• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Toruń



    Podstrony: [1] [2] [3] 4 [5] [6] [7] [8] [9] [10] [11] [12]
    Przeczytaj także...
    Burmistrzowie i prezydenci Torunia - prezydenci, nadburmistrzowie, burmistrzowie, zarządcy komisaryczni oraz przewodniczący prezydium Miejskiej Rady Narodowej Torunia na przestrzeni lat.Powiat aleksandrowski – powiat ziemski w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Aleksandrów Kujawski.
    Polityka[]

    Parlamentarzyści[]

    Zabytkowa kamienica przy ulicy Mostowej, siedziba biur poselskich toruńskich posłów Platformy Obywatelskiej

    Mieszkańcy Torunia wybierają posłów na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej z okręgu wyborczego numer 4, do Senatu z okręgu wyborczego numer 11, natomiast do Parlamentu Europejskiego z okręgu wyborczego numer 2. W mieście znajdują się liczne biura poselskie, posłów zasiadających zarówno w parlamencie polskim, jak i europejskim.

    Zespół staromiejski Torunia – najstarsza część Torunia, składająca się ze Starego Miasta, Nowego Miasta i zamku krzyżackiego.Łabiszyn (niem. Labischin) – miasto w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w północno-wschodniej części Pojezierza Gnieźnieńskiego, będącego subregionem Pojezierza Wielkopolskiego. Przez miasto przypływa rzeka Noteć, która poprzez Kanał Bydgoski łączy się z Brdą. Jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Łabiszyn. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. bydgoskiego.

    Biura poselskie[]

    Posłowie mający biura poselskie w mieście:

  • Tomasz LenzPO, Antoni MężydłoPO, Arkadiusz MyrchaPO, Jan ArdanowskiPiS, Anna SobeckaPiS, Iwona MichałekPolska Razem, Joanna Scheuring-WielgusNowoczesna, Paweł SzramkaKukiz’15, Jan Klawiter - Prawica Rzeczypospolitej
  • Biuro Senatorskie w mieście:

  • Przemysław TermińskiPO
  • Posłowie do Parlamentu Europejskiego posiadający biura poselskie w mieście:

    Instytut Matematyczny Polskiej Akademii Nauk mieści się przy ul. Śniadeckich 8 w Warszawie. Powstał 20 listopada 1948 roku jako Państwowy Instytut Matematyczny. W 1952 roku został włączony do Polskiej Akademii Nauk. Jest instytucją ogólnopolską i poza Warszawą posiada ośrodki w Krakowie, Gdańsku, Katowicach, Łodzi, Poznaniu, Toruniu i Wrocławiu. Prowadzi studia doktoranckie w zakresie matematyki.Jan Karol Chodkiewicz herbu własnego (ur. 1560, zm. 24 września 1621 r. w Chocimiu) – hetman wielki litewski od 1605, hetman polny litewski od 1600, wojewoda wileński od 1616, starosta generalny żmudzki od 1599, w 1596 mianowany podczaszym litewskim, hrabia na Szkłowie, Nowej Myszy i Bychowie, pan na Mielcu i Kraśniku (w latach 1593-1611). Jeden z najwybitniejszych europejskich dowódców wojskowych początku XVII w.
  • Tadeusz ZwiefkaPO
  • Janusz ZemkeSLD
  • Kosma ZłotowskiPiS
  • Instytucje wyborcze[]

    W mieście ma swą siedzibę delegatura Krajowego Biura Wyborczego oraz Okręgowa Komisja Wyborcza dla okręgu wyborczego nr 5 do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, obejmująca miasta: Grudziądz, Toruń i Włocławek oraz powiaty: aleksandrowski, brodnicki, chełmiński, golubsko-dobrzyński,grudziądzki, lipnowski, radziejowski, rypiński, toruński, wąbrzeski i włocławski a także okręgu wyborczego nr 11, okręgu wyborczego nr 13 i okręgu wyborczego nr 12 do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej.

    Sejmik województwa – organ stanowiący i kontrolny samorządu województwa, który tworzą radni, wybierani w wyborach bezpośrednich. Jego kadencja trwa cztery lata, licząc od dnia wyborów.Prusowie – ludy bałtyckie zamieszkujące w średniowieczu tereny między Pomorzem, Mazowszem, Litwą a Bałtykiem (wybrzeże Bałtyku między dolną Wisłą a dolnym Niemnem). Obecnie na ich terytorium znajdują się: województwo warmińsko-mazurskie oraz obwód kaliningradzki.

    Dyplomacja[]

     Osobny artykuł: Konsulaty w Toruniu.

    Rys historyczny[]

    Toruń był siedzibą trzech obrad sejmu w okresie I Rzeczypospolitej (1519, 1576, 1626). W podtoruńskiej Nieszawie na Zamku Dybowskim (obecnie dzielnica Torunia) nadano słynne przywileje szlacheckie, rozpoczynające okres „złotej wolności szlacheckiej”. W Toruniu zawarto I pokój toruński i II pokój toruński, a także ostatni rozejm polsko-krzyżacki w 1521 roku.

    Szlak bursztynowy – szlak handlowy między europejskimi krajami basenu Morza Śródziemnego a ziemiami leżącymi na południowym wybrzeżu Morza Bałtyckiego. W znaczeniu węższym jest to przebieg tras zorganizowanych wypraw po bursztyn, nasilonych od I wieku n.e.Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) – państwowa jednostka organizacyjna działająca na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Fundusz wypełnia w polskim systemie opieki zdrowotnej funkcję płatnika: ze środków pochodzących z obowiązkowych składek ubezpieczenia zdrowotnego, NFZ finansuje świadczenia zdrowotne udzielane ubezpieczonym i refunduje leki.

    W czasie rozbiorów, w 1807 roku był siedzibą rządu powstańczego – przy Rynku Nowomiejskim w Toruniu. W tym okresie posiadał dwa konsulaty: Rosja i USA. W okresie międzywojennym w Toruniu ulokowano pięć konsulatów, w tym Konsulat Generalny Niemiec i III Rzeszy, Francji, Belgii.

    Wybrane konsulaty w Toruniu
    Konsulat Litwy
    Konsulat Finlandii
    Konsulaty Mołdawii i Słowenii

    Konsulaty honorowe[]

    Obecnie w Toruniu znajduje się pięć konsulatów honorowych (z dziesięciu w całym regionie)

    Kosma Tadeusz Złotowski (ur. 14 stycznia 1964 w Bydgoszczy) – polski dziennikarz, polityk, samorządowiec, były prezydent Bydgoszczy, senator VI kadencji, poseł na Sejm III i VII kadencji.Arriva RP Sp. z o.o. – polski prywatny przewoźnik kolejowy świadczący usługi na terenie województw: kujawsko-pomorskiego, mazowieckiego, i warmińsko-mazurskiego. Spółka należy do koncernu Deutsche Bahn.
  • Peru Konsulat Honorowy Peru – od 14 lipca 1998 roku
  • Słowenia Konsulat Honorowy Słowenii – od 21 czerwca 2003 roku
  • Litwa Konsulat Honorowy Litwy – od październik 2006 roku
  • Finlandia Konsulat Honorowy Finlandii – od 29 maja 2014 roku
  • Mołdawia Konsulat Honorowy Mołdawii – od 23 czerwca 2014 roku
  • Ponadto w Torunia działa:

  • Francja Filia Ambasady Francuskiej w Warszawie
  • Placówki dydaktyczne[]

    W Toruniu swoją siedzibę mają także placówki dydaktyczne: British Council (placówka Wielkiej Brytanii), Goethe Institut (placówka Niemiec), Alliance Française (placówka Ambasady Francji), Centrum Badań Kanadyjskich (placówka Ambasady Kanady), Centrum Badań Australijskich (placówka Ambasady Australii), Pracownia Języka i Kultury Japońskiej (placówka Japonii), Confucius Classroom (placówka Chin) oraz Pracownia Języka i Kultury Arabskiej (placówka Arabii Saudyjskiej).

    Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (WOPR) – polska organizacja skupiająca ratowników wodnych. WOPR jest specjalistycznym stowarzyszeniem o zasięgu ogólnokrajowym, powstałym na podstawie zarządzenia nr 74 Przewodniczącego Głównego Komitetu Kultury Fizycznej z dnia 11 kwietnia 1962 roku, uzyskało osobowość prawną 9 października 1967 roku na podstawie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych. Zostało włączone do systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego ustawą z dnia 8 września 2006 roku.Fabryka Cukiernicza "Kopernik" S.A. – firma zajmująca się produkcją pierników i wafli różnego rodzaju z siedzibą w Toruniu.

    Związki i organizacje[]

    Toruń należy do krajowych i międzynarodowych związków i organizacji:

    Flaga UNESCOLiga Polskich Miast i Miejsc UNESCO z siedzibą w Toruniu
  • Federacja Miast Kopernikowskich, od 1983 roku
  • Związek Miast Polskich, od 1992 roku
  • Stowarzyszenie Zdrowych Miast Polskich, od 1993 roku
  • Lokalna Organizacja Turystyczna Liga Polskich Miast i Miejsc UNESCO (siedziba), od 2005 roku
  • OWHC – Organizacja Miast Światowego Dziedzictwa, od 1998 roku
  • Stowarzyszenie EUROB (Europejski Szlak Gotyku Ceglanego), od 2008 roku
  • Związek Miast Nadwiślańskich (siedziba), od 1997 roku
  • Międzynarodowy Związek Miast Nowej Hanzy, od 1998 roku
  • Regionalna Agencja Poszanowania Energii, od 1998 roku
  • Stowarzyszenie Miast, Gmin i Powiatów Dorzecza Drwęcy, od 2003 roku
  • Stowarzyszenie Miast Autostrady A1, od 1996 roku
  • Lokalna organizacja turystyczna, od 2003 roku
  • Stowarzyszenie Zielone Płuca Polski, od 2006 roku
  • Kujawsko-Pomorska Organizacja Turystyczna, od 2011 roku
  • Międzynarodowe Stowarzyszenie Miast Orędowników Pokoju, od 2011 roku
  • Wybrane instytucje publiczne w Toruniu
    Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Urząd Statystyczny i Sąd Rejonowy
    Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
    Wojewódzki Ośrodek Animacji Kultury


    Droga krajowa – jedna z kategorii dróg publicznych, umożliwiających krajową i międzynarodową komunikację kołową pomiędzy dużymi miastami oraz ogólnodostępnymi przejściami granicznymi, która jest rekomendowana do ruchu długodystansowego i tranzytowego.Hipermarket – duży sklep wielkopowierzchniowy, często też ze względu na swoje rozmiary znajdujący się na obrzeżach miasta. Hipermarket w ścisłym tego znaczeniu to sklep (market) o bardzo dużej powierzchni, sprzedający szeroki asortyment towarów codziennego użytku, takich jak żywność, ubrania, kosmetyki, środki czyszczące, produkty FMCG (produkty szybkozbywalne z ang. Fast Moving Consumer Goods). Przyjmuje się że hipermarket ma powierzchnię przekraczającą 2,5 tys m².

