• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Toruń



    Podstrony: [1] [2] [3] [4] 5 [6] [7] [8] [9] [10] [11] [12]
    Przeczytaj także...
    Burmistrzowie i prezydenci Torunia - prezydenci, nadburmistrzowie, burmistrzowie, zarządcy komisaryczni oraz przewodniczący prezydium Miejskiej Rady Narodowej Torunia na przestrzeni lat.Powiat aleksandrowski – powiat ziemski w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Aleksandrów Kujawski.
    Turystyka[]

    Toruń jest najbardziej znanym miastem województwa kujawsko-pomorskiego i niekwestionowanym liderem pod względem turystyki w regionie. Znaczenie Torunia jako ośrodka o międzynarodowej randze turystycznej wynika z jego dziedzictwa kulturowego, będącego świadectwem jego dawnej, przedrozbiorowej potęgi ekonomicznej i politycznej. Największe znaczenie dla turystyki Torunia ma jego zabytkowy średniowieczny zespół miejski (składający się ze Starego Miasta, Nowego Miasta i zamku krzyżackiego) wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO, Listę Pomników Historii, Kanonu Miejsc Historycznych, a także inne atrakcje miasta o międzynarodowym znaczeniu, np. obiekty Twierdzy Toruń, zbiory muzealne, międzynarodowe wydarzenia i festiwale kulturalne oraz inne walory turystyczne. Co roku miasto odwiedza ponad 2 mln turystów. Statystycznie co roku liczba ta zwiększa się o kolejne kilkadziesiąt tysięcy osób. Dla porównania drugą stolicę województwa Bydgoszcz odwiedziło w 2013 roku ok. 650 tys. turystów. Liczba turystów w Toruniu na przestrzeni kilku ostatnich lat przedstawia się następująco:

    Zespół staromiejski Torunia – najstarsza część Torunia, składająca się ze Starego Miasta, Nowego Miasta i zamku krzyżackiego.Łabiszyn (niem. Labischin) – miasto w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w północno-wschodniej części Pojezierza Gnieźnieńskiego, będącego subregionem Pojezierza Wielkopolskiego. Przez miasto przypływa rzeka Noteć, która poprzez Kanał Bydgoski łączy się z Brdą. Jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Łabiszyn. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. bydgoskiego.
    Wybrane hotele czterogwiazdkowe w Toruniu
    Copernicus Toruń Hotel
    Hotel Bulwar
    Hotel Filmar
    Hotel Mercure Toruń Centrum


    Według danych GUS-u w Toruniu znajduje się największa ilość obiektów noclegowych spośród wszystkich miast w regionie. Działalność prowadzi tu 36 obiektów w tym 34 całoroczne. Znajduje się tu również największa ilość zarówno hoteli 4-gwiazdkowych (5 obiektów), jak i 3-gwiazdkowych (9 razem z Ciechocinkiem). Dla porównania w Bydgoszczy znajduje się odpowiednio 4 i 7 takich obiektów.

    Instytut Matematyczny Polskiej Akademii Nauk mieści się przy ul. Śniadeckich 8 w Warszawie. Powstał 20 listopada 1948 roku jako Państwowy Instytut Matematyczny. W 1952 roku został włączony do Polskiej Akademii Nauk. Jest instytucją ogólnopolską i poza Warszawą posiada ośrodki w Krakowie, Gdańsku, Katowicach, Łodzi, Poznaniu, Toruniu i Wrocławiu. Prowadzi studia doktoranckie w zakresie matematyki.Jan Karol Chodkiewicz herbu własnego (ur. 1560, zm. 24 września 1621 r. w Chocimiu) – hetman wielki litewski od 1605, hetman polny litewski od 1600, wojewoda wileński od 1616, starosta generalny żmudzki od 1599, w 1596 mianowany podczaszym litewskim, hrabia na Szkłowie, Nowej Myszy i Bychowie, pan na Mielcu i Kraśniku (w latach 1593-1611). Jeden z najwybitniejszych europejskich dowódców wojskowych początku XVII w.

    Z kolei bardziej wiarygodne dane, odzwierciedlające stan faktyczny posiada toruński Ośrodek Informacji Turystycznej, który gromadzi szczegółowe informacje o Toruniu, wg nich miasto posiada nie 36, a 78 całoroczne obiekty, które oferowały liczbę 4297 miejsc noclegowych. W tym znajduje się 24 hoteli, 8 hosteli, 1 kemping, 18 innych obiektów hotelarskich (głównie pensjonaty, gościńce, domy wycieczkowe, zajazdy i inne), 26 apartamentów i 1 szkolne schronisko.

    Sejmik województwa – organ stanowiący i kontrolny samorządu województwa, który tworzą radni, wybierani w wyborach bezpośrednich. Jego kadencja trwa cztery lata, licząc od dnia wyborów.Prusowie – ludy bałtyckie zamieszkujące w średniowieczu tereny między Pomorzem, Mazowszem, Litwą a Bałtykiem (wybrzeże Bałtyku między dolną Wisłą a dolnym Niemnem). Obecnie na ich terytorium znajdują się: województwo warmińsko-mazurskie oraz obwód kaliningradzki.

    Miasto może pochwalić się również największą ilością osób korzystających z noclegów – prawie 250 tys. osób, dla porównania druga w regionie Bydgoszcz mogła pochwalić się liczbą dwukrotnie mniejszą – 125 tys. Także turyści zagraniczni najliczniej nocują w Toruniu. W 2013 roku było ich ponad 54 tys., przy tylko 16 tys. obcokrajowców nocujących w drugiej na liście Bydgoszczy. Również statystyka wykorzystania istniejących pokoi jest najwyższa w regionie i wynosi 47%.

    Szlak bursztynowy – szlak handlowy między europejskimi krajami basenu Morza Śródziemnego a ziemiami leżącymi na południowym wybrzeżu Morza Bałtyckiego. W znaczeniu węższym jest to przebieg tras zorganizowanych wypraw po bursztyn, nasilonych od I wieku n.e.Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) – państwowa jednostka organizacyjna działająca na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Fundusz wypełnia w polskim systemie opieki zdrowotnej funkcję płatnika: ze środków pochodzących z obowiązkowych składek ubezpieczenia zdrowotnego, NFZ finansuje świadczenia zdrowotne udzielane ubezpieczonym i refunduje leki.
    Wybrane hotele w Toruniu
    Hotel ibis budget Toruń *
    Hotel B&B **
    Hotel Heban ***
    Hotel 1231 ****


    Ośrodek Informacji Turystycznej przy Rynku Staromiejskim w Toruniu

    Wśród wszystkich turystów odwiedzających Toruń w 2013 roku blisko 80% pochodziło z Polski, pozostali byli turystami zagranicznymi, w tym 2,3% stanowiła Polonia. Blisko 48% z nich decydowało się na przynajmniej 1 nocleg w Toruniu w mieście. W zdecydowanej większości byli to turyści zagraniczni (68%). Największą grupę turystów zagranicznych stanowiły osoby z Niemiec (41,4%) pozostali to Anglicy (12,2%) i Hiszpanie (7,5%).

    Kosma Tadeusz Złotowski (ur. 14 stycznia 1964 w Bydgoszczy) – polski dziennikarz, polityk, samorządowiec, były prezydent Bydgoszczy, senator VI kadencji, poseł na Sejm III i VII kadencji.Arriva RP Sp. z o.o. – polski prywatny przewoźnik kolejowy świadczący usługi na terenie województw: kujawsko-pomorskiego, mazowieckiego, i warmińsko-mazurskiego. Spółka należy do koncernu Deutsche Bahn.

    Atrakcje turystyczne[]

    Według gości odwiedzających Toruń do największych atrakcji miasta należą: Stare i Nowe Miasto, Planetarium, Bulwar Filadelfijski, Dom Kopernika, Ratusz Staromiejski, Fontanna Cosmopolis, Żywe Muzeum Piernika, Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy, Krzywa Wieża oraz ruiny Zamku Krzyżackiego. Najczęściej z miastem kojarzy się: Mikołaj Kopernik, Stare Miasto, toruńskie pierniki i Uniwersytet Mikołaja Kopernika.

    Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (WOPR) – polska organizacja skupiająca ratowników wodnych. WOPR jest specjalistycznym stowarzyszeniem o zasięgu ogólnokrajowym, powstałym na podstawie zarządzenia nr 74 Przewodniczącego Głównego Komitetu Kultury Fizycznej z dnia 11 kwietnia 1962 roku, uzyskało osobowość prawną 9 października 1967 roku na podstawie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych. Zostało włączone do systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego ustawą z dnia 8 września 2006 roku.Fabryka Cukiernicza "Kopernik" S.A. – firma zajmująca się produkcją pierników i wafli różnego rodzaju z siedzibą w Toruniu.

    Instytucje związane z turystyką[]

    W mieście istnieje wiele instytucji związanych z turystyką, do najbardziej znanych należy miejski oddział PTTK im. M. Sydowa – organizator m.in. pieszych i rowerowych wycieczek turystyczno-krajoznawczych po Toruniu i jego okolicach oraz Centrum Przewodnickie TST - biuro to skupia licencjonowanych przewodników, którzy oprowadzają turystów i gości odwiedzających Toruń po jego najciekawszych zakątkach.

    Droga krajowa – jedna z kategorii dróg publicznych, umożliwiających krajową i międzynarodową komunikację kołową pomiędzy dużymi miastami oraz ogólnodostępnymi przejściami granicznymi, która jest rekomendowana do ruchu długodystansowego i tranzytowego.Hipermarket – duży sklep wielkopowierzchniowy, często też ze względu na swoje rozmiary znajdujący się na obrzeżach miasta. Hipermarket w ścisłym tego znaczeniu to sklep (market) o bardzo dużej powierzchni, sprzedający szeroki asortyment towarów codziennego użytku, takich jak żywność, ubrania, kosmetyki, środki czyszczące, produkty FMCG (produkty szybkozbywalne z ang. Fast Moving Consumer Goods). Przyjmuje się że hipermarket ma powierzchnię przekraczającą 2,5 tys m².

    Informacja turystyczna[]

    W Toruniu instytucją zajmującą się informacją dla turystów jest Ośrodek Informacji Turystycznej mieszczący się na Rynku Staromiejskim. W OIT można uzyskać informację o atrakcjach turystycznych miasta, najważniejszych imprezach kulturalnych i sportowych oraz bazie hotelowej.

