• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Towarzystwo Demokratyczne Polskie

    Przeczytaj także...
    Sławomir Robert Kalembka (ur. 7 czerwca 1936 w Wilnie, zm. 12 października 2009 w Toruniu) – profesor nauk historycznych, specjalizujący się w historii Polski i historii powszechnej XIX i XX wieku.Komitet Narodowy Polski – polska organizacja emigracyjna założona w konsekwencji upadku powstania listopadowego. Powstała 5 grudnia 1831 r. w Paryżu pod kierownictwem Joachima Lelewela. KNP próbował godzić różne kierunki polskiego republikanizmu. Otrzymywał wsparcie finansowe od republikanów francuskich. Został zamknięty przez policję francuską w grudniu 1832 r., a dodatkowo rozpadł się na poszczególne grupy.
    Londyn (ang. London) – miasto w południowo-wschodniej części Wielkiej Brytanii, stolica tego państwa, a także stolica Anglii.
    Sztandar TDP

    Towarzystwo Demokratyczne Polskie – jedno z najważniejszych stronnictw politycznych Wielkiej Emigracji, zostało utworzone w Paryżu 17 marca 1832. Było to najliczniejsze ugrupowanie demokratyczne emigracji polskiej, zbliżone organizacyjnie do partii politycznej. Zamierzali oni odbudować Rzeczpospolitą siłami samych Polaków.

    Stanisław Gabriel Worcell (ur. 26 marca 1799 w Stepaniu na Wołyniu, zm. 3 lutego 1857 w Londynie) – polski działacz polityczny, publicysta.Wiktor Heltman (ur. 23 grudnia 1796 w Wierzchowicach pod Brześciem Litewskim, zm. 16 lipca 1874) - polski działacz polityczny, publicysta, związany z Wielką Emigracją.

    TDP wyodrębniło się z działającego w latach 1831–1832 w Paryżu Komitetu Narodowego Polskiego. Od 1836 na czele TDP stała demokratycznie wybierana pięcioosobowa Centralizacja, która kierowała działaniami sekcji. Pierwszy program TDP został ogłoszony w tzw. „Małym Manifeście” 17 marca 1832 przez grupę założycieli z Tadeuszem Krępowieckim i Aleksandrem Puławskim na czele. Zakładano w nim konieczność radykalnych reform społecznych w przyszłej Polsce, a klęskę powstania upatrywano w konserwatyzmie szlachty. Drugi manifest programowy TDP ogłoszono 4 grudnia 1836 w Poitiers, już po wystąpieniu z TDP Tadeusza Krępowieckiego i Stanisława Worcella. Ta deklaracja zwana jest „Wielkim Manifestem” lub „Manifestem Poitierskim”. W stosunku do „Małego manifestu” była ona bardziej zachowawcza: nie akcentowano w niej już programu antyszlacheckiego. Od 1840 działacze TDP przygotowywali powstanie, które miało objąć wszystkie trzy zabory, z udziałem ludu. Po klęsce Powstania 1846 i upadku Wiosny Ludów w 1849 Centralizacja przeniosła się do Londynu, a jej pracami kierował Wojciech Darasz. W 1862 Towarzystwo Demokratyczne Polskie rozwiązało się.

    Poitiers – miejscowość i gmina we Francji, stolica regionu Poitou-Charentes, prefektura departamentu Vienne, położona nad dopływem Loary, rzeką Clain. Miasto jest historyczną stolicę krainy Poitou.Wielka Emigracja – ruch emigracyjny polskiej ludności w pierwszej połowie XIX wieku. Emigracja miała podłoże patriotyczno-polityczne, a bezpośrednią przyczyną był upadek powstania listopadowego.