    Gospodarka[]

    Budynek dawnej fabryki Born i Schütze, dziś centrum handlowe

    Rys historyczny lat 1945 - 1989[]

    Po 1945 roku do już istniejących zakładów przemysłowych działających na terenie miasta, Toruńskie Zakłady Chemii Nieorganicznej „Polchem”, Fabryka Born & Suchtze i inne, dołączyły kolejne duże zakłady produkcyjne, bardzo ważne dla rozwoju potencjału ekonomicznego miasta (Zakład Włókien Sztucznych „Elana”, Toruńska Przędzalnia Czesankowa „Merinotex”, Pomorskie Zakłady Wytwórcze Aparatury Niskiego Napięcia, Chłodnia Składowa, Zakłady Urządzeń Elektronowych „Toral”, sprawiając tym samym, że Toruń stał się dynamicznym ośrodkiem przemysłowym nie tylko o znaczeniu regionalnym, ale także i ogólnopolskim.

    Wielki mistrz – tytuł nadawany przełożonemu w większości zakonów rycerskich (np. w zakonie templariuszy, zakonie joannitów), naczelnikowi niektórych organizacji religijnych bądź para-religijnych (np. masońskich) oraz przewodniczącemu kapituły niektórych orderów (np. Order Krzyża Ziemi Maryjnej). Wielki mistrz posiadał szerokie kompetencje w sprawach dotyczących zakonu lub bractwa jako całości. Stanowisko wielkiego mistrza było obsadzane w drodze wyboru spośród członków danej organizacji.Jan Andrzej Klawiter (ur. 10 listopada 1950 w Rumi) – polski polityk, chemik i samorządowiec, były burmistrz Rumi, poseł na Sejm VIII kadencji.

    W latach PRL rozbudowie i modernizacji zostało poddanych szereg zakładów już istniejących (Toruńska Fabryka Wodomierzy „Metron”, Toruńskie Zakłady Urządzeń Okrętowych „Towimor”. Toruńskie Zakłady Nawozów Fosforowych , Toruńska Fabryka Kotłów, Fabryka Pierników „Kopernik”, Toruńska Fabryka Farb Graficznych „Atra”, Toruńskie Zakłady Urządzeń Młyńskich „Spomasz”, Toruńska Fabryka Budowy Urządzeń Przemysłu Nieorganicznego, Toruńskie Zakłady Ceramiki Budowlanej, Toruńskie Zakłady Materiałów Opatrunkowych i inne)

    Blok mieszkalny – potoczna nazwa wielokondygnacyjnego budynku mieszkalnego wielorodzinnego o powtarzalnych segmentach, wyróżniającego się wybitnie prostą formą.Toruńska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości TWSP – niepubliczna szkoła wyższa, utworzona w Toruniu na podstawie Decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 stycznia 2009 roku. Uczelnia posiada uprawnienia na przeprowadzanie studiów zawodowych na 3 kierunkach. Do wykazu niepaństwowych uczelni zawodowych MEN została wpisana pod nr 203. Dnia 3 października 2009 roku szkoła po raz pierwszy zainaugurowała rok akademicki.

    Po 1989 roku wiele z tych zakładów nie przetrwało pierwszych lat przemian gospodarczych, z kolei inne sprywatyzowano i rozbudowano. Powstały również nowe zakłady pracy z kapitałem polskim i zagranicznym.

    Stan obecny[]

    Dziś Toruń to regionalny ośrodek gospodarczy, biznesowy, a także siedziba władz lokalnych kluczowych organizacji gospodarczych. Jest siedzibą władz samorządowych województwa kujawsko-pomorskiego, a także ważnym węzłem komunikacyjnym (autostrada A1).

    Józef Haller von Hallenburg (ur. 13 sierpnia 1873 w Jurczycach, zm. 4 czerwca 1960 w Londynie) – generał broni Wojska Polskiego, legionista, harcmistrz, przewodniczący ZHP, prezes Komitetu PCK, działacz polityczny i społeczny, brat stryjeczny gen. Stanisława Hallera, kawaler Orderów: Orła Białego i Virtuti Militari.Fort Kolejowy w Toruniu (zwany również jako Fort XVI Twierdzy Toruń) - fort artyleryjski, przystosowywany do obrony okrężnej, położony w Toruniu na ulicy Rudackiej (osiedle Rudak). Budowa fortu trwała w latach 1863-1866. Nazwa obiektu w języku niemieckim brzmi Eisenbahnfort.

    Miasto jest liderem w województwie pod względem ilości największych przedsiębiorstw, a także najwyższego w regionie wynagrodzenia za pracę oraz niskiego bezrobocia. W listopadzie 2015 roku stopa bezrobocia w Toruniu wynosiła 6,8%, w powiecie toruńskim 15,4%, a w województwie 12,9%. Toruń przoduje również w pozyskiwaniu środków unijnych, co pozwala aktualnie na realizacje dużych inwestycji infrastrukturalnych. Jako jedyne miasto w województwie uzyskało klasę A, tzn. najwyższą atrakcyjność inwestycyjną dla wszystkich analizowanych sekcji gospodarki narodowej. Miasto jest również drugim pod względem ważności ośrodkiem dojazdowym do pracy w regionie.

    Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po 1701, wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego. Terytorium Królestwa Prus obejmowało dwie trzecie całego obszaru Cesarstwa Niemieckiego.Prawo i Sprawiedliwość (PiS) – polska konserwatywna partia polityczna, założona na kongresie 29 maja 2001, zarejestrowana sądownie 13 czerwca 2001 (pierwszy komitet lokalny PiS powstał już 22 marca 2001). Powołana została przez braci Lecha i Jarosława Kaczyńskich, na fali popularności uzyskanej przez Lecha podczas sprawowania przez niego funkcji ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego w rządzie AWS. Deklarowana ideologia partii stanowi połączenie konserwatyzmu i chrześcijańskiej demokracji. W latach 2005–2007 Prawo i Sprawiedliwość sprawowało władzę, tworząc rząd Kazimierza Marcinkiewicza i rząd Jarosława Kaczyńskiego (od 2006 do 2007 w koalicji z Samoobroną RP i Ligą Polskich Rodzin, do 2006 i w schyłkowym okresie w 2007 rząd mniejszościowy). W latach 2005–2010 wysunięty przez PiS Lech Kaczyński (do 2006 członek partii) sprawował urząd Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Prawo i Sprawiedliwość należy do grupy Europejscy Konserwatyści i Reformatorzy w Parlamencie Europejskim oraz do działającej obok niej międzynarodowej organizacji Sojusz Europejskich Konserwatystów i Reformatorów.

    O silnej pozycji gospodarczej Torunia na tle innych ośrodków miejskich województwa kujawsko-pomorskiego może świadczyć wynik rankingów opublikowanych w kwietniu 2012 roku przez dwa czasopisma: „Rzeczpospolitą” i „Politykę”. Zestawiono w nim niezależnie 500 największych polskich firm działających w 2011 roku. Z całego regionu kujawsko-pomorskiego na listę trafiło 18 przedsiębiorstw, z których wg „Rzeczpospolitej” osiem pochodzi z Torunia, a wg publikacji „Polityki” aż 10. Co roku ten wskaźnik jest podobny.

    Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie (UWM) – państwowy uniwersytet z siedzibą w Olsztynie. Główny kampus, miasteczko akademickie znajduje się w dzielnicy Kortowo. Powstał 1 września 1999 roku w wyniku połączenia Akademii Rolniczo-Technicznej, Wyższej Szkoły Pedagogicznej i Warmińskiego Instytutu Teologicznego, na mocy Ustawy z dnia 9 lipca 1999 r. o utworzeniu Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie (Dz. U. Nr 69, poz. 762). Kształci 33 tys. studentów (na wszystkich rodzajach studiów).Biedronka – sieć sklepów dyskontowych należących do spółki akcyjnej Jeronimo Martins Polska (JMP), której właścicielem jest portugalskie konsorcjum Jerónimo Martins.
    Wybrane instytucje wspierające biznes w Toruniu
    Bank Gospodarstwa Krajowego
    Regionalny Inkubator Przedsiębiorczości
    Toruński Inkubator Technologiczny Business Link Toruń
    Kujawsko-Pomorskie Centrum Obsługi Inwestora
    Centrum Wsparcia Biznesu


    Otoczenie biznesu[]

    Instytucje wspierające biznes:

    Biurowiec Orbita Business Park Toruń
    Biurowiec Kościuszko Business Point w Toruniu
  • Toruńska Agencja Rozwoju Regionalnego SA
  • Centrum Transferu Technologii
  • Toruński Park Technologiczny
  • TARR Centrum Innowacyjności – Exea Data Center
  • Inkubator Smart Space
  • Loża Toruńska Business Centre Club
  • Studenckie Forum BCC
  • Regionalne Biuro Pomorskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej
  • Kujawsko-Pomorski Fundusz Pożyczkowy
  • Regionalny Inkubator Przedsiębiorczości
  • Kujawsko-Pomorski Fundusz Poręczeń Kredytowych
  • Izba Przemysłowo-Handlowa
  • Kujawsko-Pomorska Izba Rolnicza w Przysieku k/Torunia
  • Regionalne Centrum Eksportu przy IPH
  • Kujawsko-Pomorskie Centrum Obsługi Inwestora
  • Centrum Wsparcia Biznesu
  • Toruński Fundusz Poręczeń Kredytowych
  • Business Link Toruń
  • Akademicki Inkubator Przedsiębiorczości przy Wyższej Szkole Bankowej w Toruniu
  • Bank Gospodarstwa Krajowego, powstał w 1924 roku i jest państwową instytucją finansową.
  • Wojewódzki Urząd Pracy
  • Centrum Informacji i Planowania Kariery Zawodowej
  • Wybrane największych przedsiębiorstwa w Toruniu
    Cereal Partners Poland Toruń Pacific
    Geofizyka
    Nova Trading


    Nieszawa (niem. Nessau) – miasto i gmina w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie aleksandrowskim, położone na lewym brzegu Wisły w jej pradolinie, na krańcach Kujaw, w połowie drogi między Włocławkiem i Toruniem.Port lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy (kod IATA: GDN, kod ICAO: EPGD) – międzynarodowy port lotniczy położony w gdańskiej dzielnicy Matarnia nieopodal wsi Rębiechowo, od której wzięło swoją pierwotną nazwę, w dogodnej lokalizacji od centrów miejskich Gdańska (10 km), Sopotu (10 km) i Gdyni (23 km). Port położony jest niedaleko trójmiejskiej obwodnicy oraz przy skrzyżowaniu ważnych dróg krajowych. W promieniu 100 km od niego mieszka ok. 2,5 mln osób. Gdańskie lotnisko stanowi także lotnisko zapasowe dla warszawskiego Lotniska Chopina.

    Przedsiębiorstwa w Toruniu[]

    Do największych przedsiębiorstw w Toruniu należą m.in. GK Neuca (farmaceutyka i kosmetyka), Toruńskie Zakłady Materiałów Opatrunkowych (farmaceutyka i kosmetyka), Krajowa Spółka Cukrowa (przemysł spożywczy), ThyssenKrupp Energostal (przemysł metalowy), GK Apator (przemysł elektrotechniczny), Cereal Partners Poland Toruń-Pacific (przemysł spożywczy), Nova Trading (przemysł metalowy), Geofizyka Toruń (górnictwo naftowe), Janus (przemysł spożywczy), RUG Riello Urządzenia Grzewcze (budownictwo), Rywal-RHC (przemysł elektrotechniczny).

