• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Tradycja



    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.Przyszłość - w liniowej koncepcji czasu jest to część linii czasu, która dopiero ma się wydarzyć. Część czasoprzestrzeni, w której zawarte są wszystkie zdarzenia, które jeszcze nie miały miejsca, ale się wydarzą.
    Tradycja a typy kultury ludowej[ | edytuj kod]

    Dwudzielność tradycji między stroną realną a ogólną zasadą teoretyczną, wynika, że w oparciu o treściowe zdeterminowanie kategorii tradycji, można ją podzielić według kultury ludowej na:

  • zdeterminowanie wewnętrzne w kategorii tradycja
  • Określa głównie co jest przedmiotem tradycji inaczej treścią. W jej skład wchodzą zjawiska kultury ludowej np. zwyczaje, repertuar opowieści, ludowe wyobrażenia estetyczne oraz formy życia społecznego. Nie zawsze jednak utożsamia się je ze wszystkimi zjawiskami kultury ludowej. Zjawiska stają się częścią podobieństw charakterystycznych dla danej grupy np. wspólne cechy estetyczne, psychiczne czy narodowe.

    Kultura tradycyjna – zjawisko kulturowe, mające miejsce w społecznościach osadniczych, najczęściej o zajęciu rolniczym, wykorzystujących prymitywne narzędzia pracy, odizolowanych od wpływów kultury wysokorozwiniętej, wykazujących się małą ruchliwością przestrzenną i z reguły patriarchalnym systemem rodziny. Za narzędzia transmisji w k. t. Kazimierz Dobrowolski uważa: przekazy ustne i porady praktyczne. K. t. charakteryzują się anonimowością wytworów i ponadprzeciętnym wpływem na potęgę autorytetów (zazwyczaj są to przodkowie). Dużą rolę w rozwoju k. t. odgrywa magia i religia, za pomocą których członkowie społeczności wyjaśniają niezrozumiałe dla nich zjawiska. Kultury tradycyjne dzielą się na: klasyczne (społeczności prymitywne, nie znające pisma) i chłopskie (powstały w Europie wraz z feudalizmem). Społeczność wioskowa w k. t. ma silne poczucie więzi społecznej i odrębności wobec innych wiosek, które zgodnie z mitem wartości grupowej uważane są za gorsze.Wierzenia - w antropologii: zbiór twierdzeń dotyczących zjawisk i bytów nadprzyrodzonych, niesprawdzalnych empirycznie. Wierzenia występują w każdej kulturze.
  • zdeterminowanie zewnętrzne w kategorii tradycja
  • Tradycja jest tu określana w kontekście warunków społecznych. Ukazuje jak powstała i funkcjonuje, ale też wyjaśnia, w jaki sposób i w jakim celu została stworzona. Zdeterminowanie zewnętrzne może przyczyniać się do uświadamiania przynależności tradycji do różnych grup społecznych lub kulturowych.

    Socjalizacja (łac. socialis = społeczny) – proces (oraz rezultat tego procesu) nabywania przez jednostkę systemu wartości, norm oraz wzorów zachowań, obowiązujących w danej zbiorowości. Socjalizacja trwa przez całe życie człowieka, lecz w największym nasileniu występuje, gdy dziecko rozpoczyna życie w społeczeństwie. Największą rolę na tym etapie odgrywają jego rodzice, później także wychowawcy i rówieśnicy oraz instytucje (takie jak szkoła czy Kościół).Rytuał – zespół specyficznych dla danej kultury symbolicznych sekwencji sformalizowanych czynów i wypowiedzi, wykonywanych w celu osiągnięcia pożądanego skutku, który jednakże może być znacznie oderwany od pozornie oczywistego celu funkcjonalnego.
  • zdeterminowanie funkcjonalne kategorii tradycja
  • Zdeterminowanie funkcjonalnie łączy dwa poprzednie zdeterminowania i jest ich nieodłącznym elementem. Zajmuje się kwestiami tego jak i dlaczego tradycja powstaje, po co się tworzy, jej funkcjami oraz oddziaływaniem na kulturę ludową oraz życie społeczne. Najważniejsze cechy zdeterminowania funkcjonalnego to normy przyjęte przez kulturę lub społeczność, chęć osiągnięcia stabilności w grupie.

    Obyczaj – forma zachowania powszechnie przyjęta w danej zbiorowości społecznej i poparta uznawaną w niej tradycją.Religioznawstwo – zespół nauk o religii, których podejście – w odróżnieniu od teologii i od filozofii religii – charakteryzuje się , empirycznym (antropologicznym, socjologicznym, historycznym, ekonomicznym) stosunkiem do przedmiotu badań. Często stosowana jest perspektywa porównawcza (fenomenologia religii).

