• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Towarzystwo Warszawskie Przyjaciół Nauk



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Samuel Bogumił Linde (ur. 11 (24) kwietnia 1771 w Toruniu, zm. 8 sierpnia 1847 w Warszawie) – polski leksykograf, językoznawca, tłumacz, bibliograf, pedagog i bibliotekarz.Jan Chrzciciel Albertrandi, inna forma nazwiska: Albetrandy, pseud. i krypt.: Antykiewicz; Jeden z tegoż Towarzystwa; Nieukolubski; Ten, który pierwotne tłumaczenie przed 40 laty wykonał; X. A. S. J.; X. A. Soc. Jesu; X. I. A. N. K. K. W.; X. J. A.; X. J. A. S. J., (ur. 7 grudnia 1731 w Warszawie, zm. 10 sierpnia 1808 tamże) – polski biskup rzymskokatolicki, jezuita, biskup pomocniczy poznański w latach 1796–1798, biskup pomocniczy warszawski w latach 1798–1808, historyk, tłumacz, poeta, publicysta i bibliotekarz, główny cenzor mianowany przez rosyjskiego komendanta Warszawy gen. Friedricha von Buxhoevedena po stłumieniu insurekcji kościuszkowskiej.
    Druga siedziba Towarzystwa Warszawskiego Przyjaciół Nauk, funkcjonującą w roku 1826 przy ul. Kanonia 8, (stan sprzed 1914). Budynek ten, podarowany przez jezuitę Albertrandiego, mieścił potem m.in. mieszkania księży katedry warszawskiej, a obecnie jest własnością teatru Ateneum. Na elewacji kamienicy znajduje się dziś jedynie zabytkowa tablica informacyjna, że w przeszłości był miejscem zebrań uczonych
    Pałac Staszica, siedziba Towarzystwa Warszawskiego Przyjaciół Nauk w latach 1827-1831

    Towarzystwo Przyjaciół Nauk (TPN), inne nazwy: Towarzystwo Warszawskie Przyjaciół Nauk (TWPN) (1800-1832), od roku 1808: Towarzystwo Królewskie Przyjaciół Nauk (TKPN) lub Warszawskie Towarzystwo Królewskie Przyjaciół Nauk (WTKPN) – towarzystwo naukowe zrzeszające badaczy różnych specjalności i zbierające się w okresie od listopada 1800 do kwietnia 1832, w Warszawie.

    Gotfryd Ernest Groddeck spolszczona forma nazwiska: Grodek, (ur. 17 listopada 1762 w Gdańsku, zm. 11 kwietnia 1825 w Kijowcu w guberni mińskiej w posiadłości Łaskich) – filolog klasyczny, krytyk literacki, tłumacz, numizmatyk, profesor Uniwersytetu Wileńskiego.Zakon pijarów – potoczna nazwa Zakonu Kleryków Regularnych Ubogich Matki Bożej Szkół Pobożnych (Ordo Clericorum Regularium Pauperum Matris Dei Scholarum Piarum) czyli Zakonu Szkół Pobożnych – zakon ustanowiony przez papieża Grzegorza XV 18 listopada 1621 r. (regułę zatwierdzono rok później). Korzenie swe wywodzi jednak od roku 1597, kiedy to św. Józef Kalasancjusz otworzył pierwszą bezpłatną i powszechną szkołę podstawową w Europie.

    Spis treści

  • 1 Rodowód, organizacja, siedziba
  • 2 Działalność (publikacje)
  • 3 Członkowie Towarzystwa
  • 4 Rozwiązanie Stowarzyszenia
  • 5 Przypisy
  • 6 Bibliografia
  • 7 Linki zewnętrzne
  • Rodowód, organizacja, siedziba[]

    Towarzystwo skupiało uczonych, literatów, osobistości oficjalne oraz tzw. przyjaciół nauk. Było pierwszą stale zbierającą się polską akademią naukową i przyczyniło się do powstania czwartego uniwersytetu na ziemiach polskich.

    Na dwu zebraniach u Stanisława Sołtyka (16 i 23 listopada 1830) na ulicy Nowolipki 7, w nieistniejącym już Pałacu Jana Poltza przy Pałacu Mostowskich, ustalono nazwę, program działania, określono listę członków, a także wybrano prezesa i sekretarza. Tydzień później (30 listopada) odbyła się pierwsza sesja naukowa, natomiast 9 maja roku 1831 – pierwsza sesja publiczna, na której ogłoszono tematy konkursów. Towarzystwo zostało zorganizowane w 5 wydziałów, które statutowo gromadziły łącznie nie więcej niż 60 członków czynnych oraz nieokreśloną liczbę członków przybranych, honorowych, dopuszczonych i korespondentów. Były to kolejno:

    Aleksander Kraushar, pseud. Alkar (ur. 17 stycznia 1843 w Warszawie, zm. 11 grudnia 1931 tamże) – polski adwokat, historyk, publicysta, poeta, działacz kulturalno-oświatowy pochodzenia żydowskiego. Ojciec Zuzanny Rabskiej.Ulica Nowolipki w Warszawie – jedna z głównych ulic osiedla Muranów, biegnąca od gen. Władysława Andersa do ul. Wolność.
    1. Wydział filozofii
    2. Wydział matematyki, fizyki, chemii, nauk lekarskich, historii naturalnej i ekonomiki
    3. Wydział historii, dziejów praw i geografii
    4. Wydział wymowy, wierszopistwa i przyjemnych sztuk
    5. Wydział języków rodu słowiańskiego

    Pierwsze spotkania odbywały się w budynkach należących wówczas do warszawskich Pijarów, które były de facto pierwszą siedzibą Towarzystwa.