    Osiedle Uniwersyteckie – campus - miasteczko uniwersyteckie Uniwersytetu Mikołaja Kopernika otwarte 2 października 1973 roku na terenie osiedla Bielany w Toruniu.Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu - główna biblioteka Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, wraz z Biblioteką Medyczną Collegium Medicum (w Bydgoszczy) oraz bibliotekami wydziałowymi i instytutowymi tworzy sieć biblioteczno-informacyjną UMK; powstała w 1945 r., otwarta 10 maja 1947 r. W latach 1945-1947 siedzibą Biblioteki był gmach Towarzystwa Naukowego w Toruniu, w 1947 r. otrzymała samodzielny budynek przy ul. Chopina, a w 1973 r. została przeniesiona do nowego budynku w miasteczku akademickim na Bielanach. Od 1947 r. otrzymuje egzemplarz obowiązkowy. W 2002 r. uhonorowana medalem Bibliotheca Magna Perennisque przyznawanym przez Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich. W 2005 powołano do życia Muzeum Uniwersyteckie w Toruniu, które działa w strukturze Biblioteki.

    Na terenie miasta do dziś działają firmy z wieloletnią tradycją:

    Zakład Energetyczny Toruń (Energa-Operator)
  • Zakłady Urządzeń Okrętowych „Towimor” – 1905 rok
  • Polmos Toruń (Toruńskie Wódki Gatunkowe) – 1884 rok
  • Fabryka Zintegrowanych Systemów Opomiarowania i Rozliczeń „Metron” – 1920 rok
  • Fabryka Cukiernicza „Kopernik” – 1751 rok
  • Toruńska Energetyka Cergia – 1975 rok
  • Miejski Zakład Komunikacji – 1891 rok
  • Zakład Mleczarski (Łowicz)
  • Apteka „Pod Złotym Lwem” – 1624 rok
  • Piekarnia Grochowalski
  • Piekarnia-Ciastkarnia Górscy
  • Cukiernia Franciszek Pokojski – 1932 rok
  • Cukiernia Lenkiewicz – 1945 rok
  • Miejski Zakład Oczyszczania – 1778 rok
  • Toruńskie Wodociągi – 1893 rok
  • Hotel „Pod Orłem” – 1886 rok
  • Hotel „Pod Trzema Koronami”
  • Hotel Polonia – 1890 rok
  • Zakład Energetyczny Toruń (Energa-Operator)
  • Toruńskie Zakłady wytwórcze Serów Topionych (Lacpol) – 1951 rok
  • Piekarnia-Cukiernia Bartkowscy – 1927 rok
  • Elana (Boryszew) – 1963 rok
  • Przedsiębiorstwo Nasiennictwa Ogrodniczego i Szkółkarstwa Torseed
  • Urbitor – 1958 rok
  • Drukarnia Zapolex
  • Toruńskie Przedsiębiorstwo Przemysłu Drzewnego – 1950 rok
  • Wybrane firmy z wieloletnią tradycją w Toruniu
    Drukarnia Zapolex
    Toruńskie Przedsiębiorstwo Przemysłu Drzewnego – 1950
    Polmos Toruń (Toruńskie Wódki Gatunkowe) – 1884 rok
    Torseed


    Most drewniany w Toruniu z 1500 roku - najstarszy most Torunia przez Wisłę, jeden z najdłuższych w ówczesnej Europie i najdłuższy w Polsce, o konstrukcji drewnianej, istniejący w Toruniu w latach 1500 - ok. 1880.Energa Katarzynki Toruń – polski żeński klub koszykarski z siedzibą w Toruniu, występujący w PLKK. Brązowy medalista mistrzostw Polski koszykarek w sezonie 2009/2010 i 2011/2012.

    Znane marki produkowane w Toruniu[]

    Do najbardziej znanych toruńskich marek bez wątpienia należą:

  • toruńskie pierniki produkowane przez Fabrykę Cukierniczą „Kopernik”, są to m.in.: Toruńskie pierniki (pomarańczowe niebo, malinowe niebo, serca w czekoladzie, nuta cytrynowa, serduszka w czekoladzie z nadzieniem różanym, bursztynowe serca z nadzieniem brzoskwiniowym, serca toruńskie, flisaczki, uszatki, przekładaniec toruński, mieszanka firmowa), Katarzynki (katarzynki w czekoladzie, mini katarzynki), Wafle Teatralne (wafel teatralny w czekoladzie, wafel teatralny cytrynowy) i inne.
  • płatki śniadaniowe produkowane przez Cereal Partners Poland Toruń Pacific, są to m.in.: Nesquik, Nesquik Duo, Nesquik Alphabet, Cini Minis, Strawberry Minis, Cookie Crisp, Cookie Crisp Brownie, Chocapic, Chocapic Choco-Orzechowy, Cheerios, Kangus, Lion, Corn Flakes, Gold Flakes, Frutina owoce i błonnik, Fitness i inne.
  • materiały opatrunkowe produkowane przez Toruńskie Zakłady Materiałów Opatrunkowych, są to m.in.: Bella (podpaski higieniczne, wkładki, tampony), Dr Max (chemia gospodarcza), Happy (pieluszki i kosmetyki dla dzieci), Pollena Eva (kosmetyki do pielęgnacji ciała), Seni (pieluchomajtki dla dorosłych), Matopat (wyroby medyczne dla służby zdrowia – gazy, kompresy, opaski, plastry) i inne.
  • Pomorska Specjalna Strefa Ekonomiczna[]

    Na północ od Torunia (ok. 2 km od granicy) znajduje się jeden z terenów Pomorskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Tak zwany „Crystal Park” powstał w 2006 roku i obejmuje 177,61 ha. Jest on położony przy autostradzie A1 i drodze krajowej nr 91.

    Grażyna Szapołowska (ur. 19 września 1953 w Bydgoszczy) – polska aktorka filmowa, teatralna i telewizyjna, w latach 1977–1984 i 2004–2011 aktorka Teatru Narodowego w Warszawie.Muzeum Piernika w Toruniu – muzeum piernika założone przez Elżbietę Olszewską w 2006 roku, pierwsze tego typu w Europie.
  • Początek: 12 kwietnia 2006 szef Sharp Corporation Katsuhiko Machida, premier Polski Kazimierz Marcinkiewicz oraz podsekretarz stanu w Ministerstwie Gospodarki Andrzej Kaczmarek spotkali się w Kancelarii Premiera, by podpisać umowę na budowę fabryki modułów do monitorów ciekłokrystalicznych w podtoruńskim Ostaszewie (gmina Łysomice).
  • Stan na listopad 2009: czynne firmy: Sharp, Orion, Matsushita Chemicals, Sumika Electronic Materials Poland, Poland Tokai Okaya Manufacturing, NYK Logistics, Sohbi Craft Poland, Kimoto Poland, Tensho Poland, U-Tec Poland, Nissin Logistics Poland.
  • Kolejne firmy w budowie (PKP Cargo – Terminal Cargo). Główne firmy Sharp i Orion posiadają linie do produkcji telewizorów ciekłokrystalicznych oraz plazmowych.

    Decathlon – sieć dużych (od 2 do 10 tys. m²) francuskich marketów sportowych. W Polsce firma działa od 2001 roku, a obecnie sklepy znajdują się w 29 miejscowościach. Ponadto w Gliwicach znajduje się regionalne centrum magazynowe obsługujące sklepy w Polsce.Kaszczorek - część miasta Torunia położona we wschodniej części miasta, przy jego południowo-wschodniej granicy administracyjnej. Od południa (przez rzekę Drwęca) graniczy z wsią Złotoria.
  • Stan na sierpień 2014: czynne firmy: Apator, Boryszew Tensho Poland, For Nature Solutions, Katarzynki Akcesoria Meblowe, Kreis Pack, Orion Electric (Poland, PKP Cargo, Poland Tokai Okaya Manufacturing, Sohbi Craft Poland, Tioman, Vital.
  • Sektor branży IT[]

    W Toruniu znajdują się placówki wielu firm z branży IT. W grudniu 2015 były to m.in. OpusCapita (F&A), Telmon (Call Center), Atos (IT), Grant Thornton (HR, F&A), Contact Centre (Call Center), Grupa Allegro (IT), Cyfrowy Polsat (Call Center), Manpower (HR), Randstad (HR), CDTP (Call Center).

    Port Drzewny w Toruniu - port rzeczny na Wiśle w prawobrzeżnym Toruniu, niegdyś największy tego typu obiekt na Wiśle.Nowa Hanza – związek miast partnerskich Europy Północnej założony w 1980 w holenderskim Zwolle. Celem tego związku jest rozwój turystyki i handlu w miastach członkowskich. Nowa Hanza przejęła tradycje średniowiecznej Hanzy.

    Instytucje finansowe[]

    W Toruniu siedzibę mają oddziały, wydziały zamiejscowe, placówki i zespoły, takich służb jak: Izba skarbowa, Urząd Kontroli Skarbowej, Regionalna izba obrachunkowa, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, I Urząd Skarbowy, II Urząd Skarbowy, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego i inne

    Wybrane banki i instytucje związane z finansami w Toruniu
    Biuro Krajowe Informacji Podatkowej Izby Skarbowej
    Zespół Regionalnej Izby Obrachunkowej


    Rozgarty – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Zławieś Wielka. W czasach, gdy wieś leżała na terytorium Niemiec nosiła nazwę Roße Garten (Różane Ogrody), ponieważ znajdowały się w niej różane ogrody. Obecna nazwa wsi jest spolszczeniem nazwy niemieckiej.Władysław II Jagiełło (ur. ok. 1362 lub ok. 1352, zm. 1 czerwca 1434 w Gródku) – wielki książę litewski w latach 1377–1381 i 1382–1401, król Polski 1386-1434 i najwyższy książę litewski 1401–1434. Syn Olgierda i jego drugiej żony Julianny, córki księcia twerskiego Aleksandra, wnuk Giedymina. Założyciel dynastii Jagiellonów.

    Handel[]

    W Toruniu w 2015 roku znajdowało się 11 hipermarketówCastorama, Auchan, Kaufland, Carrefour, Leroy Merlin, OBI, Brico Depot i inne oraz blisko 50 supermarketówJysk, Lidl, Netto, Tesco, Intermarché, Stokrotka, Piotr i Paweł i inne. Istnieją również supermarkety specjalistyczne, takie jak: sportowy Decathlon czy elektroniczne, np Media Markt i Media Expert. W mieście działają również targowiska miejskie, z których największe mieści na Chełmińskim Przedmieściu.

    Wyższa Szkoła Bankowa w Toruniu (WSB Toruń) – uczelnia niepubliczna utworzona 27 sierpnia 1998 roku, prowadząca kształcenie w Toruniu (od 1998 r.) oraz Bydgoszczy (od 2007 r.). Największa niepubliczna uczelnia w województwie pod względem liczby studentów.Towarzystwo Jezusowe, SJ (łac. Societas Iesu, SI), jezuici – męski papieski zakon apostolski Kościoła katolickiego, zatwierdzony przez papieża Pawła III 27 września 1540. Towarzystwo Jezusowe zostało założone w głównej mierze do walki z reformacją, by bronić i rozszerzać wiarę oraz naukę Kościoła katolickiego, przede wszystkim przez publiczne nauczanie, ćwiczenia duchowe, edukację i udzielanie sakramentów.

