• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Towarzystwo Filomatyczne



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Onufry Pietraszkiewicz (ur. 1793 w Szczuczynie w powiecie lidzkim, zm. 7 grudnia 1863 w Wilnie) – polski poeta, współzałożyciel i archiwista Towarzystwa Filomatów, przyjaciel A. Mickiewicza i Ignacego Domeyki.Franciszek Hieronim Malewski (ur. 21 sierpnia 1800 w Wilnie, zm. 10 kwietnia 1870 w Sankt Petersburgu) − polski prawnik, współzałożyciel Towarzystwa Filomatów, przyjaciel Adama Mickiewicza i jego towarzysz na zesłaniu w Rosji, w 1830 roku współzałożyciel Tygodnika Petersburskiego i jego redaktor do 1835 roku, na zlecenie władz rosyjskich przeprowadził kodyfikację praw litewskich.

    Towarzystwo Filomatyczne, potocznie: Towarzystwo Filomatów, filomaci (z gr. miłośnicy nauki) – polskie tajne stowarzyszenie studentów i absolwentów Uniwersytetu Wileńskiego działające w latach 1817–1821, a następnie bez nazwy i ze zmienioną organizacją wewnętrzną do 1823. Pierwotnym celem związku było samokształcenie, wzajemna pomoc w nauce oraz ćwiczenie się w sztuce pisania. Towarzystwo Filomatyczne wypracowało własny program moralny oraz stworzyło sieć związków zależnych o rozbudowanych celach i programie działania. Kres istnieniu Towarzystwa Filomatycznego położyło śledztwo w sprawie tajnych związków młodzieży i studentów Uniwersytetu Wileńskiego prowadzone przez kuratora Nikołaja Nowosilcowa w latach 1823–1824.

    Promieniści – organizacja inaczej zwana Towarzystwem Przyjaciół Pożytecznej Zabawy. Jawna, patriotyczna organizacja studentów Uniwersytetu Wileńskiego założona 6 maja 1820 przez Tomasza Zana.Aleksander Wiktor Bohatkiewicz (ur. 20 września 1795 we wsi Slyžiava, zm. 1833 w Postawach) – bibliograf i bibliotekarz.

    Członkami założycielami Towarzystwa Filomatycznego było przyjacielskie grono sześciu studentów: Józef Jeżowski (prezes), Erazm Poluszyński (wiceprezes i skarbnik), Tomasz Zan (sekretarz), Adam Mickiewicz, Onufry Pietraszkiewicz i Brunon Suchecki. Ogółem towarzystwo liczyło około 20 członków, wśród których byli m.in. Aleksander Bohatkiewicz, Aleksander Chodźko, Jan Czeczot, Ignacy Domeyko, Józef Kowalewski, Franciszek Malewski, Jan Sobolewski.

    Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.Józef Szczepan Kowalewski (ur. 9 stycznia 1801 w Brzostowicy Wielkiej, zm. 7 listopada 1878 w Warszawie) – polski filolog, orientalista, badacz języka mongolskiego i lamaizmu.

    Związkami zależnymi Towarzystwa Filomatycznego były m.in.: Związek Przyjaciół, Towarzystwo Przyjaciół Pożytecznej Zabawy, Zgromadzenie Filaretów.

    Geneza i cel Towarzystwa Filomatycznego[ | edytuj kod]

    Towarzystwo Filomatów założone zostało 1 października/13 października 1817 r. przez sześciu studentów kierunków humanistycznych oraz ścisłych Uniwersytetu Wileńskiego. Byli to: Józef Jeżowski (prezydent), Adam Mickiewicz, Onufry Pietraszkiewicz, Erazm Poluszyński (wiceprezydent i kasjer), Brunon Suchecki oraz Tomasz Zan (sekretarz). Pomysł stworzenia związku studenckiego narodził się w wyniku prowadzonych od 1816 r. spotkań, na których przyszli filomaci podejmowali tematy naukowe, dzielili się uwagami na temat przeczytanych książek czy przedstawiali swoje pierwsze próby literackie. Na pierwszym posiedzeniu, odbytym 1 października 1817 r., towarzystwo przyjęło Ustawy Towarzystwa Filomatów, zawierające cel, zasady funkcjonowania oraz kwestie organizacyjne związku studenckiego, a także wybrało prezydenta, którym przez cały okres funkcjonowania towarzystwa był Józef Jeżowski. W początkowym okresie działania towarzystwo wyznaczyło sobie cel samokształceniowy, który w pełni ujęty został w tzw. Ustawach pierwszych.

