Towarzystwo Biblijne w Polsce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Towarzystwo Biblijne w Polsce (wcześniej znane jako Brytyjskie i Zagraniczne Towarzystwo Biblijne w Warszawie) – międzywyznaniowe towarzystwo działające na terenie Polski od października 1816 roku, którego celem jest rozpowszechnianie Pisma Świętego wśród wiernych różnych wyznań. Towarzystwo Biblijne w Polsce jest członkiem stowarzyszonym Polskiej Rady Ekumenicznej oraz członkiem stowarzyszonym Zjednoczonych Towarzystw Biblijnych zrzeszających 146 krajowych Towarzystw Biblijnych na całym świecie.

Kościół Polskokatolicki w Rzeczypospolitej Polskiej – kościół starokatolicki prawnie działający na terenie Polski, będący członkiem Unii Utrechckiej Kościołów Starokatolickich, Światowej Rady Kościołów, Konferencji Kościołów Europejskich oraz Polskiej Rady Ekumenicznej. Organem prasowym wspólnoty jest „Rodzina”, przy kościele działa również Społeczne Towarzystwo Polskich Katolików. Zwierzchnikiem Kościoła jest bp prof. dr hab. Wiktor Wysoczański.Adam Jerzy Czartoryski książę herbu własnego, pseud.: Toulouzan, (ur. 14 stycznia 1770 w Warszawie, zm. 15 lipca 1861 w Montfermeil) – polski mąż stanu, minister spraw zagranicznych Imperium Rosyjskiego w latach (1804-1806), wiceprezes Rządu Tymczasowego Królestwa Polskiego w 1815 roku, senator-wojewoda Królestwa Polskiego (1815), prezes Rządu Narodowego Królestwa Polskiego (1831), prezes Senatu, pisarz, poeta, mecenas sztuki i kultury, odznaczony Orderem Orła Białego (w 1815), wielki skarbnik Katolickiego Wielkiego Przeoratu w Rosji kawalerów maltańskich w 1798 roku.

Mottem Towarzystwa są słowa Ewangelii według św. Mateusza 24,35: „Niebo i ziemia przeminą, ale Moje słowa nie przeminą”. Do roku 1990 działało pod nazwą „Brytyjskie i Zagraniczne Towarzystwo Biblijne w Warszawie” i było oddziałem Brytyjskiego i Zagranicznego Towarzystwa Biblijnego. Od 2017 prezesem Towarzystwa jest ks. Andrzej Malicki

Kościół Adwentystów Dnia Siódmego w Polsce – wspólnota religijna Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Polsce, licząca w 2014 roku około 9 tysięcy wyznawców. Kościół wydaje miesięcznik „Znaki Czasu”.Kościół Starokatolicki Mariawitów w Rzeczypospolitej Polskiej – kościół chrześcijański nurtu katolickiego prawnie działający na terenie Polski i Francji. Obecnie liczy około 30 tysięcy wyznawców, głównie na Mazowszu. Siedzibą władz Kościoła jest miasto Płock, gdzie rezyduje biskup naczelny ojciec Michał Maria Ludwik Jabłoński. Organem prasowym wspólnoty jest kwartalnik Mariawita.

Tło historyczne[ | edytuj kod]

W 1804 powstało w Anglii Brytyjskie i Zagraniczne Towarzystwo Biblijne (British and Foreign Bible Society), które postawiło sobie za cel publikację w językach narodowych Biblii bez komentarzy i uwag. Miało ono charakter międzynarodowy i ponadkościelny. Fundusze na swoją działalność pozyskiwało ono z dobrowolnych datków oraz składek członkowskich. Chociaż Towarzystwo to zostało założone przez protestantów, publikowało także katolickie przekłady Pisma Świętego, a od 1813 rozpowszechniało również Biblie w przekładach katolickich razem z księgami deuterokanonicznymi (w nazewnictwie protestanckim apokryfami).