    W mieście aktualnie trwa budowa kilku supermarketów, są to m.in. Intermarche, Tesco, Aldi i Stokrotka. Trwają także przygotowania do budowy nowego centrum handlowego Outlet Toruń.

    Największe centra handlowe[]

  • Toruń Plaza – jest drugim co do wielkości centrum handlowo-rozrywkowym w mieście. Otwarto je w listopadzie 2011 roku. W obiekcie znajduje się ok. 120 sklepów polskich i zagranicznych marek, klub fitness Pure, centrum rozrywki Fantasy Park oraz multipleks z ośmioma salami kinowymi.
  • Galeria Atrium Copernicus – aktualnie największe centrum handlowo-rozrywkowe w Toruniu i w województwie. W centrum znajdują się punkty usługowe, gastronomiczne i rozrywkowe (145 sklepów + liczne punktów gastronomicznych). W latach 2014-2015 galeria handlowa została rozbudowana.
  • Centrum handlowe Kometa – otwarto je w 1999 roku i jest najstarszym centrum handlowym w Toruniu. Znajduje się w północnej części miasta. Oprócz 20 mniejszych sklepów mieści się tam wielkopowierzchniowy hipermarket.
  • Centrum handlowe Arpol – centrum otwarto w 2000 roku na terenie XIX-wiecznego zespołu pofabrycznego Born & Schütze. Na terenie kompleksu handlowego istnieje: hala targowa, 3-piętrowy budynek biurowy, galerie z asortymentem wyposażenia wnętrz, a także restauracje, sala fitness, siłownia i miejsce zabaw dla dzieci.
  • Centrum Handlowe Bielawy – zostało otwarte w 2002 roku. Na terenie centrum mieści się największy w mieście hipermarket oraz duża galeria handlowa, licząca prawie 75 sklepów, kawiarni, restauracji i punktów usługowych. W skład kompleksu handlowego wchodzi również market budowlany.
  • Powszechny Dom Towarowy – w obecnej, zmodernizowanej formie (po pożarze w 1984 roku starego PDT) został oddany do użytku w 2000 roku. Galeria handlowa położona jest w samym sercu Starego Miasta, w kwartale między Rynkiem Staromiejskim a ulicą Szeroką. Posiada 34 sklepy i punkty usługowe.
  • Arkady Kupieckie – centrum handlowe otwarto w 2012 roku. Funkcjonuje w nim 90 sklepów, butików i punktów gastronomicznych. Wyróżniają się tym, że nie należą do sieci handlowych, a oferują wyroby lokalnych przedsiębiorców.
  • Wybrany handel w Toruniu
    Toruńskie kwiaciarki na Rynku Staromiejskim
    Atrium Copernicus – największe centrum handlowo-rozrywkowe
    Stragany na Rynku Staromiejskim z pamiątkami z Torunia


    Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Toruniu – pierwotnie franciszkański, w latach 1557-1724 w rękach protestantów, w latach 1724-1821 bernardynów, od 1830 parafialny. Jedna z trzech zachowanych gotyckich świątyń w zespole staromiejskim Torunia. Wznosi się na Starym Mieście, w zachodniej części północnego bloku przyrynkowego ograniczonego ulicami Panny Marii, Piekary i Franciszkańską. Powszechnie zwany kościołem Marii Panny, niekiedy Mariackim. W średniowieczu być może nosił wezwanie Narodzenia NMP (co jest kwestionowane), w okresie bernardyńskim - Zwiastowania NMP.Przysiek – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Zławieś Wielka. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

    Dawniej[]

    Dawniej funkcję centrum handlowego Torunia pełniło Stare Miasto, którego główny trakt stanowiły przekształcone w deptak ulice: Szeroka i Królowej Jadwigi, łączące Rynek Staromiejski z Rynkiem Nowomiejskim. Mieściły się tam dwa domy towarowe, delikatesy, Dom Pana, Dom Mody „Telimena”, Dom Dziecka, liczne reprezentacyjne sklepy (także firm dziś nieistniejących np. salon Mody Polskiej czy sklepy Pewexu) oraz dziesiątki sklepów różnych branż – odzieżowych, obuwniczych, futrzarskich, księgarskich (te przetrwały do dzisiaj), zabawkarskich i sportowych.

    Stefan Czarniecki herbu Łodzia (ur. ok. 1599 w Czarncy, zm. 16 lutego 1665 w Sokołówce) – polski dowódca wojskowy, oboźny wielki koronny i kasztelan kijowski od 1652, starosta kowelski od 1655, regimentarz od 1656, wojewoda ruski od 1657, starosta tykociński od 1659, wojewoda kijowski od 1664, hetman polny koronny w 1665. Właściciel dóbr tykocińskich nadanych mu za zasługi na rzecz ojczyzny. Najbardziej znany z prowadzenia wojny partyzanckiej przeciw wojskom Karola X Gustawa w czasie potopu szwedzkiego, choć miał też poważny wkład w walkach podczas powstania Chmielnickiego i w trakcie wojny polsko-rosyjskiej 1654–1667.Anglicy (ang. English people) – naród germański zamieszkujący głównie Wielką Brytanię, zwłaszcza Anglię (ok. 45 mln), posługujący się językiem angielskim z grupy języków germańskich. Poza Zjednoczonym Królestwem mieszkają głównie w Republice Południowej Afryki, Związku Australijskim, Kanadzie i Stanach Zjednoczonych. Anglicy wyznają głównie anglikanizm. Ich kultura zaczęła się kształtować w średniowieczu pod wpływami celtyckimi, romańskimi (gł. francuskimi) oraz skandynawskimi (głównie normańskimi i nordyckimi). Od czasów nowożytnych zaczęła wpływać na kulturę reszty świata. Za pierwszego Anglika uważa się człowieka z Boxgrove, którego szczątki znaleziono w hrabstwie West Sussex.

    Nagromadzenie tylu placówek handlowych na Starym Mieście ściągało do tej dzielnicy prawdziwe tłumy torunian, czego dowodem był wiecznie zatłoczony deptak.

    Obecnie, zgodnie z panującym w całej Polsce zwyczajem, sklepy przenosi się do powstałych na przedmieściach tzw. galerii handlowych, co – na szczęście – nie doprowadziło do wyludnienia Starówki, jak to ma miejsce w wielu innych miastach. Toruńskie Stare Miasto nadal żyje dzięki nie tyle ostałym się sklepom, ile zlokalizowanym tu licznym klubom, pubom, restauracjom, pizzeriom i kawiarniom, których łączną liczbę w tej dzielnicy szacuje się na blisko 140. W historycznym centrum Torunia mają także siedzibę liczne banki, kancelarie prawne, biura instytucji samorządowych i państwowych, stowarzyszeń itd.

    Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Toruniu – ceglany, gotycki kościół położony w dzielnicy Kaszczorek w Toruniu. Położony jest przy ulicy Wieżowej 10, w otoczeniu zieleni, pod skarpą. W źródłach wzmiankowany jest po raz pierwszy w 1321 roku (choć istniał zapewne od początku XIV wieku, na miejscu starszego). Wzniesiony w XIV wieku, po spustoszeniu w czasie reformacji został odnowiony po 1587 roku, powiększony o wieżę w 1698 roku. Po spaleniu w 1966 roku odbudowany w 1972 roku.Droga wojewódzka nr 572 (DW572) - droga wojewódzka w centralnej Polsce w województwie kujawsko-pomorskim przebiegająca przez teren powiatu toruńskiego, w całości położona na terenie Gminy Lubicz. Droga ma długość 0,3 km. Łączy stację kolejową Lubicz z centrum miejscowości Lubicz Dolny.
    Targi, kiermasze i jarmarki w Toruniu
    Jarmark na ulicy Przedzamcze – maj 2015
    Jarmark Bożonarodzeniowy na Rynku Staromiejskim – grudzień 2015
    Jarmark na ulicy Przedzamcze – wrzesień 2012
    Jarmark Katarzyński na ulicy Różanej – czerwiec 2015
    Wolny Jarmark Toruński na terenie Zamku Krzyżackiego – czerwiec 2015


    Bolesław I Chrobry (Wielki) (ur. 967, zm. 17 czerwca 1025) – pierwszy koronowany król Polski (od 1025 roku) z dynastii Piastów, w latach 1003-1004 także książę Czech jako Bolesław IV, książę Polski od 992 roku.Koszary Racławickie (pierwotnie Koszary Nadwiślańskie, Defensionskaserne) - budynek koszarowy w Toruniu, nad Wisłą, w sąsiedztwie południowo-zachodniego narożnika Starego Miasta. Powstał w pierwszym okresie budowy pruskiej twierdzy Toruń, w latach 1819-1822 na miejscu dawnego klasztoru benedyktynek, wyburzonego w 1656 r. Jest to masywny budynek w stylu klasycystycznym, założony na planie wydłużonego prostokąta, trójpiętrowy z czterospadowym dachem. Między drugim a trzecim piętrem znajdował się strop przeciwbombowy w postaci poduszki piaskowej. W elewacjach wschodniej i południowej umieszczono otwory strzelnicze umożliwiające obronę wybrzeża wiślanego - pod tym względem koszary pełniły rolę kaponiery. Elewacja zachodnia zyskała skromną artykulację architektoniczną w postaci boniowania na pierwszym piętrze i lizen przechodzących przez dwa pozostałe piętra. Pierwsze i drugie piętro zostały ponadto oddzielone prostym gzymsem. W okresie międzywojennym koszary służyły instytucjom związanym z marynarką wojenną. Między innymi w latach 1925-1938 mieściły Oficerską Szkołę Marynarki Wojennej (od 1928 r. pod nazwą Szkoła Podchorążych Marynarki Wojennej). Po II wojnie światowej, do 1993 r., był tu internat Zespołu Szkół Budowlanych. W latach 2001-2009 koszary zostały zaadaptowane na hotel. Dobudowano wówczas nowy budynek od strony zachodniej i przekształcono wnętrza, likwidując strop przeciwbombowy.

    Targi Toruńskie[]

    Od 2005 roku firma Targi Toruńskie przystąpiła do organizowania imprez targowych. Do cyklu imprez targowych weszły między innymi: Targi Konserwatorskie, Kujawsko-Pomorskie Targi Inwestycyjne „INWEST-TOR”, Targi Budownictwa i Targi Mieszkaniowe „Od działki po dom”, Targi Metal Tools, oraz jarmarki na toruńskiej starówce. W 2006 roku do użytku po generalnym remoncie została oddana hala targowa Centrum Targowe PARK. Zbudowana w 1928 roku jako najnowocześniejsza w Polsce hala wystawowa według projektu K. Ulatowskiego, służyła od 1958 roku celom przemysłowym.

