznej. Zaburzenie to występuje z częstością 4,6 na 100 tys. osób. Z uwagi na stres mniejszościowy prowadzi często do innych zaburzeń psychicznych. Leczenie, poza opieką psychiatryczną, obejmuje najczęściej trzy etapy: hormonoterapię, test realnego życia i tzw. operacje korekty płci. Ustawodawstwo regulujące możliwość zmiany płci metrykalnej jest zróżnicowane.

Pałac Kazanowskich – pierwotnie renesansowy pałac zbudowany w pierwszej połowie XVII wieku, przekształcony po 1663 w klasztor i kościół zakonu karmelitanek bosych. Od 1818 siedziba Towarzystwa Dobroczynności Res Sacra Miser, a od 1989 – Towarzystwa Charytatywnego Caritas A.W. Zlokalizowany jest w Warszawie przy ul. Krakowskie Przedmieście 62 w dzielnicy Śródmieście.Akt urodzenia – akt stanu cywilnego stwierdzający fakt narodzin dziecka. Dokument ten jest tworzony i przechowywany przez urząd stanu cywilnego na którego obszarze działania (właściwość miejscowa) stwierdzono urodzenie. Stanowi on wyłączny dowód tego zdarzenia możliwy do obalenia tylko przez procedurę sprostowania lub unieważnienia aktu. W akcie urodzenia odnotowuje się imię i nazwisko dziecka, jego płeć, datę i miejsce urodzenia, imiona i nazwiska rodziców, daty i miejsca ich urodzin, miejsce ich zamieszkania.

Terminologia[ | edytuj kod]

 Zapoznaj się również z: TranskobietaTransmężczyzna.

Smith i współpracownicy (2015) określają transseksualizm jako stan, w którym płeć psychiczna (gender) nie zgadza się z płcią metrykalną, określoną po porodzie (sex). Podkreślają różnice w znaczeniu używanych niekiedy zamienne anglojęzycznych terminów gender i sex. Gender dotyczy własnej identyfikacji danej osoby jako mężczyzny lub kobiety oraz pełnionych przezeń w społeczeństwie ról płciowych. Sex odnosi się natomiast do biologicznych i niektórych psychologicznych aspektów płci. W bardzo dużym uproszczeniu pierwsze z tych pojęć odnosi się do psychologii, drugie – do biologii. Inną definicję przyjmują Antoszewski i współpracownicy, uznając transseksualizm za niezgodność identyfikacji płciowej z płcią genetyczną i budową organizmu. Autorzy ci przywołują też definicję Goorena, zgodnie z którą transseksualizm polega na rozwoju identyfikacji płciowej niezgodnej z cechami płciowymi, zarówno pierwszo, jak i drugo- oraz trzeciorzędowymi.

Luksemburg, Wielkie Księstwo Luksemburga (luks. Lëtzebuerg, Grousherzogdem Lëtzebuerg; niem. Luxemburg, Großherzogtum Luxemburg; fr. Luxembourg, Grand-Duché de Luxembourg) – państwo położone w Europie Zachodniej. Graniczy z Francją od południa, Niemcami od wschodu i z Belgią od zachodu i północy. Państwo członkowskie Unii Europejskiej oraz NATO.Ginekologia – dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką i leczeniem chorób żeńskiego układu płciowego. Najczęstsze problemy, jakimi zajmują się ginekolodzy, to: zaburzenia miesiączkowania, stany zapalne pochwy, antykoncepcja, niepłodność, nowotwory narządów rodnych. Ściśle związana z położnictwem.

Osoby o biologicznych cechach płci męskiej, ale poczuciu bycia płci żeńskiej określane są jako transkobiety, dawniej typ mężczyzna-kobieta, M/K (M-F, MTF – ang. male-to-female, trans woman), natomiast osoby o biologicznych cechach płci żeńskiej, lecz czujące się mężczyzną, określa się jako transmężczyźni, dawniej typ kobieta-mężczyzna, K/M (F-M, FTM – ang. female-to-male, trans men).

Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Zaburzenie osobowości (łac. perturbatio personalitatis) – zaburzenie psychiczne, którego istotnymi cechami są głęboko zakorzenione, trwałe, nieprzystosowawcze wzorce relacji ze środowiskiem, myślenia o nim i postrzegania go, ukonstytuowane tak dalece, że powodują trudności w funkcjonowaniu społecznym i behawioralnym. Jeżeli zostały rozpoznane przed 18. rokiem życia, nazywane są zaburzeniami w okresie dzieciństwa. Poprzednie definicje zaburzeń osobowości obejmowały:

Transseksualizm zaliczany bywa do zaburzeń tożsamości płciowej (GID, gender identity disorder). DSM 5 proponuje natomiast wyodrębnienie go jako gender dysphoria.

W stosunku do osób transseksualnych używa się też anglojęzycznego terminu transgender, co do innych niż transseksualne – których identyfikacja płciowa zgadza się z płcią „fizyczną” – stosuje się anglojęzyczne określenia cisgender, cissexual people („ludzie cisseksualni”).

Historia[ | edytuj kod]

Jeden z najstarszych opisów osób transseksualnych w Polsce pochodzi z połowy XVII wieku. Pani de Guébriant, która przybyła do Polski wraz z królową Ludwika Marią w 1646 r., pisała o pałacu Adama Kazanowskiego w Warszawie:

Psychoza (gr. psyche – dusza i osis – szaleństwo) – zaburzenie psychiczne definiowane w psychiatrii jako stan umysłu, w którym doznaje się silnych zakłóceń w percepcji (postrzeganiu) rzeczywistości. Osoby, które doznają stanu psychozy, doświadczają zaburzeń świadomości, spostrzegania, a ich sposób myślenia ulega zwykle całkowitej dezorganizacji. Osoba znajdująca się w stanie psychozy ma przekonanie o realności swoich przeżyć i wydaje się jej, że funkcjonuje normalnie. Istotą psychozy jest brak krytycyzmu wobec własnych, nieprawidłowych spostrzeżeń i osądów, przy czym należy tu rozróżnić psychozy z prawidłowo zachowaną świadomością, od psychoz z towarzyszącymi zaburzeniami świadomości.Myśli samobójcze, inaczej myśli suicydalne (łac. suicidium – samobójstwo) – zróżnicowane w natężeniu (od przelotnych do obsesyjnych) fantazje na temat samobójstwa towarzyszące czasem traumatycznym wydarzeniom lub zaburzeniom afektywnym (np. zaburzeniom depresyjnym). Zakres fantazji jest bardzo różnorodny, od rozważań, mniej lub bardziej szczegółowych planów poprzez odgrywanie samobójstwa, próby nieudane celowo i przypadkowo do udanego samobójstwa. Większość osób fantazjujących nigdy nie posuwa się do ich realizacji. W badaniach przeprowadzonych w Finlandii stwierdzono, że w 22% zbadanych przypadków samobójstw osoba mówiła o nim podczas swojej ostatniej wizyty u lekarza lub psychologa.
.mw-parser-output div.cytat{display:table;border:1px solid #aaa;padding:0;margin-top:0.5em;margin-bottom:0.8em;background:#f9f9f9}.mw-parser-output div.cytat>blockquote{margin:0;padding:0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo{text-align:right;padding:0 1em 0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo::before{content:"— "}.mw-parser-output div.cytat.środek{margin-left:auto;margin-right:auto}.mw-parser-output div.cytat.prawy{float:right;clear:right;margin-left:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.lewy{float:left;clear:left;margin-right:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.prawy:not([style]),.mw-parser-output div.cytat.lewy:not([style]){max-width:25em}

W bliskim pokoju znaleźliśmy ze 12 panien ładnych, strojnych bogato w dyamenty i perły, któremi osobliwie głowy ich okryte były. Bawiły się szaloną kobietą, co się mężczyzną mniemała, naśladując pleć męzką. Kanclerz wielki (Jerzy Ossoliński) ma szaleńca wcale przeciwnego humoru: jest to chłopiec, który się dziewczyną mniema, nosi strój kobiecy i dość dobrze gra swą rolę, osobliwie w tem, iż nad wszystko lubi, aby mu się zalecano.

Emerytura (zwana dawniej rentą starczą) — świadczenie pieniężne mające służyć jako zabezpieczenie bytu na starość dla osób, które ze względu na wiek nie posiadają już zdolności do pracy zarobkowej.Stygmatyzacja, naznaczanie jest to proces nadawania określeń w kategoriach zachowania jednostkom, grupom społecznym czy kategoriom społecznym w wyniku czego przyjmują one nadane im cechy i zaczynają działać zgodnie z przypisanymi im etykietami.