    Oprócz klasycznej informacji turystycznej w mieście działają również tzw. Infomaty, w których można wyszukać m.in. miejsca noclegowe czy atrakcje turystyczne miasta. W lipcu 2015 roku Toruń wzbogacił się o kolejne cztery takie urządzenia. Staneły one na Starym Mieście przy Rynku Staromiejskim, Dworze Artusa, na skwerze Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej, przy ul. św. Jakuba (Bulwar Filadelfijski), oraz przed urzędem miasta przy ulicy Podmurnej.

    Wielki mistrz – tytuł nadawany przełożonemu w większości zakonów rycerskich (np. w zakonie templariuszy, zakonie joannitów), naczelnikowi niektórych organizacji religijnych bądź para-religijnych (np. masońskich) oraz przewodniczącemu kapituły niektórych orderów (np. Order Krzyża Ziemi Maryjnej). Wielki mistrz posiadał szerokie kompetencje w sprawach dotyczących zakonu lub bractwa jako całości. Stanowisko wielkiego mistrza było obsadzane w drodze wyboru spośród członków danej organizacji.Jan Andrzej Klawiter (ur. 10 listopada 1950 w Rumi) – polski polityk, chemik i samorządowiec, były burmistrz Rumi, poseł na Sejm VIII kadencji.


    Największe hotele w Toruniu

  • Hotel Copernicus Toruń
  • Hotel B&B
  • Hotel Bulwar
  • Hotel Mercure Toruń Centrum
  • Hotel Filmar
  • Hotel Ibis Budget Toruń
  • Hotel Gotyk
  • Hotel 1231
  • Hotel Kopernika Toruń
  • Hotel Polonia
  • Hotel Heban
  • Hotel Pod Orłem
  • Hotel Spichrz
  • Hotel Trzy Korony
  • Hotel Gromada Toruń
  • Hotel Petite Fleur
  • Hotel Retman
  • Hotel Pod Czerwoną Różą
  • Hotel Solaris
  • Hotel Meeting

  • Blok mieszkalny – potoczna nazwa wielokondygnacyjnego budynku mieszkalnego wielorodzinnego o powtarzalnych segmentach, wyróżniającego się wybitnie prostą formą.Toruńska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości TWSP – niepubliczna szkoła wyższa, utworzona w Toruniu na podstawie Decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 stycznia 2009 roku. Uczelnia posiada uprawnienia na przeprowadzanie studiów zawodowych na 3 kierunkach. Do wykazu niepaństwowych uczelni zawodowych MEN została wpisana pod nr 203. Dnia 3 października 2009 roku szkoła po raz pierwszy zainaugurowała rok akademicki.

    Turystyka biznesowa[]

    Bogata i zróżnicowana baza noclegowa oraz duże i nowoczesne zaplecze konferencyjne w obiektach hotelowych (Centrum Konferencyjne Filmar, Mercure Toruń Centrum, Hotel Bulwar, Copernicus Toruń Hotel), zabytkowych (Dwór Artusa, Ratusz Staromiejski) i innych sprawiają, że Toruń to również ważny ośrodek turystyki biznesowej. W mieście odbywają się liczne imprezy, spotkania, targi, konferencje etc. Od 2014 roku działa w Toruniu Klaster Turystyki Biznesowej, który skupia w sobie centra konferencyjne, hotele, restauracje i instytucje kultury.

    Józef Haller von Hallenburg (ur. 13 sierpnia 1873 w Jurczycach, zm. 4 czerwca 1960 w Londynie) – generał broni Wojska Polskiego, legionista, harcmistrz, przewodniczący ZHP, prezes Komitetu PCK, działacz polityczny i społeczny, brat stryjeczny gen. Stanisława Hallera, kawaler Orderów: Orła Białego i Virtuti Militari.Fort Kolejowy w Toruniu (zwany również jako Fort XVI Twierdzy Toruń) - fort artyleryjski, przystosowywany do obrony okrężnej, położony w Toruniu na ulicy Rudackiej (osiedle Rudak). Budowa fortu trwała w latach 1863-1866. Nazwa obiektu w języku niemieckim brzmi Eisenbahnfort.

    W grudniu 2015 roku nastąpiło otwarcie Centrum Kulturalno-Kongresowego Jordanki.

    Turystyka medyczna i uzdrowiskowa[]

    Toruń od 2014 roku należy – na prawach honorowego członka – do Klastra Turystki Medycznej i Uzdrowiskowej.

    Turystyczne nagrody i wyróżnienia[]

  • Toruńska starówka w 2007 roku w plebiscycie „Rzeczpospolitej” została uznana za jeden z siedmiu cudów Polski.
  • Toruński Rynek i Ratusz Staromiejski zajęły 3. miejsce w plebiscycie czytelników polskiej edycji National Geographic Polska na 30 najpiękniejszych miejsc na świecie.
  • Toruński camping „Tramp” zajął trzecie miejsce w ogólnopolskim konkursie na „Mister Camping 2014”. Organizatorem tego konkursu była Polska Federacja Campingu i Caravaningu we współpracy z Ministerstwem Sportu i Turystyki oraz Polską Organizacją Turystyczną.
  • Bella Skyway Festival (Toruński Festiwal Światła) w plebiscycie zorganizowanym przez Polską Organizację turystyczną uznany został za Najlepszy Produkt Turystyczny 2014 roku.
  • Toruń znalazł się w gronie 10 najpiękniejszych miejsc w Europie, które warto odwiedzić według Nowojorskiego portal The Huffington Post.
  • Bella Skyway Festival (Toruński Festiwal Światła) zdobył I miejsce w kategorii „Wydarzenie kulturalne” w konkursie organizowanym przez Brief for Poland na „Najlepsze wydarzenie lata 2015”.
  • Toruń znalazł się na czwartym miejscu wśród najpiękniejszych miast polskich według internautów Wirtualnej Polski.
  • Most drogowy im. Józefa Piłsudskiego Koszary Racławickie Spichlerz barokowy Spichlerze gotyckie Brama Klasztorna w Toruniu Baszta Gołębnik Kościół Świętego Ducha Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny Pałac Dąmbskich Katedra św. św. Janów Limnigraf Dom Eskenów Spichlerze barokowe Baszta Żuraw Spichlerz Szwedzki Brama Mostowa Spichlerz renesansowy Spichlerz gotycki Baszta Wartownia Dwór Mieszczański Mur i fosa zamkowa Ruiny zamku krzyżackiego Dawny zbór ewangelicki Gdanisko zamku krzyżackiego Kościół św. Jakuba Kosciół garnizonowy św. Katarzyny Dwór Artusa Brama Żeglarska Magazyn pontonów Twierdzy Toruń Most kolejowy im. Ernesta MalinowskiegoPanorama Torunia z konturami najwazniejszych zabytkow (Panorama of Torun).jpg
    Informacje o tej grafice
    Panorama Torunia, widziana z lewego brzegu Wisły, jest jednym z Siedmiu cudów Polski. Kliknięcie w wyróżnionym obszarze przekieruje do hasła związanego z danym obiektem.

    Zabytki[]

    Nadzór konserwatorski nad toruńskimi zabytkami sprawuje Miejski Konserwator Zabytków. Siedzibę w Toruniu ma także Kujawsko-Pomorski Wojewódzki konserwator zabytków. Ponadto w mieście istnieją: kujawsko-pomorski oddział Narodowego Instytutu Dziedzictwa i oddział Towarzystwa Opieki Nad Zabytkami.

    Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po 1701, wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego. Terytorium Królestwa Prus obejmowało dwie trzecie całego obszaru Cesarstwa Niemieckiego.Prawo i Sprawiedliwość (PiS) – polska konserwatywna partia polityczna, założona na kongresie 29 maja 2001, zarejestrowana sądownie 13 czerwca 2001 (pierwszy komitet lokalny PiS powstał już 22 marca 2001). Powołana została przez braci Lecha i Jarosława Kaczyńskich, na fali popularności uzyskanej przez Lecha podczas sprawowania przez niego funkcji ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego w rządzie AWS. Deklarowana ideologia partii stanowi połączenie konserwatyzmu i chrześcijańskiej demokracji. W latach 2005–2007 Prawo i Sprawiedliwość sprawowało władzę, tworząc rząd Kazimierza Marcinkiewicza i rząd Jarosława Kaczyńskiego (od 2006 do 2007 w koalicji z Samoobroną RP i Ligą Polskich Rodzin, do 2006 i w schyłkowym okresie w 2007 rząd mniejszościowy). W latach 2005–2010 wysunięty przez PiS Lech Kaczyński (do 2006 członek partii) sprawował urząd Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Prawo i Sprawiedliwość należy do grupy Europejscy Konserwatyści i Reformatorzy w Parlamencie Europejskim oraz do działającej obok niej międzynarodowej organizacji Sojusz Europejskich Konserwatystów i Reformatorów.

    Warto dodać, że przy Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika funkcjonuje Instytut Zabytkoznawstwa i Konserwatorstwa kształcący znanych i wysoko cenionych konserwatorów sztuki.

    Średniowieczny Zespół Miejski[]

    Średniowieczny zespół miejski Torunia jest jednym z najcenniejszych zespołów zabytkowych w Polsce. W 1997 roku został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. Obejmuje Stare i Nowe Miasto z zachowanym prawie bez zmian XIII-wiecznym układem urbanistycznym oraz teren zamku krzyżackiego. Zabytki Torunia znajdują się na Europejskim Szlaku Gotyku Ceglanego. Na obszarze tym znajduje się ok. 1100 obiektów wpisanych do rejestru zabytków.

    Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie (UWM) – państwowy uniwersytet z siedzibą w Olsztynie. Główny kampus, miasteczko akademickie znajduje się w dzielnicy Kortowo. Powstał 1 września 1999 roku w wyniku połączenia Akademii Rolniczo-Technicznej, Wyższej Szkoły Pedagogicznej i Warmińskiego Instytutu Teologicznego, na mocy Ustawy z dnia 9 lipca 1999 r. o utworzeniu Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie (Dz. U. Nr 69, poz. 762). Kształci 33 tys. studentów (na wszystkich rodzajach studiów).Biedronka – sieć sklepów dyskontowych należących do spółki akcyjnej Jeronimo Martins Polska (JMP), której właścicielem jest portugalskie konsorcjum Jerónimo Martins.
    Toruńskie kamienice na terenie Średniowiecznego Zespołu Miejskiego
    Kamienica przy ulicy św. Ducha
    Kamienice przy Rynku Staromiejskim – pierzeja wschodnia
    Kamienice przy Rynku Staromiejskim – pierzeja północna
    Kamienicy przy ulicy Piekary
    Secesyjna kamienica przy ulicy Wielkie Garbary 17
    Kamienice przy ulicy Szczytnej i Łaziennej


    Nieszawa (niem. Nessau) – miasto i gmina w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie aleksandrowskim, położone na lewym brzegu Wisły w jej pradolinie, na krańcach Kujaw, w połowie drogi między Włocławkiem i Toruniem.Port lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy (kod IATA: GDN, kod ICAO: EPGD) – międzynarodowy port lotniczy położony w gdańskiej dzielnicy Matarnia nieopodal wsi Rębiechowo, od której wzięło swoją pierwotną nazwę, w dogodnej lokalizacji od centrów miejskich Gdańska (10 km), Sopotu (10 km) i Gdyni (23 km). Port położony jest niedaleko trójmiejskiej obwodnicy oraz przy skrzyżowaniu ważnych dróg krajowych. W promieniu 100 km od niego mieszka ok. 2,5 mln osób. Gdańskie lotnisko stanowi także lotnisko zapasowe dla warszawskiego Lotniska Chopina.