    Osiedle Młodych - jedno z osiedli w Toruniu znajdującego się niedaleko Placu Rapackiego. Na osiedlu znajduje się pętla dla autobusu linii 13 (do działek na Rudaku), kino Cinema City a przed nim rzeźby Kargula i Pawlaka, oraz targowisko miejskie. Centrum osiedla zajmuje cmentarz świętego Jerzego. Ulice na osiedlu: generała Józefa Bema, Kraszewskiego, Czerwona Droga, Szosa Chełmińska, Moniuszki, Aleja 700-lecia Torunia, Tuwima, Gałczyńskiego, Matejki, Leśna, Sportowa. Osiedle należy do Przedmieścia Chełmińskiego.Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.

    Lista targów i jarmarków cyklicznie odbywających się w Toruniu:

    Hotel Copernicus Toruń, miejsce dorocznych spotkań Welconomy Forum in Toruń
  • Targi Budownictwa i Targi Mieszkaniowe „Od działki po dom” (marzec)
  • Kujawsko-Pomorskie Targi Inwestycyjne „INWEST-TOR” (marzec)
  • Targi Metal Tools (kwiecień)
  • Targi Plast Tools
  • Targi Dziecięcy Świat
  • Dzień Akademii Piękności
  • Targi Motoryzacyjne MOTO-TOR
  • Targi Konserwatorskie
  • Targi Kościoły
  • Targi Turystyczne
  • Jarmark wielkanocny (wiosną, tydzień przed świętami)
  • Jarmark Katarzyński (czerwiec)
  • Targi Konserwatorskie (październik)
  • Jarmark Bożonarodzeniowy (trwa ok. dwóch tygodni przed świętami)
  • Organizatorami licznych jarmarków i kiermaszy są również inne instytucje w mieście, m.in. Muzeum Etnograficzne (jarmark żywności ekologicznej, kiermasz wielkanocny, kiermasz świąteczny, kiermasz adwentowy i wiele innych) i Centrum Kultury Zamek Krzyżacki (lokalne pyszności, średniowieczne specjały kulinarne i wyroby rękodzieła, wolny jarmark toruński i inne).

    Karting – wyścigi gokartów rozgrywane na specjalnych torach o nawierzchni bitumicznej, w różnych klasach w zależości od wieku kierowcy i pojemności skokowej silnika. W Polsce, jak i w większości krajów Europy karting można uprawiać wyczynowo już po ukończeniu ośmiu lat. Należy wówczas zgłosić się do wybranego klubu, gdzie należy uzyskać licencję zawodnika sportu kartingowego, a po dołączeniu badań lekarskich oraz świadectwa kwalifikacji można wystartować w zawodach.Piotr i Paweł – jedna z największych w Polsce sieci delikatesów, stworzona przez Eleonorę Woś i jej synów, Piotra i Pawła. Według rankingu Wprost, należą oni do 100 najbogatszych Polaków zajmując w 2007 r. 81. miejsce z majątkiem 360 mln zł.

    Forum Gospodarcze[]

    W Toruniu od kilku już lat odbywa się co roku kongres gospodarczy pod nazwą: Welconomy Forum in Toruń. Toruńskie spotkania ekonomiczno-gospodarcze należą do największych w Polsce. Zagadnienia podejmowane na Forum, takie jak: energetyka, odnawialne źródła energii, bankowość czy służba zdrowia dotyczą nie tylko Polski, ale także Europy i świata. W toruńskiej konferencji uczestniczy średnio ok. ponad tysiąc gości z kraju i zagranicy, wśród nich wybitne osobowości świata gospodarki, polityki, nauki i kultury. W roku 2015, podczas XXII edycji Forum, szczególne miejsce poświęcone zostanie tematyce innowacyjności w polskiej gospodarce.

    Lotnisko Chopina w Warszawie (ang.: Warsaw Chopin Airport, kod IATA: WAW, kod ICAO: EPWA) – największy w Polsce port lotniczy. Znajduje się on w warszawskiej dzielnicy Włochy (osiedle Okęcie). Lotnisko położone jest w odległości około 8 km na południowy zachód od centrum Warszawy. Port lotniczy zajmuje powierzchnię ponad 500 ha.Sąd apelacyjny – (skr. "SA") organ wymiaru sprawiedliwości powołany do rozstrzygania w II instancji spraw z zakresu:

    Transport[]

    Autostrada A1 w okolicy Torunia

    Transport drogowy[]

    Toruń leży na skrzyżowaniu dróg tranzytowych biegnących z południa kraju na północ (Paneuropejski korytarz transportowy) i z zachodu na wschód. W okolicach miasta (osiedle Czerniewice) krzyżuje się jedyna w województwie autostrada A1 z drogą szybkiego ruchu S10 (węzeł Toruń Południe). Poza tym przez miasto przebiegają cztery drogi krajowe i 10 dróg wojewódzkich.

    Prawo chełmińskie niem. Kulmer Recht, łac. Jus Culmense vetus – odmiana prawa magdeburskiego powstała około 1233 w Chełmnie i Toruniu, używana głównie na Pomorzu, Prusach, Mazowszu, Warmii i Podlasiu. Na skutek zarządzenia Kazimierza Jagiellończyka od 1476 obowiązywało wszystkich mieszkańców Prus Królewskich (także szlachtę). Najstarsze dokumenty to Kulmer Handfeste Hermanna von Salza z 1232 i Alte Kulm z XIV wieku. Nigdy nie uzgodniono oficjalnej kodyfikacji. W praktyce stosowano głównie wydane drukiem projekty kodyfikacji z lat 1566, 1580 oraz 1594.Narodowy Instytut Dziedzictwa (NID) – narodowa instytucja kultury podległa Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Misją NID jest tworzenie podstaw dla zrównoważonej ochrony dziedzictwa poprzez gromadzenie i upowszechnianie wiedzy o zabytkach, wyznaczanie standardów ich ochrony i konserwacji oraz kształtowanie świadomości społecznej celem zachowania dziedzictwa kulturowego Polski dla przyszłych pokoleń. Instytut wydaje kwartalnik „Ochrona Zabytków”.

    Węzły drogowe w okolicach Torunia[]

  • Toruń Południe – A1/S10
  • Lubicz – (Toruń Wschód) A1/S10
  • Turzno – (Toruń Północ) A1/15
  • Toruń Zachód – S10/15
  • Wybrane arterie w Toruniu
    Skrzyżowanie Szosy Lubickiej z ulicami Jamontta i Ślaskiego
    Ulica Kościuszki

    Wykaz dróg[]

  • A1E75 autostrada A1 – w kierunku Gdańska i Łodzi
  • S10 (południowa obwodnica Torunia) – fragment drogi szybkiego ruchu S10, otwarty 15 listopada 2005 roku jako jednojezdniowy fragment.
  • drogi krajowe:
  • 10 w kierunku Bydgoszczy, Szczecina i Warszawy 15 w kierunku Inowrocławia, Poznania, Krotoszyna, Wrocławia do Olsztyna 80 w kierunku Bydgoszczy 91 w kierunku Gdańska i Łodzi
  • drogi wojewódzkie:
  • 200 (Wielka Nieszawka – Cierpice) 257 (Toruń Przybyszewskiego – Toruń – rzeka Wisła – Mała Nieszawka) 258 (Toruń – Złotoria – Silno – rzeka Wisła – Wygoda – Toruń Czerniewice) 273 (Mała Nieszawka – Wielka Nieszawka – Cierpice) 552 Różankowo – Lubicz 553 w kierunku Różankowa 572 (Lubicz – stacja PKP) 585 (Podgórska – Dybowska) 654 (Toruń – Złotoria – Silno) 657 (Złotoria – Lubicz)
    Wybrane obiekty inżynierskie na terenie miasta
    Estakady prowadzące na most Gen. Elżbiety Zawackiej


    Zakon Braci Mniejszych (łac. Ordo Fratrum Minorum, siglum: OFM, pot. franciszkanie, franciszkanie brązowi) – katolicka wspólnota zakonna z grupy zakonów żebrzących. Założona w 1209 przez św. Franciszka z Asyżu. Jeden z największych zakonów katolickich (ponad 13 tys. braci). Do wspólnoty należą na równych prawach zarówno kapłani, jak i bracia laicy. Kościół zalicza Braci Mniejszych do instytutów kleryckich.Linia kolejowa nr 18 – linia kolejowa łącząca stację Kutno ze stacją Piła Główna. Przebiega przez obszar województwa łódzkiego, województwa kujawsko-pomorskiego i województwo wielkopolskiego, zaliczona do linii o znaczeniu państwowym.

    Obiekty inżynierskie[]

     Osobny artykuł: Mosty w Toruniu.

    W Toruniu znajduje się blisko 50 obiektów inżynierskich. Do największych należą trzy mosty drogowe i jeden kolejowy przez Wisłę: most kolejowy im. Ernesta Malinowskiego, most drogowy im. Józefa Piłsudskiego, most autostradowy im. Armii Krajowej, most drogowy im. gen. Elżbiety Zawackiej, a także estakada im. Marka Sudaka, tunel pod placem Daszyńskiego, wiadukt im. Tadeusza Kościuszki oraz estakada na Trasie Średnicowej Północnej.

    Brico Dépôt - sieć składów remontowo-budowlanych należących do grupy Castorama. Nazwa sieci nawiązuje do idei zrób to sam (fr. bricolage).Adwokat (łac. advocatus od advocare, wzywać na pomoc) – prawnik świadczący pomoc prawną w szczególności polegającą na udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed sądami i urzędami. Adwokatów nazywa się potocznie (choć nieprecyzyjnie) obrońcami sądowymi. W Polsce zawód wykonywany na podstawie ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze.

    Duże inwestycje drogowe realizowane bądź planowane (stan z września 2016 roku)

  • Trasa Średnicowa Północna - od ulicy Szosa Chełmińska do ulicy Okrężnej (projektowana)
  • Trasa Staromostowa – od Trasy Średnicowej Północnej do ulicy Polnej (projektowana)
  • Północna obwodnica Torunia – od węzła Turzno przez Łysomice do Przysieka (projektowana)
  • Trasa Wschodnia – od Placu Daszyńskiego do ulicy Grudziądzkiej (projektowana)
  • Remont Mostu drogowego im. Józefa Piłsudskiego (planowana)
  • Trakt Leśny – od dzielnicy Na Skarpie do gminy Lubicz (planowana)
  • Most Zachodni - (planowana)
  • Oznaczenia toruńskich ulic
    Tablice informacyjne (drogowskazy) do poszczególnych m.in. dzielnic, urzędów, obiektów sportowych
    Tablice informacyjne o toruńskich zabytkach zlokalizowane na Starym Mieście
    Tablice z nazwami ulic i firm
    Tablice informacyjne zlokalizowane w miasteczku uniwersyteckim na Bielanach
    Klasyczna toruńska tablica z nazwą ulicy


    Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte – jest uczelnią publiczną, nadzorowaną przez Ministra Obrony Narodowej. Kształci podchorążych oraz cywili na kierunkach związanych z nawigacją i mechaniką morską oraz obronnością. Wywodzi się z Tymczasowych Instruktorskich Kursów dla Oficerów, Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej, Szkoły Podchorążych Marynarki Wojennej oraz Wyższej Szkoły Marynarki Wojennej. Mieści się w Gdyni przy ul. Śmidowicza 69.Tesco (LSE: TSCO ) – największa brytyjska sieć hipermarketów i supermarketów, która ma swoje filie również w innych krajach. Początkowo sieć zajmowała się sprzedażą żywności, ale rozszerzyła swoją ofertę również na odzież, sprzęt elektroniczny i samochody. Do roku 2003 przedsiębiorstwo miało już w swoim posiadaniu ponad 2000 sklepów różnej wielkości, od hipermarketów do niewielkich sklepików np. przy stacjach benzynowych.

