• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Trójjedyne Królestwo Chorwacji, Slawonii i Dalmacji

    Przeczytaj także...
    Królestwo Slawonii – prowincja Monarchii Habsburskiej w XVIII i XIX stuleciu, a od 1867 jako jeden z krajów koronnych św. Stefana. W skład prowincji wchodziły północne części regionów Slawonii (dzisiaj w Chorwacji) i Sremu (dziś w Chorwacji i Serbii). Południowa część tego regionu wchodziła w skład tzw. Pogranicza Wojskowego.Bjelovar (węg. Belovár, niem. Belowar) – miasto w Chorwacji, na wschód od Zagrzebia. Stolica żupanii bielowarsko-bilogorskiej.
    Varaždin (niem. Warasdin, węg. Varasd, łac. Varasdinum) – miasto w północno-wschodniej Chorwacji, nad Drawą, 81 km na północ od Zagrzebia. W 2006 roku liczyło ok. 49 tys. mieszkańców. Jest stolicą Varaždinskiej županii. Przez krótki czas (1756-1776) Varaždin był stolicą Chorwacji.

    Królestwo Chorwacji i Slawonii (chorw. Kraljevina Hrvatska i Slavonija, węg. Horvát-Szlavónia Királyság, niem. Königreich Kroatien und Slawonien) – autonomiczne królestwo istniejące w latach 1868-1918; obok Królestwa Węgier i miasta Rijeki jeden z krajów Korony św. Stefana. Formalna nazwa królestwa to Trójjedyne Królestwo Chorwacji, Slawonii i Dalmacji (Trojedna Kraljevina Hrvatska, Slavonija i Dalmacija, potocznie Trojednica). Mimo tej nazwy, Królestwo Dalmacji pozostało oddzielnym krajem koronnym Cesarstwa Austriackiego (choć symbole Dalmacji znalazły się w herbie autonomicznego królestwa). W Chorwacji i Slawonii jeszcze przez kilka lat istniały wydzielone obszary (tzw. Pogranicze Wojskowe), nie będące pod bezpośrednią administracją Zagrzebia.

    Kraje Korony Świętego Stefana to oficjalna nazwa węgierskiej części dualistycznych Austro-Węgier, używana po austriacko-węgierskim porozumieniu w 1867. Potoczna nazwa to Zalitawia. Nazwa wywodzi się od symbolu Królestwa Węgier, Korony Świętego Stefana według tradycji przesłanej w roku 1000 św. Stefanowi przez papieża Sylwestra II (obecnie przechowywanej w Budapeszcie, w budynku parlamentu).Węgrzy (t. Madziarzy, węg. l.poj. magyar, l.mn. magyarok) – naród europejski z grupy ludów ugrofińskich, zamieszkujący głównie własne państwo narodowe - Węgry w Europie Środkowej, posługujący się językiem węgierskim.

    Historia[edytuj kod]

    Królestwo Chorwacji-Slawonii powstało w wyniku podpisania w 1868 roku ugody między władzami węgierskimi, a przedstawicielami Chorwatów. Na jej mocy węgierska część cesarsko-królewskiej federacji wydzielała tereny Królestwa Chorwacji, Królestwa Slawonii, a także austriackiej Dalmacji, które złączono w Trójjedyne Królestwo Chorwacji, Slawonii i Dalmacji (chorw. Trojedna kraljevina Hrvatska, Slavonija i Dalmacija lub Trojjediné království dalmatské, chorvatské a slavonské, węg. Horvát-, Szlavon- és Dalmátországok, niem. Dreieinige Königreich Dalmatien, Kroatien und Slawonien). Tak powstałe państwo miało być autonomiczną jednostką Królestwa Węgier. Jednak już po krótkim czasie władze w Wiedniu zadecydowały o utworzeniu odrębnego Królestwa Dalmacji, które stało się krajem koronnym Cesarstwa Austrii.

    Serbowie (Срби) – naród południowosłowiański mieszkający głównie w Serbii, Chorwacji, Bośni, Słowenii, Macedonii, Czarnogórze i Stanach Zjednoczonych. Jest ich ogółem około 13 mln. Mówią w swoim języku narodowym serbskim. W większości są prawosławnymi.Królestwo Chorwacji (chorw. Kraljevina Hrvatska lub Hrvatsko Kraljevstvo; łac. Regnum Croatiae lub Regnum Croatorum) – średniowieczne królestwo, które obejmowało obszar dzisiejszej Chorwacji i Bośni i Hercegowiny na Bałkanach.

    Ustrój[edytuj kod]

    Reprezentantem władz centralnych w Królestwie był ban Królestwa Dalmacji, Chorwacji i Slawonii. Królestwo Chorwacji-Slawonii posiadało własny parlament (Sabor) obradujący w języku chorwackim, pełną autonomię w sprawach oświaty, religii, administracji i sądownictwa. Królestwo posiadało własną armię, podlegającą jednak władzom w Peszcie.

    Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu. Kościół katolicki jest jednym z trzech głównych nurtów chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.Austro-Węgry (t. Monarchia Austro-Węgierska; niem. Österreich-Ungarn, węg. Osztrák-Magyar Monarchia) – państwo związkowe w Europie Środkowej. Austro-Węgry były wielonarodową monarchią konstytucyjną i jednym z największych mocarstw w tamtym czasie. Państwo istniało 51 lat, od 1867 aż do rozpadu w 1918 roku i zakończenia I wojny światowej.