    Główne i najcenniejsze zabytki sakralne[]

    Katedralny dzwon Tuba Dei (Trąba Boża) – największy średniowieczny dzwon w Polsce i jeden z największych średniowiecznych dzwonów kołysanych w Europie Środkowej

    Główne i najcenniejsze zabytki sakralne na terenie Średniowiecznego Zespołu Miejskiego:

  • Kościoły gotyckie
  • Katedra św. św. Janów Chrzciciela i Ewangelisty
  • Kościół pofranciszkański Wniebowzięcia NMP
  • Kościół św. Jakuba
  • Kościół późnobarokowy
  • kościół poewangelicki św. Ducha
  • Kościół neoromański
  • kościół poewangelicki św. Trójcy
  • Kościoły neogotyckie
  • Kościół św. Szczepana z 1903 roku
  • Kościół garnizonowy św. Katarzyny z 1897 roku
  • Kaplica ewangelicko-augsburska z 1846 roku

  • Osiedle Uniwersyteckie – campus - miasteczko uniwersyteckie Uniwersytetu Mikołaja Kopernika otwarte 2 października 1973 roku na terenie osiedla Bielany w Toruniu.Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu - główna biblioteka Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, wraz z Biblioteką Medyczną Collegium Medicum (w Bydgoszczy) oraz bibliotekami wydziałowymi i instytutowymi tworzy sieć biblioteczno-informacyjną UMK; powstała w 1945 r., otwarta 10 maja 1947 r. W latach 1945-1947 siedzibą Biblioteki był gmach Towarzystwa Naukowego w Toruniu, w 1947 r. otrzymała samodzielny budynek przy ul. Chopina, a w 1973 r. została przeniesiona do nowego budynku w miasteczku akademickim na Bielanach. Od 1947 r. otrzymuje egzemplarz obowiązkowy. W 2002 r. uhonorowana medalem Bibliotheca Magna Perennisque przyznawanym przez Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich. W 2005 powołano do życia Muzeum Uniwersyteckie w Toruniu, które działa w strukturze Biblioteki.

    Główne i najcenniejsze zabytki świeckie[]

    Główne i najcenniejsze zabytki świeckie na terenie Średniowiecznego Zespołu Miejskiego:

  • Rynek Staromiejski
  • Rynek Nowomiejski
  • Ratusz Staromiejski – jest jednym z najwybitniejszych i najbardziej monumentalnych osiągnięć średniowiecznej architektury mieszczańskiej w Europie. Wzniesiony w końcu XIV wieku. Obecnie siedziba Muzeum Okręgowego.
  • ruiny zamku krzyżackiego – siedziba komtura, został wzniesiony w XIII wieku i rozbudowany w XIV I XV wieku. Zdobyli go i zburzyli mieszczanie toruńscy po zwycięstwie powstaniu przeciw zakonowi krzyżackiego w 1454 roku.
  • gotycki most, jeden z nielicznych w Polsce, pod ulicą Most Pauliński
  • zespół mieszczańskich i patrycjuszowskich kamienic: gotyckich z XIV-XVI w., renesansowych oraz barokowych, w tym m.in. Dom Kopernika (XV w.), Dom Eskenów (XIV w., przebudowany w XVI i XIX w.) oraz kamienice przy ul.Chełmińskiej, Łaziennej, Małe Garbary, Mostowej, Szczytnej, Szerokiej, Szewskiej, Wielkie Garbary, Żeglarskiej, z których wiele przekształcono w drugiej połowie XIX w. na czynszowe, wielomieszkaniowe
  • barokowe pałace miejskie: pałac Dąmbskich, o bogato zdobionej fasadzie z roku 1693, Fengera (1742, przebudowany w XIX w.), Meissnera (1739, przebudowany ok. 1800 roku)
  • Kamienica Pod Gwiazdą, dom z XV w. przez krótki czas będący własnością znanego humanisty Filipa Kallimacha, przebudowywany w XVII w., fasada o dekoracji stiukowej z 1697 roku
  • spichrze z XIV-XVIII w. (w tym najlepiej zachowany w Polsce spichrz gotycki)
  • Pomnik Mikołaja Kopernika
  • Dwór Artusa w Toruniu, monumentalny neorenesansowy gmach (1889-1891, R. Schmidt) położony w południowej części Rynku Staromiejskiego – obecnie Centrum Kultury
  • Teatr im. W. Horzycy – powstały w 1904, neobarokowo-secesyjny, dzieło wiedeńskich architektów specjalizujących się w projektowaniu budynków teatralnych, F. Fellnera i H. Helmera
  • siedziba Towarzystwa Naukowego w Toruniu z 1881 roku
  • budynek neogotyckiej poczty z końca XIX wieku
  • Łuk Cezara
  • „Okrąglak” – areszt śledczy wzniesiony pod koniec XIX wieku
  • Planetarium – dawny zbiornik gazowy z końca XIX wieku
  • Apteka pod Złotym Lwem – pochodzi ze średniowiecza, częściowo przebudowana w XIX wieku
  • dawny szpital Piotra i Pawła przy ul. Wielkie Garbary 7
  • Wybrane zabytki świeckie na terenie Średniowiecznego Zespołu Miejskiego


    Most drewniany w Toruniu z 1500 roku - najstarszy most Torunia przez Wisłę, jeden z najdłuższych w ówczesnej Europie i najdłuższy w Polsce, o konstrukcji drewnianej, istniejący w Toruniu w latach 1500 - ok. 1880.Energa Katarzynki Toruń – polski żeński klub koszykarski z siedzibą w Toruniu, występujący w PLKK. Brązowy medalista mistrzostw Polski koszykarek w sezonie 2009/2010 i 2011/2012.

    Mury obronne Średniowiecznego Zespołu Miejskiego[]

    Pozostałości średniowiecznych obwarowań miejskich Starego Miasta: fragmenty murów, budowanych od połowy XIII, rozbudowywanych i modernizowanych do XV w., zachowały się m.in. odcinki wzdłuż Wisły i ulicy Podmurnej. Pozostałości obwarowań miejskich Nowego Miasta przy ul. Międzymurze, Piernikarskiej i terenie dawnego klasztoru dominikańskiego.

    Grażyna Szapołowska (ur. 19 września 1953 w Bydgoszczy) – polska aktorka filmowa, teatralna i telewizyjna, w latach 1977–1984 i 2004–2011 aktorka Teatru Narodowego w Warszawie.Muzeum Piernika w Toruniu – muzeum piernika założone przez Elżbietę Olszewską w 2006 roku, pierwsze tego typu w Europie.
    Mury obronne na terenie Średniowiecznego Zespołu Miejskiego
    Fragment między Krzywą Wieżą a Bramą Klasztorną
    Fragment między Bramą Żeglarską a ul. Łazienną
    Fragment przy ulicy Bankowej
    Fragment między Bramą Mostową a ulicą Łazienną
    Fragment między Bramą Klasztorną a Bramą Żeglarską


    Bramy i Baszty Średniowiecznego Zespołu Miejskiego[]

    Bramy i Baszty na terenie Starego Miasta zachowane do dziś:

    Decathlon – sieć dużych (od 2 do 10 tys. m²) francuskich marketów sportowych. W Polsce firma działa od 2001 roku, a obecnie sklepy znajdują się w 29 miejscowościach. Ponadto w Gliwicach znajduje się regionalne centrum magazynowe obsługujące sklepy w Polsce.Kaszczorek - część miasta Torunia położona we wschodniej części miasta, przy jego południowo-wschodniej granicy administracyjnej. Od południa (przez rzekę Drwęca) graniczy z wsią Złotoria.
  • Mostowa
  • Klasztorna
  • Żeglarska
  • Krzywa Wieża
  • Monstrancja
  • Gołębnik
  • Żuraw
  • Koci Łeb
  • Wartownia
  • Bramy i Baszty na terenie Średniowiecznego Zespołu Miejskiego
    Brama Mostowa
    Baszta Koci Łeb
    Baszta Monstrancja
    Krzywa Wieża
    Brama Żeglarska
    Baszta Gołębnik
    Baszta Żuraw
    Baszta przy ulicy Podmurnej
    Brama klasztorna


    Port Drzewny w Toruniu - port rzeczny na Wiśle w prawobrzeżnym Toruniu, niegdyś największy tego typu obiekt na Wiśle.Nowa Hanza – związek miast partnerskich Europy Północnej założony w 1980 w holenderskim Zwolle. Celem tego związku jest rozwój turystyki i handlu w miastach członkowskich. Nowa Hanza przejęła tradycje średniowiecznej Hanzy.

    Spichrze Średniowiecznego Zespołu Miejskiego[]

    Toruńskie spichrze należą do jednych z najcenniejszych i najstarszych tego typu zabytków w Polsce i są świadectwem zamożności Torunia w czasach, gdy był on europejskim ośrodkiem handlowym. Wówczas to funkcjonowało w mieście blisko sto spichlerzy, z których do dziś zachowało się jedynie 30. Niektóre z nich zostały przebudowane i przystosowane do nowych funkcji, czego chlubnym przykładem jest Hotel Spichrz przy ulicy Mostowej.

