• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Traktat feski

    Przeczytaj także...
    Suwerenność – zdolność do samodzielnego, niezależnego od innych podmiotów, sprawowania władzy politycznej nad określonym terytorium, grupą osób lub samym sobą. Suwerenność państwa obejmuje niezależność w sprawach wewnętrznych i zewnętrznych.Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.
    Sahara – strefa pustynna położona w północnej Afryce. Jest ona największą gorącą pustynią na Ziemi (ma 9 064 300 km²), rozciągająca się na długości 5700 km od Oceanu Atlantyckiego na zachodzie po Morze Czerwone na wschodzie; od północy ograniczona jest górami Atlas i wybrzeżem Morza Śródziemnego. Znajduje się na terytoriach 11 państw: Maroka, Algierii, Tunezji, Libii, Egiptu, Sahary Zachodniej, Mauretanii, Mali, Nigru, Czadu i Sudanu.
    Podział stref wpływów w Maroku zgodnie z traktatem feskim

         Kolonie hiszpańskie (Maroko Hiszpańskie i Ifni)

         Protektoraty hiszpańskie w Maroku

         Kolonie francuskie (Algieria i Francuska Afryka Zachodnia)

         Protektorat francuski w Maroku

    Wojna domowa – konflikt zbrojny, w którym stronami są obywatele jednego państwa, plemienia lub grupy etnicznej. Wojna domowa jest częstą przyczyną osłabienia państwa czy plemienia. Jest rodzajem wojny.Maroko Francuskie (arab. حماية فرنسا في المغرب, fr. Protectorat français du Maroc) – dawny protektorat francuski w Afryce Północnej. Na mocy Traktatu z Fezu w 1912 Francja objęła protektoratem Maroko. Od północy i południa Maroko Francuskie ograniczały terytoria marokańskie pod protektoratem hiszpańskim. Stolicą był Rabat.

         Strefa międzynarodowa w Tangerze

    Traktat feski (arab. معاهدة فاس) – traktat międzynarodowy podpisany 30 marca 1912 w Fezie.

    Zgodnie z Traktatem sułtan Maroka, Mulaj Abd al-Hafiz zrzekał się na rzecz Francji suwerenności swojego kraju, czyli zgadzał się na ustanowienie francuskiego protektoratu. Francuzi przejęli ministerstwa spraw zagranicznych, wewnętrznych, armii i finansów.

    Traktat został przez marokańskich nacjonalistów uznany za zdradę i stał się przyczyną wojny rifskiej i powstania Republiki Rifu.

    Sahara Zachodnia, Saharyjska Arabska Republika Demokratyczna (arab. الصحراء الغربية, trl. Aş-Şaḩrā’ al-Gharbiyyah, trb. As-Sahra al-Gharbijja) – dawna kolonia hiszpańska (jako Sahara Hiszpańska, wcześniej jako Hiszpańska Afryka Zachodnia) w północnej Afryce nad Oceanem Atlantyckim, także państwo proklamowane w 1976 r. przez Front Polisario, częściowo uznane przez 50 państw; obecnie częściowo okupowana przez Maroko, które nazywa ją Prowincją Południową. Sahara Zachodnia graniczy z Marokiem, Algierią i Mauretanią. Do dzisiaj nie zostały rozstrzygnięte spory o przynależności lub samodzielności tego terytorium. Obecnie jest to terytorium sporne – jak i podzielone – pomiędzy Marokiem a Saharyjską Arabską Republiką Demokratyczną.Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

    Tło podpisania traktatu[]

    Kryzys francusko-niemiecki[]

    Środkowa Afryka

         Kamerun Niemiecki

         Tereny przekazane Francji przez Niemcy

    Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza „Morze Atlasa”. Jak napisał Hezjod w swym eposie Prace i dni: „Ojciec Zeus utworzył, na krańcach zamieszkałego świata, gdzie nie docierają ludzie i nie mieszkają bogowie nieśmiertelni, otoczone pełnym głębokich wirów oceanem Wyspy Błogosławione, gdzie życie toczy się bez mozołu i smutku”. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Atlantycki.Tanger albo Tangier (arab. طنجة, łac. Tingis z tamazight tingis = "bagna") – miasto w północno-zachodnim Maroku w Zatoce Tangerskiej, ośrodek administracyjny prowincji Tangeru, port nad Cieśniną Gibraltarską. Liczy około 670 tys. mieszkańców.

