• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Trąby - herb szlachecki

    Przeczytaj także...
    Gmina Tokarnia (do 1954 gmina Łętownia) – gmina wiejska w województwie małopolskim, w powiecie myślenickim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie krakowskim.Węgrów – miasto i gmina w województwie mazowieckim, siedziba władz gminy miejskiej Węgrów, gminy wiejskiej Liw i powiatu węgrowskiego (w latach 1867-1975 i od 1999).
    Klejnot, cymer (łac. clenodium, staropol. z niem. (Helm-)Kleinod) – zwieńczenie hełmu łączące się z nim za pośrednictwem korony rangowej lub przepaski, z której rozwijały się labry.
    Herb Trąby Radziwiłłów
    Herb Trąby w zamku w Baranowie Sandomierskim
    Herb Taurogów, jednej z siedzib Radziwiłłów

    Trąby (Trąbki, Tuba, Tres Tubae, Tria Cornua, Trzy Trąby, Tubae) – polski herb szlachecki o zawołaniach Brzezina i Trąba. Występował głównie w ziemi krakowskiej, łęczyckiej, przemyskiej i na Rusi.

    Dukla – miasto w woj. podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Dukla. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. krośnieńskiego. Miasto położone nad Jasiołką, u podnóża góry Cergowej (716 m n.p.m.) na północnym skraju Beskidu Niskiego, 17 km od granicy ze Słowacją.Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.

    Opis herbu[edytuj kod]

    Opis zgodnie z klasycznymi regułami blazonowania:

    W polu srebrnym trzy trąby czarne o okuciach złotych, połączone ustnikami.

    W klejnocie pięć piór strusich.

    Antoni Prochaska (ur. 24 maja 1852 we wsi Zaleszczyki Małe w pow. buczackim, zm. 23 września 1930 we Lwowie) – historyk, zajmujący się dziejami polsko-litewskimi w XIV-XV w. oraz historią Rusi Czerwonej.Gmina Lubień – gmina wiejska w województwie małopolskim, w powiecie myślenickim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie nowosądeckim.

    Labry herbowe czarne, podbite srebrem.

    Innymi odmianami tego herbu są trąby w polu czerwonym, albo błękitnym.

    Najwcześniejsze wzmianki[edytuj kod]

    Najstarsza pieczęć z 1385 - Wojciecha z Sącienna, najstarsza zapiska sądowa z 1388.

    Aktem unii horodelskiej w 1413 r. herb Trąby został przeniesiony na Litwę (przyjął bojar Krystyn Ościk z Kiernowa adoptowany przez arcybiskupa gnieźnieńskiego Mikołaja Trąbę). Pieczęć przywieszona pod aktem przez arcybiskupa nie zawierała jednak herbu Trąby, ale na tarczy herbowej wyraźny wizerunek głowy ludzkiej (przez Piekosińskiego herb ten sklasyfikowany został jako herb Mora; nie napisał on jednak że należał on do arcybiskupa ).

    Herb szlachecki – charakterystyczny znak rodowy ustalony według określonych reguł heraldycznych. W założeniu jest znakiem niepowtarzalnym, jednak może się nim posługiwać – w heraldyce polskiej – wiele rodów tzw. herbownych, tworzących w konsekwencji charakterystyczny dla polskiej heraldyki ród herbowy, grupujący rodziny czasem ze sobą wcale niespokrewnione. Wynika to m.in. z historii kształtowania się w Polsce stanu szlacheckiego, zachowującego tradycję przynależności do dawnych wielkich rodów lub klanów, także z praktyki przyjmowania jednego herbu przez rodziny niespokrewnione, ale służące w jednej chorągwi, a także w pewnym stopniu z prawnej możliwości tzw. adopcji herbowej osoby nobilitowanej przez jej szlacheckiego patrona należącego do genealogicznej linii danego rodu herbowego. Tylko polskim zwyczajem jest fakt, że różne rodziny szlacheckie mogą pieczętować się takim samym herbem. Rodziny te nawet nie są lub nie muszą być ze sobą skoligacone. Gdzie indziej herb jest własnością tylko jednej rodziny i tylko dla niej jest jej godłem, pieczęcią i znakiem. Dlatego zmiana koloru tła lub inności tego samego wizerunku powoduje powstanie innego herbu, jednak w Polsce jest to tylko inna odmiana herbu już istniejącego. Wywodzi się to z polskiego średniowiecznego systemu prowadzenia wojen i bitew, zwanego systemem chorągwi. Tym samym rycerze jednej chorągwi zwykle używali jej godła i nosili takie same herby. Stąd wiele rodzin szlacheckich w Polsce ma podobne lub identyczne herby. Często towarzyszyła temu formalna odmiana herbu. Praktyka ta została z czasem zakazana. W innych krajach europejskich dany herb przysługuje tylko jednej rodzinie. Choć znane są też sytuacje, gdy grupa rodzin noszących różne nazwiska odmiejscowe od różnych włości, ale wspólnego pochodzenia, nosi herby identyczne lub podobne, jak w Polsce. W średniowieczu wymagane było nawet wyróżnianie herbów poszczególnych członków rodziny, przez dodawanie specjalnych oznaczeń, bordiur itp. Ten zwyczaj przetrwał w heraldyce brytyjskiej. Charakterystycznym przykładem jest tu herb Księcia Walii, różniący się od herbu królewskiego nałożonym na tarczę kołnierzem turniejowym. W Polsce takie odróżnianie herbów osobistych było stosowane u zarania naszej heraldyki, przyczyniając się m.in. do powstawania odmian herbowych.Gmina Siepraw – gmina wiejska w województwie małopolskim, w powiecie myślenickim, na Pogórzu Wielickim w zlewni rzek Raby i Skawinki. Gmina położona jest częściowo nad Zalewem Dobczyckim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie krakowskim.