    Ludność[edytuj kod]

    Według spisu z 1911 roku w Chorwacji-Slawonii mieszkało 2.621.954 osób:

  • Chorwaci: 1.638.354 (62,5%)
  • Serbowie: 644.955 (24,5%)
  • Niemcy: 133.418
  • Węgrzy: 105.047
  • Słowacy: 20.884
  • pozostali
  • Najwięcej Niemców i Węgrów mieszkało w komitatach Virovitica i Sremskim.

    73% deklarowało się jako katolicy a 24% jako prawosławni

    Ban – tytuł spotykany w środkowej i południowo-wschodniej Europie między VII a XX wiekiem. Pierwotnie używany wśród rdzennej ludności Bośni od VII wieku, a później też w Chorwacji, na Węgrzech, na Wołoszczyźnie od XIV wieku do 1831 roku, w średniowiecznej Mołdawii, w Serbii i w Królestwie Jugosławii od 1929 do 1941 roku. Ziemia pod władzą bana nosiła nazwę banat lub banowina.Ogulin - miasto w Chorwacji (Karlovačka županija). Ogulin jest położony w północno-zachodniej części Chorwacji, u podnóża góry Klek w przybliżeniu w połowie drogi pomiędzy Zagrzebiem, a Rijeką. Znajduje się pobliżu jezior Plitvickich (od wschodu), Gorskiego Kotaru (od zachodu) i północnego Adriatyku (na południowy zachód). Przez miasto przepływa rzeka Dobra. W pobliżu znajduje się najdłuższy w Chorwacji system jaskiń krasowych (Đulin ponor, 16396m).

    Podział administracyjny[edytuj kod]

    Komitaty chorwacko-slawońskie
    Rzeźba na budynku w Zagrzebiu, symbolizująca Królestwo Chorwacji, Slawonii i Dalmacji

    Królestwo Chorwacji i Slawonii dzieloło się na osiem komitatów (županija); w nawiasie podano stolicę komitatu:

  • Belovár-Kőrös/Bjelovar-Križevci (Bjelovar)
  • Lika-Krbava (Gospić)
  • Modrus-Fiume/Modruška-Rijeka (Ogulin)
  • Pozsega/Požega (Požega)
  • Szerém/Sremski (Vukovar)
  • Varasd/Varaždin (Varaždin)
  • Verőce/Virovitica (Virovitica)
  • Zágráb/Zagreb (Zagrzeb)
  • Zobacz też[edytuj kod]

  • Banowie Chorwacji
  • Słowacy (Slováci) – naród słowiański, zamieszkujący głównie Słowację – stanowią 86% jej mieszkańców (4,5 mln); mniejszości słowackie zamieszkują także Czechy , Węgry, Serbię i Polskę (Orawa i Spisz- około 1700 osób). Mówią językiem słowackim. Większość Słowaków jest katolikami, mniejszość stanowią protestanci i grekokatolicy.Gospić - miasto w Chorwacji; 6 100 mieszkańców (2006). Przemysł spożywczy. Stolica administracyjna Ličko-senjskiej županiji.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Peszt (węg. Pest, słow. Pešť, serb. Pešta / Пешта) – wschodnia, głównie mieszkalna, część Budapesztu, stanowiąca około 2/3 terytorium całego miasta.
    Virovitica – miasto w północnej Chorwacji (Slawonia), w pobliżu granicy z Węgrami, na północnych stokach Bilogory. Stolica Virovitičko-podravskiej županiji.
    Kraj koronny (niem. Kronland) – terytorium składowe Cesarstwa Austrii w latach 1849-1867 i austriackiej części Austro-Węgier w latach 1867-1918. Głową kraju koronnego był cesarz, w którego imieniu działał Landeshauptmann (zarządca kraju) albo Statthalter (gubernator).
    Chorwaci – naród południowosłowiański, liczący około 9 mln ludzi. Zamieszkują głównie Chorwację (około 4 mln) oraz Bośnię i Hercegowinę (0,6 mln). Większe skupiska Chorwatów znajdują się też w Austrii (Burgenlandzcy Chorwaci) i Serbii. Na emigracji żyje około 2,5 mln Chorwatów, głównie w USA (0,3 mln), Chile (0,3 mln), ale również w takich krajach jak Argentyna, Niemcy, Kanada, Australia, Szwecja, i Brazylia.
    Królestwo Dalmacji (chorw. Kraljevina Dalmacija, niem. Königreich Dalmatien) – istniejący w latach 1815-1918 kraj koronny Cesarstwa Austriackiego, obejmujący obszar Dalmacji.
    Pogranicze Wojskowe (chor. Vojna Krajina, niem. Militärgrenze, serb. Војна Крајина, łac. Confiniaria militaria) - buforowy region graniczny monarchii habsburskiej, znajdujący się pod administracją wojskową, istniejący od XVI do XIX wieku wzdłuż granicy Królestwa Chorwacji oraz Królestwa Węgier z osmańską Turcją.
    Królestwo Węgier (węg. Magyar Királyság, niem. Königreich Ungarn, słow. Uhorské kráľovstvo, rum. Regatul Ungariei, chorw. Kraljevina Ugarska, serb. Краљевина Угарска, łac. Regnum Hungariae) – państwo istniejące w Europie Środkowej od roku 1000 do 1946, z krótką przerwą w latach 1918-1920 (Węgierska Republika Ludowa oraz komunistyczna Węgierska Republika Rad) oraz 1944-1945, kiedy to władzę przejęli faszyści (tzw. Państwo Węgierskie).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.023 sek.