    Administracja drogowa[]

    GDDKiA w Toruniu

    Wszystkimi drogami w Toruniu zawiaduje Miejski Zarząd Dróg, do którego zadań należy budowa, przebudowa, planowanie oraz bieżące utrzymanie dróg i obiektów inżynierskich. W mieście swoją siedzibę ma także Rejon Dróg GDDKiA, który zajmuje się remontami i bieżącym utrzymaniem autostrad, dróg ekspresowych i dróg krajowych na terenie rejonu toruńskiego oraz Rejon Dróg Wojewódzkich Zarząd dróg wojewódzkich. Jednostka ta odpowiada za utrzymanie dróg w powiatach chełmińskim, toruńskim, golubsko-dobrzyńskim i części bydgoskiego.

    Toruniowi udało się ocalić większość spuścizny kulturowej. W 1997 wpisano zespół Starego i Nowego Miasta oraz ruiny zamku krzyżackiego na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. Jednak wiele obiektów budowlanych nie przetrwało do dnia dzisiejszego.Lato Filmów - międzynarodowy festiwal filmowy i artystyczny, który odbywał się od 1995 roku w Kazimierzu nad Wisłą, w 2005 przeniesiony przez organizatorów do Torunia, a w 2008 do Warszawy.

    WORD[]

    Miasto jest siedzibą Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego z filią w Grudziądzu oraz Kujawsko-Pomorskiej Wojewódzkiej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego.

    Przy WORD w Toruniu działa od 2006 roku Centrum Edukacji Komunikacyjnej. W placówce tej odbywają się zajęcia z zakresu ruchu drogowego, skierowane do szkół, przedszkoli i innych placówek oświatowych z województwa kujawsko-pomorskiego.

    Kluby, szkoły i infrastruktura związana z motoryzacją[]

    W mieście znajdują się instytucje związane z motoryzacją, czyli Polski Związek Motorowy i Automobilklub Toruński, które współorganizują ogólnopolskie i międzynarodowe imprezy, takie jak: zloty, zjazdy, wyścigi samochodowe, gokartowe i inne, m.in. w 2015 roku odbył się 21. Międzynarodowy Zlot Miłośników Citroena 2CV. Imprezom tym sprzyja bogata infrastruktura jaką dysponuje miasto. Znajdują się tu, oprócz Motoareny, Tor wyścigowy MotoPark Toruń (obiekt ten jest gospodarzem m.in. imprez driftingowych), tor motocrossowy, tor kartingowy Racing Arena i inne.

    Województwo istniejące w latach 1975-1998, ze stolicą w Toruniu. Położone było w centralnej Polsce, sąsiadowało z województwami: bydgoskim, elbrąskim, włocławskim, ciechanowskim i olsztyńskimKrakowskie Biuro Festiwalowe – gminna instytucja kultury powstała w styczniu 1997 roku jako Biuro Festiwalowe Kraków 2000. W dniu 13 stycznia 2005 roku, uchwałą Rady Miasta Krakowa, zmieniono nazwę instytucji na Krakowskie Biuro Festiwalowe.

    W Toruniu istnieje Zespół Szkół Samochodowych im. gen. Józefa Bema, który w 2015 roku obchodził 60-lecie istnienia. W szkole działa Muzeum Motoryzacji.

    Kluby, muzea, imprezy i infrastruktura związana z motoryzacją w Toruniu
    Tor kartingowy
    21.Międzynarodowy Zlot Miłośników Citroena 2CV
    Automobilklub Toruński


    Komunikacja miejska[]

    Niskopodłogowy MAN Lion’s City należący do MZK w Toruniu
    Dworzec autobusowy w Toruniu – perony komunikacji dalekobieżnej

    Organizatorem publicznego transportu zbiorowego na terenie Torunia jest Gmina Miasta Toruń. Obsługę komunikacyjną zapewnia Miejski Zakład Komunikacji, istniejący od 1891 roku. Jest on głównym przewoźnikiem w mieście. Firma obsługuje 41 linii autobusowych (w tym 4 nocne) oraz 7 linii tramwajowych (w tym 2 nocne). Firma zapewnia również obsługę okolicznych wsi, posiadając 4 linie obsługujące miejscowości Gminy Lubicz. Połączenia miasta z tą gminą zapewnia również firma POLBUS, uruchamiająca 3 linie autobusowe kursujące z Placu św. Katarzyny (104, 105, 106). Ponadto MZK w Toruniu w okresie letnim uruchamia specjalną linię autobusową 106, dowożącą mieszkańców nad jezioro w miejscowości Kamionki w gminie Łysomice.

    Ratusz Staromiejski – główna budowla świecka toruńskiego Starego Miasta, gotycki budynek powstały etapami w ciągu XIII i XIV w., przebudowany w XVII w. i odbudowany po zniszczeniach w XVIII w., jeden z najznakomitszych przykładów średniowiecznej architektury mieszczańskiej w środkowej Europie.Wahadło Foucaulta – wahadło posiadające możliwość wahań w dowolnej płaszczyźnie pionowej. Powolna zmiana płaszczyzny ruchu wahadła względem Ziemi dowodzi jej obrotu wokół własnej osi. Nazwa wahadła upamiętnia jego wynalazcę, Jeana Bernarda Léona Foucaulta, który zademonstrował je w lutym 1851 roku w Paryskim Obserwatorium Astronomicznym. Kilka tygodni później eksperyment powtórzono w Panteonie w Paryżu.

    W mieście istnieją również 3 linie autobusowe bezpłatne. Dwie prowadzone przez firmę Morvi dowożą pasażerów do Galerii Copernicus oraz hipermarketu Auchan w Centrum Handlowym Kometa oraz 1 do Centrum Handlowego Bielawy.

    Dogodną komunikację z innymi miejscowościami w regionie i w Polsce oferuje również firma Arriva Bus (dawny PKS Toruń), posiadająca swoją główną siedzibę na Dworcu Autobusowym przy ul. Dąbrowskiego. Miasto posiada również drugi dworzec autobusowy przy dworcu kolejowym Toruń Miasto.

    Dogodną komunikację w obrębie miasta zapewnia również kolej. Szczególnie na odcinku od dworca Toruń Wschodni do Toruń Główny. Władze miasta planują w ramach perspektywy unijnej na lata 2014-2020 zakup taboru kolejowego i obsługę ruchu aglomeracyjnego w obrębie Torunia i okolicznych miejscowości. Planowana jest rewitalizacja istniejących przystanków kolejowych, jak i budowa nowych m.in. w okolicach Garbatego Mostku, na osiedlu Podgórz czy przy Centralnym Cmentarzu Komunalnym.

    Drwęca (niem. Drewenz) – rzeka w północnej Polsce na Pojezierzu Mazurskim i Pojezierzu Chełmińsko-Dobrzyńskim, prawy dopływ dolnej Wisły. Długość rzeki wynosi 253 km, a powierzchnia dorzecza 5536 km². Wypływa ze wschodnich stoków Góry Dylewskiej (Czarci Jar) na wysokości 191 m n.p.m., płynie na południowy zachód i uchodzi do Wisły na wysokości 36,6 m n.p.m., a jej końcowy odcinek stanowi południowo-wschodnią granicę Torunia. Wyznacza południową granicę ziemi chełmińskiej.Powiat toruński - powiat w Polsce (województwo kujawsko-pomorskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Siedzibą powiatu jest miasto Toruń, który jako miasto na prawach powiatu nie wchodzi w jego skład. Największe rzeki to Wisła oraz jej prawy dopływ Drwęca. Przez powiat przebiega planowana trasa autostrady A1, a także droga krajowa nr 1 Gdańsk-Katowice.

    W Toruniu znajduje się 44 postojów taksówek, zapewniających ponad 360 miejsc dla samochodów TAXI, działa kilka korporacji taksówkowych.

    Dawniej w Toruniu istniała jedna prywatna linia autobusowa E, uruchomiona w październiku 2006 roku przez firmę EUROPOL. Łączyła osiedle Na Skarpie z Placem Teatralnym. Zakończyła ona swoją działalność w kwietniu 2008 roku. Również swoją działalność w grudniu 2007 roku zakończyła A-Linia prowadzona przez Toruńską Korporację Autobusową. Prowadziła ona regularne linie do okolicznych miejscowości praktycznie we wszystkich gminach powiatu toruńskiego.

    Uniwersytet Gdański (w skrócie UG) – uczelnia z siedzibą rektora w Gdańsku, powstała 20 marca 1970, na mocy decyzji Rady Ministrów, z połączenia Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Sopocie (założonej w 1945 jako Wyższa Szkoła Handlu Morskiego) i Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Gdańsku (założonej w 1946).Inspekcja Ochrony Środowiska sprawuje kontrolę nad realizacją przepisów o ochronie środowiska i racjonalnym wykorzystaniu zasobów przyrody.
    Wybrane alternatywne środki transportu na terenie miasta i jego okolicach
    Autobusy bezpłatne m.in. do hipermarketu Auchan (Galeria Copernicus)
    Przewoźnik autobusowy Arriva Bus


    System Informacji Pasażerskiej[]

    W czerwcu 2014 roku uruchomiono w Toruniu System Informacji Pasażerskiej. System ten obejmuje całą sieć tramwajową w mieście.

    Kościół Maryi Gwiazdy Nowej Ewangelizacji i św. Jana Pawła II – świątynia rzymskokatolicka w Toruniu, w fazie budowy. Prace budowlane trwają od 20 czerwca 2012 r. Świątynia powstaje przy Porcie Drzewnym.Piła (niem. Schneidemühl) – miasto i gmina w północno-zachodniej Polsce, w województwie wielkopolskim, siedziba powiatu pilskiego. Położone na pograniczu Pojezierza Wałeckiego i Pojezierza Krajeńskiego, nad Gwdą, około 11 km powyżej jej ujścia do Noteci. Liczy 74 763 mieszkańców, co daje jej 51. pozycję w kraju i 4. w województwie.