         Tereny okupowane przez Brytyjczyków od 1916, obecnie część Kamerunu

         Tereny okupowane przez Brytyjczyków od 1916, obecnie część Nigerii

         Tereny przekazane Niemcom przez Francję

    Traktat był efektem uzgodnień pomiędzy Wielką Brytanią, Włochami i Francją z 8 kwietnia 1904, które dzieliły Maghreb na strefy wpływów, z Marokiem pod zwierzchnictwem francuskim. Porozumienia tego nie uznały Niemcy, które także rościły sobie pretensje do władzy nad Marokiem.

    Republika Rifu (Skonfederowana Republika Plemion Rifu, arab. جمهورية الريف - Dawlat al-Jumhuriyya ar-Rifiyya) - państwo powstałe 18 sierpnia 1921 po rewolcie berberyjskiej ludności zamieszkującej Rif (Rifenów) w Maroku Hiszpańskim.Cesarstwo Niemieckie, (niem.) Deutsches Kaiserreich lub Rzesza Niemiecka (niem.) Deutsches Reich – oficjalne określenie niemieckiego państwa narodowego założonego w 1871 roku przez polityka Ottona von Bismarcka. Po upadku określane także jako Druga Rzesza (Zweites Reich).
     Osobny artykuł: Konflikty marokańskie.

    W 1911 roku w Maroku wybuchła wojna domowa. Pod pretekstem ochrony europejskiej ludności w Fezie 4 maja 1911 roku oddziały francuskie zajęły to miasto. W ramach prezentacji siły Rzesza wysłała do Maroka niewielką flotę. Niemcy zażądały od Francji rekompensaty za zrzeczenie się tego kraju. Negocjacje rozpoczęto 9 lipca, a 4 listopada zawarte zostało porozumienie.

    Francuska Afryka Zachodnia (fr. Afrique occidentale française) - francuskie terytoria zależne w Afryce Zachodniej w latach 1904-58. W jej skład wchodziły następujące terytoria: Senegal, Mauretania, Sudan Francuski (obecnie Mali), Gwinea, Wybrzeże Kości Słoniowej, Górna Wolta (Burkina Faso), Dahomej (Benin) i Niger. W 1958 roku rozpadła się na odrębne republiki autonomiczne, które w 1960 uzyskały niepodległość.Kongo (fr. i port. Congo; w górnym biegu Lualaba) – rzeka w Afryce Równikowej, uchodzi do Oceanu Atlantyckiego. Płynie przez Demokratyczną Republikę Konga, Republikę Konga i Angolę. Druga co do długości rzeka w Afryce. Jej zlewnia pokrywa 12% kontynentu.

    Sprawa Kamerunu[]

    Rzesza Niemiecka uznała francuskie i hiszpańskie posiadłości w Maroku w zamian za poszerzenie Kamerunu Niemieckiego kosztem części terytoriów Francuskiej Afryki Równikowej w regionie rzeki Kongo. Tereny te, nazywane Neukamerun, nie stały się odrębną kolonią, ale weszły w skład Kamerunu Niemieckiego. Obecnie zaś, na skutek zmiany granic w czasie I wojny światowej, tereny te wchodzą w skład Republiki Konga. Ponadto w ramach traktatu Niemcy zrzekły się na rzecz Francji północno-wschodniego skrawka Kamerunu, który obecnie należy do Czadu.

    Protektorat (z łac. protectio – osłona) – jedna z form zależności politycznej, w której państwo posiadające własny ustrój uzależnione jest w swej polityce od państwa silniejszego (protektora). Protektorat zachowuje jako kraj niektóre swoje instytucje, rząd i administrację, ale znajduje się pod kontrolą obcego państwa, które prowadzi jego sprawy zewnętrzne np. politykę zagraniczną i gospodarczą.I wojna światowa – konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 (w latach 20. i 30. XX wieku nazywany "wielką wojną") pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytanią, Francją, Rosją, Serbią, Japonią, Włochami (od 1915) i Stanami Zjednoczonymi (od 1917), a państwami centralnymi, tj. Austro-Węgrami i Niemcami wspieranymi przez Turcję i Bułgarię.