Sam termin „transseksualizm” użyty został po raz pierwszy w 1949 r. przez Caudwella. Jednak zabiegi waginoplastyki wykonywano już wcześniej. Drezdeński ginekolog Kurt Warnekros dokonał takiej operacji w 1930. Większe zainteresowanie tą tematyką pojawiło się jednak 3 lata później. W Danii dokonano wtedy pierwszej na świecie operacji zmiany płci. W Polsce po raz pierwszy w 1963 r. w Szpitalu Kolejowym w Warszawie Międzylesiu przeprowadzono zabieg na osobie M/K, a w 1983 r. wykonano pierwszy zabieg fizycznego upodobnienia osoby K/M do mężczyzny w Klinice Chirurgii Plastycznej w Łodzi. W latach 60. znaleziono pierwsze odmienności w EEG osób transseksualnych, jednak te pierwsze wyniki nie należą do pewnych. Mogą wynikać raczej z padaczki czy nadciśnienia, niż z transseksualizmu. W 1981 zespół Emory'ego rozpoczął poszukiwania różnic anatomicznych pomiędzy osobami transseksualnymi a cispłciowymi, biorąc pod uwagę spoidło wielkie, jednak różnice te znaleźli dopiero w 2005 Yokota i współpracownicy.

Acting-out – w psychologii rodzaj zachowań, w których poprzez działanie wyrażane są bezpośrednio nieuświadomione impulsy. Dzięki temu można uniknąć uświadomienia sobie towarzyszących zwykle tym impulsom emocji. Acting-out jest jednym z mechanizmów obronnych, często prowadzącym do działań aspołecznych.Orientacja seksualna – trwały emocjonalny, romantyczny i seksualny pociąg do osób określonej płci. Orientacja seksualna rozciąga się na kontinuum, od wyłącznego heteroseksualizmu do wyłącznego homoseksualizmu.

W DSM transseksualizm pojawił się w trzeciej odsłonie tej klasyfikacji. W DSM-IV figurował jako zaburzenie tożsamości płciowej, w 5 rewizji natomiast wprowadzono określenie gender dysphoria.

Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




Warto wiedzieć że... beta

Transkobieta (także trans-kobieta) – kobieta, której przypisano płeć męską przy urodzeniu. Transkobiety to określenie na osoby transseksualne lub transpłciowe o typie M/K, czyli mężczyzna/kobieta (ang. MtF, male-to-female).
Naród – wspólnota o podłożu etnicznym, gospodarczym, politycznym, społecznym i kulturowym wytworzona w procesie dziejowym, przejawiająca się w świadomości swych członków. Chociaż naród wyróżnia się na tle innych zbiorowości, to jednak nie jest możliwe precyzyjne zdefiniowanie tego pojęcia. W socjologii nie ma jednej definicji tego pojęcia, istnieją też rozbieżności między stanowiskiem socjologów, antropologów i historyków.
Finlandia, Republika Finlandii (fiń. Suomi, Suomen Tasavalta; szw. Finland, Republiken Finland) – państwo w Europie Północnej, powstałe po odłączeniu od Rosji w 1917. Członek Unii Europejskiej. Graniczy od zachodu ze Szwecją, od północy z Norwegią i od wschodu z Rosją. Od zachodu ma ponadto dostęp do Morza Bałtyckiego.
Chorobowość (ang. prevalence rate) – liczba chorych w danej chwili na konkretną chorobę w określonej grupie mieszkańców (np. na 100 tys. mieszkańców). Współczynnik ten obejmuje zarówno osoby chorujące już wcześniej, jak i nowo stwierdzone przypadki.
Biologia (z gr. βίος (bios) - życie i λόγος (logos) - słowo, nauka) – nauka przyrodnicza zajmująca się badaniem życia i organizmów żywych.
Układ hormonalny, układ wewnątrzwydzielniczy, układ dokrewny, układ endokrynny – układ narządów występujący u zwierząt, składający się z gruczołów dokrewnych i wyspecjalizowanych komórek warunkujących wydzielanie hormonów.
Operacja zmiany płci (ang. SRS, Sex reassignment surgery) – operacja przeprowadzana u osób transseksualnych lub w zespole dezaprobaty płci. Pierwsza tego typu operacja została przeprowadzona w Niemczech w 1930 roku. W Polsce przeprowadzono ją po raz pierwszy w 1969 roku.

Reklama