    Joachim Lelewel (ur. 22 marca 1786 w Warszawie, zm. 29 maja 1861 w Paryżu) – polski historyk, bibliograf, numizmatyk, poliglota (znał 12 języków), heraldyk i działacz polityczny.Tomasz Zan (ur. 21 grudnia 1796 w Miasocie, zm. 19 lipca 1855 w Kochaczynie pod Orszą) – polski poeta, badacz minerałów i przyrodnik. Syn Karola Zana, wnuk Tomasza Zana (burmistrza Radoszkowicz).

    Drugą siedzibą Towarzystwa Warszawskiego Przyjaciół Nauk była kamienica przy ul. Kanonia nr 8 (nr hip. 85, 86, 87), podarowana na cele Towarzystwa przez Albertrandiego. Od 1827 roku spotkania uczonych odbywały się w, wybudowanym do tego celu wg projektu Antonia Corazziego, pałacu Towarzystwa Warszawskiego Przyjaciół Nauk.

    Edward Czarnecki (ur. 1774, zm. 1831) – duchowny rzymskokatolicki, pijar, wolnomularz, kanonik płocki i warszawski, wikariusz kapitulny archidiecezji warszawskiej w latach 1829–1831.Adam Bernard Mickiewicz herbu Poraj (ur. 24 grudnia 1798 w Zaosiu lub Nowogródku, zm. 26 listopada 1855 w Konstantynopolu) – polski poeta, działacz i publicysta polityczny, wolnomularz. Obok Juliusza Słowackiego i Zygmunta Krasińskiego uważany za największego poetę polskiego romantyzmu (grono tzw. Trzech Wieszczów) oraz literatury polskiej w ogóle, a nawet za jednego z największych na skalę europejską. Określany też przez innych, jako poeta przeobrażeń oraz bard słowiański. Członek i założyciel Towarzystwa Filomatycznego, mesjanista związany z Kołem Sprawy Bożej Andrzeja Towiańskiego. Jeden z najwybitniejszych twórców dramatu romantycznego w Polsce, zarówno w ojczyźnie, jak i w zachodniej Europie porównywany do Byrona i Goethego. W okresie pobytu w Paryżu był wykładowcą literatury słowiańskiej w Collège de France. Znany przede wszystkim jako autor ballad, powieści poetyckich, dramatu Dziady oraz epopei narodowej Pan Tadeusz uznawanej za ostatni wielki epos kultury szlacheckiej w Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

    Stowarzyszenie powstało legalnie (zatwierdzone reskryptem króla pruskiego z 1 lipca roku 1802), musiało jednak ostrożnie formułować swoje zadania.

    Podstrony: 1 [2] [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Pamiętnik Warszawski (1815-1823), to miesięcznik naukowo-literacki ukazujący się w Warszawie. Pismo zajmowało się nauką, literaturą, historią, było redagowane przez Feliksa Bentkowskiego (1781-1852). Na łamach pisma w roku 1818 ogłosił rozprawę „O klasyczności i romantyczności” Kazimierz Brodziński (1791-1835). Po roku 1822 pismo było redagowane przez Kazimierza Brodzińskiego, Fryderyka Skarbka (1792-1866) i J.K. Skrodzkiego. Miesięcznik ten był blisko związany z Towarzystwem Przyjaciół Nauk.
    Powstanie listopadowe, wojna polsko-rosyjska 1830-1831 – polskie powstanie narodowe przeciw Rosji, które wybuchło w nocy z 29 listopada na 30 listopada 1830, a zakończyło się 21 października 1831. Zasięgiem swoim objęło Królestwo Polskie i część ziem zabranych (Litwę, Żmudź i Wołyń).
    Utylitaryzm (łacińskie utilis – użyteczny) – postawa zwana też filozofią zdrowego rozsądku, kierunek etyki zapoczątkowany w XVIII wieku, według którego najwyższym dobrem jest pożytek jednostki lub społeczeństwa, a celem wszelkiego działania powinno być „największe szczęście największej liczby ludzi".
    Nikołaj Michajłowicz Karamzin (ros. Николай Михайлович Карамзин; ur. 1 grudnia/12 grudnia 1776 w Znamienskoje, gubernia kazańska, zm. 22 maja/3 czerwca 1826 w Petersburgu) – pisarz i historyk rosyjski. Najbardziej znany ze swojej monumentalnej, liczącej dwanaście tomów pracy Historia państwa rosyjskiego. Przedstawiciel rosyjskiego sentymentalizmu (Biedna Liza), w jego dorobku znajduje się też utwór poświęcony podróży intelektualnej Listy podróżnika rosyjskiego.
    Friedrich Wilhelm Heinrich Alexander von Humboldt (ur. 14 września 1769 w Berlinie, zm. 6 maja 1859 tamże) – niemiecki przyrodnik i podróżnik, jeden z twórców nowoczesnej geografii, młodszy brat Wilhelma von Humboldta.
    Stanisław Sołtyk herbu Sołtyk (ur. 16 grudnia 1752, zm. 4 czerwca 1833) – senator-wojewoda Królestwa Polskiego, marszałek Sejmu Księstwa Warszawskiego, podstoli wielki koronny w latach 1784 - 1789, poseł na Sejm Czteroletni z województwa krakowskiego w 1790 roku, należał do najczynniejszych w przygotowaniu i przeprowadzeniu konstytucji 1791.
    Jan Antoni Czeczot herbu Ostoja (ur. 24 czerwca 1796 w Maluszycach 53°29′15″N 26°04′19″E/53,487500 26,071944, zm. 23 sierpnia 1847 w Druskienikach) – polski poeta, tłumacz, etnograf, przyjaciel Adama Mickiewicza, sekretarz Towarzystwa Filomatycznego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.039 sek.