• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Traktat Jaya

    Przeczytaj także...
    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.
    George Washington, pol. Jerzy Waszyngton (ur. 11 lutego 1731/22 lutego 1732, zm. 14 grudnia 1799) – amerykański generał i polityk, wódz naczelny Armii Kontynentalnej (1775-1784), deputowany do Kongresu Kontynentalnego, pierwszy prezydent Stanów Zjednoczonych (1789-1797), mason. Uważany za ojca narodu amerykańskiego.

    Traktat Jaya (ang. The Jay Treaty). Znany także jako Traktat Londyński – Treaty of London. Traktat zawarty w Londynie pomiędzy Wielką Brytanią a Stanami Zjednoczonymi 19 listopada 1794 roku.

    Traktat regulował część spornych spraw, jakie pozostały po zakończeniu rewolucji amerykańskiej. Traktat postanawiał, że:

  • Brytyjczycy zakończą okupację niektórych fortów, które miały należeć do USA, między innymi Fort Detroit (co zostało urzeczywistnione w 1796),
  • Wypłatę rekompensaty dla amerykańskich armatorów za straty poniesione przez nich w wyniku wojny w wysokości ponad 10 milionów dolarów,
  • Stany Zjednoczone zobowiązywały się spłacić brytyjskie długi zaciągnięte przed wojną opiewające na sumaryczną kwotę 600 tys. funtów,
  • Powołano dwie komisje mające ustalić granicę pomiędzy Kanadą a USA. Komisja pracująca nad granicą północno-wschodnią zdołała ją wytyczyć w oparciu o bieg rzeki Saint Croix. Komisja mająca ustalić granicę północno-zachodnią nigdy nie powstała,
  • Amerykanie nadali Wielkiej Brytanii klauzulę największego uprzywilejowania,
  • Dano Indianom prawo wolnego przemieszczania się oraz handlu pomiędzy USA i Kanadą.
  • Nie osiągnięto porozumienia w sprawie:

    Konstytucja Stanów Zjednoczonych Ameryki (ang. Constitution of the United States of America), najwyższe prawo obowiązujące w Stanach Zjednoczonych, podstawa systemu prawnego i ustroju politycznego.Okupacja wojenna (łac. occupatio bellica) – czasowe zajęcie przez siły zbrojne państwa prowadzącego wojnę całości lub części terytorium państwa nieprzyjacielskiego i wprowadzenie tam swojej władzy.
  • odszkodowania za mienia skonfiskowane w USA lojalistom,
  • wolnego handlu pomiędzy USA a brytyjskimi koloniami na Karaibach.
  • Założenia do traktatu zostały naszkicowane przez Aleksandra Hamiltona przy pewnym udziale Waszyngtona, a został on wynegocjowany przez Johna Jaya. Jay poczynił liczne ustępstwa, co wzburzyło amerykańską opinie publiczną. Ze strony brytyjskiej traktat podpisał minister spraw zagranicznych William Grenville.

    Wojna brytyjsko-amerykańska, zwana też wojną Jamesa Madisona lub wojną roku 1812 (ang. War of 1812) – wojna pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Wielką Brytanią rozpoczęta amerykańską deklaracją wypowiedzenia wojny 18 czerwca 1812 i formalnie zakończona traktatem gandawskim zawartym 24 grudnia 1814. Mimo to znaczące działania wojenne trwały jeszcze w 1815 roku, kiedy miały miejsce: bitwa pod Nowym Orleanem i bitwa pod Fort Bowyer. Głównym teatrem wojny było pogranicze między Stanami Zjednoczonymi i brytyjską Kanadą.Alexander Hamilton (ur. 11 stycznia 1755 lub 1757 w Charlestown, zm. 12 lipca 1804) – polityk amerykański, przywódca Federalistów, twórca dolara amerykańskiego.

    Brytyjski ambasador w USA George Hammond musiał opuścić ten kraj z powodu niepopularności traktatu.

    Senat Stanów Zjednoczonych 24 czerwca 1795 warunkowo dozwolił na ratyfikację 20 głosami przeciw 10, z trudem osiągając wymagane 2/3 głosów, o których mówi Konstytucja USA w art. 2 § 2 akapit 2. Prezydent ratyfikował układ 14 sierpnia 1795. Dokumenty ratyfikacyjne wymieniono w Londynie 28 października 1795 r. Izba Reprezentantów po burzliwych obradach trwających od 14 kwietnia 1796 niewielką większością 51 głosów przeciw 48 w głosowaniu 30 kwietnia 1796 wyraziła zgodę na wydatkowanie funduszy federalnych w celu realizacji traktatu.