    Rozgarty – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Zławieś Wielka. W czasach, gdy wieś leżała na terytorium Niemiec nosiła nazwę Roße Garten (Różane Ogrody), ponieważ znajdowały się w niej różane ogrody. Obecna nazwa wsi jest spolszczeniem nazwy niemieckiej.Władysław II Jagiełło (ur. ok. 1362 lub ok. 1352, zm. 1 czerwca 1434 w Gródku) – wielki książę litewski w latach 1377–1381 i 1382–1401, król Polski 1386-1434 i najwyższy książę litewski 1401–1434. Syn Olgierda i jego drugiej żony Julianny, córki księcia twerskiego Aleksandra, wnuk Giedymina. Założyciel dynastii Jagiellonów.
    Wybrane spichrze na terenie Średniowiecznego Zespołu Miejskiego
    przy ulicy Mostowej
    przy ulicy Rabiańskiej
    przy ulicy Ciasnej
    przy ulicy Ciasnej
    przy ulicy Podmurnej
    przy ulicy Rabiańskiej
    przy ulicy Piekary


    Inne dzielnice, okolice Torunia[]

    Zabytki świeckie poza zespołem Starego Miasta:

  • Architektura secesji
  • Bydgoskie Przedmieście
  • Architektura modernistyczna, klasycystyczna, funkcjonalistyczna
  • Mokre, Bydgoskie Przedmieście, Bielany, Chełmińskie Przedmieście
  • Architektura szachulcowa
  • Jakubskie Przedmieście, Mokre, Bydgoskie Przedmieście, Chełmińskie Przedmieście
  • Zabytki przyrodnicze
  • Ogród Zoobotaniczny – najstarszy w Polsce (1797 rok)
  • Park Miejski na Bydgoskim Przedmieściu – park ten założony został w 1817 roku. W 1997 roku został wpisany do rejestru zabytków
  • Pomniki przyrody – występują na terenie całego miasta (Pomniki przyrody w Toruniu)
  • Zamki
  • ruiny zamku Dybowskiego – zbudowany w latach 1424–1428
  • ruiny zamku w Złotorii – powstały w połowie XIV wieku, jedna z ważniejszych warowni w strefie konfliktów polsko-krzyżackich
  • Zamek Bierzgłowski – gotycki, wzniesiony w latach 1270-1305. Od 1992 roku właścicielem zamku jest Diecezja Toruńska
  • Zamek w Małej Nieszawce
  • Architektura przemysłowa
  • Młyny Richtera
  • fabryki Born & Schütze
  • Wybrane zabytki świeckie poza Starym Miastem
    Szachulcowy budynek przy ul. Bydgoska 34/36 na Bydgoskim Przedmieściu
    Szachulcowy budynek przy ul. Konopnickiej 14 i 12 na Bydgoskim Przedmieściu
    Centrum Edukacji Nauczycieli
    Kamienice przy ul. Warszawskiej na Przedmieściu św. Katarzyny
    Willa przy ul. Batorego na Mokrym


    Wyższa Szkoła Bankowa w Toruniu (WSB Toruń) – uczelnia niepubliczna utworzona 27 sierpnia 1998 roku, prowadząca kształcenie w Toruniu (od 1998 r.) oraz Bydgoszczy (od 2007 r.). Największa niepubliczna uczelnia w województwie pod względem liczby studentów.Towarzystwo Jezusowe, SJ (łac. Societas Iesu, SI), jezuici – męski papieski zakon apostolski Kościoła katolickiego, zatwierdzony przez papieża Pawła III 27 września 1540. Towarzystwo Jezusowe zostało założone w głównej mierze do walki z reformacją, by bronić i rozszerzać wiarę oraz naukę Kościoła katolickiego, przede wszystkim przez publiczne nauczanie, ćwiczenia duchowe, edukację i udzielanie sakramentów.

    Zabytki sakralne poza zespołem Starego Miasta:

  • Kościół gotycki
  • Kościół pw. Podwyższenia Krzyża ŚwiętegoKaszczorek
  • Kościół barokowy
  • Kościół pw. świętych Apostołów Piotra i PawłaPodgórz
  • Kościoły neogotyckie
  • poewangelicki Kościół pw. Opatrzności BożejRudak
  • poewangelicki Kościół pw. Matki Boskiej Zwycięskiej i św. JerzegoMokre
  • Kościoły szachulcowe
  • Kaplica polskokatolicka pw. Narodzenia Najświętszej Maryi PannyChełmińskie Przedmieście
  • Kaplica pw. św. BarbaryBarbarka
  • Kościół modernistyczny
  • Kościół pw. Chrystusa KrólaMokre
  • Kościół konstruktywistyczny
  • Kościół pw. św. JózefaBielany
  • Kościół drewniany
  • Cerkiew pw. św. MikołajaMokre

  • Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Toruniu – pierwotnie franciszkański, w latach 1557-1724 w rękach protestantów, w latach 1724-1821 bernardynów, od 1830 parafialny. Jedna z trzech zachowanych gotyckich świątyń w zespole staromiejskim Torunia. Wznosi się na Starym Mieście, w zachodniej części północnego bloku przyrynkowego ograniczonego ulicami Panny Marii, Piekary i Franciszkańską. Powszechnie zwany kościołem Marii Panny, niekiedy Mariackim. W średniowieczu być może nosił wezwanie Narodzenia NMP (co jest kwestionowane), w okresie bernardyńskim - Zwiastowania NMP.Przysiek – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Zławieś Wielka. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

    Zabytki militarne[]

    XIX-wieczna Twierdza Toruń składa się z ponad 150 obiektów (w tym 15. dużych fortów). Fortyfikacje toruńskie są zabytkami techniki wojennej i tworzą unikatowy system fortyfikacji na skalę europejską. Twierdza Toruń do rejestru zabytków została wpisana w 1971 roku. Wykaz fortów (nazwy polskie):

  • Fort IJan III Sobieski
  • Fort IIStefan Czarniecki
  • Fort IIIStanisław Jabłonowski
  • Fort IVStanisław Żółkiewski
  • Fort VJan Karol Chodkiewicz
  • Fort VIJarema Wiśniowiecki
  • Fort VIITadeusz Kościuszko
  • Fort VIIIKazimierz Wielki
  • Fort IXBolesław Chrobry
  • Fort X – Bateria Nadbrzeżna
  • Fort XIStefan Batory
  • Fort XIIWładysław Jagiełło
  • Fort XIIIKarol Kniaziewicz
  • Fort XIVJózef Bem
  • Fort XVHenryk Dąbrowski
  • Fort kolejowy
  • Twierdza Toruń
    Fosa w prawej części koszar szyjowych Fortu IV im. Stanisława Żółkiewskiego
    Koszary „Bramy Lubickiej”


    Stefan Czarniecki herbu Łodzia (ur. ok. 1599 w Czarncy, zm. 16 lutego 1665 w Sokołówce) – polski dowódca wojskowy, oboźny wielki koronny i kasztelan kijowski od 1652, starosta kowelski od 1655, regimentarz od 1656, wojewoda ruski od 1657, starosta tykociński od 1659, wojewoda kijowski od 1664, hetman polny koronny w 1665. Właściciel dóbr tykocińskich nadanych mu za zasługi na rzecz ojczyzny. Najbardziej znany z prowadzenia wojny partyzanckiej przeciw wojskom Karola X Gustawa w czasie potopu szwedzkiego, choć miał też poważny wkład w walkach podczas powstania Chmielnickiego i w trakcie wojny polsko-rosyjskiej 1654–1667.Anglicy (ang. English people) – naród germański zamieszkujący głównie Wielką Brytanię, zwłaszcza Anglię (ok. 45 mln), posługujący się językiem angielskim z grupy języków germańskich. Poza Zjednoczonym Królestwem mieszkają głównie w Republice Południowej Afryki, Związku Australijskim, Kanadzie i Stanach Zjednoczonych. Anglicy wyznają głównie anglikanizm. Ich kultura zaczęła się kształtować w średniowieczu pod wpływami celtyckimi, romańskimi (gł. francuskimi) oraz skandynawskimi (głównie normańskimi i nordyckimi). Od czasów nowożytnych zaczęła wpływać na kulturę reszty świata. Za pierwszego Anglika uważa się człowieka z Boxgrove, którego szczątki znaleziono w hrabstwie West Sussex.

    Najwyższe budynki mieszkalne[]

    Najwyższym budynkiem mieszkalnym jest 14-piętrowy blok z wielkiej płyty w narożniku ulic Szosa Lubicka i Ślaskiego. Budynek wraz z całym zespołem tego kwartału powstał na początku lat 90. XX wieku. Były to ostatnie wysokie budynki stawiane w dzielnicy Na Skarpie.

    Najwyższym budynkiem mieszkalnym w lewobrzeżnej części miasta jest modernistyczna 9-piętrowa wieża ciśnień z 4 kondygnacjami mieszkalnymi. Konstrukcja powstała w latach 1941-1943

    Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Toruniu – ceglany, gotycki kościół położony w dzielnicy Kaszczorek w Toruniu. Położony jest przy ulicy Wieżowej 10, w otoczeniu zieleni, pod skarpą. W źródłach wzmiankowany jest po raz pierwszy w 1321 roku (choć istniał zapewne od początku XIV wieku, na miejscu starszego). Wzniesiony w XIV wieku, po spustoszeniu w czasie reformacji został odnowiony po 1587 roku, powiększony o wieżę w 1698 roku. Po spaleniu w 1966 roku odbudowany w 1972 roku.Droga wojewódzka nr 572 (DW572) - droga wojewódzka w centralnej Polsce w województwie kujawsko-pomorskim przebiegająca przez teren powiatu toruńskiego, w całości położona na terenie Gminy Lubicz. Droga ma długość 0,3 km. Łączy stację kolejową Lubicz z centrum miejscowości Lubicz Dolny.

    Drugim co do wysokości budynkiem po lewej stronie Wisły jest konstrukcja z lat 90. XX wieku. W 2010 roku zakończono jej adaptację na cele mieszkaniowe (jest to dawny biurowiec po Drosedzie). Liczy on 9 kondygnacji i wysokością dorównuje podgórskiej wieży ciśnień.