Nowy Testament (gr. Ἡ Καινὴ Διαθήκη, on Kainē Diathēkē) – druga, po Starym Testamencie, część Biblii chrześcijańskiej, powstała na przestrzeni 51-96 r. n.e.; stanowi zbiór 27 ksiąg, przedstawiających wydarzenia z życia Jezusa i wczesnego Kościoła oraz pouczenia skierowane do wspólnot chrześcijańskich, tradycyjnie datowanych na drugą połowę I wieku; niektórzy bibliści datują część ksiąg również na pierwszą połowę II wieku; główne źródło chrześcijańskiej doktryny i etyki.Kościół Zielonoświątkowy w Rzeczypospolitej Polskiej – chrześcijański wolny Kościół protestancki o charakterze ewangelikalnym nurtu zielonoświątkowego; drugi, pod względem wielkości Kościół protestancki w Polsce (po Kościele Ewangelicko-Augsburskim w RP), posiadający ponad 23 tysięcy wiernych zrzeszonych w ramach 217 zborów; największy polski Kościół protestancki nurtu ewangelicznego; największa, choć nie jedyna, wspólnota zielonoświątkowców w Polsce, związana z pentekostalną tradycją amerykańskich Zborów Bożych i przyjmująca ustrój kongregacjonalno-synodalny. Kościół Zielonoświątkowy w RP jest członkiem Europejskiej Wspólnoty Zielonoświątkowej, Światowej Wspólnoty Zborów Bożych oraz Towarzystwa Biblijnego w Polsce. Organem prasowym Kościoła jest miesięcznik „Chrześcijanin”. Siedzibą władz Kościoła jest miasto stołeczne Warszawa. Podstawą prawną działalności Kościoła jest Ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Zielonoświątkowego w Rzeczypospolitej Polskiej z dn. 20 lutego 1997. Obecnym Przewodniczącym Naczelnej Rady Kościoła i Prezbiterem Naczelnym Kościoła jest bp dr Marek Kamiński.

W październiku 1810 Towarzystwo Biblijne w Berlinie wydrukowało Biblię w języku polskim; był to przekład Biblii gdańskiej. Rozpowszechnianie tego przekładu powierzono Komitetowi Towarzystwa w Królewcu, który starał się zaopatrzyć w Biblię i Nowy Testament możliwie jak najwięcej polskich szkół. Pomimo trudnej sytuacji politycznej (okres wojen napoleońskich) i ograniczonych funduszy, w ciągu kilku lat udało się rozprowadzić łącznie 8000 egzemplarzy całej Biblii oraz 4000 egzemplarzy Nowego Testamentu z Psalmami w języku polskim.

Aleksander Enholc (ur. 16 października 1892, zm. 16 lutego 1968) – polski działacz kalwiński i ekumeniczny, w latach 1920–1967 dyrektor Brytyjskiego i Zagranicznego Towarzystwa Biblijnego w Warszawie (obecnie Towarzystwo Biblijne w Polsce). Kaliningrad (ros. Калининград, do 4 czerwca 1946 Królewiec (do XVI w. także Królówgród), ros. Кёнигсберг, niem. Königsberg, łac. Regiomontium, prus. Kunnegsgarbs, lit. Karaliaučius) – stolica obwodu kaliningradzkiego – eksklawy Federacji Rosyjskiej, u ujścia Pregoły do Bałtyku, w historycznej krainie Sambii. Liczba ludności Kaliningradu w 2006 wynosiła 434,9 tys.

Założenie Towarzystwa w Polsce[ | edytuj kod]

W 1814 podjęto pierwsze próby założenia polskiego towarzystwa biblijnego w Warszawie, jednak sprzeciwiał się temu zdecydowanie arcybiskup gnieźnieński Ignacy Raczyński i poinformował o tych planach papieża. Jednak przedstawiciele Brytyjskiego i Zagranicznego Towarzystwa Biblijnego nie ustawali w wysiłkach utworzenia towarzystwa biblijnego w Polsce, starając się przekonać do tych planów wpływowe osobistości z kręgów arystokracji oraz otoczenia cara. Cesarz rosyjski wyraził zgodę na utworzenie Towarzystwa Biblijnego w Warszawie, aby osłabić wpływy Kościoła katolickiego w Polsce.