    Węzły przesiadkowe[]

  • Aleja Solidarności – główny węzeł przesiadkowy w mieście, integrujący komunikację tramwajową i autobusową, został otwarty w czerwcu 2014 roku.
  • Plac 18. Stycznia – węzeł przesiadkowy integrujący sieć tramwajową z koleją w ramach projektu BiT-City, zostanie otwarty w 2015 roku.
  • Węzeł przesiadkowy projektowany[]

  • Plac Rapackiego – budowa platform autobusowo-tramwajowych jest uzależniona od remontu Placu Rapackiego i mostu drogowego im. Józefa Piłsudskiego. Jest kilka propozycji, planów i koncepcji dotyczących wyglądu, charakteru i funkcji Placu Rapackiego po modernizacji, ale oficjalnie żadna z nich do dziś nie została wybrana przez władze miasta.
  • Komunikacja dalekobieżna[]

    Toruń to ważny, m.in. ze względu na położenie geograficzne i walory turystyczne, przystanek dalekobieżnej komunikacji autobusowej. W mieście zatrzymują się autobusy ogólnopolskich i międzynarodowych firm przewozowych takich jak: Polski Bus, Komfort Bus, Sindbad i inne, a także autokary przewoźników regionalnych (Kujawsko-Pomorski Transport Samochodowy, PKS Grudziądz, PKS Bydgoszcz). Bezpośrednie połączenia z Toruniem mają: Warszawa, Lublin, Białystok, Olsztyn, Ostrołęka, Gdańsk, Gdynia, Sopot, Koszalin, Słupsk, Kołobrzeg, Ustka, Łeba, Szczecin, Piła, Poznań, Łódź, Częstochowa, Katowice, Kraków, Zakopane, Rzeszów, a także wiele miast zachodniej Europy.

    Filadelfia (ang. Philadelphia wymowa: /ˌfɪləˈdɛlfiə/) – miasto na północno-wschodnim wybrzeżu USA, w stanie Pensylwania, u ujścia rzeki Delaware do Atlantyku. Największe pod względem liczby ludności miasto w Pensylwanii i szóste w kraju.Wrzosy – osiedle domków jednorodzinnych, położone w północno-zachodniej części Torunia. Jest zamieszkane przez około 20 000 ludzi, będąc zarazem największym tego typu osiedlem w Polsce. Oficjalnie posiada status części urzędowej miasta.
    Wybrane dworce autobusowe i kolejowe oraz węzły przesiadkowe w Toruniu


    Transport kolejowy[]

    Baza Toruń-Kluczyki – Sekcja Utrzymania Taboru Trakcyjnego
     Osobny artykuł: Transport kolejowy w Toruniu.

    Toruński Węzeł Kolejowy tworzą następujące linie kolejowe:

  • 18 KutnoPiła Główna
  • 353 Poznań WschódSkandawa (GP) – Žielieznodorožnyj
  • 734 Nieszawka - Toruń Główny
  • 207 Toruń Wschodni – Malbork
  • 27 NasielskToruń Wschodni
  • 246 Toruń Wschodni – Olek (daw. Chełmno)
  • 734 Grębocin – Katarzynka
  • W granicach administracyjnych miasta znajdują się trzy dworce kolejowe: Toruń Główny, Toruń Miasto, Toruń Wschodni oraz trzy przystanki osobowe: Toruń Kluczyki, Toruń Czerniewice, Toruń Grębocin

    Domy wycieczkowe – obiekty posiadające co najmniej 30 miejsc noclegowych, dostosowane do samoobsługi klientów oraz świadczące minimalny zakres usług związanych z pobytem klientów.Cmentarz św. Jerzego w Toruniu - cmentarz położony w centrum Torunia (między ulicami Gałczyńskiego, Morcinka i Sportową), w pobliżu zespołu staromiejskiego.

    Jednostki i instytucje związane z kolejnictwem[]

    Toruń jest od 2015 roku siedzibą dla spółki kolejowej Arriva RP, której pociągi kursują na terenie województwa kujawsko-pomorskiego, mazowieckiego i warmińsko-mazurskiego oraz Bazy Toruń-Kluczyki, mającej za zadanie m.in. bieżące utrzymanie składów Elf 22WEc, które kursują w ramach szybkiej kolei miejskiej BiT City na trasie Toruń Wschodni – Bydgoszcz Główna. Ponadto w Toruniu swoją siedzibę mają: Sekcja przewozów pasażerskich i Sekcja utrzymania taboru trakcyjnego Toruń Kluczyki Przewozów Regionalnych, PKP Cargo Wagony oraz posterunek Straży Ochrony Kolei.

    Parafia Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Toruniu – parafia rzymskokatolicka w diecezji toruńskiej, w dekanacie Toruń IV, z siedzibą w Toruniu. Erygowana 25 listopada 1982.Jakubskie Przedmieście (dawniej Jakubowe Przedmieście, niem. Jakobsvorstadt) – nazwa dawnego przedmieścia Torunia, przynależącego już od czasów średniowiecza do parafii pod wezwaniem św. Jakuba z Nowego Miasta, części Torunia, założonej w 1264.

    W Toruniu działają również liczne kolejowe związki zawodowe, są to m.in.: Międzyzakładowy Związek Zawodowy Pracowników PKP z siedzibą w Toruniu, Związek Zawodowy Pracowników PKP przy oddziale Gospodarowania Nieruchomościami w Gdańsku z siedzibą w Toruniu i Międzyzakładowy Nadwiślański Związek Zawodowy Maszynistów.

    Arriva PLC – brytyjska spółka działająca głównie w sektorze transportu publicznego i obecna na rynkach kilkunastu krajów Europy, w tym w Polsce. Jest własnością przedsiębiorstwa Deutsche Bahn.Stan wody jest to wzniesienie zwierciadła wody w cieku ponad umowny poziom odniesienia (co nie jest równoznaczne z głębokością cieku). Należy rozróżnić pojęcia stan wody i poziom wody. Są to te same wielkości fizyczne, jednak podawane względem różnych odniesień. Poziomy terenu liczymy od przyjętego poziomu morza, dlatego wysokość na której znajdują się obiekty na Ziemi wyrażamy w metrach nad poziomem morza. W Polsce sieć wodowskazowa odniesiona jest obecnie do poziomu morza w Kronsztadzie w Rosji.

    W mieście działa także Stowarzyszenie Przyjaciół Kolei i Zabytków Techniki oraz Izba Tradycji Toruńskiego Węzła Kolejowego

    Skład PKP Intercity na stacji Toruń Główny

    Połączenia kolejowe[]

    Toruń skomunikowany jest bezpośrednimi połączeniami z największymi miastami w Polsce: z Warszawą, Gdańskiem, Poznaniem, Wrocławiem, Katowicami, Łodzią, Lublinem, Szczecinem i Krakowem. Połączenia z tymi ośrodkami obsługuje PKP Intercity, natomiast połączenia wojewódzkie i regionalne realizują: Przewozy Regionalne (m.in. Toruń – Bydgoszcz, Toruń – Kutno), Arriva RP (Toruń – Grudziądz, Toruń – Inowrocław) i Koleje Wielkopolskie (Toruń – Poznań). W połowie marca 2016 roku planuję się uruchomienie przez Arrive RP połączenia kolejowego Torunia z Berlinem.

    Konfederacja toruńska – konfederacja zawiązana 20 marca 1767 roku w Toruniu przez szlachtę protestancką Korony, korzystającą z ochrony wojsk rosyjskich. Marszałkiem został gen. Jerzy Wilhelm Goltz. Konfederacja wystąpiła z poparciem forsowanego przez Katarzynę II projektu równouprawnienia innowierców. Doprowadziła do zawiązania się konfederacji radomskiej i w efekcie zniweczenia dzieła sejmu konwokacyjnego.Lista światowego dziedzictwa (ang. World Heritage List; fr. Liste du patrimoine mondial) – lista obiektów objętych szczególną ochroną międzynarodowej organizacji UNESCO, filii ONZ, ze względu na ich unikatową wartość kulturową bądź przyrodniczą dla ludzkości. Lista obejmuje (w czerwcu 2013) 981 obiektów w 160 krajach, w tym 759 obiektów dziedzictwa kulturowego (K), 193 przyrodniczego (P) i 29 mieszanych (K, P). O wpisaniu danego obiektu na listę decyduje Komitet Światowego Dziedzictwa w trakcie corocznej sesji, począwszy od 1977 r. Nominacje zgłaszane są przez poszczególne kraje. Jeżeli wniosek o wpisanie danego miejsca na listę nie zostanie uwzględniony, może być złożony ponownie.

    Od 13 grudnia 2015 roku do Torunia docierają nowoczesne składy Flirt, którymi można dojechać do: Warszawy, Gdańska, Gdyni, Częstochowy, Katowic, Bydgoszczy i Łodzi.

    Lotnictwo w Toruniu
    Aeroklub Pomorski– sekcje m.in. samolotowa, szybowcowa, spadochronowa i balonowa


    Lotnisko[]

     Osobny artykuł: Lotnisko Toruń.

    W samym Toruniu znajduje się lotnisko, którego użytkownikiem jest Aeroklubu Pomorskiego, istniejący od 1922 roku. Lotnisko zostało rozbudowane przez Niemców w czasie II wojny światowej. Posiada dwie poniemieckie betonowe drogi startowe:

    Parafia wojskowa Świętej Katarzyny w Toruniu znajduje się w Dekanacie Sił Powietrznych Północ Ordynariatu Polowego Wojska Polskiego. Jej proboszczem jest ks. prał. płk Marek Karczewski. Obsługiwana przez księży diecezjalnych. Erygowana 21 stycznia 1993. Mieści się przy ulicy Szpitalnej.Droga wojewódzka nr 553 (DW553) – droga wojewódzka prowadząca z Torunia (DK80) do m. Wybcz (DW551), o długości 21 km. Droga w całości biegnie na terenie powiatu toruńskiego.
  • na kierunku 11R/29L o wymiarach 1269 × 57 m
  • na kierunku 02/20 o wymiarach 1190 × 57 m
  • EPTO posiada także dwie użytkowane trawiaste drogi startowe (oprócz ww. dwóch betonowych):

  • na kierunku 11L/29R o wymiarach 1092 × 100 m
  • na kierunku 14/32 o wymiarach 730 × 100 m
  • Lotnisko na Bielanach jest położone bezpośrednio przy projektowanej trasie średnicowej. Posiada hotel oraz restaurację. Obecnie w aeroklubie działają sekcje sportowe (lotnicza, szybowcowa, lotniarska i spadochroniarska). Prowadzone są także spacerowe loty turystyczne. Według Strategii Rozwoju Torunia z 2007 roku lotnisko to ma zostać zmodernizowane i rozbudowane do przyjmowania i odprawiania lotów nieregularnych oraz budowy terminalu cargo.

    Linia kolejowa nr 246 – linia kolejowa w granicach administracyjnych powiatu toruńskiego, w województwie kujawsko – pomorskim.Autostrada — droga o ograniczonej dostępności, zaprojektowana i zbudowana w celu zapewnienia bezpiecznego, szybkiego, płynnego ruchu pojazdów.
    ModlinBus na dworcu autobusowym w Toruniu

    Transport lotniczy[]

    Toruń znajduje się w obszarze oddziaływania czterech dużych portów lotniczych, są to: Port lotniczy Warszawa-Okęcie, Port lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy, Port lotniczy Warszawa-Modlin i Port lotniczy Poznań-Ławica oraz dwóch mniejszych: Port lotniczy Bydgoszcz-Szwederowo i Port lotniczy Łódź-Lublinek. Miasto posiada regularne połączenia autobusowe z lotniskami w Gdańsku (od kwietnia 2013 roku), Warszawie (od maja 2015 roku), Modlinie (od maja 2015 roku) oraz w Bydgoszczy (od marca 2015 roku). Warto dodać, że miasto posiada 0,058% udziałów w Porcie lotniczym Bydgoszcz-Szwederowo

    Dwór Artusa w Toruniu – gmach na Rynku Staromiejskim pod numerem 6. Powstał w latach 1889-1891, według projektu miejskiego radcy budowlanego Rudolpha Schmidta. Obecnie parter jest przeznaczony na cele handlowe, a pozostałe piętra służą celom kulturalnym: Centrum Kultury Dwór Artusa oraz siedziba Toruńskiej Orkiestry Symfonicznej.Związek Polskich Artystów Plastyków (ZPAP) – stowarzyszenie założone w Krakowie z inicjatywy Tytusa Czyżewskiego oraz Zbigniewa i Andrzeja Pronaszków.