    Tradycja wynaleziona/wymyślona[ | edytuj kod]

    Brytyjski historyk Eric Hobsbawm twierdzi, że tradycja wynaleziona to zespół działań o charakterze rytualnym lub symbolicznym. Tworzona jest zazwyczaj przez jawne lub niejawne reguły działania, mają one na celu uświadomienie ludziom pewnych wartości oraz norm zachowania poprzez powtarzalność, co prowadzi do kontynuowania przeszłości. Tradycje wymyślone to również tradycje, które powstają w krótkim czasie, nieznanym miejscu i mają tendencje to szybkiego utrwalania się w społeczeństwie. Ponadto są naprawdę wymyślone, tworzone od początku i powoli wprowadzane w życie. Istnieje też inny sposób przyjęcia nowej tradycji, czasami mogą zapożyczyć symbolikę, rytuały oraz moralność zaczerpniętą z takich źródeł, jak religia, ceremoniał dworski czy folklor. Od rewolucji przemysłowej można wypunktować trzy główne nakładające się na siebie typy tradycji wymyślonych:

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>,Edward Shils (ur. 1 lipca 1910, zm. 23 stycznia 1995) - amerykański socjolog. Pisał na temat społecznej roli intelektualistów, o polityce oraz teorii społeczeństwa. Był profesorem uniwersytetu w Chicago. Założył i wydawał kwartalnik "Minerva", poświęcony naukoznawstwu. Shils jest autorem pracy Tradition.
  • tradycja służąca wzmacnianiu poczucia przynależności oraz symbolizowaniu jedności wewnętrznej grup oraz sztucznych wspólnot;
  • tradycja służąca do umacniania i legitymizowania instytucji, pozycji bądź relacji władzy;
  • tradycja służąca głównie upowszechnianiu i wpajaniu wierzeń, systemów wartości i konwencjonalnych sposobów zachowania.
  • Tradycja dawna charakteryzuje się konkretnymi i silnymi praktykami społecznymi, natomiast wymyślona jest raczej niejasna co do natury będącej wartościami, prawami i obowiązkami egzekwowanymi w danej grupie, takimi jak: patriotyzm czy lojalność.

    Kultura (z łac. colere = „uprawa, dbać, pielęgnować, kształcenie”) – termin ten jest wieloznaczny, pochodzi od łac. cultus agri („uprawa roli”), interpretuje się go w wieloraki sposób przez przedstawicieli różnych nauk. Kulturę można określić jako ogół wytworów ludzi, zarówno materialnych, jak i niematerialnych: duchowych, symbolicznych (takich jak wzory myślenia i zachowania).Patriotyzm (łac. patria,-ae = ojczyzna, gr. patriates) – postawa szacunku, umiłowania i oddania własnej ojczyźnie oraz chęć ponoszenia za nią ofiar; pełna gotowość do jej obrony, w każdej chwili. Charakteryzuje się też przedkładaniem celów ważnych dla ojczyzny nad osobiste, a także gotowością do pracy dla jej dobra i w razie potrzeby poświęcenia dla niej własnego zdrowia lub życia. Patriotyzm to również umiłowanie i pielęgnowanie narodowej tradycji, kultury czy języka. Patriotyzm oparty jest na poczuciu więzi społecznej, wspólnoty kulturowej oraz solidarności z własnym narodem i społecznością.

    Etnologia i antropologia kulturowa[ | edytuj kod]

    Terminami najczęściej używanym w etnologii i antropologii kulturowej jest tradycja kulturowa, chłopska kultura tradycyjna, tradycyjne społeczeństwo, tradycyjna rodzina, tradycyjne obrzędy oraz tradycyjne narzędzia rolnicze. Wszystkie te terminy używane są w formie przymiotnikowej.

    Pokolenie (generacja - łac. generatio - rodzenie, tworzenie) – w naukach społecznych i biologicznych termin posiadający kilka konotacji związanych z urodzeniem.Antropologia (gr. άνθρωπος anthropos – człowiek, λόγος logos – nauka) – interdyscyplinarna dziedzina nauki na pograniczu nauk humanistycznych, społecznych i przyrodniczych. Zajmuje się badaniem człowieka jako jednostki w społeczeństwie w kontekstach historycznej zmienności, różnorodności, etniczności, struktur władzy czy płci kulturowej (gender). Ma dwa podstawowe nurty:

    Polski socjolog i etnolog Kazimierz Dobrowolski zaznaczał, że w skład tradycji wchodzi w zasadzie każda spuścizna, którą przekazują starsze pokolenia nowym – kolejnym generacjom.

    W Encyklopedii antropologicznej podano, że tradycje określa się jako wartości, wierzenia, reguły, wzory zachowań, które podziela grupa oraz - co ważne - jest przekazywana z pokolenia na pokolenie jako nieodłączna część socjalizacji.