Księgi deuterokanoniczne (wtórnokanoniczne) – termin używany w katolicyzmie i prawosławiu na określenie tych spośród ksiąg Pisma Świętego Starego Testamentu funkcjonujących w kanonie tych wyznań, których nie zawiera Biblia hebrajska. Samo określenie deuterokanoniczne nawiązuje do kwestionowania kanoniczności tychże ksiąg w odróżnieniu od ksiąg protokanonicznych, które uznaje za natchnione zarówno judaizm, jak i całe chrześcijaństwo.Księga Psalmów [Ps] (hebr. תְהִלִּים tehillim; gr. Ψαλμοί Psalmoi) – wchodząca w skład Biblii (Stary Testament) księga zawierająca zbiór 150 utworów poetyckich w języku hebrajskim. Samodzielne tłumaczenie bądź parafraza Księgi Psalmów, czasem w średniowieczu zawierające dodatkowe kantyki i hymny, to psałterz.

Propozycję założenia w Warszawie złożył przybyły w roku 1816 przedstawiciel Brytyjskiego i Zagranicznego Towarzystwa Biblijnego w Londynie duchowny anglikański ks. Robert Pinkerton. W październiku 1816 powstał polski oddział BiZTB. Prezesem Towarzystwa został książę Adam Jerzy Czartoryski, wiceprezesami ks. bp Franciszek Skarbek-Malczewski i ks. bp Jan Paweł Woronicz a do zarządu weszli ponadto: ks. Stanisław Staszic, Stanisław Kostka Potocki, Julian Ursyn Niemcewicz, ks. Karol Diehl (ewangelik reformowany), Samuel Bogumił Linde (luteranin), Jerzy Samuel Bandtkie (luteranin) i inni. Na pierwszym posiedzeniu podjęto decyzję o wydaniu 10 tysięcy egzemplarzy Biblii w tłumaczeniu ks. Jakuba Wujka. W sumie w pierwszym roku działalności rozpowszechniono około 18 000 egzemplarzy Pisma Świętego. W latach 1821–1856 Towarzystwo Biblijne w Polsce wydało 16 polskich wydań Biblii oraz Nowego Testamentu. W latach 1870–1890 rozprowadzano co roku od 11 do 30 tysięcy egzemplarzy Pisma Świętego.

Kościół Ewangelicko-Augsburski w Rzeczypospolitej Polskiej – najstarszy i największy Kościół ewangelicki (protestancki) w Polsce, kościół luterański prawnie działający na terenie Polski, będący członkiem takich organizacji, jak Światowa Rada Kościołów, Światowa Federacja Luterańska, Konferencja Kościołów Europejskich, Polska Rada Ekumeniczna. Organem prasowym jest Zwiastun Ewangelicki. Zwierzchnikiem Kościoła jest bp Jerzy Samiec.Karol Diehl (ur. 1765, Leszno, zm. 1831, Poznań) – działacz narodowy, oświatowy i charytatywny, pastor ewangelicko-reformowany, członek założyciel Polskiego Towarzystwa Biblijnego, w latach 1828-1830 przewodniczący Generalnego Konsystorza Wyznań Ewangelickich w Królestwie Kongresowym, skupiającego luteranów i kalwinistów.

W XIX wieku towarzystwo wydawało Biblię gdańską dla protestantów i Biblię Wujka dla katolików. Okres I wojny światowej spowodował wstrzymanie działalności, którą wznowiono w roku 1920. Wieloletnim dyrektorem został Aleksander Enholc. W roku 1921 rozpowszechniono ponad 55 tysięcy egzemplarzy Biblii. Do II wojny światowej wydano 5 edycji Biblii rozpowszechniając co roku od 30 do 40 tysięcy egzemplarzy. W roku 1938 ilość rozprowadzonych egzemplarzy wzrosła do 130 tysięcy. W tym samym roku wydano również nowy przekład Psalmów ks. Jana Szerudy.

Polska Rada Ekumeniczna (PRE) − organizacja ekumeniczna zrzeszająca polskie Kościoły protestanckie, starokatolickie i prawosławne; działająca od czasów II wojny światowej, zarejestrowana w 1946. PRE opowiada się za wolnością religijną.Apokryf (gr. ἀπόκρυφος, ápókryphos – ukryty, tajemny) – określenie używane obecnie głównie w kontekście ksiąg o zabarwieniu religijnym z okresu przełomu naszej ery, które Kościół katolicki uważa za nienatchnione, w szczególności to księgi niewchodzące w skład Biblii.