    Toruńska mała architektura
    Figurka czytającej mieszczki, ulica Podmurna, Galeria Pasja
    Figurka rycerza, ulica Podmurna, Galeria Pasja
    Figurka w oknie Ratusza Staromiejskiego
    Figurka na gzymsie kamienicy przy Rynku Staromiejskim
    Figurka śpiącego chłopca, ulica Podmurna, Galeria Pasja
    Ratusz Staromiejski – zdobienia krat okiennych


    Bolesław I Chrobry (Wielki) (ur. 967, zm. 17 czerwca 1025) – pierwszy koronowany król Polski (od 1025 roku) z dynastii Piastów, w latach 1003-1004 także książę Czech jako Bolesław IV, książę Polski od 992 roku.Koszary Racławickie (pierwotnie Koszary Nadwiślańskie, Defensionskaserne) - budynek koszarowy w Toruniu, nad Wisłą, w sąsiedztwie południowo-zachodniego narożnika Starego Miasta. Powstał w pierwszym okresie budowy pruskiej twierdzy Toruń, w latach 1819-1822 na miejscu dawnego klasztoru benedyktynek, wyburzonego w 1656 r. Jest to masywny budynek w stylu klasycystycznym, założony na planie wydłużonego prostokąta, trójpiętrowy z czterospadowym dachem. Między drugim a trzecim piętrem znajdował się strop przeciwbombowy w postaci poduszki piaskowej. W elewacjach wschodniej i południowej umieszczono otwory strzelnicze umożliwiające obronę wybrzeża wiślanego - pod tym względem koszary pełniły rolę kaponiery. Elewacja zachodnia zyskała skromną artykulację architektoniczną w postaci boniowania na pierwszym piętrze i lizen przechodzących przez dwa pozostałe piętra. Pierwsze i drugie piętro zostały ponadto oddzielone prostym gzymsem. W okresie międzywojennym koszary służyły instytucjom związanym z marynarką wojenną. Między innymi w latach 1925-1938 mieściły Oficerską Szkołę Marynarki Wojennej (od 1928 r. pod nazwą Szkoła Podchorążych Marynarki Wojennej). Po II wojnie światowej, do 1993 r., był tu internat Zespołu Szkół Budowlanych. W latach 2001-2009 koszary zostały zaadaptowane na hotel. Dobudowano wówczas nowy budynek od strony zachodniej i przekształcono wnętrza, likwidując strop przeciwbombowy.

    Kultura i sztuka[]

    Kultura i sztuka to charakterystyczne cechy Torunia, główne przyczyny czyniące Toruń miastem znanym w Polsce i w Europie. Kilkanaście kin i teatrów (w Toruniu działa 8 kin, w tym dwa multipleksy), kilkadziesiąt różnorodnych festiwali, kilkanaście muzeów, kilkadziesiąt galerii, Planetarium, Orbitarium czy jedyne w województwie Centrum Nowoczesności – Młyn Wiedzy.

    Osiedle Młodych - jedno z osiedli w Toruniu znajdującego się niedaleko Placu Rapackiego. Na osiedlu znajduje się pętla dla autobusu linii 13 (do działek na Rudaku), kino Cinema City a przed nim rzeźby Kargula i Pawlaka, oraz targowisko miejskie. Centrum osiedla zajmuje cmentarz świętego Jerzego. Ulice na osiedlu: generała Józefa Bema, Kraszewskiego, Czerwona Droga, Szosa Chełmińska, Moniuszki, Aleja 700-lecia Torunia, Tuwima, Gałczyńskiego, Matejki, Leśna, Sportowa. Osiedle należy do Przedmieścia Chełmińskiego.Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.

    W grudniu 2015 roku oddana została do użytku wielofunkcyjna (mieści sale koncertowe i siedzibę Toruńskiej Orkiestry Symfonicznej, umożliwia wystawianie sztuk teatralnych, operowych i musicali, emisję seansów filmowych i organizację kongresów i konferencji) sala koncertowo-kongresowa na Jordankach, dzięki której instytucje kultury w mieście zyskały nowe możliwości do rozwoju. Jest to również kolejna architektoniczna wizytówka Torunia, zaprojektowana przez hiszpańską pracownie Menis Arquitectos.

    Karting – wyścigi gokartów rozgrywane na specjalnych torach o nawierzchni bitumicznej, w różnych klasach w zależości od wieku kierowcy i pojemności skokowej silnika. W Polsce, jak i w większości krajów Europy karting można uprawiać wyczynowo już po ukończeniu ośmiu lat. Należy wówczas zgłosić się do wybranego klubu, gdzie należy uzyskać licencję zawodnika sportu kartingowego, a po dołączeniu badań lekarskich oraz świadectwa kwalifikacji można wystartować w zawodach.Piotr i Paweł – jedna z największych w Polsce sieci delikatesów, stworzona przez Eleonorę Woś i jej synów, Piotra i Pawła. Według rankingu Wprost, należą oni do 100 najbogatszych Polaków zajmując w 2007 r. 81. miejsce z majątkiem 360 mln zł.

    Zabiegi o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury 2016[]

    Decyzją Rady Miasta w lipcu 2006 roku Toruń zgłosił chęć przystąpienia do konkursu o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury w 2016 roku, organizowanego przez Unię Europejską i koordynowanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. 13 września 2007 roku Rada Miasta podjęła decyzję o współpracy z hiszpańską Pampeluną w zakresie wspólnych starań o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury. Stosowne porozumienie w tej sprawie 18 czerwca 2008 roku podpisali w Brukseli, w siedzibie Komitetu Regionów, przedstawiciele obu miast – Yolanda Barcina i Michał Zaleski. Od 15 maja 2008 roku związane z konkursem starania Torunia kreowała, koordynowała i monitorowała miejska instytucja kultury TORUŃ 2016.

    Lotnisko Chopina w Warszawie (ang.: Warsaw Chopin Airport, kod IATA: WAW, kod ICAO: EPWA) – największy w Polsce port lotniczy. Znajduje się on w warszawskiej dzielnicy Włochy (osiedle Okęcie). Lotnisko położone jest w odległości około 8 km na południowy zachód od centrum Warszawy. Port lotniczy zajmuje powierzchnię ponad 500 ha.Sąd apelacyjny – (skr. "SA") organ wymiaru sprawiedliwości powołany do rozstrzygania w II instancji spraw z zakresu:

    Toruńska Agenda Kulturalna[]

    Po przegranej walce o tytuł ESK, instytucja TORUŃ 2016 24 lutego 2011 roku przekształcona została w Toruńską Agendę Kulturalną, której zadaniem jest organizacja i współorganizacja miejskich wydarzeń kulturalnych, wprowadzanie rozwiązań ułatwiających prowadzenie działalności kulturalnej przez twórców indywidualnych i organizacje pozarządowe, działania warsztatowe i edukacyjne. Instytucja wzorowana była na Krakowskim Biurze Festiwalowym. TAK jest organizatorem najbardziej popularnego festiwalu i największego plenerowego festiwalu światła w Polsce – Międzynarodowego Festiwalu Światła BELLA SKYWAY. Szósta edycja festiwalu w sierpniu 2014 roku przyciągnęła na ulice Torunia ponad 300 tys. widzów. Ponadto instytucja jest organizatorem prowadzonego wspólnie z Telewizją Polską Festiwalu Sztuki Faktu czy Festiwalu Piosenki i Ballady Filmowej. Placówka jest również koordynatorem wielu innych wydarzeń w mieście m.in. świąt toruńskich ulic, corocznego Orszaku Trzech Króli, miejskich imprez: Sylwestra, Wigilii, Święta Miasta, obchodów Święta Muzyki czy najnowszego toruńskiego wydarzenia jakim są Dni Grzegorza Ciechowskiego, których kulminacją jest przyznanie Nagrody Artystycznej jego imienia.

    Prawo chełmińskie niem. Kulmer Recht, łac. Jus Culmense vetus – odmiana prawa magdeburskiego powstała około 1233 w Chełmnie i Toruniu, używana głównie na Pomorzu, Prusach, Mazowszu, Warmii i Podlasiu. Na skutek zarządzenia Kazimierza Jagiellończyka od 1476 obowiązywało wszystkich mieszkańców Prus Królewskich (także szlachtę). Najstarsze dokumenty to Kulmer Handfeste Hermanna von Salza z 1232 i Alte Kulm z XIV wieku. Nigdy nie uzgodniono oficjalnej kodyfikacji. W praktyce stosowano głównie wydane drukiem projekty kodyfikacji z lat 1566, 1580 oraz 1594.Narodowy Instytut Dziedzictwa (NID) – narodowa instytucja kultury podległa Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Misją NID jest tworzenie podstaw dla zrównoważonej ochrony dziedzictwa poprzez gromadzenie i upowszechnianie wiedzy o zabytkach, wyznaczanie standardów ich ochrony i konserwacji oraz kształtowanie świadomości społecznej celem zachowania dziedzictwa kulturowego Polski dla przyszłych pokoleń. Instytut wydaje kwartalnik „Ochrona Zabytków”.


    Teatry[]

    Festiwal Teatrów Ulicznych w Toruniu – Teatr Cera una Volta
     Osobny artykuł: Teatry w Toruniu.

    Toruń posiada teatr dramatyczny – Teatr im. Wilama Horzycy – jedną z najstarszych i najbardziej znanych i utytułowanych placówek w Polsce, goszczącą kilka dużych przedsięwzięć teatralnych (Festiwal Kontakt czy Festiwal Pobocza Teatru). Teatr ten jest wojewódzką instytucją kultury.

    Zakon Braci Mniejszych (łac. Ordo Fratrum Minorum, siglum: OFM, pot. franciszkanie, franciszkanie brązowi) – katolicka wspólnota zakonna z grupy zakonów żebrzących. Założona w 1209 przez św. Franciszka z Asyżu. Jeden z największych zakonów katolickich (ponad 13 tys. braci). Do wspólnoty należą na równych prawach zarówno kapłani, jak i bracia laicy. Kościół zalicza Braci Mniejszych do instytutów kleryckich.Linia kolejowa nr 18 – linia kolejowa łącząca stację Kutno ze stacją Piła Główna. Przebiega przez obszar województwa łódzkiego, województwa kujawsko-pomorskiego i województwo wielkopolskiego, zaliczona do linii o znaczeniu państwowym.

    Toruń posiada również trzy sceny dziecięce – Teatr Baj Pomorski, Teatr Lalek Zaczarowany Świat i objazdowy Teatr Vaśka. Najsłynniejszy z nich, Baj Pomorski, poza dziesiątkami przedstawień dla dzieci i organizacją Międzynarodowych Toruńskich Spotkań Teatrów Lalek, jest także kolejną toruńską sceną dla dorosłych. Teatr Zaczarowany Świat powstał jako państwowy w 1950 roku (od 1990 roku w rękach prywatnych), nastawiony jest głównie dla najmłodszych widzów, szczególnie do dzieci w wieku przedszkolnym. Słynie przede wszystkim z charakterystycznej sali posiadającej 182 miejsca w tym 122 przeznaczonych wyłącznie dla najmłodszych w kształcie zwierząt, a w swojej historii przygotował ponad 200 premier.

    Brico Dépôt - sieć składów remontowo-budowlanych należących do grupy Castorama. Nazwa sieci nawiązuje do idei zrób to sam (fr. bricolage).Adwokat (łac. advocatus od advocare, wzywać na pomoc) – prawnik świadczący pomoc prawną w szczególności polegającą na udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed sądami i urzędami. Adwokatów nazywa się potocznie (choć nieprecyzyjnie) obrońcami sądowymi. W Polsce zawód wykonywany na podstawie ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze.