    Lojaliści, zwani także torysami – obok patriotów jedna z dwóch dominujących opcji politycznych w okresie narastającego napięcia pomiędzy koloniami brytyjskimi w Ameryce Północnej a Wielką Brytanią w okresie poprzedzającym rewolucję amerykańską jak i w czasie wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych. Lojaliści stali na pozycjach utrzymania brytyjskiej kontroli nad koloniami. Jednym z najbardziej aktywnych lojalistów był William Franklin, były królewski gubernator New Jersey, syn Benjamina.Fort Pontchartrain du Détroit lub Fort Detroit – założenie obronne zbudowane przez francuskiego oficera Antoine’a de la Mothe Cadillaca w roku 1701. Fort znajdował się na terenie dzisiejszego śródmieścia Detroit w stanie Michigan, granicząc z Larned Street, Griswold Street i centrum administracyjnym miasta.

    Niedoskonałości i przemilczenia Traktatu doprowadziły do wojny roku 1812. Traktat Jaya stracił ważność wraz z zawarciem traktatu gandawskiego.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Uprawnienia Izb Kongresu są zasadniczo te same z wyjątkiem zastrzeżonych dla jednej z nich, np. do Senatu należy zgoda na ratyfikacje, do Izby Reprezentantów zapoczątkowywanie ustaw skarbowych (art. 1 § 7 akapit 1 Konstytucji).

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Primary Documents in American History: Jay's Treaty
  • The Jay Treaty 1794 and Associated Documents
  • Milestones 1784–1800: John Jay’s Treaty, 1794–95
  • Klauzula największego uprzywilejowania (ang. Most favoured nation clause, MFN) - pojęcie dotyczące międzypaństwowej wymiany towarowej. Jest to określenie traktatowego zobowiązania stosowanego w międzynarodowych stosunkach handlowych. Państwo przyznające tę klauzulę innemu państwu zapewnia mu uprawnienia i udogodnienia nie mniejsze niż jakiemukolwiek innemu państwu, z którym handluje.Londyn (ang. London) – miasto w południowo-wschodniej części Wielkiej Brytanii, stolica tego państwa, a także stolica Anglii.




    Warto wiedzieć że... beta

    19 listopada jest 323. (w latach przestępnych 324.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 42 dni.
    William Wyndham Grenville, 1. Baron Grenville (ur. 25 października 1759 w Wotton House w hrabstwie Buckinghamshire, zm. 12 stycznia 1834 w Burnham) – brytyjski arystokrata i polityk, związany ze stronnictwem wigów, premier Wielkiej Brytanii w latach 1806-1807.
    John Jay (ur. 12 grudnia 1745 w Nowym Jorku, zm. 17 maja 1829) – amerykański polityk, dyplomata i prawnik. Był bardzo mocno zaangażowany w rewolucję amerykańską. Uczestniczył w obu Kongresach Kontynentalnych, a po ukształtowaniu się Stanów Zjednoczonych, obok Alexandra Hamiltona i Jamesa Madisona, należał do najzagorzalszych zwolenników silnej federacji. Był jednym z ojców-założycieli Stanów Zjednoczonych.
    Karaiby (Wyspy Karaibskie; dawniej: Indie Zachodnie) – rejon pomiędzy kontynentami Ameryk. Nazwa pochodzi od Indian nazywanych Karaibami (Carib, Caraïbes), którzy niegdyś zamieszkiwali część Karaibów określaną dziś jako Małe Antyle.
    Ratyfikacja (fr. ratification) – jeden ze sposobów wyrażenia ostatecznej zgody na związanie się umową międzynarodową przez upoważniony do tego organ państwowy. Jest formą najbardziej uroczystą (co różni ją od "zatwierdzenia"), z reguły dokonywaną przez głowę państwa (prezydenta, monarchę). Dowodem dokonania ratyfikacji jest dokument ratyfikacyjny, który składa się u depozytariusza (w przypadku umów wielostronnych) lub wzajemnie wymienia z drugim układającym się państwem (w przypadku umów dwustronnych).
    Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych, inaczej zwana rewolucją amerykańską – konflikt zbrojny pomiędzy Królestwem Wielkiej Brytanii a jego trzynastoma koloniami w Ameryce Północnej w latach 1775-1783.
    Traktat gandawski – porozumienie zawarte pomiędzy Wielką Brytanią a Stanami Zjednoczonymi kończące wojnę brytyjsko-amerykańską 1812 roku. Traktat gandawski podpisano 24 grudnia 1814.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.013 sek.