    Lądowiska[]

  • Lądowisko sanitarne przy Wojewódzki Szpital Zespolony – Szpital Specjalistyczny dla Dzieci i Dorosłych, ulica Konstytucji 3 Maja
  • Lądowisko sanitarne przy Wojewódzki Szpital Zespolony im. Ludwika Rydygiera, ulica św. Józefa (planowane)
  • Ponadto w mieście swoją siedzibę ma Leśna Baza Lotnicza Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych, która zlokalizowana jest na terenie Aeroklubu Pomorskiego, gdzie w okresie zagrożenia pożarowego stacjonują samoloty patrolowe i gaśnicze.

    Straż Ochrony Kolei (SOK) – umundurowana i uzbrojona formacja działająca na podstawie ustawy o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 789).Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Toruńskiej im. Błogosławionego Księdza Stefana Wincentego Frelichowskiego w Toruniu - katolicka uczelnia wyższa z siedzibą w Toruniu.

    Transport wodny[]

    Porty rzeczne i przystanie żeglarskie w Toruniu


    Na terenie Torunia istnieją dwa porty rzeczne:

  • Port Drzewny – ul. Starotoruńska
  • Port Zimowy – ul. Popiełuszki (Rybaki)
  • Szkoła Mistrzostwa Sportowego w Toruniu kształci m.in. wioślarzy
    Baza wioślarska oraz siedziba WOPR w Toruniu (w budowie, stan z maja 2016)

    Istnieje także osiem przystani żeglarskich:

    Jan Henryk Dąbrowski, herbu Virgo Violatta Dąbrowski (ur. 2 sierpnia 1755 w Pierzchowie nad Rabą w Małopolsce, zm. 6 czerwca 1818 w Winnej Górze w Wielkopolsce) – polski generał, uczestnik insurekcji kościuszkowskiej, twórca Legionów Polskich we Włoszech, dowódca naczelny wojsk polskich w 1813, senator-wojewoda Królestwa Polskiego w 1815, generał jazdy armii Królestwa Polskiego w 1815.Krzywa Wieża w Toruniu – średniowieczna baszta miejska, która swą nazwę zawdzięcza znacznemu odchyleniu od pionu (1,46 m).
  • AKS
  • AZS
  • KS Budowlani
  • Szkwał, Port Drzewny
  • Towimo, Port Drzewny
  • Walter, Port Drzewny
  • Yacht Klub Toruń, Port Drzewny
  • Liga Morska i Rzeczna, Port Drzewny
  • Ponadto w 2015 roku na rzece Drwęcy w Kaszczorku została wybudowana przystań kajakowa wraz z infrastrukturą turystyczną

    Zaplecze treningowe[]

    Baza wioślarska – zaplecze treningowo-szkoleniowe. Służy wioślarzom AZS UMK Toruń i uczniom toruńskiej Szkoły Mistrzostwa Sportowego oraz wioślarzom i żeglarzom przypływającym do Torunia. Z bazy wioślarskiej korzystają również reprezentanci kadry narodowej realizujący program szkolenia wojewódzkiego i centralnego prowadzony przez Polski Związek Towarzystw Wioślarskich. Baza ta aktualnie (2015 rok) przechodzi gruntowną modernizację i rozbudowę.

    Fontanna (wodotrysk) – urządzenie wodne, najczęściej ozdobne, wyrzucające pod ciśnieniem wodę z dysz lub dyszy. Jest jednym z elementów tzw. małej architektury.Budynek Urzędu Miasta w Toruniu - zabytkowy budynek administracyjny położony przy placu Teatralnym w Toruniu. Siedziba m.in. Prezydenta Torunia i Rady Miasta.

    Administracja wodna[]

    W Toruniu swoją siedzibę mają: Zarząd Zlewni Wisły Kujawskiej- instytucja ta podlega pod Regionalny zarząd gospodarki wodnej w Gdańsku, Oddział Rejonowy Kujawsko-Pomorskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych – obejmuje on swym działaniem teren województwa kujawsko-pomorskiego położony po prawej stronie Wisły (powiaty: brodnicki, chełmiński, golubsko-dobrzyński, grudziądzki, lipnowski, rypiński, toruński i wąbrzeskim), Regionalna Stacja Hydrologiczno-Meteorologiczna Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej – zbiera i opracowuje stany wód z regionu kujawsko-pomorskiego.

    E75 – oznaczenie trasy europejskiej bezpośredniej północ-południe, biegnącej z Vardø w Norwegii przez Finlandię, Polskę, Czechy, Słowację, Węgry, Serbię, Macedonię do miejscowości Sitía na Krecie w Grecji.Kaliningrad (ros. Калининград, do 4 czerwca 1946 Królewiec (do XVI w. także Królówgród), ros. Кёнигсберг, niem. Königsberg, łac. Regiomontium, prus. Kunnegsgarbs, lit. Karaliaučius) – stolica obwodu kaliningradzkiego – eksklawy Federacji Rosyjskiej, u ujścia Pregoły do Bałtyku, w historycznej krainie Sambii. Liczba ludności Kaliningradu w 2006 wynosiła 434,9 tys.
    Wybrany transport turystyczny w Toruniu
    Statek pasażerski Wanda pływający po Wiśle
    Riksze na Starym Mieście
    Tramwaj turystyczny


    Transport turystyczny[]

    W sezonie turystycznym oferowane są dodatkowo inne formy komunikacji:

  • Łódka Katarzynka II – łącząca Bulwar Filadelfijski z Kępą Bazarową i Zamkiem Dybowskim
  • Statek pasażerski Wanda (kursy po Wiśle)
  • Statek pasażerski Wiking (kursy po Wiśle)
  • Riksze, postój na Rynku Staromiejskim (kursy po starówce)
  • Dorożki (okazjonalnie, na Rynku Staromiejskim)
  • Turystyczny wagon tramwajowy MZK (kursuje po istniejących torowiskach m.in. podczas obchodów szczególnych wydarzeń) – dla wycieczek.
  • Komunikacja rowerowa[]

    Na terenie Torunia w 2015 roku znajdowało się blisko 100 km dróg rowerowych: głównych – łączących dzielnice i prowadzą za miasto, zbiorczych – rozprowadzają ruch rowerowy w dzielnicach oraz lokalnych – obsługujących ruch na terenie osiedli. Miasto jest bogate w infrastrukturę rowerową, na którą składają się setki stojaków rowerowych, zadaszone parkingi rowerowe oraz trzy samoobsługowe stacje naprawy rowerów.

    Pensjonat – turystyczny obiekt hotelarski posiadający co najmniej 7 pokoi, świadczący dla swoich klientów całodzienne wyżywienie.Port Lotniczy Łódź im. Władysława Reymonta (dawniej i nadal oficjalnie toponimicznie: Port lotniczy Łódź-Lublinek, kod IATA: LCJ, kod ICAO: EPLL) jest międzynarodowym portem lotniczym, zlokalizowanym 6 km od centrum Łodzi. Działał nieprzerwanie od września 1925. Do końca lat 50. był ważnym węzłem komunikacyjnym w Polsce lecz z bliżej nieokreślonych powodów został zamknięty. Pod koniec lat 90. lotnisko zostało ponownie otwarte do użytku publicznego. Łódzki port lotniczy jest 8. najruchliwszym portem lotniczym w Polsce.

    Toruński Rower Miejski[]

    Od 18 kwietnia 2014 roku mieszkańcy i goście Torunia mogą korzystać z Toruńskiego Roweru Miejskiego. Do dyspozycji miłośników dwóch kółek jest 260 rowerów i jak dotąd 27 stacji zlokalizowanych w różnych częściach miasta tak, aby umożliwić szybkie i sprawne poruszanie się w przestrzeni publicznej. Wypożyczalnia rowerów w Toruniu cieszy się dużym zainteresowaniem. W 2014 roku mieszkańcy i goście skorzystali z niej 42 tysiące razy.

    Hospicjum dla Dzieci Nadzieja w Toruniu - niepubliczny zakład opieki paliatywnej dla dzieci w Toruniu. Organem prowadzącym placówkę jest Fundacja Społeczno-Charytatywna „Pomoc Rodzinie i Ziemi”.Kościół katolicki obrządku bizantyjsko-ukraińskiego (ukr. Українська Греко-Католицька Церква) – większy arcybiskupi Kościół wschodni działający obecnie na terenie Ukrainy oraz wśród diaspory ukraińskiej, uznający władzę i autorytet papieża.
    Wybrana infrastruktura rowerowa w Toruniu
    Samoobsługowa stacja naprawy rowerów (Plac Rapackiego)
    Zadaszone stojaki rowerowe (Rynek Nowomiejski)
    Stojaki rowerowe (Nowe Miasto – ulica Przedzamcze)
    Stojaki rowerowe przy Collegium Humanisticum (Bielany)


    Wybrane szlaki rowerowe z Torunia do pobliskich miejscowości:

  • szlak rowerowy niebieski Toruń – Bydgoszcz (57 km)
  • szlak rowerowy czerwony Toruń – Włocławek (63 km)
  • szlak rowerowy czerwony Toruń – Chełmno (60 km)
  • szlak rowerowy żółty Toruń – Młyniec (28 km)
  • szlak rowerowy zielony Toruń – Inowrocław (52 km)
  • 10 maja 2014 roku otwarto w Toruniu kujawsko-pomorski odcinek przebiegającej przez całą Polskie Wiślanej Trasy Rowerowej.

    Stowarzyszenie Rowerowy Toruń[]

    W Toruniu działa prężnie Stowarzyszenie Rowerowy Toruń, które popularyzuje jednoślad będący doskonałym środkiem miejskiego transportu i zachęca mieszkańców miasta do przesiadania się nań. Stowarzyszenie to jest organizatorem cyklicznych tzw. rowerowych mas krytycznych. W 2015 roku odbyły się m.in.: Wakacyjna Rowerowa Masa Krytyczna, Muzyczna Rowerowa Masa Krytyczna, Eleganckiej Rowerowej Masie Krytycznej i inne.

    Konkursy i wyróżnienia[]

    Toruń został laureatem konkursu Gmina Przyjazna Rowerzystom (kategoria gmin miejskich liczących pomiędzy 100 000 a 300 000 mieszkańców), którego organizatorem było Polskie Towarzystwo Turystyczno – Krajoznawcze.

    Podstrony: [1] [2] [3] 4 [5] [6] [7] [8] [9] [10] [11] [12]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 1.049 sek.