Po II wojnie światowej Towarzystwo Biblijne w Polsce wznowiło swoją działalność w roku 1947. Łącznie z wydaniami opublikowanymi za granicami kraju w latach 1947–1962 wydano osiem edycji Pisma Świętego w przekładzie z języków oryginalnych, dwie edycje Biblii Wujka oraz osiem edycji Nowego Testamentu. Towarzystwo Biblijne w Polsce przyjęło też na siebie finansowanie nowego tłumaczenia Biblii na język polski, znanego jako Nowy Przekład.

Powstanie warszawskie (1 sierpnia – 3 października 1944) – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji „Burza”, połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.

W roku 1990 polski oddział Brytyjskiego i Zagranicznego Towarzystwo Biblijne uzyskał legalizację jako samodzielna i niezależna organizacja międzywyznaniowa. Przyjął on nazwę „Towarzystwo Biblijne w Polsce”. Powołano wówczas organ naczelny – Komitet Krajowy Towarzystwa Biblijnego, w którym znaleźli się przedstawiciele jedenastu Kościołów (Rzymskokatolickiego, Prawosławnego, Ewangelicko-Augsburskiego, Ewangelicko-Reformowanego, Ewangelicko-Metodystycznego, Polskokatolickiego, Starokatolickiego Mariawitów, Chrześcijan Baptystów, Adwentystów Dnia Siódmego, Zielonoświątkowego i Zborów Chrystusowych).

Kościół Chrystusowy w Rzeczypospolitej Polskiej (poprzednie nazwy: Wspólnota Kościołów Chrystusowych w RP, Kościół Zborów Chrystusowych) – chrześcijański wolny kościół protestancki nurtu ewangelicznego, wywodzący się z tradycji Kościołów Chrystusowych (tzw. campbellitów od nazwiska Thomasa Campbella), które głosiły powrót do nauki Biblii, zgodnie z przyjętą maksymą: Gdzie Biblia mówi – my mówimy. Gdzie Biblia milczy – my milczymy, oraz zasadą reformacji: sola scriptura. Kościół posiada 5 tysięcy wiernych. Zorganizowany jest według modelu kongregacjonalnego. Organ prasowy wspólnoty stanowi kwartalnik Słowo i Życie.Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny – jeden z kanonicznych Kościołów prawosławnych, obejmujący swoją jurysdykcją wszystkie parafie prawosławne na terenie Polski. W dyptychu lokalnych autokefalicznych cerkwi prawosławnych wymieniany na miejscu 12 według dyptychu greckiego, a na miejscu 13 według dyptychu rosyjskiego. Spowodowane jest to różnymi terminami nadania autokefalii przez Konstantynopol i Moskwę. Według danych GUS, Kościół liczy 504 150 wiernych i jest drugim pod względem liczebności Kościołem w Polsce. Opiece tego kościoła podlega także jedna diecezja prawosławna w Brazylii.

Działalność Towarzystwa[ | edytuj kod]

Prezentacja ekumenicznego przekładu Starego Testamentu – Pięcioksięgu, 27 kwietnia 2015 w Sali im. Stefana Dembego Biblioteki Narodowej w Warszawie

Od 1815 do lat 70. XX wieku Towarzystwo wydrukowało i rozpowszechniło 41 wydań Biblii i Nowego Testamentu w przekładzie Jakuba Wujka oraz 34 wznowienia Ewangelii i innych części Biblii o łącznym nakładzie 534,5 tysiąca egzemplarzy. Dane te są jednak niepełne ze względu na luki w źródłach.

Ks. prof. Jan Szeruda (ur. 26 grudnia 1889 r. w Wędrynii na Zaolziu, zm. 21 marca 1962 r. w Warszawie), duchowny Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego, pełniący obowiązki biskupa (zwierzchnika) Kościoła w latach 1945-1951.Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.