    Najnowszym toruńskim teatrem jest powstały w 2014 roku z inicjatywy samorządu województwa Kujawsko-Pomorski Impresaryjny Teatr Muzyczny, będący wojewódzką instytucją kultury. Teatr jest jedyną państwową jednostką w województwie nastawioną na spektakle stricte muzyczne. Nie ogranicza się on wyłącznie do przedstawień, organizuje również szereg koncertów, recitali, seansów filmowych oraz warsztatów teatralnych. Premierową sztuką było przedstawienie pn. „Siostry Parry” w dniu 13 czerwca 2014 roku. Tylko w przeciągu niespełna roku (od maja 2014) Teatr zorganizował 167 imprez, na których obecnych było łącznie ponad 19 tys. widzów.

    Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte – jest uczelnią publiczną, nadzorowaną przez Ministra Obrony Narodowej. Kształci podchorążych oraz cywili na kierunkach związanych z nawigacją i mechaniką morską oraz obronnością. Wywodzi się z Tymczasowych Instruktorskich Kursów dla Oficerów, Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej, Szkoły Podchorążych Marynarki Wojennej oraz Wyższej Szkoły Marynarki Wojennej. Mieści się w Gdyni przy ul. Śmidowicza 69.Tesco (LSE: TSCO ) – największa brytyjska sieć hipermarketów i supermarketów, która ma swoje filie również w innych krajach. Początkowo sieć zajmowała się sprzedażą żywności, ale rozszerzyła swoją ofertę również na odzież, sprzęt elektroniczny i samochody. Do roku 2003 przedsiębiorstwo miało już w swoim posiadaniu ponad 2000 sklepów różnej wielkości, od hipermarketów do niewielkich sklepików np. przy stacjach benzynowych.

    Teatry alternatywne[]

    W mieście istnieje również wiele teatrów alternatywnych. Do najbardziej znanych należy Teatr Wiczy, istniejący od 1991 roku. Prezentuje spektakle na scenach teatralnych, jak i w miejscach niekonwencjonalnych. Ich przedstawienia prezentowane były m.in. na słynnym Festiwalu Fringe w Edynburgu.

    Wybrane teatry alternatywne i uliczne w Toruniu
    Teatry uliczne
    Teatry uliczne

    Do pozostałych należą:

    Toruniowi udało się ocalić większość spuścizny kulturowej. W 1997 wpisano zespół Starego i Nowego Miasta oraz ruiny zamku krzyżackiego na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. Jednak wiele obiektów budowlanych nie przetrwało do dnia dzisiejszego.Lato Filmów - międzynarodowy festiwal filmowy i artystyczny, który odbywał się od 1995 roku w Kazimierzu nad Wisłą, w 2005 przeniesiony przez organizatorów do Torunia, a w 2008 do Warszawy.
  • Teatr Muzyczny Mała Rewia
  • Scena Młodych Studio P
  • Teatr Magma
  • Teatr Wróbli
  • Akademia Teatru Młodego Widza
  • Perpetuum Mobile – alternatywny teatr studencki
  • Teatr Tempestas
  • Plastyczny Teatr Symbolu
  • Stowarzyszenie Teatr Piosenki
  • Kina[]

    Rys historyczny[]

    Dawniej w mieście istniało wiele kin, do najbardziej znanych i najdłużej działających zalicza się Kinoteatr Grunwald (zamknięty w lipcu 2011 roku, sala kinowo-teatralna istnieje do dziś, a cały budynek jest w posiadaniu wojska), Kino Orzeł (działające nieprzerwalnie przez 80 lat, zamknięte 27 lipca 2008 roku. Posiadało salę na 200 miejsc, ostatnim seansem był film Orzeł kontra rekin), Kino Kopernik (w jego miejscu znajduje się dziś Biedronka) czy Nasze Kino przy ul. Podmurnej (zakończyło działalność we wrześniu 2010 r.).

    Województwo istniejące w latach 1975-1998, ze stolicą w Toruniu. Położone było w centralnej Polsce, sąsiadowało z województwami: bydgoskim, elbrąskim, włocławskim, ciechanowskim i olsztyńskimKrakowskie Biuro Festiwalowe – gminna instytucja kultury powstała w styczniu 1997 roku jako Biuro Festiwalowe Kraków 2000. W dniu 13 stycznia 2005 roku, uchwałą Rady Miasta Krakowa, zmieniono nazwę instytucji na Krakowskie Biuro Festiwalowe.
    Wybrane toruńskie kina
    Kino Centrum w CSW (studyjne)
    Kino plenerowe na terenie Zamku Krzyżackiego


    Obecnie[]

    Aktualnie w Toruniu czynnych jest osiem kin. Od kameralnych kin klubowych do wielkich multipleksów. Łącznie dysponują one 26. salami.

  • Kino Centrum (studyjne) – kino znajdujące się w Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu
  • Cinema City – multipleks (12 sal)
  • Cinema City Toruń Plaza – multipleks (8 sal)
  • Niebieski Kocyk – kino mieszczące się w Klubie Studenckim Od Nowa
  • Kino Tumult – mieszczące się w dawnym kościele Świętej Trójcy; kino oraz galeria prowadzone przez Fundację Tumult
  • Kino Diecezjalne – mieści się w piwnicach Kościoła św. Józefa
  • Artus Art Cinema (działające od 2014 roku w piwnicach Dworu Artusa)
  • Sezonowe kino działa również w Kujawsko-Pomorski Impresaryjnym Teatrze Muzyczny przy ulicy Żeglarskiej

    Ratusz Staromiejski – główna budowla świecka toruńskiego Starego Miasta, gotycki budynek powstały etapami w ciągu XIII i XIV w., przebudowany w XVII w. i odbudowany po zniszczeniach w XVIII w., jeden z najznakomitszych przykładów średniowiecznej architektury mieszczańskiej w środkowej Europie.Wahadło Foucaulta – wahadło posiadające możliwość wahań w dowolnej płaszczyźnie pionowej. Powolna zmiana płaszczyzny ruchu wahadła względem Ziemi dowodzi jej obrotu wokół własnej osi. Nazwa wahadła upamiętnia jego wynalazcę, Jeana Bernarda Léona Foucaulta, który zademonstrował je w lutym 1851 roku w Paryskim Obserwatorium Astronomicznym. Kilka tygodni później eksperyment powtórzono w Panteonie w Paryżu.

    Warto dodać, że także w nowo powstałym Centrum Kulturalno-Kongresowym Jordanki można uczestniczyć w projekcjach filmowych. W sali kameralnej Centrum został zainstalowany nowoczesny projektor 3D.

    Wybrane plenerowe wystawy czasowe w Toruniu
    Wystawa fotograficzna przy Alei Solidarności „Okiem orła” prezentuje krajobrazy woj. kujawsko-pomorskiego z lotu ptaka (czerwiec 2015)
    Toruń z czasów II wojny światowej na fotografiach (maj – sierpień 2015)
    Instalacja „Kosmos” podczas Festiwalu Światła Skyway. Napis pochodzi ze zburzonego hotelu „Kosmos” (sierpień 2009)
    Wystawa na Rynku Staromiejskim w czasie żałoby narodowej po śmierci prezydenta Lecha Kaczyńskiego (kwiecień 2010)
    Festiwal Plakatu i Typografii PLASTER (czerwiec 2015)


    Drwęca (niem. Drewenz) – rzeka w północnej Polsce na Pojezierzu Mazurskim i Pojezierzu Chełmińsko-Dobrzyńskim, prawy dopływ dolnej Wisły. Długość rzeki wynosi 253 km, a powierzchnia dorzecza 5536 km². Wypływa ze wschodnich stoków Góry Dylewskiej (Czarci Jar) na wysokości 191 m n.p.m., płynie na południowy zachód i uchodzi do Wisły na wysokości 36,6 m n.p.m., a jej końcowy odcinek stanowi południowo-wschodnią granicę Torunia. Wyznacza południową granicę ziemi chełmińskiej.Powiat toruński - powiat w Polsce (województwo kujawsko-pomorskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Siedzibą powiatu jest miasto Toruń, który jako miasto na prawach powiatu nie wchodzi w jego skład. Największe rzeki to Wisła oraz jej prawy dopływ Drwęca. Przez powiat przebiega planowana trasa autostrady A1, a także droga krajowa nr 1 Gdańsk-Katowice.

    Imprezy i festiwale[]

    Jedna z projekcji podczas Festiwalu Światła SKYWAY na fasadzie Kościoła św. Ducha
     Osobny artykuł: Festiwale w Toruniu.

    Pośród festiwali teatralnych najbardziej znany w kraju jest Międzynarodowy Festiwal Teatralny „Kontakt”, odbywający się od 1991 roku. Teatr studencki reprezentują Akademickie Spotkania Teatralne Klamra, alternatywny – Ogólnopolski Festiwal Teatralny Pobocza Teatru, uliczny – Letnie Spotkania Teatrów Ulicznych, Międzynarodowe Spotkania Kapel Ludowych i Festiwal Folkloru Miejskiego. Teatr dziecięcy to Międzynarodowe Toruńskie Spotkania Teatrów Lalek. Kino i film reprezentują Międzynarodowy Festiwal Lato Filmów (2006 r. i 2007 r.) i Tofifest.

    Uniwersytet Gdański (w skrócie UG) – uczelnia z siedzibą rektora w Gdańsku, powstała 20 marca 1970, na mocy decyzji Rady Ministrów, z połączenia Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Sopocie (założonej w 1945 jako Wyższa Szkoła Handlu Morskiego) i Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Gdańsku (założonej w 1946).Inspekcja Ochrony Środowiska sprawuje kontrolę nad realizacją przepisów o ochronie środowiska i racjonalnym wykorzystaniu zasobów przyrody.

    Z imprez i festiwali muzyki poważnej działa Festiwal Muzyczny Toruń-Muzyka i Architektura oraz Międzynarodowy Festiwal Haendlowski. Festiwal Muzyki i Sztuki Krajów Bałtyckich Probaltica odbywa się poza Toruniem, także w Warszawie i Grudziądzu, podobnie Europejskie Spotkania Artystyczne – oprócz Torunia w Przysieku i Zamku Bierzgłowskim. Świętojański Festiwal Muzyki Organowej trwa przez całe dwa letnie miesiące. Z festiwali muzyki współczesnej w Toruniu zorganizowano Jazz Od Nowa Festival, Toruń Blues Meeting, CoCArt Music Festival – organizowany przez Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu, Afryka Reggae Festival i Toruń-Bydgoszcz Harmonica Bridge. Największy rozgłos zyskał Międzynarodowy Festiwal Muzyki Chrześcijańskiej Song Of Songs.