    Wybrane rody[edytuj kod]

  • Radziwiłłowie
  • Ościkowicze
  • Występowanie w heraldyce terytorialnej[edytuj kod]

    Herb Trąby rodziny Jordanów został przyjęty przez miejscowości Dukla i Zakliczyn. Nawiązuje do niego również herb Jordanowa, a także gmin Siepraw, Lubień i Tokarnia. Trąby są jednym z elementów herbów Sławatycz i Węgrowa, które długo były miastami prywatnymi Radziwiłłów. Również herb gminy Nieborów zawiera Trąby z herbu ostatnich właścicieli dóbr nieborowskich. Herb gminy Przygodzice zawiera herb Trąby Radziwiłłów oraz Wieniawę Gołuchowskich i Leszczyńskich.

    Radziwiłłowie (lit. Radvila, brus. Радзіві́лы) – najpotężniejszy litewski ród magnacki herbu własnego (Trąby Odmienne).Gmina Nieborów – gmina wiejska w województwie łódzkim, w powiecie łowickim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie skierniewickim.

    Przypisy

    1. Antoni Prochaska: Materyały archiwalne wyjęte głównie z metryki litewskiej od 1348 do 1607 roku. J. Sewer Hr. Dunin Borkowski, 1890.
    2. Alfred Znamierowski: Herbarz rodowy. Warszawa: Świat Książki, 2004, s. 172. ISBN 83-7391-166-9.
    3. Andrzej Kulikowski: Wielki herbarz rodów polskich. Warszawa: Świat Książki, 2005, s. 306. ISBN 83-7391-523-0.
    4. O litewskich rodach bojarskich zbratanych ze szlachtą polską w Horodle r. 1413. – 6. Ród Ościka (Trąba). „Miesięcznik Heraldyczny”. 5, s. 39, 1920. Lwów. 

    Bibliografia[edytuj kod]

  • Tadeusz Gajl: Herbarz polski od średniowiecza do XX wieku : ponad 4500 herbów szlacheckich 37 tysięcy nazwisk 55 tysięcy rodów. L&L, 2007. ISBN 978-83-60597-10-1.
  • Antoni Prochaska: Materyały archiwalne wyjęte głównie z metryki litewskiej od 1348 do 1607 roku. J. Sewer Hr. Dunin Borkowski, 1890.
  • Linki zewnętrzne[edytuj kod]

  • Herb Trąby i lista nazwisk w elektronicznej wersji Herbarza polskiego Tadeusza Gajla
  • Herb Trąby w serwisie Genealogia dynastyczna
  • Mikołaj Trąba herbu Trąby (ur. ok. 1358 w Sandomierzu, zm. 2 grudnia 1422 w Lubicy na Spiszu) – polski duchowny katolicki, notariusz królewski od 1390 roku, podkanclerzy koronny 1403–1412, arcybiskup halicki 1410-1412, arcybiskup gnieźnieński od 1412, pierwszy prymas Polski od 1417. Sprowadził tytuł prymasa dla siebie i swoich następców z soboru w Konstancji. Od roku 1417 każdy Arcybiskup Gnieźnieński jest nazywany Prymasem Polski.Tadeusz Gajl (ur. 1940 w Wilnie) – artysta grafik, twórca światowej sławy przedstawień historycznych herbów szlachty polskiej. Herby jego autorstwa zyskały powszechną akceptację heraldyków, nazywane w nomenklaturze herbami gajlowskimi (ang. Gajlesque Coat of Arms).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Jordanów – miasto i gmina w województwie małopolskim, w powiecie suskim. Położone jest nad rzeką Skawą w Kotlinie Rabczańskiej u południowych podnóży Beskidu Makowskiego.
    Gmina Przygodzice – gmina wiejska w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie kaliskim.
    Krystyn Ościk z Kiernowa (litew. Kristinas Astikas) herbu Trąby (zm. 1442/1443) – syn Syrpucia, starosta uszpolski i kasztelan wileński w latach 1419 - 1442.
    Labry – niem. labwerk (ornament roślinny), łac. lista, lusca, fascia – części zewnętrzne tarczy herbowej, mające kształt wielkich liści wyszczerbionych, wyrastających z boków hełmu, zwykle symetrycznie po obu stronach, często obejmujące jako ornament również całą tarczę herbową.
    Zakliczyn – miasto i siedziba gminy Zakliczyn w powiecie tarnowskim (woj. małopolskie) na prawym brzegu Dunajca. Zakliczyn leży na Pogórzu Rożnowskim w dolinie (206–250 m n.p.m.) na płaskim, szerokim i otwartym w kierunku północnym terenie, między dolnym biegiem rzeki Paleśnianka i potoku Wolanka w otoczeniu zalesionych wzgórz o wysokości od 300 do 503 m n.p.m.
    Alfred Znamierowski (ur. 21 czerwca 1940 w Warszawie), wnuk Czesława Znamierowskiego, polski dziennikarz, heraldyk i weksylolog. Studiował geografię na Uniwersytecie Warszawskim.
    Sławatycze – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Sławatycze, nad Bugiem. Drogowe przejście graniczne pomiędzy Polską a Białorusią. Miejscowość jest siedzibą gminy Sławatycze. Jest to najbardziej peryferyjnie położona siedziba gminy względem miasta powiatowego w całym województwie lubelskim. Do Białej Podlaskiej ze Sławatycz jest 50 km (do Włodawy 25 km).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.014 sek.