    Adam Bernard Mickiewicz herbu Poraj (ur. 24 grudnia 1798 w Zaosiu lub Nowogródku, zm. 26 listopada 1855 w Konstantynopolu) – polski poeta, działacz i publicysta polityczny, wolnomularz. Obok Juliusza Słowackiego i Zygmunta Krasińskiego uważany za największego poetę polskiego romantyzmu (grono tzw. Trzech Wieszczów) oraz literatury polskiej w ogóle, a nawet za jednego z największych na skalę europejską. Określany też przez innych, jako poeta przeobrażeń oraz bard słowiański. Członek i założyciel Towarzystwa Filomatycznego, mesjanista związany z Kołem Sprawy Bożej Andrzeja Towiańskiego. Jeden z najwybitniejszych twórców dramatu romantycznego w Polsce, zarówno w ojczyźnie, jak i w zachodniej Europie porównywany do Byrona i Goethego. W okresie pobytu w Paryżu był wykładowcą literatury słowiańskiej w Collège de France. Znany przede wszystkim jako autor ballad, powieści poetyckich, dramatu Dziady oraz epopei narodowej Pan Tadeusz uznawanej za ostatni wielki epos kultury szlacheckiej w Rzeczypospolitej Obojga Narodów.Mikołaj I Pawłowicz (ros. Николай I Павлович) (ur. 6 lipca 1796 w Carskim Siole, zm. 2 marca 1855 w Sankt Petersburgu) – cesarz Rosji od 1 grudnia 1825 (koronowany na cesarza 3 września 1826 roku), król Polski od 1825 (koronowany na króla Polski 24 maja 1829 roku, zdetronizowany przez polski Sejm 25 stycznia 1831), brat Aleksandra I (1777-1825), trzeci syn Pawła I (1754-1801), z dynastii Romanowów.

    Ćwiczenia naukowe, mianowicie sztuka pisania, udzielanie wzajemnej w naukach pomocy są celem Towarzystwa Filomatycznego..

    Poza tym, studenci poprzez osiągnięcia naukowe chcieli zwrócić na siebie uwagę władz uniwersyteckich, aby zapewnić sobie w przyszłości posady nauczycielskie na uczelni lub w podległych jej szkołach. Dodatkowym celem funkcjonowania związku było doskonalenie moralne, polegające na pracy nad własnym charakterem. Wzajemne relacje filomatów opierały się na równości wszystkich członków, przyjaźni, zaufaniu, wzajemnej pomocy.

    Aleksander Borejko Chodźko herbu Kościesza (ur. 30 sierpnia 1804 w Krzywiczach, zm. 27 grudnia 1891 w Noisy-le-Sec we Francji) – polski poeta, orientalista i slawista.WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

    Statut i organizacja Towarzystwa Filomatów[ | edytuj kod]

    Towarzystwo Filomatów funkcjonowało w ramach wypracowanych przez członków „ustaw” (statutów), które zmieniano trzykrotnie. Tzw. Ustawy pierwsze obowiązywały od 1 X 1817 r. do 23 VI 1818 r. Ustawy Towarzystwa Filomatycznego Wileńskiego tzw. Ustawy drugie odnosiły się do okresu od 23 VI 1818 r. do 25 VI 1819 r. Trzecią wersję ustaw wprowadzono 25 VI 1819 i stosowano do momentu przekształcenia Towarzystwa Filomatów w Towarzystwo bez nazwiska (15 X 1821 r.). Powodem częstych zmian ustaw było dążenie do wypracowania doskonalszej formy, potrzeba reorganizacji towarzystwa oraz zmiana metod i celu działania.

    Jan Sobolewski (ur. 1799 – zm. jesienią 1829 w Archangielsku) – członek Towarzystwa Filomatów i Zgromadzenia Filaretów, znany w historii literatury głównie dzięki III części "Dziadów" Adama Mickiewicza.Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.

    Na czele Towarzystwa Filomatów stał prezydent. Ustawy pierwsze przewidywały również funkcję wiceprezydenta, będącego jednocześnie kasjerem, a także sekretarza. Urzędnicy stanowili Rząd Towarzystwa Filomatów. Członkowie dzielili się na czynnych oraz korespondentów. Co tydzień odbywały się posiedzenia, na których odczytywano przygotowane przez członków pisma oryginalne lub tłumaczone, wierszem lub prozą, w rodzaju bądź poważnym i uczonym, bądź wesołym i do zabawy służącym. Przewidziano również inne rodzaje posiedzeń w zależności od rozpatrywanych spraw.