    Według Edwarda Shilsa:

    Kultura ludowa – kultura niższych warstw społeczeństw narodowych istniejąca od średniowiecza aż do połowy XX wieku, kiedy zakończył się proces jej stopniowego zaniku. W węższym znaczeniu pojęcie to oznacza sumę wytworów wiejskich społeczności lokalnych.Kazimierz Wojciech Dobrowolski (ur. 20 grudnia 1894 w Nowym Sączu, zm. 26 marca 1987 w Krakowie) – etnolog i socjolog polski, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek Polskiej Akademii Nauk; twórca podstaw metody integralnej w badaniach socjologicznych. Jego żona Maria Dobrowolska była znanym polskim geografem.

    Tradycja ma wiele znaczeń. W swoim najbardziej narzucającym się, elementarnym sensie oznacza traditum: jest tym wszystkim co jest transmitowane lub przekazywane z przeszłości do teraźniejszości.

    Według amerykańskiego antropologa Edwarda Sapira:

    Pojęcie „tradycja” podkreśla historyczne zaplecze obyczaju. Jakieś obyczaje i konwencje mogą być nieobecne w danej wspólnocie i nikt nie będzie miał jej tego za złe. [...] Różnica między zwyczajem a tradycją jest raczej subiektywna niż obiektywna. Bowiem pełne historyczne tłumaczenie obyczajów, poza nielicznymi wyjątkami, z reguły prowadzi nas ku odległej przeszłości.

    Zwyczaj – termin ten w mowie potocznej używany jest często zamiennie ze słowem obyczaj, jednak w niektórych naukach (np. w socjologii) terminom tym nadaje się różne znaczenie.Współczesność – warszawski dwutygodnik literacko-artystyczny wydawany w latach 1956–1971, skupiał młodych pisarzy debiutujących około 1956, m.in. Zdzisława Jerzego Bolka, Ernesta Brylla, Bohdana Drozdowskiego, Stanisława Grochowiaka,Romana Śliwonika Ireneusza Iredyńskiego, Marka Nowakowskiego, Władysława Terleckiego, Józefa Gielo.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Folklor (ang. folk-lore „wiedza ludu”) – symboliczno-artystyczna dziedzina kultury ludowej, mająca charakter wieloskładnikowy, niejednolity i synkretyczny.
    Tradycja Apostolska lub Tradycja – całokształt modlitwy, nauki i życia wiarą chrześcijańską, które Kościół otrzymał od Jezusa i Apostołów, zgodnie ze słowami Apostoła Pawła: Ja bowiem otrzymałem od Pana to, co wam przekazałem (1 Kor 11, 23). Tradycja jako żywy wzorzec przekazywany z pokolenia na pokolenie, w swoim zrębie została ustalona raz na zawsze u początków istnienia Kościoła i jest niezmienna. Jednak jej rozumienie i sposób wyrażania pod natchnieniem Ducha Świętego (por. J 16,13) urzeczywistnia się w każdym pokoleniu na nowo w sposób który najlepiej odpowiada wyzwaniom danego czasu.
    Religia – system wierzeń i praktyk, określający relację pomiędzy różnie pojmowaną sferą sacrum (świętością) i sferą boską, a określonym społeczeństwem, grupą lub jednostką. Manifestuje się ona w wymiarze doktrynalnym (doktryna, wiara), w czynnościach religijnych (np. kult czy rytuały), w sferze społeczno-organizacyjnej (wspólnota religijna, np. Kościół) i w sferze duchowości indywidualnej (m.in. mistyka).
    Język potoczny – forma posługiwania się językiem służąca bezpośredniej komunikacji międzyludzkiej i przeważnie niezapisywana.
    Jerzy Ryszard Szacki (ur. 6 lutego 1929 w Warszawie) – polski socjolog i historyk myśli socjologicznej. Od 1973 jest profesorem Uniwersytetu Warszawskiego, a od 1991 członkiem Polskiej Akademii Nauk. Zaliczany do warszawskiej szkoły historii idei. Mąż Barbary Szackiej.
    Dziedzictwo kulturowe – zasób rzeczy nieruchomych i ruchomych wraz ze związanymi z nim wartościami duchowymi, zjawiskami historycznymi i obyczajowymi, uznawany za godny ochrony prawnej dla dobra społeczeństwa i jego rozwoju oraz przekazania następnym pokoleniom z uwagi na zrozumiałe i akceptowane wartości historyczne, patriotyczne, religijne, naukowe i artystyczne, mające znaczenie dla tożsamości i ciągłości rozwoju politycznego, społecznego i kulturalnego, dowodzenia prawd i upamiętniania wydarzeń historycznych, kultywowania poczucia piękna i wspólnoty cywilizacyjnej.
    Edward Sapir (ur. 26 stycznia 1884 w Lęborku - zm. 4 lutego 1939 w New Haven) - językoznawca i antropolog, również krytyk literacki, muzyczny, poeta i kompozytor.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.017 sek.