    Strona hiszpańska[]

    Hiszpania uznała protektorat Francji nad Marokiem pod warunkiem uzyskania terenów w północnym Maroku, nad Morzem Alborańskim (Maroko Hiszpańskie), a także rejonu Ifni na atlantyckim wybrzeżu Maroka oraz terytorium saharyjskiego na południe od Tarfai do granicy z francuską Mauretanią. Obecnie ten region nosi nazwę Sahary Zachodniej.

    Fez albo Fes (arab. فاس, fr. Fès) – czwarte pod względem wielkości miasto Maroka, po Casablance, Rabacie i Marrakeszu, liczące blisko 950 tys. mieszkańców, położone w północno-centralnej części kraju. Jest stolicą regionu Fez-Bulman.Maroko Hiszpańskie (arab. الاحتلال الاسباني للمغرب, hiszp. Protectorado español de Marruecos) – dawna kolonia Hiszpanii w Afryce Północnej. Na mocy Traktatu z Fezu w 1912 Hiszpania objęła protektoratem północne (w rejonie cieśniny gibraltarskiej) i południowe (na granicy z Saharą Hiszpańską) Maroko. Obie części były oddzielone od siebie terytoriami marokańskimi pod protektoratem francuskim. Stolicą kolonii było Tetuan. W latach 1921-1926 na północy trwała wojna z plemionami zamieszkującymi góry Rif, czego efektem była czasowa secesja tego obszaru pod nazwą Republika Rifu.

    Bibliografia[]

  • Maroko
  • Konflikty przed I wojną światową : Rywalizacja brytyjsko - niemiecka
  • Kolonizacja: Afryka Północna



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Czad, Republika Czadu (fr. Tchad, République du Tchad, arab. جمهوريّة تشاد [Jumhuriyat Tashad]) – państwo śródlądowe w środkowej Afryce. Graniczy od północy z Libią, od wschodu z Sudanem, od południa z Republiką Środkowoafrykańską, od południowego zachodu z Kamerunem i Nigerią, a od zachodu z Nigrem.
    Konflikty marokańskie – dwa konflikty na terenie Maroka. Pierwszy (kryzys tangerski), niemiecko-francuski w latach 1905-1906, wywołała demonstracja niemieckiego popracia dla niepodległości Maroka, a tym samym powstrzymania wzrostu tam wpływów francuskich. Drugi (kryzys agadirski), kryzys międzynarodowy w 1911 na tle zerwania przez Francję umowy o neutralności Maroka (traktat w Algeciras), zawartej po pierwszym kryzysie.
    Język arabski należy do rodziny języków semickich, w której zaliczany jest do grupy języków południowo-zachodnich według klasycznego podziału, bądź grupy języków zachodnich, centralnych według podziału Hetzrona i Voigta. Zapisywany jest alfabetycznym pismem arabskim, typu abdżad, od strony prawej do lewej.
    Mulaj Abd al-Hafiz (arab. عبد الحفيظ بن الحسن = ʿAbd al-Ḥafīẓ ibn al-Ḥasan, fr. Moulay Abd al-Hafid, ur. 1875 w Fezie, zm. 4 kwietnia 1937 w Enghien-les-Bains) - sułtan Maroka w latach 1908-1913, z dynastii Alawitów, syn sułtana Hassana I.
    Morze Alborańskie leży w zachodniej części Morza Śródziemnego oddzielając północne wybrzeże Afryki od południowego wybrzeża Półwyspu Iberyjskiego. Poprzez Cieśninę Gibraltarską łączy wody Morza Śródziemnego z wodami Oceanu Atlantyckiego.
    Neukamerun (z niemieckiego Nowy Kamerun) – określenie terytoriów w środkowo-zachodniej Afryce, przejętych przez Cesarstwo niemieckie od Francji w 1911.
    Hiszpania, Królestwo Hiszpanii (hiszp. Reino de España, gal. Reino de España, kat. Regne d’Espanya, arag. Reino d’España, bask. Espainiako Erresuma, okc. Regne d’Espanha, ast. Reinu d’España) – największe z trzech państw położonych na Półwyspie Iberyjskim.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.021 sek.