    Kościół Maryi Gwiazdy Nowej Ewangelizacji i św. Jana Pawła II – świątynia rzymskokatolicka w Toruniu, w fazie budowy. Prace budowlane trwają od 20 czerwca 2012 r. Świątynia powstaje przy Porcie Drzewnym.Piła (niem. Schneidemühl) – miasto i gmina w północno-zachodniej Polsce, w województwie wielkopolskim, siedziba powiatu pilskiego. Położone na pograniczu Pojezierza Wałeckiego i Pojezierza Krajeńskiego, nad Gwdą, około 11 km powyżej jej ujścia do Noteci. Liczy 74 763 mieszkańców, co daje jej 51. pozycję w kraju i 4. w województwie.

    Z imprez naukowych jest tu najstarszy w regionie Toruński Festiwal Nauki i Sztuki oraz impreza uniwersytecka Promocja Edukacyjna, ukazująca ofertę szkół wyższych z całej Polski, a w listopadzie – Toruński Festiwal Książki. Sztuki plastyczne reprezentowane są przez jedną z największych światowych imprez graficznych, odbywającą się w kilku miastach – Międzynarodowe Triennale Grafiki Kolor w grafice, Ogólnopolski Konkurs Wydawnictw Reklamowych IDEA, najstarszy regionalny Konkurs ZPAP Dzieło Roku, a także unikatowy w skali europejskiej Międzynarodowy Konkurs Twórczości Plastycznej Dzieci i Młodzieży.

    Filadelfia (ang. Philadelphia wymowa: /ˌfɪləˈdɛlfiə/) – miasto na północno-wschodnim wybrzeżu USA, w stanie Pensylwania, u ujścia rzeki Delaware do Atlantyku. Największe pod względem liczby ludności miasto w Pensylwanii i szóste w kraju.Wrzosy – osiedle domków jednorodzinnych, położone w północno-zachodniej części Torunia. Jest zamieszkane przez około 20 000 ludzi, będąc zarazem największym tego typu osiedlem w Polsce. Oficjalnie posiada status części urzędowej miasta.

    Imprezy masowe i popularne to Otwarte Mikrolotowe Mistrzostwa Polski – Festiwal Wiatru, coroczna odsłona Piernikowej Alei Gwiazd, Święto Muzyki, Dni Torunia i Święto Piernika. Od dwóch lat odbywa się także Festiwal Anielskie Spotkania, festiwal wolontariuszy pod hasłem „Toruń miastem aniołów”.

    Wybrane imprezy i festiwale w Toruniu
    Orkiestry Królewskiej Marynarki Wojennej Szwecji na festiwalu Probaltica
    Festiwalu Światła Skyway'09
    Koncert Boban i Marko Marković Orkestar impreza towarzysząca festiwalowi Tofifest w roku 2008
    Festiwal Debiutantów „Pierwszy Kontakt”, maj 2015
    Festiwalu Światła Skyway'11
    Koncert jazzowy na rynku w Toruniu, czerwiec 2013


    Domy wycieczkowe – obiekty posiadające co najmniej 30 miejsc noclegowych, dostosowane do samoobsługi klientów oraz świadczące minimalny zakres usług związanych z pobytem klientów.Cmentarz św. Jerzego w Toruniu - cmentarz położony w centrum Torunia (między ulicami Gałczyńskiego, Morcinka i Sportową), w pobliżu zespołu staromiejskiego.

    Muzea[]

    W mieście istnieje ponad 20 instytucji muzealnych. Do najstarszych tego typu placówek bez wątpienia należy Muzeum Okręgowe. Wywodzi się ono z założonego w 1861 roku Muzeum Miejskiego i Muzeum Toruńskiego Towarzystwa Naukowego otwartego w 1876 roku. Jego oddziałami są:

    Parafia Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Toruniu – parafia rzymskokatolicka w diecezji toruńskiej, w dekanacie Toruń IV, z siedzibą w Toruniu. Erygowana 25 listopada 1982.Jakubskie Przedmieście (dawniej Jakubowe Przedmieście, niem. Jakobsvorstadt) – nazwa dawnego przedmieścia Torunia, przynależącego już od czasów średniowiecza do parafii pod wezwaniem św. Jakuba z Nowego Miasta, części Torunia, założonej w 1264.
  • Ratusza Staromiejskiego – wystawy stałem to m.in. Galeria sztuki gotyckiej, Dawny Toruń. Historia i rzemiosło artystyczne 1233-1793, Mennice i monety toruńskie 1233/1238 – 1765, Sala Mieszczańska z galerią portretu mieszczańskiego XVI-XVIII w., Sala Królewska. Poczet królów polskich
  • Muzeum Historii Torunia w Domu Eskenów – wystawy stałem to: Toruń i jego historia, Księga Toruń 3D
  • Muzeum Toruńskiego Piernika – mieści się w specjalnie zaadaptowanych XIX-wiecznych zabudowaniach fabryki pierników Gustawa Wessego. Prezentuje ponad 600-letnią historię słynnych toruńskich korzennych wypieków
  • Kamienicy pod Gwiazdą – Muzeum Sztuki Dalekiego Wschodu
  • Domu Kopernika – wystawy stałe to: Mikołaj Kopernik – życie i dzieło, Makieta średniowiecznego Torunia
  • Muzeum Podróżników im. Tony`ego Halika – prezentuje pamiątki po tym podróżniku
  • Pozostałe to:

    Arriva PLC – brytyjska spółka działająca głównie w sektorze transportu publicznego i obecna na rynkach kilkunastu krajów Europy, w tym w Polsce. Jest własnością przedsiębiorstwa Deutsche Bahn.Stan wody jest to wzniesienie zwierciadła wody w cieku ponad umowny poziom odniesienia (co nie jest równoznaczne z głębokością cieku). Należy rozróżnić pojęcia stan wody i poziom wody. Są to te same wielkości fizyczne, jednak podawane względem różnych odniesień. Poziomy terenu liczymy od przyjętego poziomu morza, dlatego wysokość na której znajdują się obiekty na Ziemi wyrażamy w metrach nad poziomem morza. W Polsce sieć wodowskazowa odniesiona jest obecnie do poziomu morza w Kronsztadzie w Rosji.
  • Muzeum Etnograficzne
  • skansen etnograficzny przy Muzeum Etnograficznym (jedyny w kraju skansen w centrum miasta)
  • oddział muzeum w Toruniu-Kaszczorku – Zagroda Rybacko-Rolnicza
  • Muzeum Inżynierii Komunalnej Torunia (w zabytkowej wieży ciśnień)
  • Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu (Narodowe Centrum Kultury, budowane w ramach Narodowego Programu Kultury „Znaki Czasu”)
  • Żywe Muzeum Piernika w Toruniu
  • Muzeum Uniwersyteckie w Toruniu
  • Muzeum Artylerii w Toruniu
  • Muzeum Przyrodnicze w Toruniu (Wydział Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu Mikołaja Kopernika)
  • Muzeum Motoryzacji w Toruniu (przy Zespole Szkół Samochodowych w Toruniu)
  • Muzeum Fortyfikacji Pancernej Twierdzy Toruń – Bateria A.B. IV, zwiedzanie z przewodnikiem, ekspozycja historii Twierdzy Toruń i fortyfikacji
  • Fort IV – XIX-wieczny fort artyleryjski, dostępny do zwiedzania z przewodnikiem, ekspozycja historii Twierdzy Toruń
  • Muzeum Diecezjalne w Toruniu

  • Konfederacja toruńska – konfederacja zawiązana 20 marca 1767 roku w Toruniu przez szlachtę protestancką Korony, korzystającą z ochrony wojsk rosyjskich. Marszałkiem został gen. Jerzy Wilhelm Goltz. Konfederacja wystąpiła z poparciem forsowanego przez Katarzynę II projektu równouprawnienia innowierców. Doprowadziła do zawiązania się konfederacji radomskiej i w efekcie zniweczenia dzieła sejmu konwokacyjnego.Lista światowego dziedzictwa (ang. World Heritage List; fr. Liste du patrimoine mondial) – lista obiektów objętych szczególną ochroną międzynarodowej organizacji UNESCO, filii ONZ, ze względu na ich unikatową wartość kulturową bądź przyrodniczą dla ludzkości. Lista obejmuje (w czerwcu 2013) 981 obiektów w 160 krajach, w tym 759 obiektów dziedzictwa kulturowego (K), 193 przyrodniczego (P) i 29 mieszanych (K, P). O wpisaniu danego obiektu na listę decyduje Komitet Światowego Dziedzictwa w trakcie corocznej sesji, począwszy od 1977 r. Nominacje zgłaszane są przez poszczególne kraje. Jeżeli wniosek o wpisanie danego miejsca na listę nie zostanie uwzględniony, może być złożony ponownie.

    Centra kultury i nauki[]

    Ofertę kulturalną w mieście uzupełniają placówki związane z kulturą oraz jej popularyzacją, są to m.in. kluby studenckie, ogniska pracy pozaszkolnej, domy kultury. Największą tego typu placówką jest Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy, który otwarto w 2013 roku. Na siedzibę Centrum wybrano dawne Młyny Richtera zlokalizowane w północno-wschodniej części miasta (Mokre), a pochodzące z przełomu XIX i XX wieku. To pierwsza taka instytucja w Toruniu, a także w województwie i jedna z nielicznych w kraju. Posiada ona najdłuższe w Polsce, zamontowane na stałe, Wahadło Foucaulta.

    Parafia wojskowa Świętej Katarzyny w Toruniu znajduje się w Dekanacie Sił Powietrznych Północ Ordynariatu Polowego Wojska Polskiego. Jej proboszczem jest ks. prał. płk Marek Karczewski. Obsługiwana przez księży diecezjalnych. Erygowana 21 stycznia 1993. Mieści się przy ulicy Szpitalnej.Droga wojewódzka nr 553 (DW553) – droga wojewódzka prowadząca z Torunia (DK80) do m. Wybcz (DW551), o długości 21 km. Droga w całości biegnie na terenie powiatu toruńskiego.