    Jego najwybitniejszymi działaczami byli m.in. Tadeusz Krępowiecki, Wojciech Darasz, Jan Kanty Podolecki, Wiktor Heltman, Stanisław Worcell i Ludwik Mierosławski. Pismem TDP był Demokrata Polski. Z czasem z TDP wyłoniły się radykalne programowo Gromady Ludu Polskiego (Grudziąż, Humań i Praga), próbujące realizować zasady socjalizmu utopijnego. Część emisariuszy została tzw. burzycielami chłopów.

    Powstanie, dawniej insurekcja – zbrojne wystąpienie ludności państwa, miasta lub pewnego obszaru, skierowane przeciw dotychczasowej władzy lub władzy okupacyjnej.Ludwik Adam Mierosławski (ur. 17 stycznia 1814 w Nemours – zm. 22 listopada 1878 w Paryżu) – polski generał, pisarz i poeta, działacz polityczny i narodowościowy, a także historyk wojskowości, brat Adama Piotra (1815-1851) – żeglarza i kapitana marynarki handlowej, syn płk. Adama Kaspra.
     Osobny artykuł: Burzyciele chłopów.


    Przypisy

    1. Encyklopedia Powszechna PWN 1987 ↓, s. 514.
    2. Encyklopedia Powszechna PWN 1987 ↓, s. 515.
    3. Andrzej Jezierski, Cecylia Leszczyńska Historia gospodarcza Polski. Warszawa 2003, s.123

    Bibliografia[]

  • Encyklopedia Powszechna PWN (wydanie trzecie). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987, s. 514–515. ISBN 83-01-00000-7.
  • Linki zewnętrzne[]

  • Akt założenia Towarzystwa Demokratycznego Polskiego Paryż 17 III 1832 r. (fragment)
  • Towarzystwo Demokratyczne Polskie Do Polakow Paryż 1832
  • Manifest Towarzystwa Demokratycznego Polskiego Poitiers 1836
  • Sławomir Kalembka, Towarzystwo Demokratyczne Polskie w latach 1832-1846 Poznań ; Toruń 1966
  • Powstanie krakowskie , rewolucja krakowska (od 21 lutego do 4 marca 1846 roku) – próba ogólnonarodowego powstania pod hasłami demokracji, podjęta w Wolnym Mieście Krakowie (do nielicznych nieudanych wystąpień zbrojnych doszło także w trzech zaborach, głównie w Galicji).Jan Kanty Podolecki (ur. w 1800 w Bezmiechowej, zm. 28 maja 1855 r. w Pau) – poeta (ps. Jaśko z Beskidu) i publicysta, badacz kultury ludowej, ziem górskich (wędrował po Bieszczadach z Wincentym Polem i K.J. Turowskim). Przebywał u hr. Michała Konarskiego w Wetlinie, działacz niepodległościowy, narodowy i polityk, publicysta, tłumacz, publicysta; uczestnik spisków patriotycznych w Galicji, przygotowań do powstania krakowskiego 1846, w czasie Wiosny Ludów 1848, członek Centralnej Rady Narodowej we Lwowie; działacz TDP, 1849–51 w jego Centralizacji.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Wojciech Władysław Darasz (1808-1852), emigracyjny działacz niepodległościowy, publicysta. Brał udział w powstaniu listopadowym 1830-1831, następnie na emigracji we Francji. Działacz Młodej Polski i Centralizacji Towarzystwa Demokratycznego Polskiego (TDP). W latach 1841-1846 redaktor naczelny Demokraty Polskiego. Po klęsce rewolucji 1848 wydalony w 1849 z Francji, udał się do Anglii.
    Gromady Ludu Polskiego, właśc. Lud Polski – emigracyjna organizacja polska działająca w Anglii w latach 1835-1846, w skład której wchodziły radykalnie demokratyczne Gromady Grudziąż i Humań oraz autonomiczna gromadę Praga.
    Wiosna Ludów – seria ludowych zrywów rewolucyjnych i narodowych jakie miały miejsce w Europie w latach 1848 – 1849. W kontekście „Wiosny Ludów” można wyróżnić trzy główne nurty:

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.031 sek.