    Jan Antoni Czeczot herbu Ostoja (ur. 24 czerwca 1796 w Maluszycach 53°29′15″N 26°04′19″E/53,487500 26,071944, zm. 23 sierpnia 1847 w Druskienikach) – polski poeta, tłumacz, etnograf, przyjaciel Adama Mickiewicza, sekretarz Towarzystwa Filomatycznego.Józef Jeżowski (ur. ok. 1793, zm. 16 sierpnia 1855 w Kuryłówce k. Kaniowa, Podole) – polski filolog klasyczny, poeta, tłumacz, współzałożyciel Towarzystwa Filomatów.

    Ustawy drugie wprowadziły podział na dwa wydziały Towarzystwa Filomatów: wydział literacki i nauk moralnych oraz wydział fizyczno-matematyczny i medyczny. Celem związku stało się doskonalenie się własne oraz wzmaganie powszechnego oświecenia W Ustawach trzecich natomiast zawarto jasno program narodowy, a głównym celem stała się praca dla dobra i pomyślności kraju.

    Tomasz Zan (ur. 21 grudnia 1796 w Miasocie, zm. 19 lipca 1855 w Kochaczynie(biał. (tar.)) pod Orszą) – polski poeta, badacz minerałów i przyrodnik. Syn Karola Zana. Józef Bieliński h. Junosza (ur. 23 marca 1848 w Lubrańcu, zm. 15 czerwca 1926 w Warszawie) – lekarz w wojsku rosyjskim w Wilnie, autor dwóch wielotomowych, źródłowych monografii o polskich uniwersytetach.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Józef Kallenbach (ur. 24 listopada 1861 Kamieńcu Podolskim , zm. 12 września 1929 w Krakowie) - historyk literatury polskiej.
    Biblioteka Narodowa Republiki Czeskiej (cz. Národní knihovna České republiky) – biblioteka narodowa Czech z siedzibą w Pradze. Biblioteka znajduje się w gmachu Clementinum. Jedna z najstarszych bibliotek na terenie Czech, której zbiory obejmują ponad 6,5 miliona woluminów.
    Zgromadzenie Filaretów, potocznie: filareci (z gr. philáretos, miłośnik cnoty moralnej) – polskie tajne stowarzyszenie patriotyczne młodzieży wileńskiej założone przez filomatów, działające w latach 1820–1823.
    Ignacy Domeyko herbu Dangiel, Ignacy Domejko, pseudonim Żegota (ur. 31 lipca 1802 w Niedźwiadce Wielkiej, zm. 23 stycznia 1889 w Santiago) – polski geolog, mineralog, inżynier górnictwa, badacz Ameryki Południowej; pierwowzór Żegoty z III części Dziadów Adama Mickiewicza.
    Uniwersytet Wileński (lit. Vilniaus universitetas) – państwowy uniwersytet w Wilnie, założony w 1579 przez króla Polski Stefana Batorego jako Akademia i Uniwersytet Wileński, w okresie II Rzeczypospolitej w latach 1919–1939 Uniwersytet Stefana Batorego; trzeci najstarszy uniwersytet na ziemiach Rzeczypospolitej Obojga Narodów i jeden z najstarszych uniwersytetów w Europie Wschodniej, współcześnie nazwę tę nosi największy uniwersytet litewski.
    Filomaci Pomorscy – nazwa określająca tajne związki młodzieży działające głównie na Pomorzu Gdańskim w latach 1830 - 1920. Po odrodzeniu niepodległości wyszły z konspiracji i nadal kontynuowały swoją działalność, dając początek wielu Polskim Korporacjom Akademickim. Jedną z korporacji najliczniej skupiających Filomatów z Pomorza była Korporacja Akademicka "Baltia".
    Konwent Polonia – najstarsza polska korporacja akademicka, powstała w 1828 roku na Uniwersytecie Dorpackim (obecnie Uniwersytet w Tartu). Kontynuował tradycje Filomatów i Filaretów po zamknięciu przez władze rosyjskie Uniwersytetu Wileńskiego. Nawiązuje do idei landsmannschaftów, czyli istniejących od średniowiecza związków studentów pochodzących z jednego kraju. Konwent Polonia zrzeszał studentów przybyłych z terenów dawnej Rzeczypospolitej Obojga Narodów bez względu na wyznanie i kwestie etniczne.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.02 sek.