• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Transliteracja Wyliego

    Przeczytaj także...
    Turrell Verl Wylie (ur. 1927, zm. 25 sierpnia 1984) - amerykański tybetolog. Profesor z Uniwersytetu Waszyngtońskiego i pierwszy jego dziekan Departamentu Studiów Języków i Literatury Azjatyckiej. Twórca stosowanej obecnie transliteracji języka tybetańskiego, zwanej transliteracją Wyliego. Umożliwia ona dokładne i łatwe zapisanie znaków tybetańskich standardową klawiaturą.Język tybetański (tyb. བོད་སྐད།, Wylie: bod-skad, ZWPY: Pögä) to język z gałęzi tybeto-birmańskiej rodziny języków sino-tybetańskich. Jest językiem ojczystym Tybetańczyków. Używany w Tybecie, Syczuanie, Qinghai (regiony w granicach obecnej Chińskiej Republiki Ludowej) oraz w Bhutanie, Indiach, Nepalu, a także w diasporze Tybetańczyków rozproszonych m.in. w Norwegii, Szwajcarii, Republice Chińskiej i USA. Posługuje się nim ok. 6,5 mln ludzi.
    Znaki diakrytyczne (gr. diakritikós – odróżniający) – znaki graficzne używane w alfabetach i innych systemach pisma, umieszczane nad, pod literą, obok lub wewnątrz niej, zmieniające artykulację tej litery i tworzące przez to nową literę. W alfabetach sylabowych mogą zmienić znaczenie całej sylaby.

    Transliteracja Wyliego – najczęściej stosowana transliteracja języka tybetańskiego, zaprezentowana przez tybetologa Turrella Wyliego (1927 - 1984) w 1959. Została przystosowana do klawiatury standardowej maszyny do pisania, dlatego nie wymaga stosowania znaków diakrytycznych.


    Dla zapisu dźwięków obcojęzycznych, których nie można zapisać powyższymi znakami, używa się następujących znaków:

    Maszyna do pisania – urządzenie mechaniczne o napędzie ręcznym lub elektrycznym, posiadające klawisze, które naciskane powodują wydrukowanie metodą typograficzną określonych znaków na umieszczonym w maszynie podłożu drukowym (najczęściej papierze). Urządzenie może być również wspomagane modułem elektronicznym umożliwiającym zapamiętywanie wpisywanego tekstu.Transkrypcja – w językoznawstwie system zapisu głosek danego języka za pomocą symboli graficznych (inaczej pisownia fonetyczna) lub system fonetycznej konwersji innego pisma. W szczególności może służyć do zapisu wyrazów jednego języka w formie pozwalającej łatwo odtworzyć brzmienie osobie go nie znającej – głoski jednego języka oddaje się wtedy znakami pisma innego języka, przy czym danej głosce nie zawsze musi odpowiadać tylko jeden znak, a niektóre znaki mogą być używane na oznaczanie kilku różnych głosek w języku wyjściowym. Transkrypcja taka zorientowana jest na odbiorcę posługującego się jednym, określonym językiem.


    Przykłady wymowy tych znaków w transkrypcji polskiej przedstawione są w artykule język tybetański.

    Bibliografia[]

  • Turrell Wylie. A Standard System of Tibetan Transcription. „Harvard Journal of Asiatic Studies”. 22, s. 261-267, 12-1959 (ang.). 
  • Przypisy

    1. Agata Bareja-Starzyńska: Klasyczny język tybetański. Warszawa: Dialog, 2002, s. 55. ISBN 83-88938-13-4.
    2. Agata Bareja-Starzyńska: Klasyczny język tybetański. Warszawa: Dialog, 2002, s. 56. ISBN 83-88938-13-4.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.018 sek.