    Pozostałe instytucje kultury to:

  • Centrum Kultury „Dwór Artusa”
  • Klub Studencki Od Nowa w Toruniu przy UMK
  • Międzynarodowe Centrum Spotkań Młodzieży
  • Centrum Sztuki Współczesnej „Znaki Czasu”
  • Centrum Kultury „Zamek Krzyżacki”
  • Ognisko Pracy Pozaszkolnej „Dom Harcerza” z czterema oddziałami: przy Zespole Szkół nr 24, Zespole Szkół Ogólnokształcących nr 2, Zespole Szkół nr 15 i V LO
  • Miejska Instytucja Kultury „Dom Muz” – posiada oddziały na Podgórzu i Rudaku
  • Młodzieżowy Dom Kultury
  • Wojewódzki Ośrodek Animacji Kultury

  • Linia kolejowa nr 246 – linia kolejowa w granicach administracyjnych powiatu toruńskiego, w województwie kujawsko – pomorskim.Autostrada — droga o ograniczonej dostępności, zaprojektowana i zbudowana w celu zapewnienia bezpiecznego, szybkiego, płynnego ruchu pojazdów.

    Planetarium[]

    Wnętrze sali projekcyjnej planetarium im. Władysława Dziewulskiego

    Toruńskie Planetarium im. Władysława Dziewulskiego otwarto 19 lutego 1994 roku w rocznicę urodzin słynnego toruńskiego astronoma – Mikołaja Kopernika. Na siedzibę placówki zaadoptowano XIX-wieczny zbiornik gazowy znajdujący się na terenie Zespołu Staromiejskiego przy ulicy Frańciszkańskiej. Od chwili uruchomienia, placówka cieszy się ogromnym zainteresowaniem wśród mieszkańców miasta, a także gości odwiedzających Toruń. Rekord frekwencji padł w roku 2014, kiedy to Planetarium odwiedziło blisko 217 000 osób.

    Dwór Artusa w Toruniu – gmach na Rynku Staromiejskim pod numerem 6. Powstał w latach 1889-1891, według projektu miejskiego radcy budowlanego Rudolpha Schmidta. Obecnie parter jest przeznaczony na cele handlowe, a pozostałe piętra służą celom kulturalnym: Centrum Kultury Dwór Artusa oraz siedziba Toruńskiej Orkiestry Symfonicznej.Związek Polskich Artystów Plastyków (ZPAP) – stowarzyszenie założone w Krakowie z inicjatywy Tytusa Czyżewskiego oraz Zbigniewa i Andrzeja Pronaszków.

    Instytucje towarzyszące to Orbitarium i Centrum Wiedzy o Wszechświecie.

    Obserwatorium astronomiczne[]

    Obserwatorium Astronomiczne Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Piwnicach pod Toruniem powstało w 1948 roku. Centrum astronomiczne wyposażane jest m.in. w największy w Polsce i w Europie Środkowej radioteleskopy RT-4 o średnicy 32 m. Służy m.in. do poszukiwania nowych układów planetarnych. Ponadto na terenie kompleksu znajdują się jeszcze:

    Straż Ochrony Kolei (SOK) – umundurowana i uzbrojona formacja działająca na podstawie ustawy o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 789).Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Toruńskiej im. Błogosławionego Księdza Stefana Wincentego Frelichowskiego w Toruniu - katolicka uczelnia wyższa z siedzibą w Toruniu.
  • zabytkowe obserwatoria kopułowe optyczne (rozsuwane dachy)
  • zabytkowy pałac i park pałacowy
  • W Toruniu swoją siedzibę ma Oddział Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii mieszczący się przy ulicy Kopernika 33

    Placówki naukowo-badawcze oraz popularyzujące wiedzę o kosmosie w Toruniu
    Orbitarium, Oddział Planetarium im. Władysława Dziewulskiego w Toruniu
    Centrum Astronomii UMK (15-metrowy radioteleskop, został oddany do użytku w 1979 roku)
    Centrum Astronomii UMK (32-metrowy radioteleskop, został oddany do użytku w 1994 roku)
    Fragment Centrum Astronomii UMK – Pawilon z teleskopem Schmidta-Cassegraina


    Jan Henryk Dąbrowski, herbu Virgo Violatta Dąbrowski (ur. 2 sierpnia 1755 w Pierzchowie nad Rabą w Małopolsce, zm. 6 czerwca 1818 w Winnej Górze w Wielkopolsce) – polski generał, uczestnik insurekcji kościuszkowskiej, twórca Legionów Polskich we Włoszech, dowódca naczelny wojsk polskich w 1813, senator-wojewoda Królestwa Polskiego w 1815, generał jazdy armii Królestwa Polskiego w 1815.Krzywa Wieża w Toruniu – średniowieczna baszta miejska, która swą nazwę zawdzięcza znacznemu odchyleniu od pionu (1,46 m).

    Muzyka[]

    Z Torunia wywodzą się zespoły:

    Republika, Rejestracja, Bikini, Kobranocka, Manchester, Nocna Zmiana Bluesa, SOFA i Butelka. Corocznie podczas koncertu pamięci Grzegorza Ciechowskiego w klubie Od Nowa na Toruńskich Bielanach, przyznawana jest specjalna nagroda jego imienia (Nagroda Artystyczna Miasta Torunia im. Grzegorza Ciechowskiego dla młodych, utalentowanych muzyków).

    Fontanna (wodotrysk) – urządzenie wodne, najczęściej ozdobne, wyrzucające pod ciśnieniem wodę z dysz lub dyszy. Jest jednym z elementów tzw. małej architektury.Budynek Urzędu Miasta w Toruniu - zabytkowy budynek administracyjny położony przy placu Teatralnym w Toruniu. Siedziba m.in. Prezydenta Torunia i Rady Miasta.
    Wybrane zespoły muzyczne wywodzące się z Torunia

    W mieście siedzibę mają następujące orkiestry i chóry:

  • Toruńska Orkiestra Symfoniczna – powstała w 2006 roku, przekształcona z założonej w 1978 roku Toruńskiej Orkiestry Kameralnej i kontynuująca tradycję przedwojennej Orkiestry Symfonicznej
  • MultiCamerata – zespół muzyczny działający od 1991 roku
  • Zespół Szkół Muzycznych im. Karola Szymanowskiego
  • Chór Wyższej Szkoły Bankowej „Astrolabium”
  • Chór Akademicki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika
  • Chór Wydziału Teologicznego UMK „Tibi Domine”
  • Zespół Kameralny „Portamus Gaudium”
  • Chór „Lutnia” – najstarszy chór w Toruniu, działa od 1898 roku
  • Toruński Chór Nauczycielski „Con Anima”
  • Ponadto w mieście działają liczne kluby muzyczne, są to m.in. lizard King, Klub 21, Bunkier, Mocart, Toruńska Piwnica Artystyczna, Forte, Kotłownia

    E75 – oznaczenie trasy europejskiej bezpośredniej północ-południe, biegnącej z Vardø w Norwegii przez Finlandię, Polskę, Czechy, Słowację, Węgry, Serbię, Macedonię do miejscowości Sitía na Krecie w Grecji.Kaliningrad (ros. Калининград, do 4 czerwca 1946 Królewiec (do XVI w. także Królówgród), ros. Кёнигсберг, niem. Königsberg, łac. Regiomontium, prus. Kunnegsgarbs, lit. Karaliaučius) – stolica obwodu kaliningradzkiego – eksklawy Federacji Rosyjskiej, u ujścia Pregoły do Bałtyku, w historycznej krainie Sambii. Liczba ludności Kaliningradu w 2006 wynosiła 434,9 tys.


    Pensjonat – turystyczny obiekt hotelarski posiadający co najmniej 7 pokoi, świadczący dla swoich klientów całodzienne wyżywienie.Port Lotniczy Łódź im. Władysława Reymonta (dawniej i nadal oficjalnie toponimicznie: Port lotniczy Łódź-Lublinek, kod IATA: LCJ, kod ICAO: EPLL) jest międzynarodowym portem lotniczym, zlokalizowanym 6 km od centrum Łodzi. Działał nieprzerwanie od września 1925. Do końca lat 50. był ważnym węzłem komunikacyjnym w Polsce lecz z bliżej nieokreślonych powodów został zamknięty. Pod koniec lat 90. lotnisko zostało ponownie otwarte do użytku publicznego. Łódzki port lotniczy jest 8. najruchliwszym portem lotniczym w Polsce.

    Galerie[]

    W mieście swoją siedzibę ma kilkanaście galerii. Najważniejsze i największe są galeriami państwowymi. Do tego grona zaliczamy wspomniane już CSW „Znaki Czasu”, najstarszą działającą od 1950 roku Galerię Sztuki Wozownia (prezentuje dokonania współczesnych twórców na ekspozycjach indywidualnych i zbiorowych, organizator licznych konkursów i wydarzeń) oraz założoną w 1964 r. Galerię i Ośrodek Plastycznej Twórczości Dziecka, jest ona placówką prowadzącą zajęcia plastyczne z dziećmi i młodzieżą inicjującą akcje plastyczne i programy edukacyjne oraz prezentującą różnorodne wystawy. Ponadto w mieście znajdują się:

    Hospicjum dla Dzieci Nadzieja w Toruniu - niepubliczny zakład opieki paliatywnej dla dzieci w Toruniu. Organem prowadzącym placówkę jest Fundacja Społeczno-Charytatywna „Pomoc Rodzinie i Ziemi”.Kościół katolicki obrządku bizantyjsko-ukraińskiego (ukr. Українська Греко-Католицька Церква) – większy arcybiskupi Kościół wschodni działający obecnie na terenie Ukrainy oraz wśród diaspory ukraińskiej, uznający władzę i autorytet papieża.
  • Galeria Rusz – prezentuje sztukę na bilbordach w przestrzeni publicznej
  • Galeria „Na Piętrze” ZPAP – prowadzona przez oddział toruński ZPAP
  • Galeria Domu Muz i Fotogaleria
  • Galeria Forum – Galeria Wydziału Sztuk Pięknych UMK
  • Galeria Miłość
  • Mała Galeria Fotografii – Galeria Kujawsko-Pomorskiego Okręgu Związku Polskich Artystów Fotografików
  • Miasto jest siedzibą wojewódzkich oddziałów:

  • Związku Polskich Artystów Fotografików
  • Związku Polskich Artystów Plastyków
  • Związku Polskich Fotografów Przyrody
  • Związku Artystów Scen Polskich
  • Wybrane galerie sztuki na terenie miasta
    Mała Galeria Fotografii, Kujawsko-Pomorskiego Okręgu Związku Polskich Artystów Fotografików
    Galeria Sztuki Wozownia (wojewódzka instytucja kultury)




    Podstrony: [1] [2] [3] [4] 5 [6] [7] [8] [9] [10] [11] [12]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 1.524 sek.