W okresie Polski Ludowej polski oddział Brytyjskiego i Zagranicznego Towarzystwa Biblijnego starał się służyć wiernym wszystkich Kościołów. W 1975 Towarzystwo wydało Biblię warszawską, będącą do dziś najpopularniejszym przekładem w Kościołach protestanckich. W 1991 ukazało się protestanckie tłumaczenie Nowego Testamentu we współczesnym języku polskim.

Ks. Andrzej Malicki (ur. 19 stycznia 1963) – polski duchowny metodystyczny. Absolwent Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie i Wyższego Seminarium Teologicznego im. Jana Łaskiego w Warszawie. W latach 1985-1997 pastor Parafii Ewangelicko- Metodystycznej w Kielcach, a od 1997 pastor Parafii Ewangelicko-Metodystycznej Nowego Przymierza w Katowicach. 14 czerwca 2013 został wybrany na kolejnego zwierzchnika Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego w RP. W związku wcześniejszymi negatywnymi opiniami Zjednoczonego Kościoła Metodystycznego Europy Środkowej i Południowej z siedzibą w Szwajcarii, odnośnie tytułowania się biskupem przez głowę Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego w RP, nowe władze Kościoła wybrane podczas 91 Konferencji Dorocznej Kościoła zrezygnowały z tytułu biskupa dla zwierzchnika Kościoła, a sam ks. Malicki przyjął tytuł księdza superintendenta naczelnego. Jednocześnie objął funkcję superintendenta okręgu centralnego.bp dr Marek Kamiński (ur. 13 listopada 1961 r. w Słupsku) – od roku 2008 biskup Kościoła Zielonoświątkowego w Polsce, doktor nauk teologicznych.

Towarzystwo Biblijne jest inicjatorem Ekumenicznych Dni Biblijnych.

Najważniejsze przekłady Biblii wydane w XX i XXI wieku przez Towarzystwo Biblijne:

  • Biblia warszawska (protestancka, 1975)
  • Nowy Testament, Współczesny Przekład (protestancki, 1991)
  • Biblia warszawsko-praska (katolicka, 1997)
  • Biblia Ekumeniczna (2018)
  • W latach 1816–2016 Towarzystwo Biblijne rozpowszechniło blisko 16 milionów egzemplarzy różnych przekładów Pisma Świętego.

    Protestantyzm – jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wyznania religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.Ekumenizm.pl – internetowy ekumeniczny serwis informacyjny powstały w 2004 roku jako inicjatywa młodych polskich chrześcijan różnych wyznań. Początkowo w redakcji pracowali wyznawcy Kościoła rzymskokatolickiego, Ewangelicko-Augsburskiego, Ewangelicko-Reformowanego oraz Zielonoświątkowego.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Nowy Testament, Współczesny Przekład – protestanckie tłumaczenie Nowego Testamentu z języka greckiego na współczesny język polski. Opracowane przez Komisję Przekładu Nowego Testamentu, z inicjatywy Brytyjskiego i Zagranicznego Towarzystwa Biblijnego.
    Kościół Ewangelicko-Metodystyczny w Rzeczypospolitej Polskiej – chrześcijański kościół protestancki nurtu metodystycznego, prawnie działający na terenie Polski, będący członkiem Polskiej Rady Ekumenicznej. Organem prasowym wspólnoty jest "Pielgrzym Polski". Przy Kościele działa Szkoła Języka Angielskiego, podlegającą Radzie Kościoła. Szkoła ta używa nazwy własnej "English Language College". Zwierzchnikiem Kościoła jest ks. Andrzej Malicki.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) – oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952–1989. Uprzednio, w latach 1945–1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Państwo to w okresie 1945-1989 propagandowo i kolokwialnie określane było jako Polska Ludowa.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Franciszek Skarbek-Malczewski herbu Abdank (ur. 4 października 1754 w Chwalęcinie, zm. 18 kwietnia 1819 w Warszawie) – polski biskup rzymskokatolicki, biskup diecezjalny kujawsko-pomorski w latach 1816–1818, arcybiskup metropolita warszawski i prymas Królestwa Polskiego w 1819.

    Reklama